Adhyaya 164

Verse 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे पुष्पः प्रहृष्टेनान्तरात्मना । चंडशर्मगृहं गत्वा दिष्ट्यादिष्ट्येति चाब्रवीत्

Sūta nói: Trong lúc ấy, Puṣpa—lòng tràn ngập hoan hỷ—đến nhà Caṇḍaśarman và kêu lên: “Phúc lành! Phúc lành!”

Verse 2

विवर्णवदनं दृष्ट्वा वाष्पपूर्णेक्षणं तदा । बान्धवैः सहितं सर्वैर्दारैर्भृत्यैस्तथा सुतैः

Bấy giờ, thấy ông mặt mày tái nhợt, đôi mắt đẫm lệ, lại được vây quanh bởi hết thảy thân quyến, cùng với vợ, gia nhân và các con—

Verse 3

पुष्प उवाच । तवार्थे च मया सूर्यः कायत्यागेन तोषितः । पतितत्त्वं न ते काये तत्प्रसादाद्भविष्यति

Puṣpa nói: Vì lợi ích của ông, ta đã làm hài lòng Sūrya bằng việc hiến dâng chính thân này. Nhờ ân sủng của Ngài, thân thể ông sẽ không rơi vào cảnh suy đọa hay tàn hoại.

Verse 4

तव पुत्राश्च पौत्राश्च ये भविष्यंति वंशजाः । नागराणां च ते सर्वे भविष्यंति गुणाधिकाः

Con trai và cháu nội của ông—thật vậy, hết thảy những ai sẽ sinh ra trong dòng dõi của ông—đều sẽ trở thành các Nāgara, đầy đủ những đức hạnh vượt trội.

Verse 5

तस्मादुत्तिष्ठ गच्छामो नदीं पुण्यां सरस्वतीम् । तस्यास्तटे निवासाय कृत्वा चैवाश्रमं द्विज

Vậy hãy đứng dậy; chúng ta hãy đến sông thiêng Sarasvatī. Trên bờ của nàng, để cư trú, hãy lập một đạo viện (āśrama), hỡi bậc lưỡng sinh.

Verse 6

त्वया सह वसिष्यामि अहमेव न संशयः । अस्ति मे विपुलं वित्तं ये चान्ये तेऽनुयायिनः

Chính ta sẽ sống cùng ngươi—không chút nghi ngờ. Ta có của cải dồi dào, và còn có những người khác là kẻ theo hầu của ngươi nữa.

Verse 7

तान्सर्वान्पोषयिष्यामि त्यज्यतां मानसो ज्वरः । तच्छ्रुत्वा चण्डशर्मा तु पुत्रैर्बंधुभिरन्वितः

“Ta sẽ nuôi dưỡng và chu cấp cho tất cả họ—hãy gạt bỏ cơn sốt của tâm.” Nghe vậy, Caṇḍaśarmā, cùng các con và thân quyến, liền chuẩn bị làm theo.

Verse 8

सरस्वतीं समुद्दिश्य निष्क्रांतो नगरात्ततः । स्थानं प्रदक्षिणीकृत्य नमस्कृत्य सुदुःखितः

Bấy giờ, hướng tâm về Sarasvatī, ông rời khỏi thành. Đau khổ khôn nguôi, ông đi nhiễu quanh thánh địa và cúi đầu đảnh lễ.

Verse 9

बाष्पपूर्णेक्षणो दीन उत्तराभिमुखो ययौ । पुष्पेण सहितश्चैव मुहुर्मुहुः प्रबोधितः

Mắt đẫm lệ, khốn khổ và khiêm hạ, ông đi về phía bắc. Lại có Puṣpa ở bên, ông được nhắc nhở và khơi dậy chí nguyện hết lần này đến lần khác.

Verse 10

ततः सरस्वतीं प्राप्य पुण्यां शीतजलां नदीम् । सेवितां मुनिसंघैस्तां लोलकल्लोलमालिनीम्

Rồi ông đến sông Sarasvatī—dòng sông thánh, nước mát trong—được các bậc hiền triết phụng sự, và được điểm trang như vòng hoa bởi những lớp sóng lăn tăn, vui đùa cuộn trào.

Verse 11

तस्या दक्षिणकूले स निवासमकरोत्तदा । पुष्पस्य मतिमास्थाय बन्धुभिः सकलैर्वृतः

Tại đó, trên bờ nam của nàng, ông liền dựng chỗ ở; thuận theo lời khuyên của Puṣpa, và được bao quanh bởi toàn thể thân quyến.

Verse 12

तस्यासीन्नगरस्थस्य प्रतिज्ञा चण्डशर्मणः । सप्तविंशति भिर्लिंगैर्दृष्टैभोक्ष्याम्यहं सदा

Đây là lời thệ nguyện của Caṇḍaśarmā khi còn ở trong thành: “Chỉ sau khi chiêm bái hai mươi bảy liṅga, ta mới thọ thực, và sẽ giữ như vậy mãi.”

Verse 13

तां च संस्मरतस्तस्य प्रतिज्ञां पूर्वसंचिताम् । हृदयं दह्यते तस्य दिवानक्तं द्विजोत्तमाः

Và khi ông nhớ lại lời thệ nguyện ấy—đã lập từ trước và cất giữ bền chặt trong lòng—trái tim ông bừng cháy ngày đêm, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng.

Verse 14

स च स्नात्वा सरस्वत्यां शुचिर्भूत्वा समाहितः । षडक्षरस्य मन्त्रस्य जपं चक्रे पृथक्पृथक्

Và ông, sau khi tắm trong sông Sarasvatī, trở nên thanh tịnh và an định; ông trì tụng thần chú sáu âm, từng lần một, cẩn trọng và phân minh.

Verse 15

नाम चोच्चार्य लिंगस्य नमस्कारान्तमादधे । कर्दमेन द्विजश्रेष्ठाः पंचांगुलशतेन च

Xướng danh của liṅga rồi kết thúc bằng lễ đảnh lễ. Và với bùn đất—đong đủ một trăm gang tay năm ngón—hỡi các bậc Bà-la-môn tối thắng—(người ấy chuẩn bị vật liệu để thờ phụng/thiết lập).

Verse 16

संस्थाप्य पूजयेद्भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । प्राणरुद्राञ्जपन्पश्चाच्छ्रद्धया परया युतः

Sau khi an vị đúng pháp, hãy thờ phụng với lòng sùng kính—dâng hoa, hương và các thứ hương liệu xoa bôi. Rồi sau đó, với niềm tin tối thượng, hãy trì tụng japa các Prāṇarudra.

Verse 17

दुःस्थितं सुस्थितं वापि शिवलिंगं न चालयेत् । इति मत्वा द्विजेन्द्रोऽसौ नैव तानि विसर्जयेत्

“Dù Śiva-liṅga đặt không đúng hay đặt đúng, cũng chớ làm xê dịch.” Nghĩ như vậy, vị Bà-la-môn tối thắng ấy đã không hề vứt bỏ những liṅga kia.

Verse 19

उपर्युपरि तेषां च कर्दमेन द्विजोत्तमाः । चक्रे लिंगानि नित्यं स सप्तविंशतिसंख्यया

Và trên những liṅga ấy, hết lớp này đến lớp khác, vị Bà-la-môn ưu tú kia hằng ngày nặn liṅga bằng bùn đất—tổng cộng hai mươi bảy chiếc.

Verse 20

अथ तुष्टो महादेवस्तस्य भक्त्यतिरेकतः । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं तस्य लिंगमदर्शयत्

Bấy giờ Mahādeva, hoan hỷ vì lòng sùng kính tràn đầy của người ấy, đã rẽ nứt mặt đất và hiển lộ liṅga của Ngài cho người ấy thấy.

Verse 21

अब्रवीत्सादरं तं च मेघगम्भीरया गिरा । चण्डशर्मन्प्रतुष्टोस्मि तव भक्त्याऽनया द्विज

Ngài kính cẩn nói với ông bằng giọng trầm sâu như mây sấm: “Hỡi Caṇḍaśarman, hỡi vị Bà-la-môn, Ta vô cùng hoan hỷ trước lòng sùng kính này của ông.”

Verse 22

तस्माल्लिंगमिदं नित्यं पूजयस्व प्रभक्तितः । सप्तविंशतिलिंगानां यतः फलमवाप्स्यसि

“Vì vậy, hãy thờ phụng liṅga này mỗi ngày với lòng sùng kính trọn vẹn; nhờ đó, ông sẽ nhận được quả phúc ngang với (việc thờ) hai mươi bảy liṅga.”

Verse 23

अन्योपि च नरो भक्त्या यश्चैनं पूजयिष्यति । सप्तविंशतिलिंगानां सोऽपि श्रेयोऽभिलप्स्यति

“Và bất kỳ người nào khác, nếu thờ phụng (liṅga) này với lòng sùng kính, người ấy cũng sẽ đạt thiện phúc tối thượng—công đức ngang với (việc thờ) hai mươi bảy liṅga.”

Verse 24

एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । चंडशर्मापि तं हृष्टः पूजयामास तत्त्वतः

Nói xong như vậy, Đấng Thế Tôn liền biến mất khỏi tầm mắt. Còn Caṇḍaśarman, lòng tràn hoan hỷ, đã thờ phụng liṅga ấy đúng theo chân nghi và chánh tri kiến.

Verse 25

प्रासादं कारयामास तस्य लिंगस्य शोभनम् । नाम चक्रे ततस्तस्य विचार्य च मुहुर्मुहुः

Ông cho xây một ngôi đền nguy nga để tôn thờ liṅga ấy. Rồi suy niệm mãi nhiều lần, ông đặt cho nó một danh hiệu.

Verse 26

नगरस्थित लिंगानां यस्मात्संस्मरणात्स्थितः । नागरेश्वरसंज्ञस्तु तस्मादेष भविष्यति

Vì liṅga này được an lập vững bền nhờ sự tưởng niệm các liṅga ở trong thành, nên từ đó sẽ được gọi bằng danh hiệu “Nāgareśvara”.

Verse 27

सूत उवाच । एवं संस्थाप्य तल्लिंगं चंडशर्मा द्विजोत्तमाः । आराधयामास तदा पुष्पधूपानुलेपनैः

Sūta nói: Lập xong liṅga ấy, Caṇḍaśarman—bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn—liền bấy giờ phụng thờ bằng hoa, hương và các thứ hương liệu xoa bôi.

Verse 28

सप्तविंशतिलिंगानां प्राप्नोति च तथा फलम् । पूजितानां द्विजश्रेष्ठा नगरे यानि तानि च

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, người ấy đạt được công đức y như khi lễ bái hai mươi bảy liṅga—những liṅga được thờ phụng tại thành ấy.

Verse 29

ततः कालेन महता नागरेश्वरतुष्टितः । शिवलोकं गतः साक्षाद्यानमध्ये निवेशितः

Rồi sau một thời gian dài, nhờ làm hài lòng Nāgareśvara, người ấy trực tiếp đi đến cõi của Śiva và được an vị giữa cỗ xe trời của chư thiên.

Verse 30

पुष्पोपि स्थापयामास पुष्पादित्यमथापरम् । पुण्ये सरस्वतीतीरे ततः पूजापरोऽभवत्

Puṣpa cũng an lập thêm một vị thần khác, Puṣpāditya. Trên bờ thiêng của sông Sarasvatī, từ đó về sau ông một lòng chuyên chú việc thờ phụng.

Verse 31

तस्यापि दर्शनं गत्वा प्रीत्या वचनमब्रवीत् । पुष्प तुष्टोस्मि भद्रं ते वरं प्रार्थय सुव्रत

Đến chiêm bái Ngài, vị Thần liền ân cần phán: “Hỡi Puṣpa, Ta hài lòng về ngươi—nguyện phúc lành đến với ngươi. Ôi người giữ giới nguyện thanh tịnh, hãy xin một ân huệ.”

Verse 32

अदेयमपि दास्यामि तस्मात्प्रार्थय मा चिरम्

“Dẫu là điều thường không thể ban, Ta cũng sẽ ban; vì thế hãy xin, chớ chần chừ.”

Verse 33

पुष्प उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । तद्देहि याचमानस्य मम यद्धृदि संस्थितम्

Puṣpa thưa: “Nếu Ngài hài lòng về con, lạy Chúa Tể, và nếu một ân huệ có thể ban cho con—xin ban cho kẻ cầu xin này điều đang an trú trong lòng con.”

Verse 34

चमत्कारपुरे देव तव या मूर्तयः स्थिताः । द्वादशैव प्रमाणेन पूज्याः सर्वदिवौकसाम्

“Lạy Chúa Tể, những thánh tướng của Ngài an lập tại Camatkārapura—đủ mười hai tướng—đều được chư thiên cõi trời tôn thờ.”

Verse 35

तासां पूजाफलं कृत्स्नं संप्राप्नोतु नरो भुवि । यः पूजयति मूर्तिं ते यैषा संस्थापिता मया

“Nguyện cho người ở cõi đất, nếu thờ phụng thánh tướng này của Ngài do con an lập, sẽ được trọn vẹn công đức của việc lễ bái tất cả (mười hai thánh tướng) kia.”

Verse 36

नागरादित्य इत्येषा ख्याता भवतु भूतले । येयं सरस्वतीतीरे प्रासादे स्थापिता मया

Nguyện cho hình tướng này được danh xưng trên cõi đất là “Nāgarāditya”—chính hình tướng mà ta đã an vị trong ngôi đền bên bờ sông Sarasvatī.

Verse 37

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय गतश्चादर्शनं रविः । दीपवद्ब्राह्मणश्रेष्ठास्तदद्भुतमिवा भवत्

Sūta nói: Sau khi thề rằng “Đúng như vậy”, thần Mặt Trời (Ravi) liền khuất khỏi tầm mắt. Ôi các bậc Bà-la-môn tối thượng, cảnh ấy thật kỳ diệu, như ngọn đèn bỗng bị rút tắt.

Verse 38

ततः कालेन महता पुष्पोपि द्विजसत्तमाः । सूर्यलोकमनुप्राप्तो विमानेन सुवर्चसा

Rồi sau một thời gian rất lâu, ôi các bậc Bà-la-môn tối thượng, ngay cả Puṣpa cũng đạt đến thế giới của Mặt Trời, được đưa đi trên cỗ thiên xa rực rỡ.

Verse 39

शाकम्भरीति विख्याता भार्याऽसीच्चंडशर्मणः । तया संस्थापिता दुर्गा सरस्वत्याः शुभे तटे

Nổi danh với tên Śākambharī, nàng là hiền thê của Caṇḍaśarman; và chính nàng đã thiết lập Thánh Mẫu Durgā trên bờ cát tường của sông Sarasvatī.

Verse 41

पुत्रि तुष्टास्मि भद्रं ते शाकंभरि प्रगृह्यताम् । वरं यत्ते सदाभीष्टं मत्प्रसादादसंशयम्

“Hỡi con gái, Ta hài lòng về con; nguyện điều lành đến với con, ô Śākambharī. Hãy nhận một ân huệ—điều con hằng ước nguyện sẽ được ban bởi ân sủng của Ta, không nghi ngờ.”

Verse 42

शाकम्भर्युवाच । चतुःषष्टिगणा देवि मातृणां ये व्यवस्थिताः । चमत्कारपुरे ख्याता हास्यात्तुष्टिं व्रजंति याः

Śākambharī thưa: “Ôi Nữ Thần, sáu mươi bốn đoàn Mẫu Thần đã được an vị đúng pháp—những vị lừng danh tại Camatkārapura, và hoan hỷ mãn nguyện nhờ tiếng cười—”

Verse 43

या रात्रौ बलिदानेन जाते वृद्धौ ततः परम् । तत्सर्वं जायतां पुण्यं यस्ते मूर्तिं प्रपूजयेत्

Bất cứ sự tăng trưởng công đức nào về sau do lễ dâng bali ban đêm, nguyện tất cả đều trở thành phước thiện cho người thành kính phụng thờ thánh tượng của Ngài đúng pháp.

Verse 44

अत्रागत्य नदीतीरे यैषा संस्थापिता मया

Đến nơi đây, bên bờ sông, chính Ta đã an lập hình tướng (Nữ Thần) này.

Verse 45

श्रीदेव्युवाच । आश्विनस्य सिते पक्षे महानवमिसंज्ञिते । यो ममाग्रे समागत्य पूजयिष्यति भक्तितः

Đức Nữ Thần cát tường phán: “Vào nửa tháng sáng của Āśvina, trong ngày gọi là Mahānavamī, ai đến trước Ta và lễ bái với lòng sùng kính—”

Verse 46

तस्य कृत्स्नं फलं सद्यो भविष्यति न संशयः । नागरस्य विशेषेण सत्यमेतन्मयोदितम्

“Với người sùng tín ấy, quả báo trọn vẹn sẽ hiện khởi ngay tức khắc—không nghi ngờ. Đặc biệt tại Nāgara, điều này là chân thật; chính Ta đã tuyên thuyết như vậy.”

Verse 47

एवमुक्त्वा तु सा देवी ततश्चादर्शनं गता । तस्या नाम्ना च सा देवी प्रोक्ता शाकम्भरी भुवि

Nói như vậy xong, Nữ Thần liền biến mất khỏi tầm mắt. Trên cõi thế, Nữ Thần ấy được biết đến theo danh xưng “Śākambharī”.

Verse 48

वृद्धेरनंतरं तस्या यः पूजां कुरुते नरः । तस्य वृद्धेर्न विघ्नः स्यात्कदाचिद्द्विजसत्तमाः

Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, người nào sau khi cầu sự hưng thịnh mà phụng thờ Nữ Thần ấy, thì sự hưng thịnh của người ấy sẽ chẳng bao giờ gặp chướng ngại, vào bất cứ lúc nào.

Verse 164

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये नागरेश्वरनागरादित्यशाकम्भर्युत्पत्तिवर्णनंनाम चतुःषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc trong Skanda Mahāpurāṇa tôn kính—trong bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ, phần thứ sáu là Nāgara Khaṇḍa—trong Māhātmya của thánh địa Śrī Hāṭakeśvara, chương mang tựa đề “Tường thuật về sự xuất hiện của Nāgareśvara, Nāgarāditya và Śākambharī”, tức Chương 164.