Adhyaya 56

Verse 1

उत्तानपाद उवाच । अन्यच्च श्रोतुमिच्छामि केन गङ्गावतारिता । रुद्रशीर्षे स्थिता देवी पुण्या कथमिहागता

Uttānapāda thưa rằng: “Ta còn muốn được nghe thêm—ai đã khiến Gaṅgā giáng hạ? Và Thánh Nữ Puṇyā, vị Nữ thần thanh tịnh ngự trên đỉnh đầu Rudra, đã đến nơi này bằng cách nào?”

Verse 2

पुण्या देवाशिला नाम तस्या माहात्म्यमुत्तमम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसन्नो यदि शङ्कर

Có Puṇyā, được gọi là Devāśilā—oai đức của nàng là tối thượng. Hỡi Śaṅkara, nếu Ngài hoan hỷ, xin kể cho con trọn vẹn mọi điều ấy.

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणुष्वैकमना भूत्वा यथा गङ्गावतारिता । देवैः सर्वैर्महाभागा सर्वलोकहिताय वै

Īśvara phán: “Hãy lắng nghe với tâm nhất niệm về việc Gaṅgā được thỉnh giáng như thế nào. Vì lợi ích của muôn cõi, bậc đại phúc ấy đã được chư thiên đồng lòng đưa xuống.”

Verse 4

अस्ति विन्ध्यो नगो नाम याम्याशायां महीपते । गीर्वाणास्तु गताः सर्वे तस्य मूर्ध्नि नरेश्वर

Hỡi bậc chúa tể cõi đất, về phương Nam có ngọn núi mang tên Vindhya. Hỡi đấng quân vương, hết thảy chư thiên (Gīrvāṇa) đều lên đến đỉnh núi ấy.

Verse 5

तत्र चाह्वानिता गङ्गा ब्रह्माद्यैरखिलैः सुरैः । अभ्यर्च्येशं जगन्नाथं देवदेवं जगद्गुरुम्

Tại đó, Gaṅgā được chư thiên, đứng đầu là Brahmā, thỉnh mời; sau khi họ đã phụng thờ Īśa—Jagannātha, Thần của các thần, bậc Thầy của thế gian.

Verse 6

जटामध्यस्थितां गङ्गां मोचयस्वेति भूतले । भास्वन्ती सा ततो मुक्ता रुद्रेण शिरसा भुवि

Họ khẩn cầu: “Xin giải phóng Gaṅgā đang ở giữa búi tóc kết của Ngài, để giáng xuống mặt đất.” Bấy giờ, Nữ Thần rực sáng ấy được Rudra thả từ đỉnh đầu Ngài xuống cõi đời.

Verse 7

तत्र स्थाने महापुण्या देवैरुत्पादिता स्वयम् । ततो देवनदी जाता सा हिताय नृणां भुवि

Ngay tại nơi ấy, dòng nước đại phước đức tự hiển lộ—do chư Thiên tự mình khai sinh. Từ đó nàng trở thành “Thiên Hà”, xuất hiện trên cõi đất vì lợi ích của nhân loại.

Verse 8

वसन्ति ये तटे तस्याः स्नानं कुर्वन्ति भक्तितः । पिबन्ति च जलं नित्यं न ते यान्ति यमालयम्

Ai sống bên bờ nàng, tắm gội với lòng sùng kính và hằng ngày uống nước của nàng—người ấy chẳng đến cảnh giới của Diêm Vương.

Verse 9

यत्र सा पतिता कुण्डे शूलभेदे नराधिप । देवनद्याः प्रतीच्यां तु तत्र प्राची सरस्वती

Muôn tâu Đại vương, tại Śūlabheda, nơi hồ nước mà nàng rơi xuống—về phía tây của Thiên Hà ấy, có sông Sarasvatī chảy xuôi về hướng đông.

Verse 10

याम्यायां शूलभेदस्य तत्र तीर्थमनुत्तमम् । तत्र देवशिला पुण्या स्वयं देवेन निर्मिता

Về phía nam của Śūlabheda có một thánh địa (tīrtha) vô song. Tại đó hiện hữu Devaśilā linh thiêng, nơi đá phước đức do chính Thần linh tạo tác.

Verse 11

तत्र स्नात्वा तु यो भक्त्या तर्पयेत्पितृदेवताः । पितरस्तस्य तृप्यन्ति यावदाभूतसम्प्लवम्

Ai tắm gội nơi ấy với lòng sùng kính và dâng tarpaṇa lên các Pitṛ cùng chư Thiên—tổ tiên của người ấy được thỏa mãn cho đến tận thời kỳ đại hoại (pralaya).

Verse 12

तत्र स्नात्वा तु यो भक्त्या ब्राह्मणान् भोजयेन्नृप । स्वल्पान्नेनापि दत्तेन तस्य चान्तो न विद्यते

Tâu Đại vương, ai tắm tại đó rồi với lòng bhakti cúng thí, đãi các Bà-la-môn—dẫu chỉ dâng chút ít thực phẩm—phước đức của người ấy trở nên vô tận.

Verse 13

उत्तानपाद उवाच । कानि दानानि दत्तानि शस्तानि धरणीतले । यानि दत्त्वा नरो भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

Uttānapāda thưa rằng: Trên cõi đất này, những bố thí nào được ca ngợi là tối thượng—bố thí ấy với lòng bhakti thì con người được giải thoát khỏi mọi tội lỗi?

Verse 14

देवशिलाया माहात्म्यं स्नानदानादिजं फलम् । व्रतोपवासनियमैर्यत्प्राप्यं तद्वदस्व मे

Xin hãy nói cho tôi về sự vĩ đại của Devaśilā—những quả phúc phát sinh từ tắm gội, bố thí và các việc tương tự—và cả điều đạt được nơi ấy nhờ các vrata, nhịn ăn và giữ giới-niyama.

Verse 15

ईश्वर उवाच । आसीत्पुरा महावीर्यश्चेदिनाथो महाबलः । वीरसेन इति ख्यातो मण्डलाधिपतिर्नृप

Īśvara phán: Thuở xưa có một vị chúa tể xứ Cedi, dũng mãnh và hùng lực phi thường; nhà vua ấy nổi danh là Vīrasena, bậc cai trị một cõi lãnh thổ.

Verse 16

राष्ट्रे तस्य रिपुर्नास्ति न व्याधिर्न च तस्कराः । न चाधर्मोऽभवत्तत्र धर्म एव हि सर्वदा

Trong vương quốc của ngài không có kẻ thù, không bệnh tật, không trộm cướp; phi pháp chẳng hề sinh khởi—chỉ có Chánh pháp (dharma) luôn ngự trị.

Verse 17

सदा मुदान्वितो राजा सभार्यो बहुपुत्रकः । एकासीद्दुहिता तस्य सुरूपा गिरिजा यथा

Nhà vua luôn hoan hỷ, bên hoàng hậu và nhiều hoàng tử; chỉ có một công chúa, dung nhan tuyệt mỹ như chính Girijā.

Verse 18

इष्टा सा पितृमातृभ्यां बन्धुवर्गजनस्य च । कृतं वैवाहिकं कर्म काले प्राप्ते यथाविधि

Nàng được cha mẹ và toàn thể thân quyến hết mực yêu quý. Đến đúng thời, lễ nghi hôn phối được cử hành theo đúng pháp thức.

Verse 19

अनन्तरं चेदिपतिर्द्वादशाब्दमखे स्थितः । ततस्तस्यास्तु यो भर्ता स मृत्युवशमागतः

Sau đó, khi vua xứ Cedi đang chuyên tâm trong đại tế lễ kéo dài mười hai năm, thì phu quân của thiếu nữ ấy rơi vào quyền lực của Thần Chết.

Verse 20

विधवां तां सुतां दृष्ट्वा राजा शोकसमन्वितः । उवाच वचनं तत्र स्वभार्यां दुःखपीडिताम्

Thấy con gái trở thành góa phụ, nhà vua tràn ngập sầu bi. Ngay nơi ấy, ngài cất lời với hoàng hậu của mình, người đang bị nỗi khổ nghiền nát.

Verse 21

प्रिये दुःखमिदं जातं यावज्जीवं सुदुःसहम् । नैषा रक्षयितुं शक्या रूपयौवनगर्विता

“Ái thê, nỗi sầu này đã sinh khởi, thật khó kham chịu suốt đời. Nàng thiếu nữ ấy kiêu vì sắc đẹp và tuổi xuân, nên chẳng dễ gì gìn giữ.”

Verse 22

दूषयेत कुलं क्वापि कथं रक्ष्या हि बालिका । नोपायो विद्यते क्वापि भानुमत्याश्च रक्षणे । परस्परं विवदतोः श्रुत्वा तत्कन्यकाब्रवीत्

“Ở đâu đó nàng có thể làm hoen ố thanh danh gia tộc—vậy phải bảo hộ thiếu nữ này thế nào? Không thấy phương kế nào để gìn giữ Bhānumatī.” Nghe hai người tranh cãi, cô thiếu nữ liền cất lời.

Verse 23

भानुमत्युवाच । न लज्जामि तवाग्रेऽहं जल्पन्ती तात कर्हिचित् । सत्यं नोत्पद्यते दोषो मदर्थे ते नराधिप

Bhānumatī thưa: “Thưa cha, con chẳng hề hổ thẹn khi nói trước mặt cha vào bất cứ lúc nào. Muôn tâu bậc quân vương, xin đừng để vì con mà điều lỗi lầm nào khởi lên nơi người—đó là sự thật.”

Verse 24

अद्यप्रभृत्यहं तात धारयिष्ये न मूर्धजान् । स्थूलवस्त्रपटार्द्धं तु धारयिष्यामि ते गृहे

“Từ hôm nay trở đi, thưa cha, con sẽ không chải chuốt mái tóc; và trong nhà của cha, con chỉ khoác vải thô, nửa tấm y phục mà thôi.”

Verse 25

करिष्यामि व्रतान्याशु पुराणविहितानि च । आत्मानं शोषयिष्यामि तोषयिष्ये जनार्दनम्

“Con sẽ mau chóng thọ trì các vṛta (giới nguyện) được ghi trong các Purāṇa. Con sẽ tự rèn thân bằng khổ hạnh và làm đẹp lòng Janārdana (Viṣṇu).”

Verse 26

ममैषा वर्तते बुद्धिर्यदि त्वं तात मन्यसे । भानुमत्या वचः श्रुत्वा राजा संहर्षितोऽभवत्

“Đó là quyết tâm đã vững trong lòng con—nếu cha thuận cho.” Nghe lời Bhānumatī, nhà vua vô cùng hoan hỷ.

Verse 27

तीर्थयात्रां समुद्दिश्य कोशं दत्त्वा सुपुष्कलम् । विसृज्य पुरुषान्वृद्धान् कृत्वा तस्याः सुरक्षणे

Với ý định hành hương đến các bến tắm thiêng (tīrtha), ông ban cho một kho tàng dồi dào; rồi cắt đặt những người đàn ông cao niên đáng tin để lo việc hộ vệ nàng thật chu toàn.

Verse 28

पुरुषान् सायुधांश्चापि ब्राह्मणान्सपुरोहितान् । दासीदासान्पदातींश्च चास्याः संरक्षणक्षमान्

Ông còn cắt đặt những người có vũ khí, các brāhmaṇa cùng vị purohita (tư tế gia tộc), các tỳ nữ và gia nhân, cùng quân bộ—những người đủ năng lực hộ vệ nàng chu đáo.

Verse 29

ततः पितुर्मतेनैव गङ्गातीरं गता सती । अवगाह्य तटे द्वे तु गङ्गायाः स नराधिप

Bấy giờ, chỉ theo lời khuyên của phụ thân, người phụ nữ hiền đức ấy đến bờ sông Gaṅgā. Sau khi xuống sông làm lễ tắm gột (avaghāha), hỡi bậc vương giữa loài người, nàng lưu lại nơi đôi bờ Gaṅgā.

Verse 30

नित्यं सम्पूज्य सद्विप्रान्गन्धमाल्यादिभूषणैः । द्वादशाब्दानि सा तीरे गङ्गायाः समवस्थिता

Mỗi ngày nàng kính lễ các sadvipra—những brāhmaṇa cao quý—bằng hương thơm, vòng hoa và các vật trang sức khác; và suốt mười hai năm nàng cư trú nơi bờ sông Gaṅgā.

Verse 31

त्यक्त्वा गङ्गां तदा राज्ञी गता काष्ठां तु दक्षिणाम् । प्राप्ता सा सचिवैः सार्द्धं यत्र रेवा महानदी

Bấy giờ hoàng hậu rời sông Gaṅgā, lên đường về phương Nam. Cùng các cận thần, nàng đến nơi đại hà Revā đang chảy.

Verse 32

समाः पञ्च स्थिता तत्र ओङ्कारेऽमरकण्टके । उदग्याम्येषु तीर्थेषु तीर्थात्तीर्थं जगाम सा

Nàng lưu lại tại Oṅkāra và Amarakāṇṭaka suốt năm năm. Rồi giữa các thánh địa (tīrtha) phương bắc ấy, nàng lần lượt đi từ tīrtha này sang tīrtha khác.

Verse 33

स्नात्वा स्नात्वा पूज्य विप्रान् भक्तिपूर्वमतन्द्रिता । वारुणीं सा दिशं गत्वा देवनद्याश्च सङ्गमे

Tắm gội thanh tịnh hết lần này đến lần khác, và với lòng sùng kính nàng phụng thờ các brāhmaṇa—không hề biếng trễ—rồi hướng về phương tây, đến nơi hợp lưu với dòng sông thiêng.

Verse 34

ददर्श चाश्रमं पुण्यं मुनिसङ्घैः समाकुलम् । दृष्ट्वा मुनिसमूहं सा प्रणिपत्येदमब्रवीत्

Nàng trông thấy một đạo tràng (āśrama) thanh tịnh, đông đầy hội chúng các bậc muni. Thấy đoàn hiền triết ấy, nàng cúi lạy rồi thưa rằng như sau.

Verse 35

माहात्म्यमस्य तीर्थस्य नाम चैवास्य कीदृशम् । कथयन्तु महाभागाः प्रसादः क्रियतां मम

“Bạch các bậc hiền thánh đại phúc, xin hãy kể cho con nghe sự vĩ đại của tīrtha này và danh xưng của nó. Xin thương xót mà giảng giải cho con.”

Verse 36

ऋषय ऊचुः । चक्रतीर्थं तु विख्यातं चक्रं दत्तं पुरा हरेः । महेश्वरेण तुष्टेन देवदेवेन शूलिना

Các hiền triết nói: “Đây là Cakratīrtha lừng danh. Thuở xưa, Maheśvara—Đấng Thần của các thần, bậc cầm tam xoa—khi hoan hỷ đã ban đĩa thần (cakra) cho Hari.”

Verse 37

अत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । अनिवर्तिका गतिस्तस्य जायते नात्र संशयः

Tại thánh địa (tīrtha) này, ai tắm gội rồi dâng lễ tarpaṇa cho các Pitṛ (tổ tiên) và chư thiên, sẽ đạt đến cảnh giới không còn thoái chuyển; điều ấy không hề nghi ngờ.

Verse 38

द्वितीयेऽह्नि ततो गच्छेच्छूलभेदे तपस्विनि । पूर्वोक्तेन विधानेन स्नानं कुर्याद्यथाविधि

Đến ngày thứ hai sau đó, hỡi nữ tu khổ hạnh, hãy đi đến Śūlabheda; và theo nghi thức đã nói trước, hãy tắm gội đúng pháp, đúng lệ.

Verse 39

जन्मत्रयकृतैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । जलेन तिलमात्रेण प्रदद्यादञ्जलित्रयम्

Không nghi ngờ gì, người ấy được giải thoát khỏi tội lỗi tích tụ qua ba đời. Với nước hòa dù chỉ một chút mè (til), hãy dâng ba lần añjali làm lễ rưới cúng.

Verse 40

तृप्यन्ति पितरस्तस्य द्वादशाब्दान्यसंशयम् । यः श्राद्धं कुरुते भक्त्या श्रोत्रियैर्ब्राह्मणैर्नृप

Hỡi Đại vương, không nghi ngờ gì, tổ tiên của người ấy được thỏa mãn suốt mười hai năm—người thực hành śrāddha với lòng bhakti, nhờ các brāhmaṇa śrotriya uyên thâm Veda.

Verse 41

वार्द्धुष्याद्यास्तु वर्ज्यन्ते पित्ःणां दत्तमक्षयम् । अपरेऽह्णि ततो गच्छेत्पुण्यां देवशिलां शुभाम्

Nhưng những dịp như vārddhuṣya và các trường hợp tương tự thì nên tránh; vật cúng dâng lên các Pitṛ là bất hoại. Rồi đến ngày hôm sau, hãy đi đến thánh địa phúc lành, cát tường mang tên Devaśilā.

Verse 42

वीक्ष्यते जाह्नवी पुण्या देवैरुत्पादिता पुरा । स्नात्वा तत्र जलं दद्यात्तिलमिश्रं नराधिप

Tại đó thấy sông Jāhnavī thanh tịnh (Gaṅgā), xưa kia do chư thiên khai sinh. Hỡi bậc vương giả của loài người, sau khi tắm tại ấy, nên dâng nước hòa hạt mè (tila).

Verse 43

सकृत्पिण्डप्रदानेन मुच्यते ब्रह्महत्यया । एकादश्यामुपोषित्वा पक्षयोरुभयोरपि

Chỉ cần dâng piṇḍa một lần cũng được giải thoát khỏi tội brahmahatyā. Và vào ngày Ekādaśī, trong cả hai nửa tháng, nên giữ trai giới (nhịn ăn).

Verse 44

क्षपाजागरणं कुर्यात्पठेत्पौराणिकीं कथाम् । विष्णुपूजां प्रकुर्वीत पुष्पधूपनिवेदनैः

Nên thức canh suốt đêm và tụng đọc một truyện tích Purāṇa. Nên cử hành lễ thờ Viṣṇu với hoa, hương và naivedya (phẩm vật cúng dường).

Verse 45

प्रभाते भोजयेद्विप्रान् दानं दद्यात्सशक्तितः । चतुर्थेऽह्नि ततो गच्छेद्यत्र प्राची सरस्वती

Buổi sáng nên thết đãi các brāhmaṇa và bố thí tùy theo khả năng. Rồi đến ngày thứ tư, nên đi đến nơi có sông Sarasvatī chảy về phương Đông.

Verse 46

ब्रह्मदेहाद्विनिष्क्रान्ता पावनार्थं शरीरिणाम् । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या तर्पयेत्पितृदेवताः

(Sarasvatī) ấy phát xuất từ thân Brahmā để thanh tẩy các hữu tình mang thân xác. Tắm tại đó xong, người ấy nên chí thành làm tarpaṇa để làm thỏa mãn các pitṛ-devatā (thần linh tổ tiên).

Verse 47

श्राद्धं कृत्वा यथान्यायमनिन्द्यान् भोजयेद्द्विजान् । पितरस्तस्य तृप्यन्ति द्वादशाब्दान्यसंशयम्

Sau khi cử hành lễ śrāddha đúng pháp, nên thỉnh và cúng dường ẩm thực cho các brāhmaṇa dvija thanh tịnh, không đáng chê trách; không nghi ngờ gì, tổ tiên của người ấy được thỏa mãn suốt mười hai năm.

Verse 48

सर्वदेवमयं स्थानं सर्वतीर्थमयं तथा । देवकोटिसमाकीर्णं कोटिलिङ्गोत्तमोत्तमम्

Nơi đây thấm nhuần hiện diện của mọi chư thiên, lại chứa tinh túy của mọi tīrtha; đông đầy vô số ức thần linh, Koṭiliṅga là bậc tối thượng trong các thánh địa.

Verse 49

त्रिरात्रं कुरुते योऽत्र शुचिः स्नात्वा जितेन्द्रियः । पक्षं मासं च षण्मासमब्दमेकं कदाचन

Ai ở đây, thân tâm thanh tịnh, tắm gội và chế ngự các căn, thực hành niyama trong ba đêm—hoặc nửa tháng, một tháng, sáu tháng, thậm chí trọn một năm—đều đạt công đức đã được tuyên thuyết của tīrtha linh thiêng này.

Verse 50

न तस्य सम्भवो मर्त्ये तस्य वासो भवेद्दिवि । नियमस्थो विमुच्येत त्रिजन्मजनितादघात्

Người ấy sẽ không còn trở lại cõi phàm trần; chỗ ở của người ấy trở thành cõi trời. An trú trong kỷ luật thánh thiện, người ấy được giải thoát khỏi tội lỗi tích tụ qua ba đời.

Verse 51

विना पुंसा तु या नारी द्वादशाब्दं शुचिव्रता । तिष्ठते साक्षयं कालं रुद्रलोके महीयते

Và người phụ nữ, không có chồng, vẫn giữ gìn thánh nguyện thanh tịnh suốt mười hai năm—nàng an trụ trong thời gian bất hoại và được tôn vinh nơi cõi Rudra.

Verse 52

मुनीनां वचनं श्रुत्वा मुदा परमया ययौ । ततोऽवगाह्य तत्तीर्थमहर्निशमतन्द्रिता

Nghe lời các bậc hiền triết, nàng ra đi với niềm hỷ lạc tối thượng. Rồi nàng dìm mình trong bến tắm thiêng ấy, và ở lại suốt ngày đêm, không hề mỏi mệt.

Verse 53

दृष्ट्वा तीर्थप्रभावं तु पुनर्वचनमब्रवीत् । श्रूयतां वचनं मेऽद्य ब्राह्मणाः सपुरोहिताः

Nhưng khi đã chứng kiến uy lực của bến tắm thiêng, nàng lại nói: “Hôm nay xin hãy lắng nghe lời ta, hỡi các vị Bà-la-môn, cùng với các vị tế sư gia tộc.”

Verse 54

न त्यजामीदृशं स्थानं यावज्जीवमहर्निशम् । मत्पितुश्च तथा मातुः कथयध्वमिदं वचः

“Suốt đời ta, ngày đêm, ta sẽ không rời bỏ nơi chốn như thế này. Và xin hãy truyền đạt lời ta đến phụ thân và mẫu thân của ta nữa.”

Verse 55

त्वत्कन्या शूलभेदस्था नियता व्रतचारिणी । एवमुक्त्वा स्थिता सा तु तत्र भानुमती नृपः

“Ái nữ của ngài đang ở tại Śūlabheda, giữ giới nghiêm cẩn và một lòng hành trì lời nguyện.” Nói vậy xong, tâu Đại vương, Bhānumatī quả thật ở lại nơi ấy.

Verse 56

। अध्याय

“Adhyāya” — dấu kết chương, phân đoạn văn bản.

Verse 57

अहर्निशं दहेद्धूपं चन्दनं च सदीपकम् । पादशौचं स्वयं कृत्वा स्वयं भोजयते द्विजान् । द्वादशाब्दानि सा राज्ञी सुव्रता तत्र संस्थिता

Ngày đêm nàng đốt hương, dâng đàn hương và giữ đèn sáng không tắt. Tự tay rửa chân rồi tự tay thết đãi các bậc nhị sinh. Suốt mười hai năm, hoàng hậu ấy, kiên định trong thánh nguyện thanh tịnh, an trú tại nơi ấy.

Verse 58

ईश्वर उवाच । अन्यद्देवशिलायास्तु माहात्म्यं शृणु भूपते । कथयामि महाबाहो सेतिहासं पुरातनम्

Īśvara phán: “Hỡi đức vua, nay hãy nghe một sự vĩ đại khác của Devaśilā. Hỡi bậc dũng lực, ta sẽ kể cho ngươi một thánh sử cổ xưa.”

Verse 59

कश्चिद्वनेचरो व्याधः शबरः सह भार्यया । दुर्भिक्षपीडितस्तत्र आमिषार्थं वनं गतः

Có một thợ săn sống trong rừng, thuộc tộc Śabara, cùng vợ bị nạn đói dày vò. Vì cầu thịt làm lương thực, ông đi vào rừng.

Verse 60

नापश्यत्पक्षिणस्तत्र न मृगान्न फलानि च । सरस्ततो ददर्शाथ पद्मिनीखण्डमण्डितम्

Tại đó ông chẳng thấy chim chóc, chẳng thấy nai rừng, cũng không thấy trái cây. Rồi ông trông thấy một hồ nước, được điểm trang bởi những cụm sen sum suê.

Verse 61

दृष्ट्वा सरोवरं तत्र शबरी वाक्यमब्रवीत् । कुमुदानि गृहाण त्वं दिव्यान्याहारसिद्धये

Thấy hồ nước ấy, nàng Śabarī nói: “Hãy hái những đóa kumuda nhiệm mầu này, để việc có được lương thực của chúng ta được thành tựu.”

Verse 62

देवस्य पूजनार्थं तु शूलभेदस्य यत्नतः । विक्रयो भविता तत्र धर्मशीलो जनो यतः

Vì việc thờ phụng Thần linh, những người giữ hạnh theo Dharma dốc lòng nỗ lực đến Śūlabheda; bởi thế tại nơi ấy ắt sẽ bán được tốt, vì người hiền thiện tụ hội về đó.

Verse 63

भार्याया वचनं श्रुत्वा जग्राह कुमुदानि सः । उत्तीर्णस्तु तटे यावद्दृष्ट्वा श्रीवृक्षमग्रतः

Nghe lời vợ, ông liền hái gom những đóa sen kumuda. Rồi khi lên đến bờ, ông thấy ngay trước mặt một śrī-vṛkṣa—cây cát tường.

Verse 64

श्रीफलानि गृहीत्वा तु सुपक्वानि विशेषतः । शूलभेदं स सम्प्राप्तो ददर्श सुबहूञ्जनान्

Mang theo các śrī-phala, nhất là những quả chín trọn vẹn, ông đến Śūlabheda và thấy một đoàn người đông đảo tụ hội nơi ấy.

Verse 65

चैत्रमासे सिते पक्षे एकादश्यां नराधिप । तस्मिन्नहनि नाश्नीयुर्बाला वृद्धास्तथा स्त्रियः

Tâu Đại vương, vào tháng Caitra, trong nửa tháng sáng, ngày Ekādaśī (ngày thứ mười một), hôm ấy ngay cả trẻ nhỏ, người già và phụ nữ cũng không dùng bữa.

Verse 66

मण्डपं ददृशे तत्र कृतं देवशिलोपरि । वस्त्रैः संवेष्टितं दिव्यं स्रङ्माल्यैरुपशोभितम्

Tại đó, ông thấy một maṇḍapa dựng trên đá thiêng, được quấn phủ bằng vải đẹp và trang hoàng rực rỡ bằng vòng hoa cùng chuỗi hoa kết.

Verse 67

ऋषयश्चागतास्तत्र ये चाश्रमनिवासिनः । सोपवासाः सनियमाः सर्वे साग्निपरिग्रहाः

Tại đó, các bậc hiền triết và những người cư trú trong các ẩn viện đều tụ hội. Tất cả đều giữ chay (upavāsa), hành trì giới luật (niyama), và gìn giữ thánh hỏa Agni.

Verse 68

देवनद्यास्तटे रम्ये मुनिसङ्घैः समाकुले । आगच्छद्भिर्नृपश्रेष्ठ मार्गस्तत्र न लभ्यते

Trên bờ xinh đẹp của dòng sông thiêng, các hội chúng hiền sĩ chen chúc đông nghịt. Ôi bậc vương giả tối thượng, người đến nơi ấy hầu như chẳng tìm được lối đi.

Verse 69

दृष्ट्वा जनपदं तत्र तां भार्यां शबरोऽब्रवीत् । गच्छ पृच्छस्व किमपि किमद्य स्नानकारणम्

Thấy thôn ấp nơi ấy, Śabara nói với vợ: “Nàng hãy đi hỏi họ—hôm nay là ngày gì, và vì duyên cớ nào mà mọi người đang tắm gội?”

Verse 70

पर्वाणि यानि श्रूयन्ते किंस्वित्सूर्येन्दुसम्प्लवः । अयनं किं भवेदद्य किं वाक्षयतृतीयका

“Có phải một dịp parva linh thiêng quen thuộc chăng? Hay là sự hội tụ của Mặt Trời và Mặt Trăng? Hôm nay là ayana (chuyển vận chí–phân) hay là kṣaya-tṛtīyā—ngày tithi thứ ba bị ‘khuyết’?”

Verse 71

ततः स्वभर्तुर्वचनाच्छबरी प्रस्थिता तदा । पप्रच्छ नारीं दृष्ट्वाग्रे दत्त्वाग्रे कमले शुभे

Bấy giờ, theo lời chồng, Śabarī lên đường. Thấy một người phụ nữ ở phía trước, nàng trước hết dâng những đóa sen cát tường, rồi mới cất lời thưa hỏi.

Verse 72

तिथिरद्यैव का प्रोक्ता किं पर्व कथयस्व मे । किमयं स्नाति लोकोऽयं किं वा स्नानस्य कारणम्

Hôm nay đã định là tithi nào? Là dịp lễ thiêng nào—xin hãy nói cho ta. Vì sao mọi người đang tắm gội thanh tịnh, và nguyên do của việc tắm ấy là gì?

Verse 73

नार्युवाच । अद्य चैकादशी पुण्या सर्वपापक्षयंकरी । उपोषिता सकृद्येन नाकप्राप्तिं करोति सा

Người phụ nữ nói: “Hôm nay là Ekādaśī linh thiêng, tiêu trừ mọi tội lỗi. Ai giữ chay tịnh dù chỉ một lần trong ngày ấy, cũng được đạt đến cõi trời.”

Verse 74

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा शबरी शाबराय वै । कथयामास चाव्यग्रा स्त्रीवाक्यं नृपसत्तम

Nghe lời người phụ nữ ấy, Śabarī không chút do dự đã thuật lại lời của nàng cho Śabara—hỡi bậc vương giả tối thượng.

Verse 75

अद्य त्वेकादशी पुण्या बालवृद्धैरुपोषिता । मदनैकादशी नाम सर्वपापक्षयंकरी

Hôm nay quả thật là Ekādaśī linh thiêng, được người trẻ lẫn người già giữ chay. Ngày ấy mang danh Madana-Ekādaśī, tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 76

नियता श्रूयते तत्र राजपुत्री सुशोभना । व्रतस्था नियताहारा नाम्ना भानुमती सती

Nghe rằng ở đó có một công chúa rực rỡ, sống kỷ luật và đoan trang. Nàng tên Bhānumatī, bậc hiền phụ—vững lòng trong vrata, tiết chế ẩm thực và đầy đức hạnh.

Verse 77

नैतया सदृशी काचित्त्रिषु लोकेषु विश्रुता । दृश्यते सा वरारोहा ह्यवतीर्णा महीतले

Trong ba cõi, không có người nữ nào nổi danh sánh bằng nàng. Bậc giai nhân cao quý ấy hiện ra như thể đã giáng thế xuống mặt đất này.

Verse 78

भार्याया वचनं श्रुत्वा शबरस्तां जगाद ह । कमलानि यथालाभं दत्त्वा भुङ्क्ष्व हि सत्वरम्

Nghe lời vợ, người Śabara nói với nàng: “Hãy dâng những đóa sen tùy theo khả năng, rồi hãy ăn ngay cho kịp.”

Verse 79

ममैषा वर्तते बुद्धिर्न भोक्तव्यं मया ध्रुवम् । न मयोपार्जितं भद्रे पापबुद्ध्या शुभं क्वचित्

“Trong tâm ta có một quyết chí vững bền: nhất định ta sẽ không thọ dụng. Hỡi người nữ cát tường, với ý niệm tội lỗi, ta chẳng bao giờ đạt được điều thiện chân thật; và đây cũng không phải là thành quả do công sức chính đáng của ta.”

Verse 80

शबर्युवाच । न पूर्वं तु मया भुक्तं कस्मिंश्चैव तु वासरे । भुक्तशेषं मया भुक्तं यावत्कालं स्मराम्यहम्

Śabarī thưa: “Trước nay, vào bất cứ ngày nào, ta chưa từng ăn như thế. Suốt những gì ta còn nhớ, ta chỉ ăn phần còn lại sau khi người khác đã ăn.”

Verse 81

भार्याया निश्चयं ज्ञात्वा स्नानं कर्तुं जगाम ह । अर्धोत्तरीयवस्त्रेण स्नानं कृत्वा तु भक्तितः

Biết vợ đã quyết chí, ông liền đi làm lễ tắm gội. Chỉ khoác nửa tấm thượng y, ông tắm với lòng sùng kính.

Verse 82

सर्वान् देवान्नमस्कृत्य गतो देवशिलां प्रति । तस्थौ स शङ्कमानोऽपि नमस्कृत्य जनार्दनम्

Sau khi đảnh lễ tất cả chư thiên, ông đi về phía Devaśilā, tảng đá linh thiêng. Dẫu lòng còn bất an, ông vẫn cúi lạy Janārdana (Viṣṇu) rồi đứng yên tại đó.

Verse 83

यस्यास्तु कुमुदे दत्ते तया राज्ञ्यै निवेदितम् । तद्दृष्ट्वा पद्मयुगलं तां दासीं साब्रवीत्तदा

Khi nàng dâng cặp hoa sen kumuda, lễ vật ấy được trình lên hoàng hậu. Thấy đôi hoa sen ấy, hoàng hậu liền cất lời với người tỳ nữ.

Verse 84

कुत्र पद्मद्वयं लब्धं कथ्यतामग्रतो मम । शीघ्रं तत्रैव गत्वा च पद्मानानय चापरान्

“Đôi hoa sen này lấy được ở đâu? Hãy nói ngay trước mặt ta. Mau đến chính nơi ấy và mang thêm những đóa sen khác về nữa.”

Verse 85

धान्येन वसुना वापि कमलानि समानय । भानुमत्या वचः श्रुत्वा गता सा शबरं प्रति

“Hãy mang sen về, dù phải trả bằng thóc lúa hay của cải.” Nghe lời Bhānumatī, tỳ nữ ấy liền đi đến gặp người Śabara.

Verse 86

श्रीफलानि च पुष्पाणि बहून्यन्यानि देहि मे

“Hãy ban cho ta śrīphala (trái dừa) và thật nhiều loài hoa khác nữa.”

Verse 87

शबर्युवाच । श्रीफलानि सपुष्पाणि दास्यामि च विशेषतः । न लोभो न स्पृहा मेऽस्ति गत्वा राज्ञीं निवेदय

Śabarī thưa: “Con sẽ dâng śrīphala (dừa) cùng hoa, lại dâng thật nhiều. Con không tham, không cầu; xin hãy đến bẩm với hoàng hậu.”

Verse 88

तया च सत्वरं गत्वा यथावृत्तं निवेदितम् । शबर्युक्तं पुरस्तस्याः सविस्तरपरं वचः

Nàng vội vã đi và tâu lại mọi việc đúng như đã xảy ra. Trước mặt hoàng hậu, nàng thuật lại lời Śabarī một cách đầy đủ, tường tận.

Verse 89

तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा राज्ञी तत्र स्वयं गता । उवाच शबरीं प्रीत्या देहि पद्मानि मूल्यतः

Nghe lời ấy, hoàng hậu tự thân đến nơi. Với lòng trìu mến, bà nói cùng người nữ Śabarī: “Hãy trao những đóa sen; nhận lấy giá xứng đáng.”

Verse 90

शबर्युवाच । न मूल्यं कामये देवि फलपुष्पसमुद्भवम् । श्रीफलानि च पुष्पाणि यथेष्टं मम गृह्यताम्

Śabarī thưa: “Ôi Thánh Nữ, con chẳng mong tiền công cho những gì sinh từ quả và hoa. Xin tùy ý nhận lấy những śrīphala (dừa) và hoa này từ con.”

Verse 91

अर्चां कुरु यथान्यायं वासुदेवे जगत्पतौ

Hãy cử hành arcanā (lễ thờ phụng) cho đúng pháp, đúng nghi, đối với Vāsudeva—Đấng Chủ Tể của muôn loài.

Verse 92

राज्ञ्युवाच । विना मूल्यं न गृह्णामि कमलानि तवाधुना । धान्यस्य खारिकामेकां ददामि प्रतिगृह्यताम्

Hoàng hậu nói: “Nay ta không thể nhận những đóa sen của ngươi mà không trả giá. Ta xin dâng một khārikā lương thực—xin hãy nhận lấy.”

Verse 93

दश विंशत्यथ त्रिंशच्चत्वारिंशदथापि वा । गृहाण वा खारिशतं दुर्भिक्षां बोधिमुत्तर

“Hãy nhận mười, hoặc hai mươi, hoặc ba mươi, hoặc cả bốn mươi; hay nhận đến một trăm khāri. Hãy vượt qua nỗi khốn khó của nạn đói và vươn lên khỏi nó.”

Verse 94

वसु रत्नं सुवर्णं च अन्यत्ते यदभीप्सितम् । तत्सर्वं सम्प्रदास्यामि कमलार्थे न संशयः

“Của cải, châu báu, vàng ròng—và bất cứ điều gì khác ngươi mong; vì những đóa sen này, ta nhất định sẽ ban hết thảy, không chút nghi ngờ.”

Verse 95

शबर्युवाच । नाहारं चिन्तयाम्यद्य मुक्त्वा देवं वरानने । देवकार्यं विना भद्रे नान्या बुद्धिः प्रवर्तते

Śabarī thưa: “Ôi bậc phu nhân dung nhan đoan chính, hôm nay ta chẳng nghĩ đến miếng ăn của mình; ngoài Đức Thần ra, ta gác bỏ mọi điều. Hỡi người hiền hậu, tâm trí ta không hướng về gì khác ngoài việc phụng sự Thượng Đế.”

Verse 96

राज्ञ्युवाच । न त्वयान्नं परित्याज्यं सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ममान्नं प्रतिगृह्यताम्

Hoàng hậu nói: “Ngươi chớ nên bỏ việc ăn uống; muôn sự đều nương nơi lương thực. Vì vậy, xin hãy hết lòng nhận lương thực do ta dâng.”

Verse 97

तपस्विनो महाभागा ये चारण्यनिवासिनः । गृहस्थद्वारि ते सर्वे याचन्तेऽन्नमतन्द्रिताः

Những vị khổ hạnh phước đức, cư trú nơi rừng sâu, đều không hề lơ là mà đến trước cửa các gia chủ để khất thực lương thực.

Verse 98

शबर्युवाच । निषेधश्च कृतः पूर्वं सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् । सत्येन तपते सूर्यः सत्येन ज्वलतेऽनलः

Śabarī thưa: “Trước kia đã có lời từ chối; muôn sự đều an lập trong Chân Thật. Nhờ Chân Thật mà mặt trời tỏa nóng; nhờ Chân Thật mà lửa bừng cháy.”

Verse 99

सत्येन तिष्ठत्युदधिर्वायुः सत्येन वाति हि । सत्येन पच्यते सस्यं गावः क्षीरं स्रवन्ति च

Nhờ Chân Thật mà đại dương giữ đúng chỗ; nhờ Chân Thật mà gió quả thật thổi. Nhờ Chân Thật mà mùa màng chín rộ, và đàn bò cũng tuôn dòng sữa ngọt.

Verse 100

सत्याधारमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सत्यं सत्येन पालयेत्

Toàn thể thế gian này—cả bất động lẫn hữu động—đều nương tựa nơi Chân Thật. Vì vậy, hãy dốc mọi nỗ lực gìn giữ Chân Thật bằng chính Chân Thật.

Verse 101

देवकार्यं तु मे मुक्त्वा नान्या बुद्धिः प्रवर्तते । गृहाण राज्ञि पुष्पाणि कुरु पूजां गदाभृतः

Ngoài việc phụng sự Thần linh, trong lòng ta không khởi lên ý nào khác. Hỡi Hoàng hậu, xin nhận những đóa hoa này và cử hành lễ thờ phượng Đức Hari, Đấng cầm chùy.

Verse 102

श्रूयते द्विजवाक्यैस्तु न दोषो विद्यते क्वचित् । कुशाः शाकं पयो मत्स्या गन्धाः पुष्पाक्षता दधि । मांसं शय्यासनं धानाः प्रत्याख्येया न वारि च

Nghe theo lời các bậc nhị sinh rằng: trong việc này tuyệt không có lỗi ở bất cứ đâu. Cỏ kuśa, rau, sữa, cá, hương liệu, hoa, gạo nguyên hạt, sữa chua—cũng như thịt, giường và chỗ ngồi, ngũ cốc—đều không nên khước từ; ngay cả nước cũng chớ từ chối.

Verse 103

राज्ञ्युवाच । आरामोपहृतं पुष्पमारण्यं पुष्पमेव च । क्रीतं प्रतिग्रहे लब्धं पुष्पमेवं चतुर्विधम्

Hoàng hậu thưa: “Hoa có bốn loại—hoa mang từ vườn, hoa rừng, hoa mua, và hoa có được do nhận tặng phẩm.”

Verse 104

उत्तमं पुष्पमारण्यं गृहीतं स्वयमेव च । मध्यमं फलमारामे त्वधमं क्रीतमेव च । प्रतिग्रहेण यल्लब्धं निष्फलं तद्विदुर्बुधाः

Hoa rừng do tự tay hái là thượng hạng. Hoa lấy trong vườn là trung hạng, còn hoa mua là hạ hạng. Hoa có được do nhận biếu tặng, các bậc hiền trí nói là vô quả đối với việc thờ phụng.

Verse 105

पुरोहित उवाच । गृहाण राज्ञि पुष्पाणि कुरु पूजां गदाभृतः । उपकारः प्रकर्तव्यो व्यपदेशेन कर्हिचित्

Vị tế sư nói: “Tâu Hoàng hậu, xin nhận những đóa hoa và cử hành lễ bái Đấng cầm chùy. Đôi khi, việc làm lợi ích nên được thực hiện dưới một cớ thích hợp để được thành tựu.”

Verse 106

ईश्वर उवाच । श्रीफलानि सपद्मानि दत्तानि शबरेण तु । गृहीत्वा तानि राज्ञी सा पूजां चक्रे सुशोभनाम्

Đức Chúa phán: “Người Śabara đã dâng trái dừa và hoa sen. Hoàng hậu nhận lấy rồi cử hành một lễ cúng bái thật trang nghiêm rực rỡ.”

Verse 107

क्षपाजागरणं चक्रे श्रुत्वा पौराणिकीं कथाम् । शबरस्तु ततो भार्यामिदं वचनमब्रवीत्

Nghe chuyện Purāṇa, họ thức canh suốt đêm. Bấy giờ người Śabara nói với vợ mình những lời này.

Verse 108

दीपार्थं गृह्यतां स्नेहो यथालाभेन सुन्दरि । कृत्वा दीपं ततस्तौ तु कृत्वा पूजां हरेः शुभाम्

“Vì ngọn đèn, hỡi người đẹp, hãy lấy dầu hay bơ sữa (ghee) tùy theo những gì có được.” Rồi làm xong đèn, cả hai cử hành lễ pūjā cát tường dâng lên Hari.

Verse 109

चक्रतुर्जागरं रात्रौ ध्यायन्तो धरणीधरम् । ततः प्रभातसमये दृष्ट्वा स्नानोत्सुकं जनम्

Họ thức canh suốt đêm, nhất tâm thiền niệm Đấng Nâng Đỡ Địa Cầu. Rồi vào lúc rạng đông, họ thấy dân chúng nôn nao muốn tắm gội.

Verse 110

स्नाति वै शूलभेदे तु देवनद्यां तथापरे । सरस्वत्यां नराः केचिन्मार्कण्डस्य ह्रदेऽपरे

Có người tắm tại Śūlabheda, kẻ khác tắm trong Deva-nadī. Một số tắm ở sông Sarasvatī, còn những người khác tắm nơi hồ của Mārkaṇḍa.

Verse 111

चक्रतीर्थं गताश्चक्रुः स्नानं केचिद्विधानतः । शुचयस्ते जनाः सर्वे स्नात्वा देवाशिलोपरि

Có người đến Cakratīrtha và tắm theo đúng nghi thức. Tất cả đều trở nên thanh tịnh; tắm xong, họ tụ hội trên phiến đá thiêng của chư thiên.

Verse 112

श्राद्धं चक्रुः प्रयत्नेन श्रद्धया पूतचेतसा । तान्दृष्ट्वा शबरो बिल्वैः पिण्डांश्चक्रे प्रयत्नतः

Họ đã cử hành lễ śrāddha với hết lòng cố gắng, với niềm tin và tâm ý thanh tịnh. Thấy vậy, một người Śabara (kẻ ở rừng) cũng siêng năng chuẩn bị lễ dâng piṇḍa bằng trái bilva.

Verse 113

भानुमत्या तथा भर्तुः पिण्डनिर्वपणं कृतम् । अनिन्द्या भोजिता विप्रा दम्भवार्द्धुष्यवर्जिताः

Bhānumatī cũng làm lễ dâng piṇḍa cho phu quân của mình. Những vị brāhmaṇa không đáng chê trách được thỉnh dùng bữa—xa lìa phô trương và kiêu mạn.

Verse 114

हविष्यान्नैस्तथा दध्ना शर्करामधुसर्पिषा । पायसेन तु गव्येन कृतान्नेन विशेषतः

Với các món haviṣya, cùng sữa chua, đường, mật ong và bơ ghee; đặc biệt là món pāyasa nấu bằng sữa bò và những thức ăn được chuẩn bị cẩn trọng (để dâng cúng và thết đãi).

Verse 115

भोजयित्वा तथा राज्ञी ददौ दानं यथाविधि । पादुकोपानहौ छत्रं शय्यां गोवृषमेव च

Sau khi thết đãi xong, hoàng hậu ban bố thí đúng pháp: dép và giày, dù, giường nằm, cùng một con bò và một con bò đực.

Verse 116

विविधानि च दानानि हेमरत्नधनानि च । चक्रतीर्थे महाराज कपिलां यः प्रयच्छति । पृथ्वी तेन भवेद्दत्ता सशैलवनकानना

Tại đó còn có nhiều loại bố thí—vàng, châu báu và của cải nữa. Hỡi đại vương, ai dâng cúng bò kapilā (màu vàng nâu) tại Cakratīrtha thì được xem như đã hiến tặng toàn cõi địa cầu, cùng núi non, rừng thẳm và lâm viên.

Verse 117

उत्तानपाद उवाच । यानि यानि च दत्तानि शस्तानि जगतीपतेः । तानि सर्वाणि देवेश कथयस्व प्रसादतः

Uttānapāda thưa: “Bạch Đấng Chủ tể chư thiên, xin vì lòng từ ân mà nói cho con biết tất cả các sự bố thí—từng điều một—được ca ngợi là tối thượng đối với bậc quân vương, chúa tể của cõi đất.”

Verse 118

ईश्वर उवाच । तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम् । भूमिदः स्वर्गमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः

Īśvara phán: “Người bố thí mè sẽ được con cháu đáng yêu; người bố thí đèn sẽ được thị lực tối thượng. Người bố thí đất sẽ đạt cõi trời; người bố thí vàng sẽ được thọ mạng lâu dài.”

Verse 119

गृहदो रोगरहितो रूप्यदो रूपवान् भवेत् । वासोदश्चन्द्रसालोक्यमर्कसायुज्यमश्वदः

Người bố thí nhà cửa thì lìa bệnh tật; người bố thí bạc thì được dung sắc đoan nghiêm. Người bố thí y phục đạt cõi Nguyệt (Chandra-loka), và người bố thí ngựa đạt sāyujya—hợp nhất với Nhật (Surya).

Verse 120

वृषदस्तु श्रियं पुष्टां गोदाता च त्रिविष्टपम् । यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः

Người bố thí bò đực được phú quý thịnh vượng; người bố thí bò cái đạt Triviṣṭapa (cõi trời). Người bố thí xe cộ và giường nằm được người phối ngẫu xứng đáng; người ban abhaya (sự không sợ hãi) được uy quyền và thoát mọi kinh sợ.

Verse 121

धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्म शाश्वतम् । वार्यन्नपृथिवीवासस्तिलकाञ्चनसर्पिषाम्

Người bố thí ngũ cốc được an lạc bền lâu; người bố thí brahma-vidyā (tri kiến thiêng) đạt Brahman vĩnh cửu. Cũng vậy, bố thí nước, thức ăn, đất đai, chỗ ở, mè, vàng và bơ tinh (ghee) đều là công đức lớn.

Verse 122

सर्वेषामेव दानानां ब्रह्मदानं विशिष्यते । येन येन हि भावेन यद्यद्दानं प्रयच्छति

Trong mọi sự bố thí, Brahma-dāna—bố thí tri kiến thiêng liêng—là tối thượng. Người ta dâng cúng bất cứ vật thí nào, với tâm niệm và lòng sùng kính ra sao—

Verse 123

तेन तेन स भावेन प्राप्नोति प्रतिपूजितम् । दृष्ट्वा दानानि सर्वाणि राज्ञी दत्तानि यानि च

Chính theo tâm niệm ấy, người ấy đạt được quả báo tương xứng và được tôn kính. Khi đã thấy mọi sự bố thí mà hoàng hậu đã ban tặng—

Verse 124

उवाच शबरो भार्यां यत्तच्छृणु नरेश्वर । पुराणं पठितं भद्रे ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

Śabara nói với vợ mình: “Hãy lắng nghe, hỡi bậc chúa của loài người. Này người cát tường, một bộ Purāṇa đã được các Brāhmaṇa tinh thông Veda tụng đọc.”

Verse 125

श्रुतं च तन्मया सर्वं दानधर्मफलं शुभम् । पूर्वजन्मार्जितं पापं स्नानदानव्रतादिभिः

“Ta đã nghe trọn vẹn điều ấy—những quả phúc cát tường của dharma bố thí. Tội lỗi tích tụ từ các đời trước được tiêu trừ nhờ tắm gội nơi thánh địa (tīrtha), nhờ bố thí, nhờ giữ giới nguyện (vrata), và các pháp tu tương tự.”

Verse 126

शरीरं दुस्त्यजं मुक्त्वा लभते गतिमुत्तमाम् । संसारसागराद्भीतः सत्यं भद्रे वदामि ते

“Khi xả bỏ thân này—vốn khó lìa bỏ—người ta đạt đến cảnh giới tối thượng. Vì sợ hãi biển cả luân hồi (saṁsāra), này người cát tường, ta nói với nàng lời chân thật.”

Verse 127

अनेकानि च पापानि कृतानि बहुशो मया । घातिता जन्तवो भद्रे निर्दग्धाः पर्वताः सदा

Ta đã nhiều lần phạm vô số tội lỗi. Ôi người hiền cát tường, ta đã sát hại muôn loài và cũng nhiều phen thiêu đốt núi non.

Verse 128

तेन पापेन दग्धोऽहं दारिद्र्यं न निवर्तते । तीर्थावगाहनं पूर्वं पापेन न कृतं मया

Bị thiêu đốt bởi tội ấy, cảnh nghèo của ta chẳng dứt. Thuở trước vì tội lỗi, ta đã không thực hành việc ngâm mình tắm gội nơi các thánh địa tīrtha.

Verse 129

तेनाहं दुःखितो भद्रे दारिद्र्यमनिवर्तिकम् । मातुर्गृहं प्रयाहि त्वं त्यज स्नेहं ममोपरि । नगशृङ्गं समारुह्य मोक्तुमिच्छाम्यहं तनुम्

Vì thế, ôi người hiền cát tường, ta đau khổ; cảnh nghèo dai dẳng này chẳng chịu lui. Nàng hãy về nhà mẹ mình, hãy dứt mối luyến ái nơi ta. Ta sẽ lên đỉnh núi, vì ta muốn xả bỏ thân này.

Verse 130

शबर्युवाच । मात्रा पित्रा न मे कार्यं नापि स्वजनबान्धवैः । या गतिस्तव जीवेश सा ममापि भविष्यति

Śabarī thưa: “Thiếp chẳng bận lòng vì mẹ cha, cũng chẳng vì thân quyến họ hàng. Ôi chúa tể của đời thiếp, số phận nào thuộc về chàng, số phận ấy cũng sẽ là của thiếp.”

Verse 131

न स्त्रीणामीदृशो धर्मो विना भर्त्रा स्वजीवितम् । श्रूयन्ते बहवो दोषा धर्मशास्त्रेष्वनेकधा

Đối với phụ nữ, sống lìa chồng như thế không được xem là dharma—đạo hạnh. Trong các Dharma-śāstra, nhiều lỗi lầm được nêu ra theo nhiều cách.

Verse 132

पारणं कुरु भोजेन्द्र व्रतं येन न नश्यति । यत्तेऽभिवाञ्छितं किंचिद्विष्णवे कर्तुमर्हसि

Hỡi bậc tôn quý, hãy cử hành lễ pāraṇa (bữa ăn kết thúc trai giới) để lời nguyện không bị hư hoại. Và bất cứ lễ vật nào ngươi ước nguyện, hãy thành kính thực hiện đúng nghi thức dâng lên Viṣṇu.

Verse 133

भार्याया वचनं श्रुत्वा मुमुदे शबरस्ततः । गृहीत्वा श्रीफलं शीघ्रं होमं कृत्वा यथाविधि

Nghe lời vợ, Śabara hoan hỷ. Ông liền lấy śrīphala (trái dừa) và cử hành lễ homa đúng theo pháp nghi.

Verse 134

सर्वदेवान्नमस्कृत्य भुक्तोऽपि च तया सह । चैत्र्यां तु विषुवं ज्ञात्वा तस्थौ तत्र दिनत्रयम्

Sau khi đảnh lễ tất cả chư thiên, ông cũng dùng bữa cùng nàng. Nhận biết viṣuva (ngày xuân phân) trong tháng Caitra, ông lưu lại nơi ấy ba ngày.