Adhyaya 228

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । परार्थं तीर्थयात्रायां गच्छतः कस्य किं फलम् । कियन्मात्रं मुनिश्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि कृपानिधे

Yudhiṣṭhira thưa: Khi một người đi hành hương đến tīrtha vì lợi ích của kẻ khác, công đức ấy thuộc về ai, và kết quả ra sao? Bậc thánh hiền tối thượng, biển cả từ bi, xin nói cho ta thật tường tận.

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । परार्थं गच्छतस्तन्मे वदतः शृणु पार्थिव । यथा यावत्फलं तस्य यात्रादिविहितं भवेत्

Mārkaṇḍeya đáp: Tâu đại vương, xin lắng nghe; ta sẽ nói về người lên đường vì người khác—quả phúc của cuộc hành hương đến tīrtha và các nghi thức liên hệ được định lập thế nào, và đến mức độ nào.

Verse 3

उत्तमेनेह वर्णेन द्रव्यलोभादिना नृप । नाधमस्य क्वचित्कार्यं तीर्थयात्रादिसेवनम्

Hỡi đại vương, ở đời này việc hành hương tīrtha và các hạnh tương tự chỉ nên do người có phẩm tính cao thượng thực hành; kẻ hạ liệt, bị thúc đẩy bởi lòng tham tài vật và những điều khác, thì ở đâu cũng không xứng đáng làm tīrtha-sevā (phụng sự thánh địa).

Verse 4

धर्मकर्म महाराज स्वयं विद्वान्समाचरेत् । शरीरस्याथवा शक्त्या अन्यद्वा कार्ययोगतः

Hỡi Đại vương, người hiểu đạo nên tự thân hành trì các việc dharma—trong phạm vi sức lực thân thể; nếu không, thì khéo sắp đặt để việc ấy thành tựu bằng phương tiện thích hợp.

Verse 5

धर्मकर्म सदा प्रायः सवर्णेनैव कारयेत् । पुत्रपौत्रादिकैर्वापि ज्ञातिभिर्गोत्रसम्भवैः

Nói chung, các việc dharma thường nên do người cùng varṇa đảm nhiệm; hoặc do con, cháu và những người kế tự; hay do thân tộc sinh trong cùng gotra và dòng họ thực hiện.

Verse 6

श्रेष्ठं हि विहितं प्राहुर्धर्मकर्म युधिष्ठिर । तैरेव कारयेत्तस्मान्नोत्तमैर्नाधमैरपि

Hỡi Yudhiṣṭhira, bậc hiền trí nói rằng nghi lễ dharma là tối thắng khi được hành trì đúng như điều đã chế định. Vì vậy, các việc đã được quy định hãy để người xứng hợp đảm nhiệm—không bởi kẻ quá tôn quý, cũng không bởi kẻ bất xứng.

Verse 7

अधमेन कृतं सम्यङ्न भवेदिति मे मतिः । उत्तमश्चाधमार्थे वै कुर्वन्दुर्गतिमाप्नुयात्

Theo ý ta, việc do kẻ bất xứng làm thì không thể thành tựu đúng đắn. Và ngay cả người ‘cao quý’, nếu hành động vì mục đích hèn kém, cũng thật có thể rơi vào bất hạnh và đọa lạc.

Verse 8

न शूद्राय मतिं दद्यान्नोच्छिष्टं न हविष्कृतम् । न चास्योपदिशेद्धर्मं न चास्य व्रतमादिशेत्

Chớ truyền lời khuyên cho một Śūdra; chớ ban cho người ấy đồ ăn thừa, cũng chớ trao lễ vật đã chuẩn bị như havis. Cũng không nên dạy dharma cho người ấy, và không nên ấn định vrata (lời nguyện) cho người ấy.

Verse 9

जपस्तपस्तीर्थयात्रा प्रव्रज्या मन्त्रसाधनम् । देवताराधनं दीक्षा स्त्रीशूद्रपतनानि षट्

Japa, khổ hạnh, hành hương đến tīrtha, xuất gia (pravrajyā), tu tập thần chú, thờ phụng chư thiên và thọ dīkṣā—sáu điều ấy được nói là nguyên nhân sa đọa đối với phụ nữ và Śūdra.

Verse 10

पतिवत्नी पतत्येव विधवा सर्वमाचरेत् । सभर्तृकाशके पत्यौ सर्वं कुर्यादनुज्ञया

Người vợ pativratā nếu tự ý hành sự thì mắc lỗi; còn người góa phụ có thể thực hành mọi nghi lễ. Khi chồng còn hiện hữu, mọi việc nên làm chỉ theo sự cho phép của chồng.

Verse 11

गत्वा परार्थं तीर्थादौ षोडशांशफलं लभेत् । गच्छतश्च प्रसङ्गेन तीर्थमर्द्धफलं स्मृतम्

Nếu ai đến tīrtha chủ yếu vì lợi ích của người khác, người ấy chỉ nhận được một phần mười sáu công đức. Còn kẻ đi chỉ do tiện dịp theo cùng, thì tīrtha được nói chỉ cho nửa phần quả báo.

Verse 12

अनुसङ्गेन तीर्थस्य स्नाने स्नानफलं विदुः । नैव यात्राफलं तज्ज्ञाः शास्त्रोक्तं कल्मषापहम्

Bậc am tường nói rằng: nếu tắm ở tīrtha chỉ do tiện dịp theo cùng, thì chỉ được quả của việc tắm, chứ không được trọn quả của cuộc hành hương—điều mà śāstra dạy là có năng lực trừ tội.

Verse 13

पित्रर्थं च पितृव्यस्य मातुर्मातामहस्य च । मातुलस्य तथा भ्रातुः श्वशुरस्य सुतस्य च

Vì cha; vì chú bên cha; vì mẹ và ông ngoại; cũng vậy vì cậu, vì anh/em trai, vì cha vợ, và vì con trai—(có thể thực hiện việc tắm/ nghi lễ tại tīrtha).

Verse 14

पोषकार्थादयोश्चापि मातामह्या गुरोस्तथा । स्वसुर्मातृष्वसुः पैत्र्या आचार्याध्यापकस्य च

Cũng vậy, có thể dâng hiến công đức của nghi lễ tại tīrtha cho ân nhân và những người khác; cho bà ngoại (mātāmahī); cũng như cho vị guru; cho chị/em gái, dì (em/chị của mẹ), cô (em/chị của cha), và cho ācārya cùng thầy dạy—đều có thể được hồi hướng.

Verse 15

इत्याद्यर्थे नरः स्नात्वा स्वयमष्टांशमाप्नुयात् । साक्षात्पित्रोः प्रकुर्वाणश्चतुर्थांशमवाप्नुयात्

Khi một người tắm tại tīrtha vì những mục đích như thế và tương tự, chính người ấy nhận được một phần tám công đức. Nhưng khi làm trực tiếp vì cha mẹ mình, người ấy nhận được một phần tư công đức.

Verse 16

पतिपत्न्योर्मिथश्चार्द्धं फलं प्राहुर्मनीषिणः । भागिनेयस्य शिष्यस्य भ्रातृव्यस्य सुतस्य च । षट्त्रिपञ्चचतुर्भागान्फलमाप्नोति वै नरः

Các bậc hiền triết nói rằng vợ chồng cùng chia sẻ một nửa quả phúc của nhau. Con trai của chị/em gái, đệ tử, người thân cùng dòng (bhrātṛvya), và con trai cũng được hưởng một phần công đức ấy—tùy quan hệ mà nhận phần như một phần sáu, một phần ba, một phần năm, hoặc một phần tư.

Verse 17

इति ते कथितं पार्थ पारम्पर्यक्रमागतम् । कर्तव्यं ज्ञातिवर्गस्य परार्थे धर्मसाधनम्

Như vậy, hỡi Pārtha, ta đã nói cho ngươi điều được truyền lại theo thứ lớp của truyền thống. Bổn phận của vòng thân tộc là tu hành và thành tựu dharma cũng vì lợi ích của người khác.

Verse 18

वर्षाऋतुसमायोगे सर्वा नद्यो रजस्वलाः । मुक्त्वा सरस्वतीं गङ्गां नर्मदां यमुनानदीम्

Khi mùa mưa đến, mọi dòng sông đều được xem là ‘rajāsvalā’, tức ở trạng thái bất tịnh—trừ Sarasvatī, Gaṅgā, Narmadā và sông Yamunā.