Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 165›Shloka 7
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

सूत उवाच । आसीत्पुरा महद्वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः । ब्राह्मण्यस्य कृते विप्राः प्राणान्तकरणं महत् । स सर्वैर्ब्राह्मणैः प्रोक्तो विश्वामित्रो महामुनिः

Transliteration

sūta uvāca | āsītpurā mahadvairaṃ viśvāmitravasiṣṭhayoḥ | brāhmaṇyasya kṛte viprāḥ prāṇāntakaraṇaṃ mahat | sa sarvairbrāhmaṇaiḥ prokto viśvāmitro mahāmuniḥ

Translation

Sūta thưa: Thuở xưa đã dấy lên mối thù lớn giữa Viśvāmitra và Vasiṣṭha. Vì chí nguyện đạt địa vị brāhmaṇa, hỡi các brāhmaṇa, ngài đã thực hành khổ hạnh nghiêm khắc đến mức nguy hại sinh mạng; và Viśvāmitra, bậc đại thánh, đã được hết thảy brāhmaṇa công nhận.

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Speaker)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
आसीत्there was
आसीत्:
Kriya (Existence)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक adverb), अर्थे: पूर्वम् (formerly)
महत्great
महत्:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
वैरम्enmity
वैरम्:
Karta (Subject of 'was')
TypeNoun
Rootवैर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (with āsīt)
विश्वामित्रवसिष्ठयोःof Viśvāmitra and Vasiṣṭha
विश्वामित्रवसिष्ठयोः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक) + वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समासः (इतरेतर-द्वन्द्वः); पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, द्विवचनम्
ब्राह्मण्यस्यof Brahminhood
ब्राह्मण्यस्य:
Sambandha (Purpose-genitive)
TypeNoun
Rootब्राह्मण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
कृतेfor the sake of
कृते:
Prayojana (Purpose)
TypeIndeclinable
Rootकृत (प्रातिपदिक)
Formकृते (सप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम्), अर्थे: निमित्ते/हेतोः (for the sake of)
विप्राःthe Brahmins
विप्राः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
प्राणान्तकरणम्causing the end of life (deadly act)
प्राणान्तकरणम्:
Karma (Object/Predicate nominal)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक) + करण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (प्राणानाम् अन्तः = प्राणान्तः; तस्य करणम्); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
महत्great
महत्:
Karma (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (Agent in passive)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
ब्राह्मणैःby Brahmins
ब्राह्मणैः:
Karana (Agent in passive)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
प्रोक्तःwas declared/called
प्रोक्तः:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; अर्थे: declared/called
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
महामुनिःthe great sage
महामुनिः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मुनि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (महान् मुनिः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Viśvāmitra in fierce austerity—emaciated yet radiant—while the shadow of conflict with Vasiṣṭha looms; surrounding brāhmaṇas acknowledge him as a mahāmuni.

Characters & Entities
S
Sūta
V
Viśvāmitra
V
Vasiṣṭha
B
Brāhmaṇas

FAQs

Spiritual status is portrayed as achievable through intense discipline (tapas) and recognized by the community of the wise.

No single tīrtha is named in this verse; it supplies the backstory driving the Sarasvatī-tīrtha episode.

No specific rite; the verse highlights tapas and life-risking austerity undertaken for brāhmaṇya.

←Previous Verse
Next Verse→