शिवाचार्याभिषेकविधिः / Rite of Consecrating a Śiva-Teacher (Śivācārya Abhiṣeka)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अथैवं संस्कृतं शिष्यं कृतपाशुपतव्रतम् । आचार्यत्वे ऽभिषिंचेत तद्योगत्वेन चान्यथा

Upamanyu nói: “Bấy giờ, sau khi đã thanh luyện và chuẩn bị đúng phép cho người đệ tử—kẻ đã thọ trì hạnh nguyện Pāśupata—vị đạo sư nên làm lễ quán đảnh tấn phong người ấy vào địa vị thầy; nếu không, chỉ nên thực hiện tùy theo mức thích hợp của đệ tử đối với pháp tu (yoga) ấy.”

Verse 2

मण्डलं पूर्ववत्कृत्त्वा संपूज्य परमेश्वरम् । स्थापयत्पञ्चकलशान्दिक्षु मध्ये च पूर्ववत्

Sau khi lập maṇḍala nghi lễ như trước và chí thành thờ phụng Parameśvara (Đức Śiva), hành giả nên đặt năm bình quán đảnh (pañca-kalaśa) theo các phương hướng và một bình ở trung tâm, đúng như đã dạy từ trước.

Verse 3

निवृत्तिं पुरतो न्यस्य प्रतिष्ठां पश्चिमे घटे । विद्यां दक्षिणतः शांतिमुत्तरे मध्यतः पराम्

Đặt Nivṛtti ở phía trước, đặt Pratiṣṭhā vào bình ở phương Tây; đặt Vidyā ở phương Nam, Śānti ở phương Bắc, và Parā tối thượng ở trung tâm—như vậy mà an trí các năng lực thần linh trong đàn tràng.

Verse 4

कृत्वा रक्षादिकं तत्र बद्ध्वा मुद्रां च धैनवीम् । अभिमंत्र्य घटान्हुत्वा पूर्णांतं च यथा पुरा

Tại đó, sau khi cử hành các nghi thức hộ trì (rakṣā) và các phần khác, rồi kết ấn Dhainavī mudrā, vị ấy nên trì chú gia trì các bình; kế đó dâng cúng các lễ vật vào hỏa đàn, hoàn tất cho đến pūrṇāhuti cuối cùng, đúng như đã quy định trước.

Verse 5

प्रवेश्य मंडले शिष्यमनुष्णीषं च देशिकः । तर्पणाद्यं तु मंत्राणां कुर्यात्पूर्वावसानकम्

Sau khi dẫn người đệ tử—không đội khăn che đầu—vào maṇḍala đã được gia trì, vị thầy (deśika) nên cử hành, bắt đầu bằng nghi thức tarpaṇa, các pháp sự kết thúc sơ bộ của các thần chú, cho đến khi hoàn mãn theo thứ tự.

Verse 6

ततः संपूज्य देवेशमनुज्ञाप्य च पूर्ववत् । अभिषेकाय तं शिष्यमासनं त्वधिरोहयेत्

Sau đó, sau khi cung kính phụng thờ Đấng Chúa tể của chư thiên và như trước đã xin được Thánh ý cho phép, vị đạo sư nên đặt người đệ tử ấy ngồi lên pháp tòa nghi lễ để cử hành lễ quán đảnh (abhiṣeka).

Verse 7

सकलीकृत्य तं पश्चात्कलापञ्चकरूपिणम् । न्यस्तमंत्रतनुं बद्ध्वा शिवं शिष्यं समर्पयेत्

Kế đó, làm cho nghi thức được viên mãn—thành tựu trong hình tướng của năm kalā—và buộc giữ người đệ tử có thân đã được an lập bằng các chân ngôn; rồi trang trọng hiến dâng người đệ tử cát tường ấy lên Đức Śiva.

Verse 8

ततो निवृत्तिकुंभादिघटानुद्धृत्य वै क्रमात् । मध्यमान्ताच्छिवेनैव शिष्यं तमभिषेचयत्

Rồi, theo đúng thứ tự, nhấc các bình khí nghi lễ—khởi đầu từ Nivṛtti-kumbha—chính Đức Śiva đã làm lễ quán đảnh cho người đệ tử ấy, từ phần giữa cho đến khi nghi thức viên mãn.

Verse 9

शिवहस्तं समर्प्याथ शिशोः शिरसि देशिकः । शिवभावसमापन्नः शिवाचार्यं तमादिशेत्

Bấy giờ, vị đạo sư đặt “bàn tay của Śiva” lên đỉnh đầu đứa trẻ; an trú trong trạng thái ý thức Śiva, ngài nên truyền chức cho người ấy làm bậc thầy Śiva (Śivācārya).

Verse 10

अथालंकृत्य तं देवमाराध्य शिवमण्डले । शतमष्टोत्तरं हुत्वा दद्यात्पूर्णाहुतिं ततः

Rồi, trang nghiêm tôn tượng ấy và phụng thờ Đức Śiva đúng pháp trong Śiva-maṇḍala; hãy dâng một trăm lẻ tám lễ cúng vào lửa thiêng, và sau đó dâng lễ cúng viên mãn cuối cùng (pūrṇāhuti).

Verse 11

पुनः सम्पूज्य देवेशं प्रणम्य भुवि दंडवत् । शिरस्यंजलिमाधाय शिवं विज्ञापयेद्गुरुः

Sau khi lại cung kính phụng thờ Đấng Chúa tể chư thiên, rồi phủ phục sát đất như cây gậy, vị đạo sư—chắp tay đặt lên đỉnh đầu—bèn kính cẩn bạch trình lên Đức Śiva.

Verse 12

भगवंस्त्वत्प्रसादेन देशिकोयं मया कृतः । अनुगृह्य त्वया देव दिव्याज्ञास्मै प्रदीयताम्

Bạch Đấng Thế Tôn, nhờ ân điển của Ngài mà con đã trở thành vị đạo sư xứng đáng. Kính lạy Deva, xin Ngài thương xót và ban cho người ấy mệnh lệnh thiêng liêng—sự chuẩn nhận và chỉ giáo thánh thiện của Ngài.

Verse 13

एवं विज्ञाप्य शिष्येण सह भूयः प्रणम्य च । शिवं शिवागमं दिव्यं पूजयेच्छिववद्गुरुः

Như vậy, sau khi đã chỉ dạy và bẩm báo, rồi lại cùng với đệ tử cúi lạy lần nữa, vị Guru—hành trì như chính Śiva—nên phụng thờ Đấng Śiva cát tường và Thánh điển Śivāgama linh diệu (kinh điển Shaiva).

Verse 14

पुनः शिवमनुज्ञाप्य शिवज्ञानस्य पुस्तकम् । उभाभ्यामथ पाणिभ्यां दद्याच्छिष्याय देशिकः

Sau khi lại cầu xin sự chuẩn thuận của Śiva, vị đạo sư nên trao cho đệ tử quyển sách về tri kiến Śiva, kính cẩn dâng bằng cả hai tay.

Verse 15

स ताम्मूर्ध्नि समाधाय विद्यां विद्यासनोपरि । अधिरोप्य यथान्यायमभिवंद्य समर्चयेत्

Đặt Thánh tri kiến ấy lên đỉnh đầu, rồi tôn an Vidyā trên pháp tòa của học đạo; theo đúng nghi quỹ, người ấy cúi lạy và phụng thờ với lòng cung kính.

Verse 16

अथ तस्मै गुरुर्दद्याद्राजोपकरणान्यपि । आचार्यपदवीं प्राप्तो राज्यं चापि यतो ऽर्हति

Bấy giờ, vị Guru cũng nên ban cho người ấy các ấn tín hoàng gia và những vật dụng của vương quyền. Vì khi đã đạt địa vị Ācārya, người ấy quả thật cũng xứng đáng với quyền trị vì.

Verse 17

अथानुशासनं कुर्यात्पूर्वैराचरितं यथा । यथा च शिवशास्त्रोक्तं यथा लोकेषु पूज्यते

Bấy giờ, hãy thiết lập và tuân hành kỷ luật đúng đắn y như các bậc tiền nhân đã thực hành—đúng như được dạy trong chính thánh điển của Śiva, và theo cách được tôn kính, suy tôn trong các cõi thế gian.

Verse 18

शिष्यान्परिक्ष्य यत्नेन शिवशास्त्रोक्तलक्षणैः । संस्कृत्य च शिवज्ञानं तेभ्यो दद्याच्च देशिकः

Sau khi cẩn trọng khảo xét các đệ tử theo những dấu hiệu được dạy trong các Śiva-śāstra, vị đạo sư phải thanh tịnh và rèn luyện họ đúng phép, rồi mới truyền trao cho họ tri kiến về Śiva.

Verse 19

एवं सर्वमनायासं शौचं क्षांतिं दयां तथा । अस्पृहामप्यसूयां च यत्नेन च विभावयेत्

Vì thế, với sự dụng công có ý thức, người ta nên nuôi dưỡng—không gắng gượng—sự thanh tịnh, nhẫn nại và lòng từ bi; cùng với sự tri túc không tham cầu và tâm không ganh ghét.

Verse 20

इत्थमादिश्य तं शिष्यं शिवमुद्वास्य मंडलात् । शिवकुंभानलादींश्च सदस्यानपि पूजयेत्

Sau khi chỉ dạy đệ tử ấy như vậy, vị ấy phải làm lễ tiễn Śiva ra khỏi maṇḍala; đồng thời cũng nên lễ bái Śiva-kumbha (bình đã được hiến thánh), lửa tế thiêng và các vị phụ lễ hiện diện.

Verse 21

युगपद्वाथ संस्कारान्कुर्वीत सगणो गुरुः । तत्र यत्र द्वयं वापि प्रयोगस्योपदिश्यते

Khi ấy, vị Guru—cùng các trợ lễ của mình—nên cử hành các nghi thức gia trì (saṃskāra) theo quy định, hoặc làm đồng thời một lượt, hoặc theo cách đã được chỉ dạy. Ở nơi nào nghi quỹ nêu ra hai lựa chọn, thì hãy hành trì đúng theo đó.

Verse 22

तदादावेव कलशान्कल्पयेदध्वशुद्धिवत् । कृत्वा समयसंस्कारमभिषेकं विनाखिलम्

Ngay từ lúc khởi đầu, phải sắp đặt các bình nước thánh (kalaśa) theo đúng phép thanh tịnh hóa lộ trình nghi lễ (adhva-śuddhi). Sau khi cử hành samaya-saṃskāra—nghi thức nhập môn và kết ước—thì tiến hành trọn vẹn lễ quán đảnh tắm gội (abhiṣeka), không được bỏ sót điều gì.

Verse 23

समभ्यर्च्य शिवं भूयः कृत्वा चाध्वविशोधनम् । तस्मिन्परिसमाप्ते तु पुनर्देवं प्रपूजयेत्

Sau khi lại một lần nữa thành kính phụng thờ Đức Śiva, và thực hành sự tịnh hóa adhvan (con đường nghi lễ cùng các nguyên lý cấu thành), khi việc ấy đã viên mãn thì nên lại phụng thờ Thần—chính Đức Śiva—một lần nữa.

Verse 24

हुत्वा मंत्रन्तु संतर्प्य संदीप्याशास्य चेश्वरम् । समर्प्य मंत्रं शिष्यस्य पाणौ शेषं समापयेत्

Sau khi dâng lễ hỏa cúng, làm cho thần lực của mantra được thỏa mãn đúng pháp, nhóm lên ngọn lửa thiêng và thỉnh mời rồi cầu hòa, tôn kính Đấng Īśvara, vị thầy nên đặt mantra vào tay người đệ tử; rồi hoàn tất các nghi thức còn lại.

Verse 25

अथवा मंत्रसंस्कारमनुचिंत्याखिलं क्रमात् । अध्वशुद्धिं गुरुः कुर्यादभिषेकावसानिकम्

Hoặc, sau khi cẩn trọng quán niệm toàn bộ nghi thức gia trì (saṃskāra) của mantra theo đúng thứ tự, bậc Guru nên thực hiện sự thanh tịnh các adhvan (những lộ trình nghi lễ–vũ trụ), và kết thúc bằng nghi lễ abhiṣeka (tắm rưới thánh thủy).

Verse 26

तत्र यः शान्त्यतीतादिकलासु विहितो विधिः । स सर्वो ऽपि विधातव्यस्तत्त्वत्रयविशोधने

Trong bối cảnh ấy, bất cứ nghi thức nào được quy định trong các kalā nối tiếp, khởi từ Śānti cho đến Atītā—mọi phần của nghi thức ấy đều phải được cử hành đúng pháp, để thanh tịnh hóa ba thực tại căn bản (tattva-traya).

Verse 27

शिवविद्यात्मतत्त्वाख्यं तत्त्वत्रयमुदाहृतम् । शक्तौ शिवस्ततो विद्यात्तस्यास्त्वात्मा समुद्बभौ

Ba nguyên lý (tattva-traya) được tuyên xưng là: “Śiva”, “Vidyā” và “Ātman”. Hãy biết rằng Śiva an trụ trong Śakti; và từ chính Śakti ấy, ngã thể cá nhân (ātmā) hiển lộ ra.

Verse 28

शिवेन शांत्यतीताध्वा व्याप्तस्तदपरः परः । विद्यया परिशिष्टो ऽध्वा ह्यात्मना निखिलः क्रमात्

Bởi Śiva, con đường (adhvan) vượt ngoài Śānti—trật tự siêu việt tối thượng—được thấm nhuần khắp; và điều vượt trên đó, Đấng Tối Cao, cũng được thấm nhuần. Bởi Vidyā của Ngài, các tầng bậc còn lại của lộ trình vũ trụ được nâng đỡ; và theo thứ lớp, toàn thể adhvan được thấm nhuần bởi Ātman.

Verse 29

दुर्लभं शांभवं मत्वा मंत्रमूलं मनीषिणः । शाक्तं शंसीत संस्कारं शिवशास्त्रार्थपारगाः

Biết rằng sự khai truyền Śāmbhava (do Śiva ban) là hiếm có và là cội nguồn của mantra, bậc hiền trí—những người đã vượt đến bờ kia của ý nghĩa kinh điển Śiva—cũng nên tán thán nghi lễ gia trì Śākta (saṃskāra).

Verse 30

इति ते सर्वमाख्यातं संस्काराख्यस्य कर्मणः । चातुर्विध्यमिदं कृष्ण किं भूय श्रोतुमिच्छसि

Vậy đó, hỡi Kṛṣṇa, ta đã giảng cho ngươi đầy đủ về sự phân chia bốn loại của nghi nghiệp gọi là saṃskāra. Ngươi còn muốn nghe thêm điều gì nữa?