Sagara-vaṃśa-prasavaḥ — The Birth of Sagara’s Sons and the Bhāgīratha Lineage

Verse 1

शौनक उवाच । सगरस्यात्मजा वीराः कथं जाता महाबलाः । विक्रांताः षष्टिसाहस्रा विधना केन वा वद

Śaunaka hỏi: “Những người con anh hùng của Sagara đã sinh ra thế nào mà đại lực như vậy—sáu vạn dũng sĩ oai hùng ấy? Do mệnh lệnh nào của số phận và sự an bài của thần linh mà thành? Xin hãy nói cho tôi.”

Verse 2

सूत उवाच । द्वे पत्न्यो सगरस्यास्तां तपसा दग्धकिल्विषे । और्वस्तयोर्वरं प्रादात्तोषितो मुनिसत्तमः

Sūta đáp: Vua Sagara có hai hoàng hậu, tội lỗi của họ đã được thiêu rụi bởi khổ hạnh. Bậc hiền triết tối thượng Aurva hài lòng với hai bà và ban cho họ một ân phúc.

Verse 3

षष्टिपुत्रसहस्राणि एका वव्रे तरस्विनाम् । एकं वंशकरं त्वेका यथेष्टं वरशालिनी

Một bà chọn sáu vạn người con trai cường tráng; bà kia chọn một người con duy nhất để nối dõi tông đường. Thế nên, người phụ nữ được ban ân phúc đã tùy ý chọn lấy điều mình mong cầu.

Verse 4

तत्रैवागत्य तां लब्ध्वा पुत्राञ्शूरान्बहूंस्तदा । सा चैव सुषुवे तुम्बं बीजपूर्वं पृथक्कृतम्

Trở lại nơi ấy và được nàng, bấy giờ ngài sinh ra nhiều người con trai anh hùng. Đến kỳ, nàng cũng sinh ra một quả bầu (tumba), mà hạt giống đã được tách riêng từ trước.

Verse 5

ते सर्वे हि स्वधात्रीभिर्ववृधुश्च यथाक्रमम् । घृतपूर्णेषु कुम्भेषु कुमाराः प्रीतिवर्द्धनाः

Quả thật, tất cả những hoàng tử nhỏ ấy lớn lên theo đúng thứ tự dưới sự chăm sóc của các nhũ mẫu riêng; được nuôi dưỡng trong những chum đầy bơ tinh khiết (ghṛta), các vương tử trở thành nguồn hoan hỷ ngày càng tăng.

Verse 6

कपिलाग्निप्रदग्धानां तेषां तत्र महात्मनाम् । एकः पंचजनो नाम पुत्रो राजा बभूव ह

Trong số những bậc đại hồn ấy bị thiêu đốt bởi ngọn lửa của Kapila tại đó, chỉ có một người con trai—tên Pañcajana—đã trở thành vua.

Verse 7

ततः पंचजनस्यासीदंशुमान्नाम वीर्यवान् । दिलीपस्तनयस्तस्य पुत्रो यस्य भगीरथः

Rồi từ Pañcajana sinh ra Aṁśumān dũng mãnh. Con của Aṁśumān là Dilīpa, và con của Dilīpa là Bhagīratha—người lừng danh trong dòng dõi thiêng được các Purāṇa ghi nhớ.

Verse 8

यस्तु गंगा सरिच्छ्रेष्ठामवातारयतः प्रभु । समुद्रमानयच्चेमां दुहितृत्वमकल्पयत्

Vị Chúa tể ấy—đấng khiến Gaṅgā, bậc nhất trong các dòng sông, giáng hạ; đấng dẫn nàng về tới biển cả; và đấng lập nàng làm ái nữ của mình—thật đáng tôn kính như bậc chủ tối thượng.

Verse 9

भगीरथसुतो राजा श्रुतसेनः इति श्रुतः । नाभागस्तु सुतस्तस्य पुत्रः परमधार्मिकः

Con của Bhagīratha là vị vua nổi danh mang tên Śrutasena. Con của Śrutasena là Nābhāga, một vương tử vô cùng chính hạnh.

Verse 10

अंबरीषस्तु नाभागिस्सिंधुद्वीपस्ततोऽभवत् । अयुताजित्तु दायादस्सिंधुद्वीपस्य वीर्यवान्

Từ Nābhāga sinh Ambarīṣa; và từ Ambarīṣa xuất hiện Sindhudvīpa. Rồi Ayutājit, người thừa tự dũng mãnh, được sinh ra kế vị Sindhudvīpa.

Verse 11

आयुताजित्सुतस्त्वासीदृतुपर्णो महायशाः । दिव्याक्षहृदयज्ञोऽसौ राजा नलसखोऽभवत्

Vua Ṛtuparṇa lừng danh, con của Āyutājit, rạng rỡ uy danh. Ngài thấu hiểu tận cốt lõi khoa học thần diệu về xúc xắc, và trở thành bạn tri kỷ của vua Nala.

Verse 12

ऋतुपर्णसुतस्त्वासीदनुपर्णो महाद्युतिः । तस्य कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहस्तथा

Anuparṇa, người con rực rỡ của Ṛtuparṇa, đã ra đời. Con của ông chính là Kalmāṣapāda, cũng được gọi bằng danh xưng Mitrasaha.

Verse 13

कल्माषपादस्य सुतस्सर्वकर्मेति विश्रुतः । अनरण्यस्तु पुत्रोऽभूद्विश्रुतस्सर्वशर्मणः

Kalmāṣapāda có một người con nổi danh là Sarvakarma. Còn Sarvaśarman, cũng lẫy lừng, lại có một người con tên Anaraṇya.

Verse 15

येन स्वर्गादिहागत्य मुहूर्तं प्राप्य जीवितम् । त्रयोऽपि संचिता लोका बुद्ध्या सत्येन चानघ

Hỡi bậc vô tội, nhờ người ấy—từ cõi trời giáng xuống đây và chỉ được một khoảnh khắc sinh mệnh—mà nhờ trí tuệ phân minh cùng lòng chân thật, có thể thâu giữ quả phúc của cả ba cõi.

Verse 16

दीर्घबाहुस्सुतस्तस्य रघुस्तस्याभवत्सुतः । अजस्तस्य तु पुत्रोऽभूत्तस्माद्दशरथोऽभवत्

Từ người ấy sinh ra Dīrghabāhu; con của Dīrghabāhu là Raghu. Con của Raghu là Aja, và từ Aja sinh ra Daśaratha.

Verse 17

रामो दशरथाज्जज्ञे धर्मात्मा यो महायशाः । स विष्ण्वंशो महाशैवः पौलस्त्यो येन घातितः

Rāma—bậc có tâm hồn chính pháp, danh tiếng lẫy lừng—được sinh từ Daśaratha. Tuy thuộc dòng dõi Viṣṇu, Ngài là đại tín đồ của Śiva; chính Ngài đã diệt Paulastya (Rāvaṇa, thuộc dòng Pulastya).

Verse 18

तच्चरितं च बहुधा पुराणेषु प्रवर्णितम् । रामायणे प्रसिद्धं हि नातः प्रोक्तं तु विस्तरात्

Thánh tích ấy đã được thuật lại theo nhiều cách trong các Purāṇa. Lại cũng đã nổi tiếng trong Rāmāyaṇa; vì thế nơi đây không kể dài dòng chi tiết.

Verse 19

रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यपि विश्रुतः । अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

Từ Rāma sinh ra một người con trai nổi danh tên Kuśa. Từ Kuśa lại sinh Atithi, và Niṣadha là con của Atithi ấy.

Verse 20

निषधस्य नलः पुत्रो नभाः पुत्रो नलस्य तु । नभसः पुंडरीकश्च क्षेमधन्वा ततस्मृतः

Niṣadha có một con trai tên Nala; Nala lại có con trai tên Nabhā. Từ Nabhā sinh Puṇḍarīka, và sau đó sinh Kṣemadhanvā—được truyền nhớ như vậy.

Verse 21

क्षेमधन्वसुतस्त्वासीद्देवानीकः प्रतापवान् । आसीदहीनगुर्नाम देवानीकात्मजः प्रभुः

Devānīka dũng mãnh, rực oai lực, là con của Kṣemadhanvan. Và con của Devānīka là bậc chúa tể mang danh Ahīnagu.

Verse 22

अहीनगोस्तु दायादस्सहस्वान्नाम वीर्यवान् । वीरसेनात्मजस्तस्य यश्चैक्ष्वाकुकुलोद्भवः

Từ Ahīnaga xuất hiện một người thừa tự xứng đáng—Sahasvān, đầy sinh lực và dũng lực. Ngài là con của Vīrasena và sinh trong dòng dõi hiển hách của Ikṣvāku.

Verse 23

वीरसेनस्य दायादः पारियात्रो बभूव ह । ततो बलाख्यस्तनयस्स्थलस्तस्मादभूत्सुतः

Người thừa tự của Vīrasena quả thật là Pāriyātra. Từ ngài sinh ra một con trai tên Bala; và từ Bala lại sinh ra con trai tên Sthala.

Verse 24

अर्कांशसंभवस्तस्मात्पुत्रो यक्षः प्रतापवान् । तत्सुतस्त्वगुणस्त्वासीत्तस्माद्विधृतिरात्मजः

Từ đó sinh ra Yakṣa, người con phát xuất từ một phần của Arka (Thần Mặt Trời), rực rỡ oai quang. Con của Yakṣa là Aguna; và từ Aguna sinh ra Vidhṛti làm hậu duệ.

Verse 25

हिरण्यनाभस्तत्पुत्रो योगाचार्य्यो बभूव ह । स शिष्यो जैमिनिमुनेर्ह्यात्मविद्याविशारदः

Con trai của Hiraṇyanābha quả thật đã trở thành bậc đại đạo sư Yoga. Ngài là đệ tử của hiền thánh Jaimini và tinh thông sâu xa minh triết về Chân Ngã (ātma-vidyā).

Verse 26

कौशिल्यो याज्ञवल्क्योथ योगमध्यात्म्यसंज्ञकम् । यतोऽध्यगान्नृपवराद्धृदयग्रंथिभेदनम्

Rồi Kauśilya Yājñavalkya học từ vị minh quân ấy pháp yoga mang danh “con đường nội tâm”—nhờ đó nút thắt nơi trái tim được chặt đứt.

Verse 27

तत्सुतो पुष्पनामा हि ध्रुवसंज्ञस्तदात्मजः । अग्निवर्णस्सुतस्तस्य शीघ्रनामा सुतस्ततः

Con trai ông quả thật tên là Puṣpanāma; con của Puṣpanāma gọi là Dhruvasaṃjña. Con của Dhruvasaṃjña là Agnivarṇa, và từ Agnivarṇa sinh ra một người con tên Śīghranāma.

Verse 28

मरुन्नामा सुतस्तस्य योगसिद्धो बभूव ह । असावास्तेऽद्यापि प्रभुः कलापग्रामसंज्ञके

Con trai của ông, tên là Maru, quả thật đã viên mãn thành tựu Yoga. Vị hiền thánh uy nghi ấy đến nay vẫn an trú tại nơi gọi là Kalāpa-grāma.

Verse 29

तद्वासिभिश्च मुनिभिः कलेरंते स एव हि । पुनर्भावयिता नष्टं सूर्यवंशं विशेषतः

Và chính ngài—cùng với các bậc hiền triết cư trú nơi ấy—sẽ hành sự vào lúc kết thúc thời Kali. Đặc biệt, ngài sẽ phục hưng và tái lập Dòng dõi Mặt Trời (Sūryavaṃśa) đã suy tàn.

Verse 30

पृथुश्रुतश्च तत्पुत्रस्संधिस्तस्य सुतः स्मृतः । अमर्षणस्सुतस्तस्य मरुत्वांस्तत्सुतोऽभवत्

Pṛthuśruta là con trai của ông; Saṃdhi được ghi nhớ là con của Pṛthuśruta. Từ Saṃdhi sinh ra Amarṣaṇa, và từ Amarṣaṇa sinh ra Marutvān.

Verse 31

विश्वसाह्वस्सुतस्तस्य तत्सुतोऽ भूत्प्रसेनजित् । तक्षकस्तस्य तनयस्तत्सुतो हि बृहद्बलः

Viśvasāhva là con trai của ông; con trai của Viśvasāhva là Prasenajit. Con trai của Prasenajit là Takṣaka, và con trai của Takṣaka quả thật là Bṛhadbala.

Verse 32

एत इक्ष्वाकुवंशीया अतीताः संप्रकीर्तिताः । शृणु तानागतान्भूतांस्तद्वंश्यान्धर्मवित्तमान्

Như vậy, các bậc vua chúa thuộc dòng Ikṣvāku thời quá khứ đã được kể lại đầy đủ. Nay hãy lắng nghe những vị sẽ đến—những người sinh trong cùng vương tộc ấy—những bậc thông đạt dharma.

Verse 33

बृहद्बलस्य तनयो भविता हि बृहद्रणः । बृहद्रणसुतस्तस्योरुक्रियो हि भविष्यति

Từ Bṛhadbala, quả thật sẽ sinh ra một người con trai tên Bṛhadraṇa; và con trai của Bṛhadraṇa, về sau, sẽ mang tên Urukriya.

Verse 34

वत्सवृद्धस्सुतस्तस्य प्रतिव्योमसुतस्ततः । भानुस्तत्तनयो भावी दिवाको वाहिनीपतिः

Từ người ấy sinh ra Vatsavṛddha; rồi từ Vatsavṛddha, theo thời gian, sinh ra Prativyoma. Con trai của ông là Bhānu, người được định sẽ trở thành Divāka, chúa tể của đoàn thiên binh.

Verse 35

सहदेवस्सुतस्तस्य महावीरो भवि ष्यति । तत्सुतो बृहदश्वो हि भानुमांस्तत्सुतो बली

Từ người ấy sẽ sinh ra người con trai tên Sahadeva, và sẽ trở thành một dũng sĩ vĩ đại. Con của Sahadeva chính là Bṛhadaśva; con của Bṛhadaśva là Bhānumān; và con của Bhānumān là Balī.

Verse 36

सुतो भानुमतो भावी प्रतीकाश्वश्च वीर्यवान् । सुप्रतीकस्सुतस्तस्य भविष्यति नृपोत्तमः

Trong tương lai, Bhānumat sẽ có một người con trai tên Pratīkāśva, bậc dũng sĩ đầy uy lực. Con của ông là Supratīka, về sau sẽ trở thành vị minh quân bậc nhất giữa loài người.

Verse 37

मरुदेवस्सुतस्तस्य सुनक्षत्रो भविष्यति । तत्सुतः पुष्करस्तस्यांतरिक्षस्तत्सुतो द्विजाः

Hỡi các bậc hiền triết hai lần sinh, con của Marudeva sẽ là Sunakṣatra; con của Sunakṣatra sẽ là Puṣkara, và con của Puṣkara sẽ là Antarikṣa.

Verse 38

सुतपास्तत्सुतो वीरो मित्रचित्तस्य चात्मजः । बृहद्भाजस्सुतस्तस्य बर्हिनामा तदात्मजः

Từ người ấy sinh ra dũng sĩ Sutapā. Con của Sutapā là vị anh hùng Mitracitta. Con của Mitracitta là Bṛhadbhājas, và con của Bṛhadbhājas là Barhināmā.

Verse 39

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां वैवस्वतवंशोद्भवराजवर्णनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, quyển thứ năm gọi là Umāsaṃhitā, kết thúc chương thứ ba mươi chín mang tên “Mô tả các vị vua sinh ra trong dòng dõi Vaivasvata”.

Verse 40

शुद्धोदस्तनयस्तस्य लांगलस्तु तदात्मजः । तस्य प्रसेनजित्पुत्रस्तत्सुतः शूद्रकाह्वयः

Con của ông là Śuddhodas; và con của Śuddhodas là Lāṅgala. Con của Lāṅgala là Prasenajit, và con của Prasenajit được gọi là Śūdraka.

Verse 41

रुणको भविता तस्य सुरथस्तत्सुतः स्मृतः । सुमित्रस्तत्सुतो भावी वंशनिष्ठांत एव हि

Từ ông sẽ sinh ra Ruṇaka; con của Ruṇaka được ghi nhớ là Suratha. Con của Suratha sẽ là Sumitra—quả thật, đến nơi ông ấy thì dòng dõi ấy khép lại.

Verse 42

सुमित्रांतोन्वयोऽयं वै इक्ष्वाकूणां भविष्यति । राज्ञां वैचित्रवीर्य्याणां धर्म्मिष्ठानां सुकर्म्मणाम्

Dòng dõi này—kết thúc nơi Sumitrā—quả thật thuộc vương triều Ikṣvāku: những bậc quân vương dũng lực kỳ diệu, vững lập trong dharma, và chuyên tâm làm các thiện nghiệp chính đáng.

Verse 43

सुमित्रं प्राप्य राजानं तद्वंशश्शुभः कलौ । संस्थां प्राप्स्यति तद्ब्राह्मे वर्द्धिष्यति पुनः कृते

Khi đạt đến vua Sumitra, dòng vương tộc cát tường ấy sẽ được thiết lập trong thời Kali; trong thời Brāhma sẽ đạt sự vững bền kiên cố, và trong thời Kṛta lại hưng thịnh, tăng trưởng trở lại.

Verse 44

एतद्वैवस्वते वंशे राजानो भूरिदक्षिणाः । इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

Trong dòng Vaivasvata này, các bậc quân vương nổi danh vì những lễ vật và bố thí dồi dào (trong tế tự và từ thiện) được xưng tụng; đặc biệt, những vị sinh từ vương triều Ikṣvāku được ca ngợi là hàng tối thượng.

Verse 45

पुण्येयं परमा सृष्टिरादित्यस्य विवस्वतः । श्राद्धदेवस्य देवस्य प्रजानां पुष्टिदस्य च

Đây là một cuộc sáng tạo tối thượng, đầy công đức và cao quý—thuộc về Vivasvān, vị Āditya (Thần Mặt Trời); và cũng thuộc về Thần Śrāddhadeva (Manu), đấng nuôi dưỡng và nâng đỡ muôn loài.

Verse 46

पठञ्छृण्वन्निमां सृष्टिमादित्यस्य च मानवः । प्रजावानेति सायुज्यमिह भुक्त्वा सुखं परम्

Người nào đọc hoặc lắng nghe bản tường thuật về cuộc sáng tạo của Thần Mặt Trời này sẽ được phúc lành có con cháu; và sau khi hưởng niềm an lạc tối thượng ngay trong đời này, rốt cuộc sẽ đạt sāyujya—sự hợp nhất, gần kề với Thần linh.

Verse 114

अनरण्यसुतो राजा विद्वान्मुंडिद्रुहोऽभवत् । निषधस्तस्य तनयो रतिः खट्वाङ्ग इत्यपि

Từ Anaraṇya sinh ra một vị vua uyên bác tên Muṇḍidruha. Con trai của ông là Niṣadha, cũng được gọi là Rati, và (cũng) là Khaṭvāṅga.