Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

एकैकं परमं तेषां स जगामाथ पार्थिवः । ततस्तां प्रददौ तस्मै कन्यां त्रैलोक्यसुन्दरीम्

Transliteration

ekaikaṃ paramaṃ teṣāṃ sa jagāmātha pārthivaḥ | tatastāṃ pradadau tasmai kanyāṃ trailokyasundarīm

Translation

Nhà vua xem xét từng con—con nào cũng tuyệt hảo bậc nhất. Rồi ngài gả cho ông nàng thiếu nữ ấy, người đẹp lừng danh khắp ba cõi.

Word by Word

• एकैकम्: one by one
• एकैकम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एक + एक (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोग (distributive adverbial use) ‘one by one’

• परमम्: the best, excellent
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (एकैकम्/ग्रहणम्)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय, अनुक्रमबोधक

• पार्थिवः: the king
• पार्थिवः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘राजा’ अर्थे

• ततः: thereupon
• ततः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, तदनन्तर (thereupon/then)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रददौ: gave
• प्रददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• कन्याम्: the maiden/daughter
• कन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• त्रैलोक्यसुन्दरीम्: beautiful in the three worlds
• त्रैलोक्यसुन्दरीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रैलोक्य + सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कन्याम्)

Speaker

Narrator (Purāṇic ākhyāna voice; specific speaker not explicit in this snippet)

Visual Art Cues

Scene: King Gādhi, after inspecting each horse, grants the maiden to Ṛcīka; the bride is depicted as radiant and auspicious, surrounded by attendants and ceremonial decor.

Characters & Entities

• King (Pārthiva)
• Trailokya (three worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is portrayed as orderly and discerning—decisions about alliances and marriage are made with careful consideration, not impulse.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as narrative context within the broader Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription appears here; the focus is on the formal giving of the maiden in marriage.