Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 164›Shloka 3
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

पुष्प उवाच । तवार्थे च मया सूर्यः कायत्यागेन तोषितः । पतितत्त्वं न ते काये तत्प्रसादाद्भविष्यति

Transliteration

puṣpa uvāca | tavārthe ca mayā sūryaḥ kāyatyāgena toṣitaḥ | patitattvaṃ na te kāye tatprasādādbhaviṣyati

Translation

Puṣpa nói: Vì lợi ích của ông, ta đã làm hài lòng Sūrya bằng việc hiến dâng chính thân này. Nhờ ân sủng của Ngài, thân thể ông sẽ không rơi vào cảnh suy đọa hay tàn hoại.

Word by Word
पुष्पःPuṣpa
पुष्पः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अर्थेfor the sake (of)
अर्थे:
Prayojana-adhikarana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सूर्यःthe Sun (god)
सूर्यः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
कायत्यागेनby abandoning the body
कायत्यागेन:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootकाय + त्याग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः—कायस्य त्यागः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तोषितःwas pleased/satisfied
तोषितः:
Kriya-bhava (Result state)
TypeVerb
Rootतोषित (कृदन्त; तुष् धातोः क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सूर्यः इत्यस्य विशेषणम्
पतितत्त्वम्fallen-ness/sinful state
पतितत्त्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपतितत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; अत्र द्वितीया (काये इत्यस्मिन् निषेध-विषयः)
नnot
न:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
तेof you/your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
कायेin (your) body
काये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तत्of that (Sun)
तत्:
Sambandha (Relation)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; प्रसादात् इत्यस्य विशेषणम्
प्रसादात्from (his) grace
प्रसादात्:
Apadana (Source/cause/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
भविष्यतिwill be/occur
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
Speaker

Puṣpa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sūrya-prasāda (Āditya-anugraha) within the Nāgara tīrtha narrative

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Caṇḍaśarman (and household)

Visual Art Cues

Scene: Puṣpa declares he has pleased Sūrya through self-offering, assuring Caṇḍaśarman that no fallen condition will befall his body by the deity’s grace.

Characters & Entities
P
Puṣpa
S
Sūrya
C
Caṇḍaśarman

FAQs

Selfless action for another’s welfare, when aligned with devotion, becomes a vehicle for divine grace and restoration.

The statement belongs to the ongoing Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative, though the verse focuses on Sūrya’s grace.

No formal ritual is prescribed; the act highlighted is kāyatyāga (self-offering) as an extreme form of devotion in the story.

←Previous Verse
Next Verse→