Adhyaya 26

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । जालेश्वरेऽपि यत्प्रोक्तं त्वया पूर्वं द्विजोत्तम । तत्कथं तु भवेत्पुण्यमृषिसिद्धनिषेवितम्

Yudhiṣṭhira thưa: Bạch bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, điều ngài đã nói trước đây về Jāleśvara—phước đức thiêng ấy phát sinh thế nào, nơi tīrtha được các ṛṣi và siddha nương đến?

Verse 2

श्रीमार्कण्डेय उवाच । जालेश्वरात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । तस्योत्पत्तिं कथयतः शृणु त्वं पाण्डुनन्दन

Thánh hiền Mārkaṇḍeya phán: Không có tirtha nào cao quý hơn Jāleśvara; xưa chưa từng có, sau cũng chẳng bao giờ có. Hỡi con của Pāṇḍu, hãy lắng nghe khi ta thuật lại nguồn gốc của nơi linh thiêng ấy.

Verse 3

पुरा ऋषिगणाः सर्वे सेन्द्राश्चैव मरुद्गणाः । तापिता असुरैः सर्वैः क्षयं नीता ह्यनेकशः

Thuở xa xưa, hết thảy các đoàn ṛṣi, cùng với Indra và các đạo quân Marut, đều bị bọn asura hành hạ; nhiều lần bị dồn đến chỗ diệt vong theo muôn cách.

Verse 4

बाणासुरप्रभृतिभिर्जम्भशुम्भपुरोगमैः । वध्यमाना ह्यनेकैश्च ब्रह्माणं शरणं गताः

Bị nhiều kẻ sát phạt, đứng đầu là Bāṇāsura, lại có Jambha và Śumbha theo cùng, chư thiên bèn tìm đến nương tựa nơi Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 5

विमानैः पर्वताकारैर्हयैश्चैव गजोपमैः । स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः

Họ đến bằng những vimāna lớn như núi, bằng ngựa tựa voi, và bằng chiến xa hình như thành quách—được thắng bởi sư tử và hổ dữ.

Verse 6

कच्छपैर्मकरैश्चान्ये जग्मुरन्ये पदातयः । प्राप्य ते परमं स्थानमशक्यं यदधार्मिकैः

Có kẻ đi trên lưng rùa và makara, có kẻ đi bộ. Nhờ vậy họ đến được cảnh giới tối thượng, nơi kẻ phi pháp không thể đạt tới.

Verse 7

दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं सर्वलोकस्य शङ्करम् । ते सर्वे तत्र गत्वा तु स्तुतिं चक्रुः समाहिताः

Thấy vị thần sinh từ hoa sen—Śaṅkara, đấng ban ân cho muôn cõi—tất cả đều đến nơi ấy và với tâm an định, đồng cất lời tụng ca tán thán.

Verse 8

देवा ऊचुः । जयामेय जयाभेद जय सम्भूतिकारक । पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वां वयं शरणं गताः

Chư thiên thưa: “Khải hoàn thay, hỡi Đấng bất khả chiến bại—khải hoàn, nguồn sinh thành mọi hiển lộ! Hỡi Padmayoni, bậc tối thắng trong hàng thiên giới, chúng con xin nương tựa nơi Ngài.”

Verse 9

तच्छ्रुत्वा तु वचो देवो देवानां भावितात्मनाम् । मेघगम्भीरया वाचा प्रत्युवाच पितामहः

Nghe lời của chư thiên với tâm đã điều phục, Pitāmaha liền đáp lại bằng giọng trầm hùng như tiếng sấm trong mây.

Verse 10

किं वो ह्यागमनं देवाः सर्वेषां च विवर्णता । केनावमानिताः सर्वे शीघ्रं कथयतामराः

“Hỡi chư thiên, vì sao các ngươi đến đây, và vì sao ai nấy đều tái nhợt? Bởi kẻ nào mà tất cả bị sỉ nhục? Hãy nói mau, hỡi các bậc bất tử.”

Verse 11

देवा ऊचुः । बाणो नाम महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । तेनास्माकं हृतं सर्वं धनरत्नैर्वियोजिताः

Chư thiên thưa: “Có một dānava tên Bāṇa, dũng tướng phi phàm, say men kiêu mạn vì sức mạnh. Hắn đã cướp sạch của chúng con, khiến chúng con lìa mất tài vật và châu báu.”

Verse 12

देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । चिन्तयामास देवेशस्तस्य नाशाय या क्रिया

Nghe lời chư Thiên, Phạm Thiên—bậc Tổ phụ của các thế giới—trầm tư suy xét xem nên dùng phương kế nào để đưa đến sự diệt vong của hắn.

Verse 13

अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वै दिवौकसाम् । मुक्त्वा तु शङ्करं देवं न मया न च विष्णुना

“Dạ-xoa (dānava) tội lỗi ấy bất khả sát đối với mọi cư dân cõi trời; ngoài Śaṅkara ra, hắn không thể bị diệt—không bởi ta, cũng không bởi Viṣṇu.”

Verse 14

तत्रैव सर्वे गच्छामो यत्र देवो महेश्वरः । स गतिश्चैव सर्वेषां विद्यतेऽन्यो न कश्चन

Vậy chúng ta hãy cùng đến nơi Đức Maheśvara ngự. Chính Ngài là chỗ nương tựa duy nhất và là con đường tối hậu của muôn loài; ngoài Ngài, không còn đích đến nào khác.

Verse 15

एवमुक्त्वा सुरैः सर्वैर्ब्रह्मा वेदविदांवरः । ब्राह्मणैः सह विद्वद्भिरतो यत्र महेश्वरः

Nói vậy với toàn thể chư Thiên, Phạm Thiên—bậc tối thượng trong hàng người thông hiểu Veda—liền cùng các Bà-la-môn học giả lên đường đến nơi Đức Maheśvara hiện diện.

Verse 16

स्तुतिभिश्च सुपुष्टाभिस्तुष्टाव परमेश्वरम्

Và bằng những lời tán tụng tròn đầy, hùng lực, họ đã ca ngợi Đức Parameśvara.

Verse 17

देवा ऊचुः । जय त्वं देवदेवेश जयोमार्धशरीरधृक् । वृषासन महाबाहो शशाङ्ककृतभूषण

Chư Thiên thưa rằng: Khải hoàn thay Ngài, Đấng Tối Thượng giữa các thần! Khải hoàn thay Ngài, Đấng mang Umā làm nửa thân mình. Ôi Đấng cưỡi bò, bậc đại lực, lấy trăng làm bảo sức!

Verse 18

नमः शूलाग्रहस्ताय नमः खट्वाङ्गधारिणे । जय भूतपते देव दक्षयज्ञविनाशन

Kính lễ Đấng tay cầm mũi tam xoa; kính lễ Đấng mang khaṭvāṅga. Khải hoàn thay Ngài, Bhūtapati—hỡi Thiên Chủ, Đấng hủy diệt tế lễ của Dakṣa!

Verse 19

पञ्चाक्षर नमो देव पञ्चभूतात्मविग्रह । पञ्चवक्त्रमयेशान वेदैस्त्वं तु प्रगीयसे

Bằng thần chú năm âm ‘Namaḥ’, con kính lễ Ngài, hỡi Deva—thân Ngài chính là tự thể của năm đại nguyên tố. Ôi Īśāna, hiển lộ thành Đấng Ngũ Diện, Ngài được ca tụng trong các Veda.

Verse 20

सृष्टिपालनसंहारांस्त्वं सदा कुरुषे नमः । अष्टमूर्ते स्मरहर स्मर सत्यं यथा स्तुतः

Kính lễ Ngài, Đấng hằng thực hiện sáng tạo, gìn giữ và hủy diệt. Ôi Aṣṭamūrti, Smarahara (Đấng diệt Kāma), xin nhớ lời cầu nguyện của chúng con là chân thật, như chính Ngài được tán dương trong chân lý.

Verse 21

पञ्चात्मिका तनुर्देव ब्राह्मणैस्ते प्रगीयते । सद्यो वामे तथाघोरे ईशो तत्पुरुषे तथा

Hỡi Deva, các Brāhmaṇa ca tụng thân Ngài có bản thể năm phần: Sadyojāta, Vāma, Aghora, Īśa, và Tatpuruṣa.

Verse 22

हेमजाले सुविस्तीर्णे हंसवत्कूजसे हर । एवं स्तुतो मुनिगणैर्ब्रह्माद्यैश्च सुरासुरैः

Hỡi Hara (Śiva), giữa tấm lưới vàng trải rộng, Ngài cất tiếng ngân như thiên nga. Vì thế, các bậc hiền thánh, Phạm Thiên và chư thiên khác, cùng cả Deva lẫn Asura đều đồng ca tán thán Ngài.

Verse 23

प्रहृष्टः सुमना भूत्वा सुरसङ्घानुवाच ह

Hoan hỷ và lòng đầy ân từ, Ngài liền cất lời với hội chúng chư Deva đang tụ hội.

Verse 24

ईश्वर उवाच । स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । किं कुर्मो वदत क्षिप्रं कोऽन्यः सेव्यः सुरासुरैः

Īśvara phán: “Chào đón các vị Deva và các bậc Bà-la-môn hiền thánh. Đêm nay nay đã chuyển thành bình minh cát tường. Hãy nói mau—chúng ta nên làm gì? Còn ai khác xứng đáng để cả Deva lẫn Asura nương tựa và phụng sự?”

Verse 25

किं दुःखं को नु सन्तापः कुतो वो भयमागतम् । कथयध्वं महाभागाः कारणं यन्मनोगतम्

“Đây là nỗi sầu gì? Khổ não nào vừa khởi? Nỗi sợ của các ngươi từ đâu đến? Hỡi những bậc hữu phúc, hãy nói rõ nguyên do đang đè nặng trong lòng.”

Verse 26

एवमुक्तास्तु रुद्रेण प्रत्यवोचन्सुरर्षभाः । स्वान्स्वान्देहान्दर्शयन्तो लज्जमाना अधोमुखाः

Được Rudra hỏi như vậy, những vị ưu tú trong hàng chư thiên liền đáp—vừa chỉ bày thân thể của mình, hổ thẹn, cúi mặt xuống.

Verse 27

अस्ति घोरो महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । बाणो नामेति विख्यातो यस्य तत्त्रिपुरं महत्

Có một Dānava ghê rợn, đại dũng mãnh, say men kiêu ngạo vì sức lực—nổi danh với tên Bāṇa. Thành trì mênh mông của hắn được gọi là Tripura.

Verse 28

तेन वै सुतपस्तप्तं दशवर्षशतानि हि । तस्य तुष्टोऽभवद्ब्रह्मा नियमेन दमेन च

Hắn quả thật đã tu khổ hạnh nghiêm khắc trọn một ngàn năm. Nhờ giới luật (niyama) và sự tự chế (dama) ấy, đức Phạm Thiên Brahmā đã hoan hỷ với hắn.

Verse 29

पुराणि तान्यभेद्यानि ददौ कामगमानि वै । आयसं राजतं चैव सौवर्णं च तथापरम्

Phạm Thiên đã ban cho hắn những tòa thành ấy—bất khả phá và có thể di chuyển tùy ý: một bằng sắt, một bằng bạc, và một nữa bằng vàng.

Verse 30

त्रिपुरं ब्रह्मणा सृष्टं भ्रमत्तत्कामगामि च । तस्यैव तु बलोत्कृष्टास्त्रिपुरे दानवाः स्थिताः

Tripura do Phạm Thiên tạo tác—lang thang và chuyển động theo ý muốn. Trong Tripura ấy, các Dānava có sức mạnh phi thường, thuộc về hắn, cư ngụ.

Verse 31

त्रैलोक्यं सकलं देव पीडयन्ति महासुराः । दण्डपाशासिशस्त्राणि अविकारे विकुर्वते । त्रिपुरं दानवैर्जुष्टं भ्रमत्तच्चक्रसंनिभम्

Ôi Deva, các đại asura ấy áp bức trọn vẹn tam giới. Với chùy, thòng lọng, gươm và các thứ binh khí, chúng gây loạn không kiêng dè. Tripura, chen chúc Dānava, lang thang như bánh xe đang quay.

Verse 32

क्वचिद्दृश्यमदृश्यं वा मृगतृष्णैव लक्ष्यते

Có lúc thấy, có lúc không thấy—tựa như ảo ảnh giữa sa mạc.

Verse 33

यस्मिन्पतति तद्दिव्यं दृप्तस्य त्रिपुरं महत् । न तत्र ब्राह्मणा देवा गावो नैव तु जन्तवः

Nơi nào Tripura kỳ diệu, rộng lớn của kẻ kiêu mạn ấy giáng xuống, nơi đó không còn bà-la-môn, không còn chư thiên, không còn bò—quả thật chẳng còn sinh linh nào.

Verse 34

न तत्र दृश्यते किंचित्पतेद्यत्र पुरत्रयम् । नद्यो ग्रामाश्च देशाश्च बहवो भस्मसात्कृताः

Hễ Thành Ba (Tripura) giáng xuống nơi nào, nơi ấy chẳng còn thấy gì sót lại; bao sông ngòi, thôn ấp và cả vùng đất rộng lớn đều hóa tro tàn.

Verse 35

सुवर्णं रजतं चैव मणिमौक्तिकमेव च । स्त्रीरत्नं शोभनं यच्च तत्सर्वं कर्षते बलात्

Vàng bạc, châu báu, ngọc trai, và cả “nữ bảo” quý giá—hễ điều gì rực rỡ tốt đẹp, hắn đều dùng sức mà kéo đi hết thảy.

Verse 36

न शस्त्रेण न चास्त्रेण न दिवा निशि वा हर । शक्यते देवसङ्घैश्च निहन्तुं स कथंचन

Chẳng bởi binh khí, chẳng bởi thần khí; chẳng ngày chẳng đêm—hỡi Hara, ngay cả đoàn quân chư thiên cũng không sao giết được hắn bằng bất cứ cách nào.

Verse 37

तद्दहस्व महादेव त्वं हि नः परमा गतिः । एवं प्रसादं देवेश सर्वेषां कर्तुमर्हसि

Vì vậy, lạy Đại Thần Mahādeva, xin thiêu đốt điều ấy—Ngài chính là nơi nương tựa tối thượng của chúng con. Lạy Đấng Chúa tể chư thiên, xin ban ân điển như vậy cho hết thảy.

Verse 38

येन देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । परां धृतिं समायान्ति तत्प्रभो कर्तुमर्हसि

Lạy Chúa tể, xin thực hiện điều ấy, nhờ đó chư thiên, các Gandharva và các bậc hiền triết giàu công khổ hạnh được trở lại sự vững chãi và dũng lực tối thượng.

Verse 39

ईश्वर उवाच । एतत्सर्वं करिष्यामि मा विषादं गमिष्यथ । अचिरेणैव कालेन कुर्यां युष्मत्सुखावहम्

Īśvara phán: “Ta sẽ làm tất cả điều này—các ngươi chớ rơi vào u sầu. Chẳng bao lâu nữa, Ta sẽ thành tựu điều đem lại an lành và hạnh phúc cho các ngươi.”

Verse 40

आश्वासयित्वा तान्देवान्सर्वानिन्द्रपुरोगमान् । चिन्तयामास देवेशस्त्रिपुरस्य वधं प्रति

Sau khi an ủi toàn thể chư thiên, với Indra đứng đầu, Đấng Chúa tể chư thiên bắt đầu suy niệm về việc diệt trừ Tripura.

Verse 41

कथं केन प्रकारेण हन्तव्यं त्रिपुरं मया । तमेकं नारदं मुक्त्वा नान्योपायो विधीयते

“Ta phải diệt Tripura bằng cách nào, theo phương thức nào? Ngoài một người ấy—Nārada—không còn phương kế nào khác được bày ra.”

Verse 42

एवं संस्तभ्य चात्मानं ततो ध्यातः स नारदः । तत्क्षणादेव सम्प्राप्तो वायुभूतो महातपाः

Như vậy, tự giữ tâm vững vàng, ông liền nhập thiền quán tưởng về Thánh hiền Nārada; ngay trong khoảnh khắc ấy, bậc đại khổ hạnh đã đến, nhanh như gió.

Verse 43

कमण्डलुधरो देवस्त्रिदण्डी ज्ञानकोविदः । योगपट्टाक्षसूत्रेण छत्रेणैव विराजितः

Vị hiền thánh ấy mang kamaṇḍalu (bình nước), cầm tridaṇḍa (gậy ba), tinh thông minh tri thánh điển; lại được trang nghiêm bởi đai yoga, tràng hạt và lọng, nên rực rỡ uy nghi.

Verse 44

जटाजूटाबद्धशिरा ज्वलनार्कसमप्रभः । त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य दण्डवत्पतितो भुवि

Đầu búi chặt trong chùm tóc bện, rực sáng như lửa cháy và mặt trời; ông đi nhiễu quanh ba vòng, rồi phủ phục kiểu daṇḍavat mà gieo mình xuống đất.

Verse 45

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा नारदो भगवान्मुनिः । स्तोत्रेण महता शर्वः स्तुतो भक्त्या महामनाः

Bấy giờ, thánh hiền Nārada chắp tay cung kính, với tâm đại thiện tràn đầy bhakti, đã dùng thánh ca lớn mà tán thán Śarva (Śiva).

Verse 46

नारद उवाच । जय शम्भो विरूपाक्ष जय देव त्रिलोचन । जय शङ्कर ईशान रुद्रेश्वर नमोऽस्तु ते

Nārada thưa rằng: “Khải hoàn thay Śambhu, bậc Virūpākṣa! Khải hoàn thay đấng Thiên thần Trilocana! Khải hoàn thay Śaṅkara, Īśāna, Rudreśvara—xin đảnh lễ Ngài!”

Verse 47

त्वं पतिस्त्वं जगत्कर्ता त्वमेव लयकृद्विभो । त्वमेव जगतां नाथो दुष्टातकनिषूदनः

Ngài là Chúa Tể, là Đấng tạo dựng thế gian; ôi Đấng trùm khắp, chính Ngài cũng là Đấng khiến vạn vật quy về diệt tận. Ngài là bậc Natha của muôn loài, Đấng diệt kẻ ác và tội lỗi.

Verse 48

त्वं नः पाहि सुरेशान त्रयीमूर्ते सनातन । भवमूर्ते भवारे त्वं भजतामभयो भव

Xin che chở chúng con, ô Sureśāna, Đấng vĩnh cửu, hiện thân của Tam Veda. Ô Bhava, Đấng mang hình tướng của Hữu và trừ diệt vòng “bhava” thế tục, xin ban sự vô úy cho những ai thờ phụng Ngài.

Verse 49

भवभावविनाशार्थं भव त्वां शरणं भजे । किमर्थं चिन्तितो देव आज्ञा मे दीयतां प्रभो

Vì để diệt trừ “bhava” của cõi đời, ô Bhava, con xin nương tựa nơi Ngài. Ô Thần linh, Ngài được tưởng niệm vì mục đích gì? Ô Prabhu, xin ban cho con mệnh lệnh của Ngài.

Verse 50

कस्य संक्षोभये चित्तं को वाद्य पततु क्षितौ । कमद्य कलहेनाहं योजये जयतांवर

Ta sẽ khuấy động tâm trí của ai? Ai sẽ bị quật ngã xuống đất? Hôm nay ta sẽ khiến ai rơi vào xung đột bởi cãi vã, hỡi bậc tối thắng trong hàng người chiến thắng?

Verse 51

नारदस्य वचः श्रुत्वा देवदेवो महेश्वरः । उत्फुल्लनयनो भूत्वा इदं वचनमब्रवीत्

Nghe lời Nārada, Maheśvara—Thần của chư thần—đôi mắt rạng ngời hoan hỷ, liền nói những lời này.

Verse 52

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सदैव कलहप्रिय । वीणावादनतत्त्वज्ञ ब्रह्मपुत्र सनातन

Hoan nghênh ngài, bậc hiền triết tối thượng—kẻ luôn ưa khơi dậy tranh luận; người thấu triệt chân lý của nghệ thuật gảy vīṇā; người con vĩnh cửu của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 53

गच्छ नारद शीघ्रं त्वं यत्र तत्त्रिपुरं महत् । बाणस्य दानवेन्द्रस्य सर्वलोकभयावहम्

Hãy đi mau, hỡi Nārada, đến nơi có Tripura vĩ đại ấy—thuộc về Bāṇa, chúa tể loài Dānava—kẻ gieo nỗi kinh hãi cho mọi cõi thế gian.

Verse 54

भर्तारो देवतातुल्याः स्त्रियस्तत्राप्सरःसमाः । तासां वै तेजसा चैव भ्रमते त्रिपुरं महत्

Trong thành ấy, các bậc phu quân tựa như chư thiên, còn nữ nhân thì sánh ngang các apsarā. Quả thật, nhờ hào quang của những người nữ ấy, Tripura vĩ đại dường như xoay chuyển và lấp lánh.

Verse 55

न शक्यते कथं भेत्तुं सर्वोपायैर्द्विजोत्तम । गत्वा त्वं मोहय क्षिप्रं पृथग्धर्मैरनेकधा

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, thành ấy không thể phá vỡ bằng mọi mưu kế. Vậy hãy đi—mau khiến họ mê muội, rồi chia rẽ họ muôn cách bằng những pháp tắc và lề luật khác nhau.

Verse 56

नारद उवाच । तव वाक्येन देवेश भेदयामि पुरोत्तमम् । अभेद्यं बहुधोपायैर्यत्तु देवैः सवासवैः

Nārada thưa: “Hỡi Đấng Chúa Tể chư thiên, theo lời truyền của Ngài, con sẽ chia rẽ thành tối thượng ấy—thành vốn bị xem là bất khả phá, ngay cả đối với chư thiên cùng Indra, dẫu đã dùng nhiều phương kế.”

Verse 57

एवमुक्त्वा गतो भूप शतयोजनमायतम् । बाणस्य तत्पुरश्रेष्ठमृद्धिवृद्धिसमायुतम्

Nói xong như vậy, hỡi Đại vương, người ấy liền đi đến đô thành tối thắng của Bāṇa, trải dài trăm do-tuần, đầy đủ phú quý và vẻ huy hoàng ngày càng tăng trưởng.

Verse 58

कृतकौतुकसम्बाधं नानाधातुविचित्रितम् । अनेकहर्म्यसंछन्नमनेकायतनोज्ज्वलम्

Thành ấy chật kín những kỳ công được tạo tác, rực rỡ bởi nhiều khoáng thạch và kim loại; phủ đầy vô số lâu đài, và sáng ngời bởi bao đền miếu cùng giảng đường, mạn-đà-pa.

Verse 59

द्वारतोरणसंयुक्तं कपाटार्गलभूषितम् । बहुयन्त्रसमोपेतं प्राकारपरिखोज्ज्वलम्

Thành ấy có các cổng và vòm torana, trang sức bằng cánh cửa và then cài; được trang bị nhiều cơ cấu, và rực sáng bởi tường thành cùng hào lũy.

Verse 60

वापीकृपतडागैश्च देवतायतनैर्युतम् । हंसकारण्डवाकीर्णं पद्मिनीखण्डमण्डितम्

Thành ấy được điểm trang bởi giếng, ao, hồ và thủy trì, lại kèm theo các đền thờ và thánh điện. Nơi ấy đầy chim thiên nga và chim kāraṇḍava, và được tô điểm bằng những dải vườn sen bát ngát.

Verse 61

अनेकवनशोभाढ्यं नानाविहगमण्डितम् । एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य पुरमुत्तमम्

Đô thành tối thắng của Bāṇa giàu vẻ đẹp của muôn rừng, lại được tô điểm bởi chim muông đa dạng; như thế, thành ấy tràn đầy vô lượng phẩm tính tốt lành.

Verse 62

तस्य मध्ये महाकायं सप्तकक्षं सुशोभितम् । बाणस्य भवनं दिव्यं सर्वं काञ्चनभूषितम्

Ngay giữa đó sừng sững cung điện thiêng của Bāṇa—thân thế rộng lớn, bày trí mỹ lệ với bảy gian phòng, và toàn thể đều trang sức bằng vàng ròng.

Verse 63

मौक्तिकादामशोभाढ्यं वज्रवैडूर्यभूषितम् । रुक्मपट्टतलाकीर्णं रत्नभूम्या सुशोभितम्

Cung điện rực rỡ bởi vẻ đẹp của chuỗi ngọc trai, trang sức kim cương và bảo châu vaidūrya. Nền lát khảm những tấm vàng, mặt đất sáng ngời bởi đường lát châu báu.

Verse 64

मत्तमातङ्गनिःश्वासैः स्यन्दनैः संकुलीकृतम् । हयहेषितशब्दैश्च नारीणां नूपुरस्वनैः

Nơi ấy chen chúc xe ngựa, ngập hơi thở nóng của voi đang vào kỳ cuồng nhiệt; vang dội tiếng ngựa hí cùng tiếng leng keng vòng chân (nūpura) của các mỹ nữ.

Verse 65

खड्गतोमरहस्तैश्च वज्राङ्कुशशरायुधैः । रक्षितं घोररूपैश्च दानवैर्बलदर्पितैः

Cung điện được canh giữ bởi các Dānava hình dung ghê rợn, kiêu hãnh vì sức mạnh; tay cầm gươm và lao, lại trang bị vũ khí vajra, móc thúc (aṅkuśa) và tên nhọn.

Verse 66

एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य भवनोत्तमम् । कैलासशिखरप्रख्यं महेन्द्रभवनोपमम्

Vì thế, cung điện tối thắng của Bāṇa tràn đầy muôn vẻ công đức và mỹ lệ—tựa đỉnh Kailāsa, sánh ngang cung điện của Mahendra (Indra).

Verse 67

नारदो गगने शीघ्रमगमत्पुरसंमुखः । द्वारदेशं समासाद्य क्षत्तारं वाक्यमब्रवीत्

Thánh Nārada mau lẹ lướt qua hư không hướng về kinh thành. Đến nơi cổng thành, Ngài nói những lời này với vị quan giữ cửa (chamberlain).

Verse 68

भोभोः क्षत्तर्महाबुद्धे राजकार्यविशारद । शीघ्रं बाणाय चाचक्ष्व नारदो द्वारि तिष्ठति

“Này, này! Hỡi quan giữ cửa, bậc đại trí và tinh thông việc triều chính—hãy mau tâu với Bāṇa rằng Nārada đang đứng nơi cổng.”

Verse 69

स वन्दयित्वा चरणौ नारदस्य त्वरान्वितः । सभामध्यगतं बाणं विज्ञप्तुमुपचक्रमे

Sau khi đảnh lễ dưới chân Nārada, ông vội vã bắt đầu tâu báo sự việc ấy với Bāṇa đang ở giữa đại sảnh hội nghị.

Verse 70

वेपमानाङ्गयष्टिस्तु करेणापिहिताननः । शृण्वतां सर्वयोधानामिदं वचनमब्रवीत्

Tay chân run rẩy, ông lấy tay che mặt và nói những lời này trước sự lắng nghe của toàn thể các dũng sĩ.

Verse 71

वन्दितो देवगन्धर्वैर्यक्षकिन्नरदानवैः । कलिप्रियो दुराराध्यो नारदो द्वारि तिष्ठति

“Nārada—đấng được chư Thiên và Gandharva, cùng Yakṣa, Kinnara và Dānava kính lễ—vốn ưa khuấy động tranh chấp và khó làm nguôi lòng, nay đang đứng nơi cổng.”

Verse 72

द्वारपालस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा बाणस्त्वरान्वितः । द्वाःस्थमाह महादैत्यः सविस्मयमिदं तदा

Nghe lời của người giữ cổng, Bāṇa vội vã lên tiếng; ngay lúc ấy, vị Đại Daitya nói với kẻ canh cửa bằng vẻ kinh ngạc.

Verse 73

बाण उवाच । ब्रह्मपुत्रं सतेजस्कं दुःसहं दुरतिक्रमम् । प्रवेशय महाभागं किमर्थं वारितो बहिः

Bāṇa nói: “Hãy cho con của Phạm Thiên vào—rực sáng, uy mãnh, không thể ngăn cản. Hỡi người hữu phúc, cớ sao lại để ngài phải chờ ngoài cửa?”

Verse 74

श्रुत्वा प्रभोर्वचस्तस्य प्रावेशयदुदीरितम् । गत्वा वेगेन महता नारदं गृहमागतम्

Nghe lệnh của chủ nhân rằng hãy cho vào, người ấy liền thi hành; vội vã đi với tốc độ lớn và đưa Nārada vào nơi cư ngụ trong cung điện.

Verse 75

दृष्ट्वा देवर्षिमायान्तं नारदं सुरपूजितम् । साहसोत्थाय संहृष्टो ववन्दे चरणौ मुनेः

Thấy Devarṣi Nārada tiến đến—bậc được chư thiên tôn kính—ông liền đứng dậy trong niềm hoan hỷ và đảnh lễ dưới chân vị hiền triết.

Verse 76

ददौ चासनमर्घ्यं च पाद्यं पूजां यथाविधि । न्यवेदयच्च तद्राज्यमात्मानं बान्धवैः सह

Ông dâng chỗ ngồi, lễ arghya, nước rửa chân và sự thờ phụng đúng nghi thức; lại còn phó thác vương quốc—và chính thân mình cùng quyến thuộc—cho vị hiền triết tùy nghi sử dụng.

Verse 77

पप्रच्छ कुशलं चापि मुनिं बाणासुरः स्वयम्

Bấy giờ chính Bāṇāsura tự mình hỏi vị hiền thánh về sự an lành của ngài.

Verse 78

नारद उवाच । साधु साधु महाबाहो दनोर्वंशविवर्द्धन । कोऽन्यस्त्रिभुवने श्लाघ्यस्त्वां मुक्त्वा दनुपुंगव

Nārada nói: “Lành thay, lành thay, hỡi bậc đại dũng tay mạnh, người làm hưng thịnh dòng dõi Danu! Ôi bậc tối thượng trong hàng Dānava, trong ba cõi còn ai đáng ca ngợi ngoài ngươi?”

Verse 79

पूजितोऽहं दनुश्रेष्ठ धनरत्नैः सुशोभनैः । राज्येन चात्मना वापि ह्येवं कः पूजयेत्परः

“Hỡi bậc ưu tú của dòng Danu, ta đã được tôn kính bằng của cải và châu báu rực rỡ—lại còn bằng cả vương quốc và chính thân ngươi. Ai khác có thể tôn kính người khác như thế?”

Verse 80

न मे कार्यं हि भोगेन भुङ्क्ष्व राज्यमनामयम् । त्वद्दर्शनोत्सुकः प्राप्तो दृष्ट्वा देवं महेश्वरम्

“Ta chẳng cần hưởng lạc; ngươi hãy trị vì vương quốc trong an khang và thái bình. Vì khát khao được gặp ngươi, ta đã đến—sau khi được chiêm bái Thần Maheśvara.”

Verse 81

भ्रमते त्रिपुरं लोके स्त्रीसतीत्वान्मया श्रुतम् । तान्द्रष्टुकामः सम्प्राप्तस्त्वद्दारान्दानवेश्वर

“Ta nghe trong thế gian rằng Tripurā vì đức trinh tiết của người vợ mà du hành khắp ba cõi. Hỡi chúa tể Dānava, mong được thấy họ nên ta đã đến nơi các phu nhân của ngươi.”

Verse 82

मन्यसे यदि मे शीघ्रं दर्शयस्व च माचिरम् । नारदस्य वचः श्रुत्वा कञ्चुकिं समुदीक्ष्य वै

“Nếu khanh muốn, hãy cho trẫm được thấy ngay—chớ chậm trễ.” Nghe lời Nārada, nhà vua liền đưa mắt nhìn về phía viên quan chưởng nội (kancukī).

Verse 83

अन्तःपुरचरं वृद्धं दण्डपाणिं गुणान्वितम् । उवाच राजा हृष्टात्मा शब्देनापूरयन्दिशः

Nhà vua lòng đầy hoan hỷ cất lời với vị lão giả đức hạnh, tay cầm gậy (Daṇḍapāṇi), người đi lại trong nội cung; tiếng vua vang khắp bốn phương.

Verse 84

नारदाय महादेवीं दर्शयस्वेह कञ्चुकिन् । अन्तःपुरचरैः सर्वैः समेतामविशङ्कितः

“Hỡi kancukin, hãy cho Nārada được yết kiến Mahādevī ngay tại đây. Xin để bà đến cùng toàn thể thị nữ nội cung, không sợ hãi, không nghi ngờ.”

Verse 85

नाथस्याज्ञां पुरस्कृत्य गृहीत्वा नारदं करे । प्रविश्याकथयद्देव्यै नारदोऽयं समागतः

Tôn kính mệnh lệnh của bậc Chúa, viên kancukī nắm tay Nārada, bước vào trong và tâu với Devī: “Nārada đây đã đến.”

Verse 86

दृष्ट्वा देवी मुनिश्रेष्ठं कृत्वा पादाभिवन्दनम् । आसनं काञ्चनं शुभ्रमर्घ्यपाद्यादिकं ददौ

Thấy bậc đại hiền tối thượng, Devī cúi lạy dưới chân ngài, rồi dâng tòa ngồi vàng ròng thanh khiết, cùng arghya, nước rửa chân và các nghi thức nghênh tiếp khác.

Verse 87

तस्यै स भगवांस्तुष्टो ह्याशीर्वादमदात्परम् । नान्या देवि त्रिलोकेऽपि त्वत्समा दृश्यतेऽङ्गना

Hài lòng với nàng, bậc Thánh hiền được tôn xưng là Bhagavān ban phúc tối thượng: “Hỡi Devī, trong cả ba cõi không thấy người nữ nào sánh bằng nàng.”

Verse 88

पतिव्रता शुभाचारा सत्यशौचसमन्विता । यस्याः प्रभावात्त्रिपुरं भ्रमते चक्रवत्सदा

“Nàng là người vợ tiết hạnh (pativratā), hạnh kiểm tốt lành, đầy đủ chân thật và thanh tịnh; nhờ uy lực của nàng mà Tripura luôn xoay vần như bánh xe.”

Verse 89

तच्छ्रुत्वा वचनं देवी नारदस्य सुदान्वितम् । पर्यपृच्छदृषिं भक्त्या धर्मं धर्मभृतांवरा

Nghe lời nói hiền hòa đầy ân phúc của Nārada, vị vương hậu—bậc đứng đầu trong những người gìn giữ dharma—đã thành kính hỏi bậc hiền triết về đạo nghĩa.

Verse 90

राज्ञ्युवाच । भगवन्मानुषे लोके देवास्तुष्यन्ति कैर्व्रतैः । कानि दानानि दीयन्ते येषां च स्यान्महत्फलम्

Vương hậu thưa: “Bạch Bhagavān, trong cõi người, các chư thiên hài lòng bởi những giới nguyện nào? Và nên bố thí những gì để được quả báo lớn lao?”

Verse 91

उपवासाश्च ये केचित्स्त्रीधर्मे कथिता बुधैः । यैः कृतैः स्वर्गमायान्ति सुकृतिन्यः स्त्रियो यथा

“Và mọi pháp nhịn ăn (upavāsa) mà các bậc hiền trí dạy trong nữ dharma—nhờ thực hành mà những người nữ có công đức đạt đến thiên giới—xin Ngài cũng chỉ dạy cho con.”

Verse 92

यत्तत्सर्वं महाभाग कथयस्व यथातथम् । श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं कथयस्वाविशङ्कितः

Hỡi bậc đại phúc, xin hãy thuật lại tất cả đúng như thật. Ta muốn được nghe trọn vẹn—xin nói không do dự.

Verse 93

नारद उवाच । साधु साधु महाभागे प्रश्नोऽयं वेदितस्त्वया । यं श्रुत्वा सर्वनारीणां धर्मवृद्धिस्तु जायते

Nārada nói: “Lành thay, lành thay, hỡi phu nhân cao quý. Câu hỏi này nàng đã hiểu đúng và hỏi đúng; nghe lời đáp ấy, sự tăng trưởng của Dharma nơi mọi phụ nữ quả thật phát sinh.”

Verse 94

उपवासैश्च दानैश्च पतिपुत्रौ वशानुगौ । बान्धवैः पूज्यते नित्यं यैः कृतैः कथयामि ते

Nhờ trai giới và bố thí, chồng và con trai trở nên quy thuận, chí thành; và bà con thân thuộc hằng ngày đều tôn kính. Ta sẽ nói cho nàng các nghi thức mà khi thực hành sẽ sinh ra những quả báo ấy.

Verse 95

दुर्भगा सुभगा यैस्तु सुभगा दुर्भगा भवेत् । पुत्रिणी पुत्ररहिता ह्यपुत्रा पुत्रिणी तथा

Nhờ (các nghi thức) ấy, người nữ bất hạnh trở nên hữu phúc; và người hữu phúc cũng có thể hóa bất hạnh nếu sao lãng. Người mẹ có con trai có thể thành không con, còn người không con trai cũng có thể được con trai như vậy.

Verse 96

भर्तारं लभते कन्या तथान्या भर्तृवर्जिता । कृताकृतैश्च जायन्ते तन्निबोधस्व सुन्दरि

Một thiếu nữ được gặp chồng, còn người khác lại không có chồng. Những quả như thế sinh từ việc đã làm và việc chưa làm—hãy thấu hiểu điều ấy, hỡi người đẹp.

Verse 97

तिलधेनुं सुवर्णं च रूप्यं गा वाससी तथा । पानीयं भूमिदानं च गन्धधूपानुलेपनम्

Dâng cúng ‘bò mè’ (tiladhenu), vàng và bạc, bò và y phục; lại bố thí nước uống và đất đai, cùng dâng hương thơm, trầm hương và dầu xoa—đó là những hạnh bố thí được tán thán.

Verse 98

पादुकोपानहौ छत्रं पुण्यानि व्यञ्जनानि च । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं स्नानं शय्यासनानि च

Dâng dép và giày, dù che, cùng thực phẩm lành thiện; xoa bóp chân và đầu, tắm gội, và bố thí giường cùng chỗ ngồi—những điều ấy cũng là cúng dường có công đức.

Verse 99

एतानि ये प्रयच्छन्ति नोपसर्पन्ति ते यमम् । मधु माषं पयः सर्पिर्लवणं गुडमौषधम्

Ai ban bố những lễ thí ấy thì chẳng phải đến gần Diêm Vương (Yama). Những vật thí đáng khen khác là: mật ong, đậu urad, sữa, bơ ghee, muối, đường thốt nốt và thuốc men.

Verse 100

पानीयं भूमिदानं च शालीनिक्षुरसांस्तथा । आरक्तवाससी श्लक्ष्णे दम्पत्योर्ललितादिने

Bố thí nước uống và đất đai, lại có gạo và nước mía; cùng y phục mềm màu đỏ nhạt—những lễ vật ấy nên dâng cho đôi phu thê vào ngày cát tường Lalitā.

Verse 101

सौभाग्यं जायते चैव इह लोके परत्र च । ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने सुरूपे च गुणान्विते

Nhờ đó, phúc lành sinh khởi—cả ở đời này lẫn đời sau—nhất là khi đem lễ thí dâng lên vị brāhmaṇa có hạnh kiểm thanh tịnh, dung mạo đoan nghiêm và đầy đủ đức hạnh.

Verse 102

तिथौ यस्यामिदं देयं तत्ते राज्ञि वदाम्यहम् । प्रतिपत्सु च या नारी पूर्वाह्णे च शुचिव्रता

Tâu hoàng hậu, ta sẽ nói cho nàng biết nên bố thí điều này vào tithi nào. Vào ngày Pratipat (mồng một), người nữ trong buổi tiền trưa giữ giới nguyện thanh tịnh…

Verse 103

इन्धनं ब्राह्मणे दद्यात्प्रीयतां मे हुताशनः । तस्या जन्मानि षट्त्रिंशदङ्गप्रत्यङ्गसन्धिषु

Nàng nên bố thí củi đốt cho một vị Bà-la-môn, khởi niệm: ‘Nguyện thần Agni hoan hỷ với ta.’ Đối với nàng, có ba mươi sáu (quả báo) nơi các khớp của chi phần lớn nhỏ qua nhiều đời…

Verse 104

न रजो नैव सन्तापो जायते राजवल्लभे । द्वितीयायां तु या नारी नवनीतमुदान्विता

Ôi người được vua yêu mến, nơi người nữ ấy không khởi lên khổ não của kinh nguyệt, cũng không sinh nhiệt thân. Và người nữ bố thí bơ tươi vào ngày Dvitīyā (mồng hai) sẽ được công đức này.

Verse 105

ददाति द्विजमुख्याय सुकुमारतनुर्भवेत् । लवणं विप्रवर्याय तृतीयायां प्रयच्छति

Bố thí cho vị Bà-la-môn bậc nhất thì thân thể trở nên mềm mại, thanh tú. Và người nữ dâng muối cho vị Bà-la-môn ưu tú vào ngày Tṛtīyā (mồng ba) cũng được công đức như vậy.

Verse 106

गौरी मे प्रीयतां देवी तस्याः पुण्यफलं शृणु । कौमारिका पतिं प्राप्य तेन सार्द्धमुमा यथा

‘Nguyện Nữ thần Gaurī hoan hỷ với ta.’ Hãy nghe quả phúc của giới nguyện ấy: thiếu nữ được gặp chồng, và như Umā, cùng người ấy an trú trong sự kết hợp cát tường.

Verse 107

क्रीडत्यविधवा चापि लभते सा महद्यशः । नक्तं कृत्वा चतुर्थ्यां वै दद्याद्विप्राय मोदकान्

Nàng sống trong niềm hoan hỷ, không bị cảnh góa bụa và đạt danh tiếng lớn. Vào ngày Caturthī, sau khi giữ trai giới nakta (nhịn ăn ban đêm), nên cúng dường bánh modaka cho một vị Bà-la-môn.

Verse 108

प्रीयतां मम देवेशो गणनाथो विनायकः । तस्यास्तेन फलेनाशु सर्वकर्मसु भामिनि

“Nguyện Đấng Chúa tể chư thiên của con—Gaṇanātha, Vināyaka—hoan hỷ.” Hỡi người đẹp, nhờ quả phúc ấy, nàng mau chóng thành tựu trong mọi việc.

Verse 109

विघ्नं न जायते क्वापि एवमाह पितामहः । पञ्चमीं तु ततः प्राप्य ब्राह्मणे तिलदा तु या

Không nơi nào phát sinh chướng ngại—đó là lời Pitāmaha (Phạm Thiên) đã dạy. Rồi đến ngày Pañcamī, người cúng dường mè cho một vị Bà-la-môn sẽ được phúc ấy.

Verse 110

सा भवेद्रूपसम्पन्ना यथा चैव तिलोत्तमा । षष्ठ्यां तु या मधूकस्य फलदा तु भवेत्सदा

Nàng trở nên xinh đẹp viên mãn như chính Tilottamā. Và ai vào ngày Ṣaṣṭhī cúng dường quả cây madhūka thì luôn được phồn vinh bền lâu, mọi việc đều kết quả.

Verse 111

उद्दिश्य चाग्निजं देवं ब्राह्मणे वेदपारगे । तस्याः पुत्रो यथा स्कन्दो देवसङ्घेषु चोत्तमः

Khi hồi hướng lễ vật đến vị thần sinh từ lửa (con của Agni) và bố thí cho vị Bà-la-môn thông suốt Veda, thì con trai của nàng sẽ như Skanda, bậc tối thắng giữa các đoàn thiên thần.

Verse 112

उत्पद्यते महाराजः सर्वलोकेषु पूजितः । सप्तम्यां या द्विजश्रेष्ठं सुवर्णेन प्रपूजयेत्

Một bậc đại vương được sinh ra, được tôn kính trong mọi cõi. Người nữ nào vào ngày Saptamī thành kính tôn thờ vị Bà-la-môn ưu tú bằng vàng, liền được công đức ấy.

Verse 113

उद्दिश्य जगतो नाथं देवदेवं दिवाकरम् । तस्य पुण्यफलं यद्वै कथितं द्विजसत्तमैः

Khi dâng hiến (việc làm ấy) lên Đấng Chúa tể của thế gian—Thần của các thần, Mặt Trời Divākara—quả phúc của công hạnh ấy quả thật đã được các bậc Bà-la-môn tối thượng tuyên thuyết.

Verse 114

तत्ते राज्ञि प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः सति । दद्रूचित्रककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिका

Hỡi hoàng hậu, ta sẽ giảng cho nàng—hãy lắng nghe với tâm nhất điểm, hỡi người hiền đức. Hắc lào, lang ben, phong cùi, các mảng bệnh ngoài da và ghẻ ngứa đều được tiêu trừ.

Verse 115

न भवन्तीह चाङ्गेषु पूर्वकर्मार्जितान्यपि । कृष्णां धेनुं तथाष्टम्यां या प्रयच्छति भामिनी

Hỡi người nữ cao quý, ngay cả những bệnh tật do nghiệp xưa tích tụ cũng không khởi lên trên thân nàng ở đời này—nàng là người vào ngày Aṣṭamī bố thí một con bò đen.

Verse 116

ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने प्रीयतां मे महेश्वरः । तस्या जन्मार्जितं पापं नश्यते विभवान्विता

Khi lễ vật được dâng lên vị Bà-la-môn đầy đủ hạnh đức, nguyện Maheśvara của ta hoan hỷ. Với người nữ được phú túc ấy, tội lỗi tích tụ qua nhiều đời đều tiêu diệt.

Verse 117

जायते नात्र सन्देहो यस्माद्दानमनुत्तमम् । गन्धधूपं तु या नारी भक्त्या विप्राय दापयेत्

Không hề nghi ngờ, vì bố thí này vô thượng. Người nữ nào với lòng sùng kính dâng hương thơm và trầm hương (hương đốt) lên vị Bà-la-môn như lễ kính cúng.

Verse 118

कात्यायनीं समुद्दिश्य नवम्यां शृणु यत्फलम् । तस्या भ्राता पिता पुत्रः पतिर्वा रणमुत्तमम्

Hãy nghe quả báo của nghi lễ vào ngày Navamī, dâng kính Kātyāyanī: anh/em trai, cha, con trai hoặc chồng của nàng sẽ đạt sự xuất sắc nơi chiến trận.

Verse 119

प्राप्यते नैव सीदन्ति तेन दानेन रक्षिताः । इक्षुदण्डरसं देवि दशम्यां या प्रयच्छति

Nhờ bố thí ấy mà họ được che chở, đạt điều mong cầu và không rơi vào khổ não. Ôi Nữ Thần, người nữ nào vào ngày Daśamī dâng nước mía—

Verse 120

लोकपालान्समुद्दिश्य ब्राह्मणे व्यङ्गवर्जिते । तेन दानेन सा नित्यं सर्वलोकस्य वल्लभा

Hướng tâm đến các Lokapāla (Hộ Thế), rồi đem vật ấy bố thí cho vị Bà-la-môn không tật nguyền; nhờ phước thí ấy, nàng mãi được mọi người yêu kính.

Verse 121

जायते नात्र सन्देह इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । एकादश्यामुपोष्याथ द्वादश्यामुदकप्रदा

“Ắt hẳn thành tựu—không chút nghi ngờ,” Śaṅkara đã nói như vậy. “Nhịn ăn vào ngày Ekādaśī, rồi đến Dvādaśī đem nước làm bố thí—”

Verse 122

नारायणं समुद्दिश्य ब्राह्मणे विष्णुतत्परे । सा सदा स्पर्शसम्भाषैर्द्रावयेद्भावयेज्जनम्

Khi dâng hiến (lễ thí) hướng về Nārāyaṇa và cúng dường cho vị Bà-la-môn chí thành với Viṣṇu, nàng luôn làm mềm lòng người và khơi dậy niềm sùng kính—bằng sự chạm tay và lời nói của mình.

Verse 123

यस्माद्दानं महर्लोके ह्यनन्तमुदके भवेत् । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं काममुद्दिश्य वै द्विजे

Vì bố thí nước trở thành công đức vô tận, vươn tới cả Maharloka. Cũng vậy, xoa bóp bàn chân và xức dầu lên đầu, khi dâng lên vị dvija (Bà-la-môn) với ý nguyện đúng đắn, sẽ cho quả báo lớn lao.

Verse 124

ददाति च त्रयोदश्यां भक्त्या परमयाङ्गना । यस्यां यस्यां मृता जायेद्भूयो योन्यां तु जन्मनि

Người nữ chí thành nên bố thí vào ngày Trayodaśī (mồng mười ba) với lòng tin tối thượng. Nàng chết trong bào thai nào, thì ở lần sinh sau, chính bào thai ấy nàng lại thọ sinh.

Verse 125

तस्यां तस्यां तु सा भर्तुर्न वियुज्येत कर्हिचित् । तथाप्येवं चतुर्दश्यां दद्यात्पात्रमुपानहौ

Trong mọi đời như thế, nàng chẳng bao giờ lìa xa phu quân. Dẫu vậy, theo phép này, vào ngày Caturdaśī (mười bốn) nên bố thí một chiếc bình và một đôi dép.

Verse 126

ब्रह्मणे धर्ममुद्दिश्य तस्या लोका ह्यनामयाः । एवं च पक्षपक्षान्ते श्राद्धे तर्पेद्द्विजोत्तमान्

Khi dâng hiến hành trì ấy hướng về Brahman và Dharma, các cõi mà nàng thọ hưởng đều không còn khổ não. Cũng vậy, vào cuối mỗi nửa tháng, trong lễ śrāddha, nên dâng tarpaṇa cho các bậc dvija tối thượng.

Verse 127

अव्युच्छिन्ना सदा राज्ञि सन्ततिर्जायते भुवि । एवं ते तिथिमाहात्म्यं दानयोगेन भाषितम्

Hỡi Hoàng hậu, trên cõi đất này dòng dõi con cháu luôn sinh khởi liên tục, không gián đoạn. Như vậy, nhờ pháp môn dāna-yoga (kỷ luật bố thí), ta đã giảng cho nàng về đại công đức của các tithi (ngày theo lịch trăng).

Verse 128

तथा वनस्पतीनां तु आराधनविधिं शृणु । जम्बूं निम्बतरुं चैव तिन्दुकं मधुकं तथा

Giờ đây hãy lắng nghe nghi thức thờ phụng các cây linh thiêng: cây jambū, cây nimba (neem), cây tinduka và cây madhūka.

Verse 129

आम्रं चामलकं चैव शाल्मलिं वटपिप्पलौ । शमीबिल्वामलीवृक्षं कदलीं पाटलीं तथा

Lại có cây xoài, cây āmalaka (amla), cây śālmali, cây đa (vaṭa) và cây bồ-đề pippala; cây śamī, cây bilva và cây āmalī; cùng với cây chuối (kadalī) và cây pāṭalī.

Verse 130

अन्यान्पुण्यतमान्वृक्षानुपेत्य स्वर्गमाप्नुयात्

Nhờ đến gần và tôn kính thờ phụng các cây khác nữa, vốn tối thượng về phước đức, người ấy đạt đến svarga (cõi trời).

Verse 131

नारद उवाच । चैत्रे मासे तु या नारी कुर्याद्व्रतमनुत्तमम् । तस्य व्रतस्य चान्यानि कलां नार्हन्ति षोडशीम्

Nārada nói: Trong tháng Caitra, người nữ nào thực hành vrata tối thượng ấy, thì mọi pháp hành khác cũng không thể sánh bằng, dù chỉ một phần mười sáu công đức của vrata đó.

Verse 132

श्रुतेन येन सुभगे दुर्भगत्वं न पश्यति । यथा हिमं रविं प्राप्य विलयं याति भूतले

Hỡi người hữu phúc, chỉ cần được nghe điều ấy thì bất hạnh chẳng còn hiện ra; như sương giá gặp mặt trời liền tan chảy trên mặt đất.

Verse 133

तथा दुःखं च दौर्भाग्यं व्रतादस्माद्विलीयते । मधुकाख्यां तु ललितामाराधयति येन वै

Cũng vậy, nhờ lời nguyện (vrata) này mà sầu khổ và vận rủi tan biến; bởi chính nhờ đó người ta phụng thờ Nữ thần Lalitā, được gọi là ‘Madhukā’.

Verse 134

विधिं तं शृणु सुभगे कथ्यमानं सुखावहम् । चैत्रे शुक्लतृतीयायां सुस्नाता शुद्धमानसा

Hỡi người nữ hữu phúc, hãy lắng nghe nghi thức đang được truyền dạy, đem lại an lạc và phúc lành. Vào ngày trăng sáng tithi thứ ba của tháng Caitra, sau khi tắm gội thanh tịnh và giữ tâm trong sạch, hãy bắt đầu trì nguyện.

Verse 135

प्रतिमां मधुवृक्षस्य शाङ्करीमुमया सह । कारयित्वा द्विजवरैः प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

Hãy cho tạc một thánh tượng của Śaṅkara cùng với Umā, gắn với cây madhūka; rồi thỉnh các vị brāhmaṇa ưu tú cử hành nghi thức an vị (pratiṣṭhā) đúng pháp.

Verse 136

सुगन्धिकुसुमैर्धूपैस्तथा कर्पूरकुङ्कुमैः । पूजयेद्विधिना देवं मन्त्रयुक्तेन भामिनी

Với hoa thơm, hương trầm, cùng long não và bột kuṅkuma, hỡi giai nhân, hãy phụng thờ Đức Chúa theo đúng nghi lễ, kèm các chân ngôn thích hợp.

Verse 137

पादौ नमः शिवायेति मेढ्रे वै मन्मथाय च । कालोदरायेत्युदरं नीलकंठाय कण्ठकम्

Hãy lễ bái đôi chân với thần chú “Namaḥ Śivāya”; lễ bái cơ quan sinh dục với “Kính lễ Manmatha”; lễ bái bụng với “Kính lễ Kālodara”; và lễ bái cổ họng với “Kính lễ Nīlakaṇṭha”.

Verse 138

शिरः सर्वात्मने पूज्य उमां पश्चात्प्रपूजयेत् । क्षामोदरायैह्युदरं सुकण्ठायै च कण्ठकम्

Sau khi lễ bái phần đầu với danh xưng “Sarvātman—Đấng Linh Hồn của muôn loài”, rồi hãy cung kính thờ phụng Umā: tôn xưng bụng Ngài là “Kṣāmodarā” và cổ họng Ngài là “Sukaṇṭhā”.

Verse 139

शिरः सौभाग्यदायिन्यै पश्चादर्घ्यं प्रदापयेत्

Tại phần đầu, hãy tôn thờ Ngài như “Đấng ban phúc lành và may mắn”, rồi sau đó dâng arghya.

Verse 140

नमस्ते देवदेवेश उमावर जगत्पते । अर्घ्येणानेन मे सर्वं दौर्भाग्यं नाशय प्रभो । इति अर्घ्यमन्त्रः

Kính lễ Ngài, ô Đấng Thần của các thần, ô Phu quân của Umā, ô Chúa tể muôn cõi. Nhờ arghya này, bạch Chúa, xin diệt trừ mọi điều bất hạnh của con—đó là thần chú arghya.

Verse 141

अर्घ्यं दत्त्वा ततः पश्चात्करकं वारिपूरितम् । मधूकपात्रोपभृतं सहिरण्यं तु शक्तितः

Sau khi dâng arghya, tiếp đó hãy dâng một bình karaka đầy nước, đặt trong đồ đựng bằng gỗ madhūka, và—tùy theo khả năng—dâng kèm vàng.

Verse 142

करकं वारिसम्पूर्णं सौभाग्येन तु संयुतम् । दत्तं तु ललिते तुभ्यं सौभाग्यादिविवर्धनम् । इति करकदानमन्त्रः

Bình karaka này đầy nước và được kết hợp với phúc lành cát tường; hỡi Lalitā, xin dâng lên Người để tăng trưởng phúc duyên và mọi điều tốt lành—đó là thần chú karaka-dāna.

Verse 143

मन्त्रेणानेन विप्राय दद्यात्करकमुत्तमम् । लवणं वर्जयेच्छुक्लां यावदन्यां तृतीयिकाम्

Với thần chú này, nên đem bình karaka thượng hảo bố thí cho một vị brāhmaṇa. Trong nửa tháng sáng, hãy kiêng muối cho đến khi đến tithi thứ ba kế tiếp.

Verse 144

क्षमाप्य देवीं देवेशां नक्तमद्यात्स्वयं हविः । अनेन विधिना सार्धं मासि मासि ह्यपक्रमेत्

Sau khi cầu xin sám hối nơi Nữ Thần—Đấng Tối Thượng giữa chư thiên—người ấy chỉ nên dùng bữa vào ban đêm, tự thọ thực havis, thức ăn tế lễ giản dị. Theo đúng nghi thức này, hãy tiếp tục hành trì tháng này qua tháng khác theo thứ tự.

Verse 145

फाल्गुनस्य तृतीयायां शुक्लायां तु समाप्यते । वैशाखे लवणं देयं ज्येष्ठे चाज्यं प्रदीयते

Nghi lễ được kết thúc vào tithi thứ ba của nửa tháng sáng trong tháng Phālguna. Sang tháng Vaiśākha, nên bố thí muối; và đến tháng Jyeṣṭha, nên dâng tặng bơ tinh luyện (ghee).

Verse 146

आषाढे मासि निष्पावाः पयो देयं तु श्रावणे । मुद्गा देया नभस्ये तु शालिमाश्वयुजे तथा

Trong tháng Āṣāḍha, nên bố thí đậu niṣpāva; trong tháng Śrāvaṇa, nên cúng thí sữa. Trong tháng Nabhasya (Bhādrapada), nên bố thí đậu mung; và cũng vậy, trong tháng Āśvayuja, nên dâng gạo śāli.

Verse 147

कार्त्तिके शर्करापात्रं करकं रससंभृतम् । मार्गशीर्षे तु कार्पासं करकं घृतसंयुतम्

Vào tháng Kārttika, nên cúng dường một bình đường và một vò nước (karaka) đầy nước ngọt. Đến tháng Mārgaśīrṣa, nên bố thí một vò nước nhồi bông, kèm theo ghee (bơ tinh khiết).

Verse 148

पौषे तु कुङ्कुमं देयं माघे पात्रं तिलैर्भृतम् । फाल्गुने मासि सम्प्राप्ते पात्रं मोदकसंभृतम्

Vào tháng Pauṣa, nên cúng dường kuṅkuma (hồng hoa/nhụy nghệ tây thiêng). Tháng Māgha, nên bố thí một bình đầy mè. Khi tháng Phālguna đến, nên dâng một bình đầy modaka (bánh ngọt cúng).

Verse 149

पश्चात्तृतीयादेयं यत्तत्पूर्वस्यां विवर्जयेत् । विधानमासां सर्वासां सामान्यं मनसः प्रिये

Những vật được quy định bố thí sau ngày thứ ba thì chớ đem bố thí vào ngày trước đó. Đây là quy tắc chung cho nghi thức của mọi tháng, hỡi người yêu dấu trong lòng ta.

Verse 150

प्रतिमां मधुवृक्षस्य तामेव प्रतिपूजयेत् । तस्मै सर्वं तु विप्राय आचार्याय प्रदीयते

Hãy tạo một tượng (pratimā) của cây Madhu và kính cẩn thờ phụng chính tượng ấy theo đúng nghi lễ. Rồi đem tất cả dâng tặng cho một vị brāhmaṇa—chính ācārya của mình—làm lễ vật bố thí kết thúc.

Verse 151

ततः संवत्सरस्यान्ते उद्यापनविधिं शृणु । मधुवृक्षं ततो गत्वा बहुसम्भारसंवृतः

Rồi đến cuối năm, hãy lắng nghe nghi thức udyāpana (lễ kết thúc). Sau đó, hãy đến cây Madhu, mang theo đầy đủ và dồi dào các vật phẩm nghi lễ.

Verse 152

निखनेत्प्रतिमां मध्ये माधूकीं मधुकस्य च । तत्रस्थं पूजयेत्सर्वमुमादेहार्द्धधारिणम्

Giữa khu đất ấy, nên an vị tượng Mādhūkī (Madhūka) và hình tượng cây Madhu. Tại đó, hãy phụng thờ Śiva trong tướng Ardhanārī—Đấng mang nửa thân của Umā—bằng đầy đủ mọi nghi lễ viên mãn.

Verse 153

पूजोपहारैर्विपुलैः कुङ्कुमेन पुनःपुनः । श्लक्ष्णाभिः पुष्पमालाभिः कौसुम्भैः केसरेण च

Với lễ vật cúng dường dồi dào, hãy dâng kuṅkuma hết lần này đến lần khác; trang nghiêm bằng những vòng hoa mềm mại, bằng hoa kausumbha (hồng hoa) và cả những sợi nhụy kesara (nghệ tây).

Verse 154

कौसुम्भे वाससी शुभ्रे अतसीपुष्पसन्निभे । परिधाप्य तां प्रतिमां दम्पती रविसंख्यया

Khoác cho thánh tượng y phục kausumbha sáng trong, cát tường, tựa hoa atasi (lanh); đôi vợ chồng hãy trang sức tượng ấy đúng nghi thức, theo số lượng đã được truyền định trong pháp lễ.

Verse 155

उपानद्युगलैश्छत्रैः कण्ठसूत्रैः सकण्ठिकैः । कटकैरङ्गुलीयैश्च शयनीयैः शुभास्तृतैः

Với đôi dép, lọng che, sợi dây đeo cổ kèm mặt treo, vòng tay và nhẫn, cùng giường nằm trải phủ bằng vật dụng cát tường—hãy dâng lên để tôn kính đôi Thánh/pho tượng ấy.

Verse 156

कुङ्कुमेन विलिप्ताङ्गौ बहुपुष्पैश्च पूजितौ । भोजयेद्विविधै रत्नैर्मधूकावासके स्थितौ

Xức kuṅkuma lên thân thể của hai Ngài và phụng cúng bằng muôn hoa; rồi tại madhūka-nivāsa (thánh xứ của cây madhūka), hãy dâng phẩm thực cùng các lễ vật quý báu đa dạng như châu báu.

Verse 157

भुक्तोत्थितौ तु विश्राम्य शय्यासु च क्षमापयेत् । गुरुमूलं यतः सर्वं गुरुर्ज्ञेयो महेश्वरः

Sau khi đã thọ thực và đứng dậy, hãy để các ngài nghỉ trên giường rồi thành tâm cầu xin tha thứ; vì cội nguồn của mọi pháp là Guru—Guru phải được nhận biết chính là Maheśvara.

Verse 158

प्रीते गुरौ ततः सर्वं जगत्प्रीतं सुरासुरम् । यद्यदिष्टतमं लोके यत्किंचिद्दयितं गृहे

Khi Guru hoan hỷ, thì toàn thể thế gian—cả chư thiên lẫn a-tu-la—đều hoan hỷ. Bất cứ điều gì được trân quý nhất ở đời, và bất cứ vật gì yêu dấu trong nhà—

Verse 159

तत्सर्वं गुरवे देयमात्मनः श्रेय इच्छता । इदं तु धनिभिर्देयमन्यैर्देयं यथोच्यते

Người cầu lợi ích tối thượng cho chính mình phải dâng hết thảy ấy lên Guru. Nhưng sự dâng hiến như vậy thuộc về người giàu có; còn người khác hãy bố thí theo điều thích hợp và đúng như kinh điển đã dạy.

Verse 160

दाम्पत्यमेकं विधिवत्प्रतिपूज्य शुभव्रतैः । द्वितीयं गुरुदाम्पत्यं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

Sau khi đúng nghi thức phụng thờ một ‘đôi thần linh’ bằng những lời nguyện lành, tiếp đó hãy phụng thờ ‘đôi Guru’ như bậc thứ hai; và trong các lễ vật ấy phải tránh mọi gian dối hay keo kiệt về tài vật.

Verse 161

ततः क्षमापयेद्देवीं देवं च ब्राह्मणं गुरुम् । यथा त्वं देवि ललिते न वियुक्तासि शम्भुना

Sau đó hãy cầu xin tha thứ nơi Nữ Thần, nơi Thần, và nơi vị brāhmaṇa-Guru, (mà khấn nguyện): ‘Ôi Nữ Thần Lalitā, như Ngài chưa từng lìa xa Śambhu—’

Verse 162

तथा मे पतिपुत्राणामवियोगः प्रदीयताम् । अनेन विधिना कृत्वा तृतीयां मधुसंज्ञिकाम्

Cũng vậy, xin ban cho con ân phúc không phải lìa xa chồng và các con trai. Theo đúng nghi thức này, người đã thực hành kỳ trai giới thứ ba mang danh “Madhu”.

Verse 163

इन्द्राणी चेन्द्रपत्नीत्वमवाप सुतमुत्तमम् । सौभाग्यं सर्वलोकेषु सर्वर्द्धिसुखमुत्तमम्

Indrāṇī đạt địa vị làm chính hậu của Indra và được một người con trai ưu tú; lại còn được phúc lành khắp mọi cõi và niềm an lạc tối thượng sinh từ mọi sự thịnh vượng.

Verse 164

अनेन विधिना या तु कुमारी व्रतमाचरेत् । शोभनं पतिमाप्नोति यथेन्द्राण्या शतक्रतुः

Thiếu nữ nào giữ lời nguyện này đúng theo nghi thức ấy sẽ được người chồng ưu tú—như Indrāṇī đã được Śatakratu (Indra).

Verse 165

दुर्भगा सुभगत्वं च सुभगा पुत्रिणी भवेत् । पुत्रिण्यक्षयमाप्नोति न शोकं पश्यति क्वचित्

Người đàn bà bất hạnh trở nên may mắn; người đàn bà may mắn lại được phúc có con. Người mẹ đạt sự thịnh vượng không suy giảm và chẳng thấy sầu khổ ở bất cứ nơi đâu.

Verse 166

अनेकजन्मजनितं दौर्भाग्यं नश्यति ध्रुवम् । मृता तु त्रिदिवं प्राप्य उमया सह मोदते

Tai ương do nhiều đời tích tụ chắc chắn bị tiêu trừ. Và khi qua đời, đạt cõi Tridiva (thiên giới), nàng hoan hỷ cùng với Umā.

Verse 167

कल्पकोटिशतं साग्रं भुक्त्वा भोगान् यथेप्सितान् । पुनस्तु सम्भवे लोके पार्थिवं पतिमाप्नुयात्

Sau khi thọ hưởng các lạc thú như ý suốt hơn trăm ức kiếp, nàng lại tái sinh nơi thế gian và được một phu quân bậc quân vương.

Verse 168

सुभगा रूपसम्पन्ना पार्थिवं जनयेत्सुतम्

Nàng trở nên phúc đức, dung sắc viên mãn, và sinh hạ một hoàng tử.

Verse 169

एतत्ते कथितं सर्वं व्रतानामुत्तमं व्रतम् । अन्यत्पृच्छस्व सुभगे वाञ्छितं यद्धृदि स्थितम्

Tất cả điều ấy ta đã nói cùng nàng—đây là lời nguyện tối thượng trong mọi lời nguyện. Nay, hỡi người nữ cát tường, hãy hỏi thêm điều khác, bất cứ ước nguyện nào đang ở trong lòng nàng.