Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

ईश्वर उवाच । भोभोः प्रसन्नो नन्दीश वरं वृणु यथेप्सितम् । तपसा तेन तुष्टोऽहं तीर्थयात्राकृतेन ते

īśvara uvāca | bhobhoḥ prasanno nandīśa varaṃ vṛṇu yathepsitam | tapasā tena tuṣṭo'haṃ tīrthayātrākṛtena te

Īśvara phán: “Hỡi Nandīśa, Ta rất hoan hỷ; hãy chọn một ân phúc theo điều ngươi mong muốn. Nhờ khổ hạnh của ngươi và nhờ cuộc hành hương đến các tīrtha, Ta đã mãn nguyện.”

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
भोO!
भो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formसम्बोधनार्थक निपात (vocative particle: O!)
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formसम्बोधनार्थक निपात (vocative particle; repetition for emphasis)
प्रसन्नःpleased
प्रसन्नः:
Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक; √सद्/सन्-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्/ईश्वरः’ इत्यस्य विधेयविशेषणम्
नन्दीशO Nandīśa (lord Nandī)
नन्दीश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनन्दि + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन (Singular)
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
वृणुchoose
वृणु:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
यथाas
यथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक/उपमानवाचक अव्यय (as/according as)
ईप्सितम्desired
ईप्सितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईप्सित (प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स्-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
तुष्टःsatisfied
तुष्टः:
Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (प्रातिपदिक; √तुष्-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विधेयविशेषणम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तीर्थयात्राकृतेनby your act of pilgrimage to sacred places
तीर्थयात्राकृतेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootतीर्थ + यात्रा + कृत (प्रातिपदिक; √कृ-क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); ‘ते’ इत्यस्य कर्मणि/हेतौ (by the act done for pilgrimage)
तेof you / your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular) (enclitic)

Śiva (Īśvara, Mahādeva)

Tirtha: Nandikeśvara (contextual culmination) / Revā tīrtha circuit

Type: kshetra

Listener: King (rājendra)

Scene: Mahādeva appears before Nandī, speaking compassionately and majestically, offering a boon; Nandī stands in folded hands, travel-worn yet radiant from tapas; the riverine tīrtha landscape frames the epiphany.

Ī
Īśvara (Śiva)
N
Nandīśa
T
tīrtha-yātrā
T
tapas

FAQs

Austerity joined with pilgrimage becomes a complete sādhana that directly pleases Śiva and invites divine boons.

The Revā tīrtha-region broadly; the emphasis is on tīrtha-yātrā as meritorious within this sacred geography.

Performing tapas and undertaking tīrtha-yātrā; the verse frames them as Śiva-pleasing religious acts.