Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

विप्राग्निसाक्षिसंभूतां गृह्योक्तविधिना न्वितः । ततो विवाहे निर्वृत्त ऋचीको मुनिसत्तमः

Transliteration

viprāgnisākṣisaṃbhūtāṃ gṛhyoktavidhinā nvitaḥ | tato vivāhe nirvṛtta ṛcīko munisattamaḥ

Translation

Với các Bà-la-môn và ngọn lửa thiêng làm chứng, và theo đúng nghi thức được dạy trong Gṛhya, hôn lễ đã viên mãn. Từ đó, Ṛcīka—bậc hiền triết tối thượng—được toại nguyện trong cuộc hôn phối ấy.

Word by Word

• विप्र-अग्नि-साक्षि-संभूताम्: born/solemnized with Brahmins and fire as witnesses
• विप्र-अग्नि-साक्षि-संभूताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विप्र + अग्नि + साक्षि + संभूता (सम्-भू (धातु) से क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कन्याम्—पूर्वश्लोकानुसन्धान)

• गृह्य-उक्त-विधिना: by the procedure stated in the Gṛhya (rites)
• गृह्य-उक्त-विधिना: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: गृह्य + उक्त + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; साधन/प्रकारवाचक

• अन्वितः: endowed/attended (with)
• अन्वितः: Karta (Predicate adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्वित (प्रातिपदिक; √इ (धातु) से क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘युक्त/समन्वित’

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, तदनन्तर

• विवाहे: in the marriage (rite)
• विवाहे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विवाह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• निर्वृत्तः: was completed/accomplished
• निर्वृत्तः: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्-वृत् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘समाप्त/सम्पन्न’

• ऋचीकः: Ṛcīka
• ऋचीकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋचीक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मुनि-सत्तमः: the best of sages
• मुनि-सत्तमः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपाधि/विशेषणवत् (ऋचीकस्य)

Speaker

Narrator (Purāṇic ākhyāna voice; specific speaker not explicit in this snippet)

Visual Art Cues

Scene: A Vedic wedding: sacred fire blazing at center, brāhmaṇas chanting, Ṛcīka and the bride performing prescribed gṛhya rites; the atmosphere is solemn and auspicious.

Characters & Entities

• Ṛcīka
• Agni (sacred fire)
• Vipra (Brahmins)
• Gṛhya rites

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It affirms that saṃskāras (sacraments) gain sanctity through śāstra-guided procedure, with Agni and learned witnesses grounding the act in dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is explicitly named in this verse; it supports the larger sacred narrative setting of the chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

Marriage is to be performed according to Gṛhya-vidhi, with Brahmins and Agni as witnesses.