Adhyaya 80
Mārkaṇḍeya, khi thuyết giảng cho vị vua đang lắng nghe, hướng sự chú ý đến thánh địa Nandikeśvara tīrtha, gắn với bậc siddha Nandī. Chương này nêu Nandī như khuôn mẫu của cuộc hành hương có kỷ luật: đặt dòng Revā làm điểm quy hướng, rồi đi từ tīrtha này sang tīrtha khác để tu khổ hạnh (tapas). Śiva hoan hỷ trước hành trình tu tập bền bỉ ấy và ban ân huệ. Nandī khước từ của cải, con cái và mọi mục tiêu hưởng thụ, chỉ cầu lòng bhakti không lay chuyển nơi đôi chân sen của Śiva qua mọi đời—dẫu tái sinh trong loài phi nhân—qua đó khẳng định sự liên tục của đức tin vượt khỏi một kiếp sống. Śiva chấp thuận, đưa người sùng kính đã thành tựu về cõi ngự của Ngài, xác lập uy quyền linh thiêng của tīrtha. Phalaśruti dạy rằng: tắm gội và thờ phụng Śiva ba mắt tại đây đem công đức ngang với lễ tế Agniṣṭoma. Ai mệnh chung ở tīrtha này sẽ được ở gần Śiva, hưởng phúc lâu dài trong một kỷ nguyên bất hoại, rồi tái sinh tốt lành trong dòng tộc thanh tịnh, có tri thức Veda và thọ mạng dài lâu. Kết lại, chương nhấn mạnh sự hiếm có của thánh địa và năng lực tiêu trừ tội lỗi của nó.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नन्दिकेश्वरमुत्तमम् । यत्र सिद्धो महानन्दी तत्ते सर्वं वदाम्यहम्
Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Rồi sau đó, hỡi bậc vua trong các vua, hãy đến Nandikeśvara tối thượng—nơi Đại Nandī đã chứng đắc thành tựu. Ta sẽ kể cho ngài tất cả.”
Verse 2
रेवायां पुरतः कृत्वा पुरा नन्दी गणेश्वरः । तपस्तपञ्जयं कुर्वंस्तीर्थात्तीर्थं जगाम ह
Thuở xưa, Nandī—chúa tể các gaṇa của Śiva—lấy sông Revā (Narmadā) làm hiện diện dẫn đường trước mặt, đi từ tīrtha này sang tīrtha khác, tu khổ hạnh và vượt thắng mọi gian lao của tapas.
Verse 3
दधिस्कन्दं मधुस्कन्दं यावत्त्यक्त्वा तु गच्छति । तावत्तुष्टो महादेवो नन्दिनाथमुवाच ह
Chừng nào ông còn tiếp bước, bỏ lại các thánh địa mang tên Dadhiskanda và Madhuskanda, chính nhờ sự bền chí ấy mà Mahādeva hoan hỷ và phán với Nandīnātha, vị tùy tùng tối thượng.
Verse 4
ईश्वर उवाच । भोभोः प्रसन्नो नन्दीश वरं वृणु यथेप्सितम् । तपसा तेन तुष्टोऽहं तीर्थयात्राकृतेन ते
Īśvara phán: “Hỡi Nandīśa, Ta rất hoan hỷ; hãy chọn một ân phúc theo điều ngươi mong muốn. Nhờ khổ hạnh của ngươi và nhờ cuộc hành hương đến các tīrtha, Ta đã mãn nguyện.”
Verse 5
नन्दीश्वर उवाच । न चाहं कामये वित्तं न चाहं कुलसन्ततिम् । मुक्त्वा न कामये कामं तव पादाम्बुजात्परम्
Nandīśvara thưa: “Con không cầu của cải, không cầu dòng tộc và con cháu. Ngoài giải thoát (mokṣa), con chẳng cầu điều gì khác—không gì vượt hơn đôi chân sen của Ngài.”
Verse 6
कृमिकीटपतङ्गेषु तिर्यग्योनिं गतस्य वा । जन्म जन्मान्तरेऽप्यस्तु भक्तिस्त्वयि ममाचला
Dẫu con phải vào thai loài sâu bọ, côn trùng hay chim chóc, thậm chí rơi vào bất cứ kiếp súc sinh nào, xin cho lòng bhakti của con đối với Ngài vẫn bất động, hết đời này sang đời khác.
Verse 7
तथेत्युक्त्वा महादेवः परया कृपया नृप । गृहीत्वा तं करे सिद्धं जगाम निलयं हरः
“Tathāstu—được như vậy,” Mahādeva phán với lòng đại bi, hỡi đức vua. Hara nắm tay bậc siddha ấy và trở về nơi cư ngụ của Ngài.
Verse 8
तस्मिंस्तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्त्या त्र्यक्षं प्रपूजयेत् । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः
Ai tắm tại tīrtha ấy rồi chí thành thờ phụng Tryakṣa (Śiva ba mắt), người ấy đạt công đức ngang với quả phúc của tế lễ Agniṣṭoma.
Verse 9
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा प्राणत्यागं करोति चेत् । शिवस्यानुचरो भूत्वा मोदते कल्पमक्षयम्
Nếu sau khi tắm ở tīrtha ấy mà có người xả bỏ mạng sống ngay tại đó, thì trở thành tùy tùng của Śiva và hoan hỷ suốt một kiếp (kalpa) bất hoại.
Verse 10
ततः कालेन महता जायते विमले कुले । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो जीवेच्च शरदां शतम्
Về sau, theo dòng thời gian dài lâu, người ấy sinh vào gia tộc thanh tịnh và cao quý; trở thành bậc thấu triệt chân lý của Veda và các Vedāṅga, và sống trọn một trăm mùa thu.
Verse 11
एतत्ते कथितं तात तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । दुर्लभं मर्त्यसंज्ञस्य सर्वपापक्षयंकरम्
Này con yêu, ta đã kể cho con nghe vinh quang tối thượng của tīrtha này; kẻ phàm nhân khó mà đạt được, và là nhân duyên diệt trừ mọi tội lỗi.
Verse 80
। अध्याय
Tại đây bắt đầu chương (Adhyāya).