Śiva’s Boon to Viśvakarman and the Manifestation of Devī (Bhavānī/Parāśakti)

Verse 1

वायुरुवाच । अथ देवो महादेवो महाजलदनादया । वाचा मधुरगंभीरशिवदश्लक्ष्णवर्णया

Vāyu thưa: Bấy giờ Đức Thần—Mahādeva—bắt đầu cất lời, giọng như mây mưa lớn: ngọt ngào mà thâm trầm, mang điềm lành, và đầy đủ những dấu hiệu cao quý của lời nói viên mãn.

Verse 2

अर्थसंपन्नपदया राजलक्षणयुक्तया । अशेषविषयारंभरक्षाविमलदक्षया

Nàng nói bằng lời lẽ giàu ý nghĩa, mang đủ dấu ấn uy nghi vương giả; lại thanh khiết không tì vết, khéo léo gìn giữ và bảo hộ mọi công việc khi khởi sự cho đến trọn vẹn.

Verse 3

मनोहरतरोदारमधुरस्मितपूर्वया । संबभाषे सुसंपीतो विश्वकर्माणमीश्वरः

Với nụ cười càng thêm quyến rũ, rộng lượng và ngọt lành, Đức Chúa Īśvara, lòng rất hoan hỷ, liền cất lời với Viśvakarmā.

Verse 4

ईश्वर उवाच । वत्स वत्स महाभाग मम पुत्र पितामह । ज्ञातमेव मया सर्वं तव वाक्यस्य गौरवम्

Īśvara phán: “Hỡi con yêu, hỡi con yêu—ô bậc đại phúc, vừa là con của Ta lại cũng là bậc tổ phụ—quả thật Ta đã biết hết thảy, và thấu rõ trọng lượng cùng phẩm giá trong lời con nói.”

Verse 5

प्रजानामेव बृद्ध्यर्थं तपस्तप्तं त्वयाधुना । तपसा ऽनेन तुष्टोस्मि ददामि च तवेप्सितम्

“Quả thật, nay con đã tu khổ hạnh (tapas) vì sự tăng trưởng và an lạc của muôn loài. Chính nhờ tapas ấy mà Ta hoan hỷ; vì vậy Ta ban cho con điều con ước nguyện.”

Verse 6

इत्युक्त्वा परमोदारं स्वभावमधुरं वचः । ससर्ज वपुषो भागाद्देवीं देववरो हरः

Nói xong những lời ấy—cao quý tột bậc và ngọt lành tự nhiên—Hara, bậc tối thượng giữa chư thiên, liền hiển lộ Nữ Thần từ một phần chính thân thể Ngài.

Verse 7

यामाहुर्ब्रह्मविद्वांसो देवीं दिव्यगुणान्विताम् । परस्य परमां शक्तिं भवस्य परमात्मनः

Các bậc thông tri Brahman tuyên xưng rằng: Nàng là Nữ Thần đầy đủ các phẩm tính thiêng liêng—là Śakti tối thượng của Đấng Siêu Việt, của Bhava (Śiva), Chân Ngã Tối Thượng.

Verse 8

यस्यां न खलु विद्यंते जन्म मृत्युजरादयः । या भवानी भवस्यांगात्समाविरभवत्किल

Nơi Nàng, quả thật không có các trạng thái như sinh, tử, già và những điều tương tự. Nàng—Bhavānī—được truyền rằng đã hiển lộ từ chính thân phần của Bhava (Đức Śiva).

Verse 9

यस्या वाचो निवर्तन्ते मनसा चेंद्रियैः सह । सा भर्तुर्वपुषो भागाज्जातेव समदृश्यत

Nàng—đấng mà lời nói cùng với tâm và các căn đều phải lui lại, không thể vươn tới—được thấy như thể vừa sinh ra từ một phần chính thân thể của Đức Chúa tể của nàng.

Verse 10

या सा जगदिदं कृत्स्नं महिम्ना व्याप्य तिष्ठति । शरीरिणीव स देवी विचित्रं समलक्ष्यत

Nữ Thần ấy—nhờ uy lực của vinh quang tự thân mà thấm khắp và nâng đỡ toàn thể vũ trụ này—khi ấy được chiêm ngưỡng một cách kỳ diệu, như thể có một thân tướng riêng biệt.

Verse 11

सर्वं जगदिदं चैषा संमोहयति मायया । ईश्वरात्सैव जाताभूदजाता परमार्थतः

Chính Māyā này mê hoặc toàn thể vũ trụ bằng ảo lực của mình. Nàng được nói là phát sinh từ Đức Chúa tể, nhưng trong chân lý tối thượng, nàng vốn vô sinh.

Verse 12

न यस्या परमो भावः सुराणामपि गोचरः । विश्वामरेश्वरी चैव विभक्ता भर्तुरंगतः

Thực tại nội tại tối thượng của Nàng vượt ngoài tầm với ngay cả của chư thiên. Nàng quả là Nữ Chúa tể của vũ trụ và của các bậc bất tử, thế mà vẫn hiển lộ như thể phân biệt khỏi chính thân thể của Đức Chúa tể của mình.

Verse 13

तां दृष्ट्वा परमेशानीं सर्वलोकमहेश्वरीम् । सर्वज्ञां सर्वगां सूक्ष्मां सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्

Thấy Bà—Parameśānī, Nữ Chúa Tối Thượng, Đại Nữ Vương của muôn cõi—Ngài chiêm bái Thực Thể toàn tri, hiện hữu khắp nơi, vi tế nhiệm mầu, vượt ngoài mọi phạm trù hữu và vô, không bị giới hạn bởi cái ngã biểu hiện.

Verse 14

परमां निखिलं भासा भासयन्तीमिदं जगत् । प्रणिपत्य महादेवीं प्रार्थयामास वै विराट्

Chiêm ngưỡng Đấng Tối Thượng Nữ Thần, ánh quang minh của Bà soi rạng toàn thể vũ trụ này, Virāṭ cúi mình đảnh lễ, rồi khiêm cung khẩn cầu Mahādevī.

Verse 15

ब्रह्मोवाच । देवि देवेन सृष्टो ऽहमादौ सर्वजगन्मयि । प्रजासर्गे नियुक्तश्च सृजामि सकलं जगत्

Brahmā thưa: Lạy Nữ Thần, lạy Đấng thấm nhuần khắp toàn vũ trụ—thuở ban sơ con được Đức Chúa (Śiva) tạo dựng. Được giao phó việc sinh thành muôn loài, con kiến lập toàn thể thế giới này.

Verse 16

मनसा निर्मिताः सर्वे देवि देवादयो मया । न वृद्धिमुपगच्छन्ति सृज्यमानाः पुनः पुनः

Lạy Nữ Thần, hết thảy những vị ấy—khởi từ chư thiên—đều do con tạo tác chỉ bằng tâm ý; nhưng dù được tạo ra hết lần này đến lần khác, họ vẫn không đạt sự tăng trưởng và khai triển chân thật.

Verse 17

मिथुनप्रभवामेव कृत्वा सृष्टिमतः परम् । संवर्धयितुमिच्छामि सर्वा एव मम प्रजाः

“Sau đó, con thiết lập sự sáng tạo phát sinh từ đôi lứa (nam và nữ); nay con ước nguyện nuôi dưỡng và làm cho tăng trưởng hết thảy chúng sinh, là con cháu của con.”

Verse 18

न निर्गतं पुरा त्वत्तो नारीणां कुलमव्ययम् । तेन नारीकुलं स्रष्टुं शक्तिर्मम न विद्यते

Trước kia, từ Ngài chưa từng phát xuất dòng giống nữ giới bất hoại. Vì thế, ta không có năng lực để tạo ra chủng tộc phụ nữ.

Verse 19

सर्वासामेव शक्तीनां त्वत्तः खलु समुद्भवः । तस्मात्सर्वत्र सर्वेषां सर्वशक्तिप्रदायिनीम्

Muôn năng lực (śakti) đều thật sự phát sinh từ Ngài. Vì thế, ở khắp mọi nơi và đối với hết thảy chúng sinh, Ngài là Đấng ban trao mọi quyền năng.

Verse 20

त्वामेव वरदां मायां प्रार्थयामि सुरेश्वरीम् । चराचरविवृद्ध्यर्थमंशेनैकेन सर्वगे

Ôi Nữ Thần trùm khắp, Māyā ban phúc—Đấng Nữ Chúa của chư thiên—con chỉ khẩn cầu một mình Ngài: vì sự tăng trưởng và hưng thịnh của mọi loài hữu tình và vô tình, xin Ngài hiển lộ chỉ bằng một phần của chính Ngài.

Verse 21

दक्षस्य मम पुत्रस्य पुत्री भव भवार्दिनि । एवं सा याचिता देवी ब्रह्मणा ब्रह्मयोनिना

“Ô Bhavārdinī, xin hãy trở thành ái nữ của Dakṣa, con trai của ta.” Như vậy, Nữ Thần đã được Brahmā—Đấng Tự Sinh, bậc Chúa tể phát khởi từ Nguồn Tối Thượng—khẩn thỉnh.

Verse 22

शक्तिमेकां भ्रुवोर्मध्यात्ससर्जात्मसमप्रभाम् । तामाह प्रहसन्प्रेक्ष्य देवदेववरो हरः

Hara—Đấng tối thượng giữa các bậc thần linh—từ khoảng giữa đôi mày đã hiển lộ một Śakti duy nhất, rực sáng với quang huy chẳng khác gì Ngài. Rồi Ngài mỉm cười nhìn nàng và cất lời phán dạy.

Verse 23

ब्रह्माणं तपसाराध्य कुरु तस्य यथेप्सितम् । तामाज्ञां परमेशस्य शिरसा प्रतिगृह्य सा

“Hãy tu khổ hạnh để làm Brahmā hoan hỷ, rồi làm theo điều Ngài mong muốn.” Đón nhận mệnh lệnh của Đấng Tối Thượng với đầu cúi kính, nàng vui lòng lĩnh thọ.

Verse 24

ब्रह्मणो वचनाद्देवी दक्षस्य दुहिताभवत् । दत्त्वैवमतुलां शक्तिं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणीम्

Theo lời truyền của Phạm Thiên (Brahmā), Nữ Thần trở thành ái nữ của Dakṣa; và chính Nữ Thần—bản tính là Phạm (Brahman) tự thân—đã ban cho Brahmā một quyền năng vô song.

Verse 25

विवेश देहं देवस्य देवश्चांतरधीयत । तदा प्रभृति लोके ऽस्मिन् स्त्रियां भोगः प्रतिष्ठितः

Ngài nhập vào thân thể của vị thần ấy, và chính vị thần kia liền ẩn khuất khỏi tầm mắt. Từ đó về sau trong thế gian này, sự hưởng lạc cùng người nữ được thiết lập.

Verse 26

प्रजासृष्टिश्च विप्रेंद्रा मैथुनेन प्रवर्तते । ब्रह्मापि प्राप सानन्दं सन्तोषं मुनिपुंगवाः

Hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, sự tạo lập và duy trì dòng giống vận hành nhờ sự giao hợp. Ngay cả Phạm Thiên cũng đạt được niềm hoan hỷ và sự mãn nguyện, hỡi bậc thượng thủ các hiền triết.

Verse 27

एतद्वस्सर्वमाख्यातं देव्याः शक्तिसमुद्भवम् । पुण्यवृद्धिकरं श्राव्यं भूतसर्गानुपंगतः

Như vậy, tất cả điều này đã được giảng cho các ông—là sự hiển lộ phát sinh từ Thần Lực (Śakti) của Nữ Thần. Đây là điều đáng được lắng nghe, vì làm tăng trưởng công đức và gắn liền với chuyện tạo sinh muôn loài.

Verse 28

य इदं कीर्तयेन्नित्यं देव्याः शक्तिसमुद्भवम् । पुण्यं सर्वमवाप्नोति पुत्रांश्च लभते शुभान्

Ai hằng ngày tụng niệm câu chuyện này, phát sinh từ Thần lực (Śakti) của Nữ Thần, thì đạt được mọi công đức, lại còn được những người con trai cát tường.