Adhyaya 101

Verse 1

सूत उवाच । एवं तां रजनीं तत्र स उषित्वा रघूत्तमः । उपास्यमानः सर्वैस्तैः सद्भक्त्या वानरोत्तमैः

Sūta thưa rằng: Như vậy, Raghūttama đã ở lại đó suốt đêm ấy, được tất cả những bậc vānara ưu tú cung kính hầu cận với lòng sùng kính chân thành.

Verse 2

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । कृत्वा प्राभातिकं कर्म समाहूयाथ पुष्पकम्

Rồi, vào buổi bình minh trong sạch rạng ngời, khi vầng thái dương đã lên, sau khi hoàn tất các nghi thức ban mai, Ngài liền triệu gọi Puṣpaka, cỗ xa giá trên không.

Verse 3

सुग्रीवेण सुषेणेन तारेण कुमुदेन च । अंगदेनाथ कुण्डेन वायुपुत्रेण धीमता

Cùng với Sugrīva, Suṣeṇa, Tārā và Kumuda; lại có Aṅgada, Kuṇḍa, và người con hiền trí của thần Gió (Hanumān)…

Verse 4

गवाक्षेण नलेनेव तथा जांबवतापि च । दशभिर्वानरैः सार्धं समारूढः स पुष्पके

Cùng với Gavākṣa, Nala và cả Jāmbavān, ngài lên Puṣpaka, cùng mười dũng sĩ Vānara.

Verse 5

ततः संप्रस्थितः काले लंकामुद्दिश्य राघवः । मनोजवेन तेनैव विमानेन सुवर्चसा

Rồi đúng thời khắc, Rāghava lên đường, hướng về Laṅkā, ngự trên chính cỗ xa giá trên không rực sáng ấy, nhanh như ý niệm.

Verse 6

संप्राप्तस्तत्क्षणादेव लंकाख्यां च महापुरीम् । वीक्षयंस्तान्प्रदेशांश्च यत्र युद्धं पुराऽभवत्

Ngay trong khoảnh khắc, ngài đến đại thành mang tên Laṅkā, phóng mắt nhìn những miền đất nơi xưa kia chiến trận đã diễn ra.

Verse 7

ततो विभीषणो दृष्ट्वा प्रोद्द्योतं पुष्पकोद्भवम् । रामं विज्ञाय संप्राप्तं प्रहृष्टः सम्मुखो ययौ । मंत्रिभिः सकलैः सार्धं तथा भृत्यैः सुतैरपि

Bấy giờ Vibhīṣaṇa thấy ánh huy hoàng tỏa ra từ xe Puṣpaka, biết Rāma đã đến, liền hân hoan ra nghênh đón—cùng toàn thể các đại thần, lại có tùy tùng và các con trai nữa.

Verse 8

अथ दृष्ट्वा सुदूरात्तं रामदेवं विभीषणः । पपात दण्डवद्भूमौ जयशब्दमुदीरयन्

Bấy giờ, từ xa trông thấy Đức Rāma—Đấng Chúa tể thiêng liêng—Vibhīṣaṇa liền phủ phục xuống đất như cây gậy, cất tiếng hô vang: “Chiến thắng! Chiến thắng!”

Verse 9

तथागतं परिष्वज्य सादरं स विभीषणम् । तेनैव सहितः पश्चाल्लंकां तां प्रविवेश ह

Đón người đã đến như thế, Ngài ôm Vibhīṣaṇa với lòng kính trọng và thương mến; rồi cùng với ông, Ngài tiến vào thành Laṅkā ấy.

Verse 10

विभीषणगृहं प्राप्य तत्र सिंहासने शुभे । निविष्टो वानरैस्तैश्च समन्तात्परिवारितः

Đến dinh thự của Vibhīṣaṇa, Ngài ngự trên bảo tọa cát tường; bốn phía đều có các vānaras ấy vây quanh hộ vệ.

Verse 11

ततो निवेदयामास तस्मै सर्वं विभीषणः । राज्यं पुत्रकलत्रादि यच्चान्यदपि किंचन

Bấy giờ Vibhīṣaṇa dâng bạch lên Ngài mọi sự: vương quốc, con trai, thê thất, cùng tất cả những gì khác nữa.

Verse 12

ततः प्रोवाच विनयात्कृतांजलिपुटः स्थितः । आदेशो दीयतां देव ब्रूहि कृत्यं करोमि किम्

Bấy giờ, đứng khiêm cung chắp tay cung kính, ông thưa: “Bạch Đức Chúa, xin ban mệnh lệnh; xin dạy việc phải làm—con nên làm gì?”

Verse 14

सूत उवाच । निवेद्य राघवस्तस्मै सर्वं गद्गदया गिरा । वाष्पपूरप्रतिच्छन्नवक्त्रो भूयो विनिःश्वसन्

Sūta nói: Sau khi bày tỏ hết mọi điều với người ấy, Rāghava cất lời trong tiếng nghẹn ngào; mặt bị che phủ bởi dòng lệ tuôn trào, lại nhiều lần thở dài thật sâu.

Verse 15

ततः प्रोवाच सत्यार्थं विभीषणकृते हितम् । तं चापि शोकसंतप्तं संबोध्य रघुनंदनः

Bấy giờ, niềm vinh hiển của dòng Raghu nói những lời chân thật, lợi ích cho Vibhīṣaṇa; và Ngài cũng an ủi người đang bị nỗi sầu thiêu đốt ấy.

Verse 16

अहं राज्यं परित्यज्य सांप्रतं राक्षसोत्तम । यास्यामि त्रिदिवं तूर्णं लक्ष्मणो यत्र संस्थितः

Hỡi bậc tối thượng trong loài Rākṣasa, nay ta từ bỏ vương quyền, sẽ mau chóng đi đến cõi trời—nơi Lakṣmaṇa đang an trú.

Verse 17

न तेन रहितो मर्त्ये मुहूर्तमपि चोत्सहे । स्थातुं राक्षसशार्दूल बांधवेन महात्मना

Không có người ấy, ta chẳng đủ lòng ở lại cõi người dù chỉ trong khoảnh khắc, hỡi mãnh hổ giữa loài Rākṣasa—thiếu vắng người thân đại tâm ấy.

Verse 18

अहं शिक्षापणार्थाय तव प्राप्तो विभीषण । तस्मादव्यग्रचित्तेन संशृणुष्व कुरुष्व च

Vibhīṣaṇa, ta đến với ngươi để ban lời giáo huấn; vì thế, hãy lắng nghe kỹ với tâm không tán loạn, rồi hãy làm đúng như vậy.

Verse 19

एषा राज्योद्भवा लक्ष्मीर्मदं संजनयेन्नृणाम् । मद्यवत्स्वल्पबुद्धीनां तस्मात्कार्यो न स त्वया

Phú quý do vương quyền sinh ra khiến lòng người say men kiêu mạn; với kẻ trí hẹp, nó như rượu—vì thế, ngươi chớ để mình bị nó lôi cuốn.

Verse 20

शक्राद्या अमराः सर्वे त्वया पूज्याः सदैव हि । मान्याश्च येन ते राज्यं जायते शाश्वतं सदा

Hết thảy chư Thiên bất tử, khởi đầu từ Śakra (Đế Thích), ngươi phải luôn thờ phụng và kính trọng; nhờ sự tôn kính ấy, vương quyền của ngươi phát sinh và bền vững mãi.

Verse 21

मम सत्यं भवेद्वाक्य मेतस्मादहमागतः । प्राप्तराज्यप्रतिष्ठोऽपि तव भ्राता महाबलः

Nguyện lời ta là chân thật—vì thế ta đến đây. Dẫu người anh hùng lực của ngươi đã đạt được và an lập vương vị, vẫn phải nhớ hiểm họa của kiêu mạn và giữ mình trong khuôn phép của Dharma.

Verse 22

विनाशं सहसा प्राप्तस्तस्मान्मान्याः सुराः सदा । यदि कश्चित्समायाति मानुषोऽत्र कथंचन । मत्काय एव द्रष्टव्यः सर्वैरेव निशाचरैः

Sự diệt vong ập đến thình lình với kẻ kiêu căng; vì thế chư Thiên phải luôn được tôn kính. Và nếu ngẫu nhiên có người phàm nào đến đây, thì mọi loài dạ-xoa phải xem người ấy như chính thân ta, kính giữ bất khả xâm phạm.

Verse 23

तथा निशाचराः सर्वे त्वया वार्या विभीषण । मम सेतुं समुल्लंघ्य न गंतव्यं धरातले

Cũng vậy, hỡi Vibhīṣaṇa, ngươi phải ngăn giữ hết thảy loài dạ-xoa; đã vượt qua cây cầu của ta rồi thì chúng không được đặt chân xuống cõi đất để quấy nhiễu thế gian.

Verse 24

विभीषण उवाच । एवं विभो करिष्यामि तवादेशमसंशयम् । परं त्वया परित्यक्ते मर्त्ये मे जीवितं व्रजेत्

Vibhīṣaṇa thưa: “Muôn tâu Chúa Tể, con sẽ vâng theo thánh lệnh của Ngài, không chút nghi ngờ. Nhưng nếu Ngài rời bỏ cõi người, thì chính mạng sống con cũng sẽ lìa tan.”

Verse 25

तस्मान्मामपि तत्रैव त्वं विभो नेतुमर्हसि । आत्मना सह यत्रास्ते प्राग्गतो लक्ष्मणस्तव

Vì thế, muôn tâu Chúa Tể, xin Ngài cũng đưa con đến nơi ấy—cùng với chính Ngài—nơi Lakṣmaṇa của Ngài, người đã đi trước, hiện đang an trú.

Verse 26

श्रीराम उवाच । मया तेऽक्षयमादिष्टं राज्यं राक्षससत्तम । तस्मान्नार्हसि मां कर्तुं मिथ्याचारं कथंचन

Śrī Rāma phán: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Rākṣasa, Ta đã sắc định cho ngươi vương quyền bất hoại. Vì thế, chớ bao giờ khiến Ta bị mang tiếng là hành xử dối trá, dù bằng cách nào.”

Verse 27

अहमस्मिन्स्वके सेतौ शंकरत्रितयं शुभम् । स्थापयिष्यामि कीर्त्यर्थं तत्पूज्यं भवता सदा । भक्तिमान्प्रतिसंधाय यावच्चंद्रार्कतारकम्

“Trên cây cầu này, chính cây cầu của Ta, Ta sẽ an vị một bộ ba liṅga của Śaṅkara cát tường để lưu danh bền lâu. Ngươi phải luôn thờ phụng các Ngài, lấy lòng bhakti làm gốc—cho đến khi trăng, mặt trời và muôn sao còn tồn tại.”

Verse 28

एवमुक्त्वा रघुश्रेष्ठो राक्षसेन्द्रं विभीषणम् । दशरात्रं तत्र तस्थौ लंकायां वानरैः सह

Nói xong như vậy với Vibhīṣaṇa, chúa tể loài Rākṣasa, bậc tối thượng của dòng Raghu đã lưu lại tại Laṅkā mười đêm, cùng với các Vānara.

Verse 29

कुर्वन्युद्धकथाश्चित्रा याः कृताः पूर्वमेव हि । पश्यन्युद्धस्य सर्वाणि स्थानानि विविधानि च

Họ kể lại bao chuyện chiến trận rực rỡ đã xảy ra thuở trước, rồi cùng nhau ngắm nhìn mọi nơi chốn khác nhau nơi cuộc giao tranh từng diễn ra.

Verse 30

शंसमानः प्रवीरांस्तान्राक्षसान्बलवत्तरान् । कुम्भकर्णेन्द्रजित्पूर्वान्संख्ये चाभिमुखागतान्

Ngài ca ngợi những Rākṣasa dũng mãnh, sức lực hơn người ấy—đứng đầu là Kumbhakarṇa và Indrajit—những kẻ đã đối mặt trực diện trong chiến địa.

Verse 31

ततश्चैकादशे प्राप्ते दिवसे रघुनंदनः । पुष्पकं तत्समारुह्य प्रस्थितः स्वपुरीं प्रति

Rồi khi ngày thứ mười một đến, đấng làm rạng rỡ dòng Raghu là Rāma bước lên cỗ Puṣpaka và khởi hành về kinh thành của mình.

Verse 32

वानरैस्तैः समोपेतो विभीषणपुरःसरः । ततः संस्थापयामास सेतुप्रांते महेश्वरम्

Được các Vānara tháp tùng, với Vibhīṣaṇa đi đầu, Ngài liền an vị Maheśvara ở nơi cuối mút của Setu.

Verse 33

मध्ये चैव तथादौ च श्रद्धापूतेन चेतसा । रामेश्वरत्रयं राम एवं तत्र विधाय सः

Với tâm ý được thanh lọc bởi lòng tín kính, Rāma đã sắp đặt tại đó một bộ ba Rāmeśvara—một ở giữa và một ở nơi khởi đầu—rồi an lập cả ba tại chốn ấy.

Verse 34

सेतुबंधं तथासाद्य प्रस्थितः स्वगृहं प्रति । तावद्विभीषणेनोक्तः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

Đến được Setubandha, Ngài liền lên đường trở về tư gia. Ngay lúc ấy, Vibhīṣaṇa cất lời, cúi lạy hết lần này đến lần khác.

Verse 35

विभीषण उवाच । अनेन सेतुमार्गेण रामेश्वरदिदृक्षया । मानवा आगमिष्यंति कौतुकाच्छ्रद्धयाविताः

Vibhīṣaṇa thưa rằng: “Theo con đường Setu này, người đời sẽ đến—mong được chiêm bái Rāmeśvara—bị cuốn hút bởi niềm kỳ diệu linh thiêng và được nâng đỡ bởi đức tin.”

Verse 36

राक्षसानां महाराज जातिः क्रूरतमा मता । दृष्ट्वा मानुषमायांतं मांसस्येच्छा प्रजायते

Muôn tâu đại vương, giống loài Rākṣasa vốn bị xem là tàn bạo nhất. Hễ thấy con người đến gần, nơi họ liền dấy lên lòng thèm khát thịt.

Verse 37

यदा कश्चिज्जनं कश्चिद्राक्षसो भक्षयिष्यति । आज्ञाभंगो ध्रुवं भावी मम भक्तिरतस्य च

Nếu khi nào đó một Rākṣasa nào ăn thịt một người nào, thì chắc chắn sẽ xảy ra sự vi phạm mệnh lệnh của ta—dẫu kẻ ấy có chuyên tâm trong bhakti đối với ta đi nữa.

Verse 38

भविष्यंति कलौ काले दरिद्रा नृपमानवाः । तेऽत्र स्वर्णस्य लोभेन देवतादर्शनाय च

Trong thời mạt pháp Kali, muôn tâu đại vương, loài người sẽ trở nên nghèo khổ. Dẫu vậy họ vẫn sẽ đến đây—vì lòng ham vàng, và cũng để được chiêm ngưỡng thần linh.

Verse 39

नित्यं चैवागमिष्यन्ति त्यक्त्वा रक्षःकृतं भयम् । तेषां यदि वधं कश्चिद्राक्षसात्प्रापयिष्यति

Họ sẽ luôn luôn đến, đã gạt bỏ nỗi sợ do loài Rākṣasa gây ra. Nếu có ai khiến họ phải chết dưới tay một Rākṣasa…

Verse 40

भविष्यति च मे दोषः प्रभुद्रोहोद्भवः प्रभो । तस्मात्कंचिदुपायं त्वं चिन्तयस्व यथा मम । आज्ञाभंगकृतं पापं जायते न गुरो क्वचित्

Và lỗi sẽ giáng xuống con, bạch Chúa—lỗi phát sinh từ việc phản bội chủ thượng của mình. Vì thế, xin Ngài hãy nghĩ ra một phương kế, hỡi bậc Guru, để tội do trái lệnh không bao giờ vướng vào con.

Verse 41

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ततः स रघुसत्तमः । बाढमित्येव चोक्त्वाथ चापं सज्जीचकार सः

Nghe lời ấy, bậc tối thượng của dòng Raghu đáp: “Được vậy,” rồi liền sửa soạn cây cung cho sẵn sàng.

Verse 42

ततस्तं कीर्तिरूपं च मध्यदेशे रघूत्तमः । अच्छिनन्निशितैर्बाणैर्दशयोजनविस्तृतम्

Rồi Raghūttama dùng những mũi tên sắc bén chém xuyên qua thế trận lừng danh ấy ở vùng trung tâm—kéo dài đến mười yojana.

Verse 43

तेन संस्थापितो यत्र शिखरे शंकरः स्वयम् । शिखरं तत्सलिंगं च पतितं वारिधेर्जले

Nơi chính người ấy đã an vị Śaṅkara trên một đỉnh núi—cả đỉnh núi ấy và liṅga trên đó đều rơi xuống làn nước đại dương.

Verse 44

एवं मार्गमगम्यं तं कृत्वा सेतुसमुद्भवम् । वानरै राक्षसैः सार्धं ततः संप्रस्थितो गृहम्

Như vậy, sau khi biến con đường vốn không thể đi qua thành cây đắp Setu do biển sinh, Ngài liền lên đường về nhà, cùng với các Vānara và các Rākṣasa.

Verse 101

इति श्रीस्कांदे महापुराणएकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सेतुमध्ये श्रीरामकृतरामेश्वरप्रतिष्ठावर्णनंनामैको त्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ một trăm lẻ một, mang tên “Mô tả việc an lập Rāmeśvara do Śrī Rāma thực hiện giữa Setu”, thuộc phần Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya của Nāgara-khaṇḍa thứ sáu trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn kệ tụng.