Adhyaya 165

Verse 1

सूत उवाच । ततःप्रभृतिपुण्ये च सरस्वत्यास्तटेशुभे । बाह्यानां नागराणां च स्थानं जातं महत्तरम्

Sūta thưa rằng: Từ đó về sau, trên bờ sông Sarasvatī tốt lành và đầy công đức, nơi cư trú của các Ngoại Nāgara trở nên rất lớn lao và hiển đạt.

Verse 2

पुत्रपौत्रप्रवृद्धानां दौहित्राणां द्विजोत्तमाः । चमत्कारपुरस्याग्रे यज्ज्ञातं विद्यया धनैः

Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, khi con trai và cháu trai của họ ngày càng đông, cả các cháu ngoại cũng tăng thêm; tại đó—trước (nơi gọi là) Camatkārapura—những điều đã đạt được trở nên nổi danh nhờ học vấn và của cải.

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य विश्वामित्रेण धीमता । शप्ता सरस्वती कोपात्कृता रुधिरवाहिनी

Rồi vào một thời điểm nọ, bậc hiền triết Viśvāmitra, vì phẫn nộ, đã nguyền rủa Sarasvatī, khiến nàng hóa thành dòng sông chảy toàn máu đỏ.

Verse 4

ततः संसेव्यते हृष्टै राक्षसैः सा दिवानिशम् । गीतनृत्यपरैश्चान्यैर्भूतैः प्रेतैः पिशाचकैः

Từ đó, nơi ấy bị các rākṣasa hớn hở lui tới suốt ngày đêm; lại còn có những loài khác say mê ca múa—bhūta, preta và piśāca.

Verse 5

ततस्ते नागरा बाह्यास्तां त्यक्त्वा दूरतः स्थिताः । कांदिशीकास्ततो याता भक्ष्यमाणास्तु राक्षसैः । नर्मदायास्तटे पुण्ये मार्कण्डाश्रमसंनिधौ

Bấy giờ những người Nāgara ở ngoài ấy bỏ nơi đó và lánh xa. Từ đó họ đi về Kāṃdiśī, vừa đi vừa bị rākṣasa rình bắt làm mồi, cho đến khi tới bờ thánh của sông Narmadā, gần đạo tràng của Mārkaṇḍeya.

Verse 6

ऋषय ऊचुः । कस्मात्सरस्वती शप्ता विश्वामित्रेण धीमता । महानद्या कोऽपराधस्तया तस्य विनिर्मितः

Các hiền sĩ thưa: Vì sao Sarasvatī lại bị bậc trí Viśvāmitra nguyền rủa? Dòng đại hà ấy đã phạm lỗi gì đối với ngài?

Verse 7

सूत उवाच । आसीत्पुरा महद्वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः । ब्राह्मण्यस्य कृते विप्राः प्राणान्तकरणं महत् । स सर्वैर्ब्राह्मणैः प्रोक्तो विश्वामित्रो महामुनिः

Sūta thưa: Thuở xưa đã dấy lên mối thù lớn giữa Viśvāmitra và Vasiṣṭha. Vì chí nguyện đạt địa vị brāhmaṇa, hỡi các brāhmaṇa, ngài đã thực hành khổ hạnh nghiêm khắc đến mức nguy hại sinh mạng; và Viśvāmitra, bậc đại thánh, đã được hết thảy brāhmaṇa công nhận.

Verse 8

क्षत्रियोऽपि पुरस्कृत्य देवदेवं पितामहम् । न चैकेन वसिष्ठेन तेनैतद्वैरमाहितम्

Dẫu là một kṣatriya, ông vẫn tôn đặt Pitāmaha Brahmā—Đấng Thần của các thần—làm bậc tối thượng trước mình; và mối thù này không do riêng Vasiṣṭha gây nên, mà còn có những duyên cớ rộng lớn hơn.

Verse 9

ऋषय ऊचुः । क्षत्रियोऽपि कथं विप्रो विश्वा मित्रो महामते । वसिष्ठेन कथं नोक्तो यः प्रोक्तो ब्रह्मणा स्वयम्

Các hiền triết thưa rằng: Ôi bậc đại tâm, tuy là kṣatriya, Viśvāmitra đã trở thành một brāhmaṇa bằng cách nào? Và vì sao Vasiṣṭha không thừa nhận, dẫu chính Brahmā đã tự mình tuyên bố điều ấy?

Verse 10

एतन्नः सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं स्थितम्

Xin hãy thuật lại trọn vẹn mọi điều ấy cho chúng tôi; trong lòng chúng tôi đã dấy lên một niềm hiếu kỳ lớn lao.

Verse 11

सूत उवाच । आसीत्पुरा ऋचीकाख्यो भृगुपुत्रो महामुनिः । व्रताध्ययनसंपन्नः सुतपस्वी महायशाः

Sūta thưa: Thuở xưa có một đại hiền tên Ṛcīka, con của Bhṛgu—thành tựu trong giới nguyện và học tập thánh điển, giàu công phu khổ hạnh, danh tiếng lẫy lừng.

Verse 12

तीर्थयात्राप्रसंगेन स कदाचिन्मुनीश्वरः । स्थानं भोजकटं नाम प्राप्तो गाधिमहीपतेः । यत्र सा कौशिकीनाम नदी त्रैलोक्यविश्रुता

Một lần, nhân dịp hành hương đến các bến tắm thiêng, vị chúa tể trong hàng hiền giả ấy đã đến nơi gọi là Bhojakaṭa, thuộc về vua Gādhi—nơi dòng sông Kauśikī, lừng danh khắp ba cõi, đang chảy qua.

Verse 13

तस्यां स्नात्वा द्विजश्रेष्ठो यावत्तिष्ठति तीरगः । समाधिस्थो जपं कुर्वन्संतर्प्य पितृदेवताः

Tắm gội nơi dòng sông ấy xong, bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh ở lại tại bến vượt; an trụ trong tam-muội, Ngài trì tụng japa và làm lễ tarpaṇa để làm thỏa mãn các Pitṛ cùng chư thiên.

Verse 14

तावत्तत्र समायाता राजकन्या सुशोभना । सर्वलक्षणसम्पूर्णा सर्वैरेव गुणैर्युता

Ngay lúc ấy, một công chúa tuyệt mỹ đến nơi đó—đầy đủ mọi tướng lành cát tường và hội đủ mọi đức hạnh.

Verse 15

स तां संवीक्षते यावत्सर्वावयवशोभनाम् । तावत्कामशरैर्व्याप्तः कर्तव्यं नाभ्यविंदत

Khi Ngài nhìn nàng—rực rỡ nơi từng chi thể—liền bị mũi tên của Kāma xuyên thấu, tâm trí rối bời, chẳng còn phân định được điều phải làm.

Verse 16

ततः पप्रच्छ लोकान्स लब्ध्वा कृच्छ्रेण चेतनाम् । कस्येयं कन्यका साध्वी किमर्थमिह चागता

Rồi, khó nhọc lắm mới lấy lại được thần trí, Ngài hỏi mọi người: “Thiếu nữ hiền đức này là con ai, và vì duyên cớ gì nàng đến đây?”

Verse 17

क्व यास्यति वरारोहा सर्वं मे कथ्यतां जनाः

“Thiếu nữ cao quý ấy sẽ đi về đâu? Hỡi mọi người, xin hãy kể cho ta biết hết thảy.”

Verse 18

जना ऊचुः । एषा गाधिसुतानाम ख्याता त्रैलोक्यसुन्दरी । अन्तःपुरात्समायाता गौरीपूजनलालसा

Dân chúng thưa rằng: “Nàng nổi danh là ái nữ của Gādhi, vẻ đẹp của ba cõi. Nàng từ nội cung bước ra, lòng tha thiết muốn phụng thờ Nữ Thần Gaurī.”

Verse 19

वांछमाना सुभर्त्तारं सर्वैः समुदितंगुणैः । प्रासादोऽयं स्थितो योऽत्र नदीतीरे बृहत्तरः

“Vì mong cầu một bậc phu quân xứng đáng, đầy đủ mọi đức tính tốt lành, nàng đến đây; và tòa cung điện lớn lao này cũng tọa lạc nơi bờ sông.”

Verse 20

उमा संतिष्ठते चात्र सर्वैः संपूजिता सुरैः । एतां च स्नापयित्वेयं पूजयित्वा यथा क्रमम्

Tại đây, Nữ Thần Umā ngự trị—được chư thiên đồng kính lễ và tôn thờ. Người ta nên tắm rửa (tượng) của Ngài, rồi theo đúng nghi thức mà cúng bái tuần tự.

Verse 21

नैवेद्यं विविधं दत्त्वा करिष्यति ततः परम् । वीणाविनोदमात्रं च श्रुतिमार्गसुखावहम्

Sau khi dâng các phẩm vật naivedya phong phú, nàng sẽ tiếp đó gảy vīṇā êm dịu—chỉ là thú tiêu dao, nhưng đem lại vị ngọt của con đường thánh âm.

Verse 22

ततो यास्यति हर्म्यं स्वं मन्दीभूते च भास्करे । ऋचीकस्तु तदाकर्ण्य लोकानां वचनं च यत्

Rồi khi mặt trời đã dịu xuống (về chiều), nàng trở về tòa lâu đài của mình. Nhưng Ṛcīka, nghe lời dân chúng bàn tán, liền suy ngẫm về điều ấy.

Verse 23

ययौ गाधिगृहं शीघ्रं कामबाणप्रपीडितः । तं दृष्ट्वा सहसा प्राप्तमृचीकं भृगु सत्तमम् । संमुखः प्रययौ तूर्णं गाधिः पार्थिवसत्तमः

Bị những mũi tên của dục ái bắn trúng, ông vội vã đến nhà vua Gādhi. Thấy Ṛcīka—bậc tối thượng trong dòng Bhṛgu—bỗng đến đột ngột, vua Gādhi, bậc nhất trong hàng quân vương, liền hấp tấp bước ra đón tiếp trực diện.

Verse 24

गृह्योक्तेन विधानेन कृत्वा चैवार्हणं ततः । कृतांजलिपुटो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

Sau khi làm lễ tiếp đón và tôn kính theo nghi thức gia thất, nhà vua chắp tay cung kính rồi thưa những lời này.

Verse 25

निःस्पृहस्यापि ते विप्र किमागमनकारणम् । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व येन यच्छामि तेऽखिलम्

Bạch Bà-la-môn, dẫu ngài vốn vô dục, cớ sao lại đến đây? Xin nói cho trẫm biết trọn vẹn, để trẫm có thể ban cho ngài mọi điều.

Verse 26

ऋचीक उवाच । तव कन्याऽस्ति विप्रेंद्र वरार्हा वरवर्णिनी । ब्राह्मोक्तेन विवाहेन तां मे देहि महीपते

Ṛcīka thưa: Muôn tâu bậc tối thượng trong hàng quân vương, ngài có một ái nữ, xứng đáng với bậc phu quân cao quý và dung sắc tuyệt hảo. Xin bệ hạ, chúa tể cõi đất, gả nàng cho tôi theo hôn lễ Brāhma như kinh điển đã dạy.

Verse 27

एतदर्थमहं प्राप्तो गृहे तव स्मरार्दितः । सा मया वीक्षिता राजन्गौरीपूजार्थमागता

Chính vì việc ấy mà tôi đến nhà bệ hạ, lòng bị Thần Ái Tình thiêu đốt. Muôn tâu Đại vương, tôi đã thấy nàng khi nàng đến để cúng lễ Gaurī.

Verse 28

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भयसंत्रस्तो गाधिः पार्थिवसत्तमः । असवर्णं च तं मत्वा दरिद्रं वृद्धमेवच । अदाने शापभीतस्तु ततो व्याजमुवाच सः

Sūta nói: Nghe vậy, vua Gādhi—bậc tối thượng trong hàng quân vương—run sợ. Nghĩ người kia thuộc địa vị không tương xứng, lại nghèo khó và già yếu; nhưng vì sợ lời nguyền nếu từ chối bố thí, nên nhà vua bèn nói lời viện cớ.

Verse 29

अस्माकं कन्यकादाने शुल्कमस्ति द्विजोत्तम । तच्चेद्यच्छसि कन्यां तां तुभ्यं दास्याम्यसंशयम्

“Bạch bậc tối thượng trong hàng hai lần sinh, khi gả con gái chúng ta có sính lễ. Nếu ngài trao đủ sính lễ ấy, ta sẽ gả nàng cho ngài, không chút nghi ngờ.”

Verse 30

ऋचीक उवाच । ब्रूहि पार्थिवशार्दूल कन्याशुल्कं मम द्रुतम् । येन यच्छामि ते सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Ṛcīka nói: “Hỡi bậc hùng vương như hổ giữa các vua, xin nói mau sính lễ cho ái nữ của ngài, để ta có thể dâng trọn, dù cho điều ấy khó kiếm đến tột cùng.”

Verse 31

गाधिरुवाच । एकतः श्यामकर्णानामश्वानां वातरंहसाम् । शतानि सप्त विप्रेंद्र श्वेतानां चैव सर्वतः

Gādhi nói: “Một bên là bảy trăm con ngựa nhanh như gió, tai đen; và, bạch bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, mọi phần còn lại của chúng phải trắng tinh hoàn toàn.”

Verse 32

य आनीय प्रदद्यान्मे तस्मै कन्यां ददाम्यहम्

“Ai đem chúng đến và dâng cho ta, ta sẽ gả con gái cho người ấy.”

Verse 33

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय ऋचीको मुनिसत्तमः । कान्यकुब्जं समासाद्य गंगातीरे विवेश ह

Sūta nói: “Vâng, xin như vậy.” Ṛcīka—bậc tối thượng trong các hiền triết—đã phát nguyện rồi lên đường. Đến Kānyakubja, ngài bước vào bờ sông Gaṅgā linh thiêng.

Verse 34

अश्वो वोढेति यत्सूक्तं चतुःषष्टिसमुद्भवम् । छंदऋषिदेवतायुक्तं जपं चक्रे ततः परम्

Rồi ngài trì tụng (japa) thánh tụng bắt đầu bằng “aśvo voḍhā…”, phát sinh từ bộ sáu mươi bốn, đầy đủ niêm luật (chandas), vị ṛṣi và vị thần chủ trì theo đúng nghi quỹ.

Verse 35

विनियोगं वाजिकृतं गाधिना यत्प्रकीर्तितम् । ततस्ते वाजिनस्तस्मान्निष्क्रांताः सलिलाद्द्विजाः

Theo nghi dụng (viniyoga) tạo ra ngựa do Gādhi tuyên thuyết, hỡi bậc nhị sinh, những con ngựa ấy liền từ làn nước kia hiện ra.

Verse 36

सर्वश्वेताः सुवेगाश्च श्यामैकश्रवणास्तथा । शतानि सप्तसंख्यानि तावत्संख्यै र्नरैयुताः

Tất cả đều trắng muốt, nhanh như gió, và chỉ có một tai sẫm màu. Chúng đủ bảy trăm con, lại có người đi theo cũng đúng bảy trăm.

Verse 37

ततः प्रभृति विख्यातमश्वतीर्थं धरातले । गंगातीरे शुभे पुण्ये कान्यकुब्जसमीपगम् । यस्मिन्स्नाने कृते मर्त्यो वाजिमेधफलं लभेत्

Từ đó về sau, Aśvatīrtha trở nên lừng danh trên cõi đất—nơi bờ sông Gaṅgā cát tường, thanh tịnh, gần Kānyakubja. Ai tắm tại đó sẽ được phước quả của lễ tế Aśvamedha.

Verse 165

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽश्वतीर्थोत्पत्तिवर्णनंनाम पंचषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Skanda Mahāpurāṇa tôn kính—bộ sưu tập tám mươi mốt nghìn kệ—chương thứ một trăm sáu mươi lăm, thuộc phần thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa, trong Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara, mang nhan đề “Mô tả sự phát sinh của Aśvatīrtha”, đã kết thúc.