दुन्दुभिनिर्ह्रादनिर्णयः / Dundubhinirhrāda’s Stratagem: Targeting the Brāhmaṇas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास प्रवक्ष्यामि चरितं शशिमौलिनः । यथा दुंदुभिनिर्ह्रादमवधीद्दितिजं हरः

Sanatkumāra nói: “Hãy lắng nghe, hỡi Vyāsa; ta sẽ thuật lại thánh tích của Đấng đội trăng trên đỉnh đầu—cách Hara đã diệt kẻ ác ma sinh từ Diti, tên là Duṃdubhi-nirhrāda.”

Verse 2

हिरण्याक्षे हते दैत्ये दितिपुत्रे महाबले । विष्णुदेवेन कालेन प्राप दुखं पहद्दितिः

Khi Daitya Hiraṇyākṣa, người con hùng mạnh của Diti, bị Đức Viṣṇu giết đúng thời, lòng Diti như bị đánh gục và nàng chìm trong nỗi sầu sâu thẳm.

Verse 3

दैत्यो दुंदुभिनिर्ह्रादो दुष्टः प्रह्लादमातुलः । सांत्वयामास तां वाग्भिर्दुःखितां देवदुःखदः

Daitya độc ác Duṃdubhinirhrāda—cậu bên ngoại của Prahlāda, kẻ gây khổ cho chư thiên—đã dùng lời lẽ khéo léo để an ủi nàng đang chìm trong sầu não.

Verse 4

अथ दैत्यस्स मायावी दितिमाश्वास्य दैत्यराट् । देवाः कथं सुजेयाः स्युरित्युपायमर्चितयत्

Bấy giờ, vị vua Daitya đầy mưu trí an ủi Diti, rồi bắt đầu bày kế, tự nhủ: “Làm sao có thể khuất phục chư Thiên một cách dễ dàng?”

Verse 5

देवैश्च घातितो वीरो हिरण्याक्षो महासुरः । विष्णुना च सह भ्रात्रा सच्छलैर्देत्यवैरिभिः

Vị đại Asura dũng mãnh Hiraṇyākṣa đã bị chư Thiên giết chết—cả bởi Viṣṇu nữa, cùng với người anh em của Ngài—bằng những mưu lược chiến trận, như kẻ thù của dòng Daitya.

Verse 6

किंबलाश्च किमाहारा किमाधारा हि निर्जराः । मया कथं सुजेयास्स्युरित्युपायमचिंतयत्

Hắn suy tính một kế, tự hỏi: “Sức mạnh của họ là gì? Họ nương nhờ vào đâu để tồn tại? Những bậc bất tử ấy dựa vào chỗ nào? Và bằng phương cách nào ta có thể chắc chắn khuất phục họ?”

Verse 7

विचार्य बहुशो दैत्यस्तत्त्वं विज्ञाय निश्चितम् । अवश्यमग्रजन्मानो हेतवोऽत्र विचारतः

Suy xét đi suy xét lại nhiều lần, Daitya ấy nhận ra chân lý và quyết định vững chắc: nếu cân nhắc kỹ, các nguyên nhân ở đây tất yếu bắt nguồn từ những bậc sinh trước—các vị trưởng thượng tối tôn.

Verse 8

ब्राह्मणान्हंतुमसकृदन्वधावत वै ततः । दैत्यो दुन्दुभिनिर्ह्रादो देववैरी महाखलः

Bấy giờ, tên Daitya hung ác Dundubhi—tiếng gầm như trống trận, kẻ thù của chư thiên—liền nhiều lần lao tới, quyết tâm sát hại các Bà-la-môn.

Verse 9

यतः क्रतुभुजो देवाः क्रतवो वेदसंभवाः । ते वेदा ब्राह्मणाधारास्ततो देवबलं द्विजाः

Vì chư thiên được nuôi dưỡng bởi phần thọ hưởng từ các lễ tế (yajña), mà các lễ tế lại phát sinh từ Veda. Veda lại nương tựa nơi các Brāhmaṇa; bởi vậy, hỡi các bậc nhị sinh, chính sức mạnh của chư thiên tùy thuộc vào các Brāhmaṇa.

Verse 10

निश्चितं ब्राह्मणाधारास्सर्वे वेदास्सवासवाः । गीर्वाणा ब्राह्मणबला नात्र कार्या विचारणा

Điều đã được xác quyết: mọi Veda, cùng với Indra và các thần linh khác, đều nương nơi sự nâng đỡ của các Brāhmaṇa. Ngay cả các thiên chúng cũng nhận sức mạnh từ uy lực của Brāhmaṇa—không cần nghi hoặc hay bàn luận thêm.

Verse 11

ब्राह्मणा यदि नष्टास्स्युर्वेदा नष्टास्ततस्त्वयम् । अतस्तेषु प्रणष्टेषु विनष्टाः सततं सुराः

Nếu các Brāhmaṇa bị diệt, thì Veda cũng bị diệt—và cùng với đó, các ngươi cũng tiêu vong. Vì thế, khi họ mất đi, chư thiên tất yếu cũng suy sụp mãi mãi.

Verse 12

यज्ञेषु नाशं गच्छत्सु हताहारास्ततस्सुराः । निर्बलास्सुखजय्याः स्युर्निर्जितेषु सुरेष्वथ

Khi các nghi lễ tế tự bị đưa đến chỗ hoại diệt, chư thiên liền mất nguồn dưỡng nuôi. Trở nên suy nhược và dễ bị khuất phục, các deva đã bị đánh bại trong chiến trận.

Verse 13

अहमेव भविष्यामि मान्यस्त्रिजगतीपतिः । अहरिष्यामि देवा नामक्षयास्सर्वसंपदः

“Chỉ một mình ta sẽ trở thành bậc Chúa Tể đáng tôn kính của ba cõi. Ta sẽ đoạt từ chư thiên mọi phú quý vô tận của họ.”

Verse 14

निर्वेक्ष्यामि सुखान्येव राज्ये निहतकंटके । इति निश्चित्य दुर्बुद्धिः पुनश्चिंतितवान्खलः

“Giờ đây ta sẽ thật sự hưởng lạc trong vương quốc đã nhổ sạch gai góc (kẻ thù và chướng ngại).” Quyết định như vậy, kẻ ác với trí hiểu lệch lạc lại bắt đầu suy tính nữa.

Verse 15

द्विजाः क्व संति भूयांसो ब्रह्मतेजोतिबृंहिता । श्रुत्यध्यनसंपन्नास्तपोबलसमन्विताः

Vậy những bậc nhị sinh hiền triết đông đảo ấy nay ở đâu—được tăng trưởng bởi hào quang của minh tri Veda, thành tựu việc học Thánh điển, và đầy đủ sức lực phát sinh từ khổ hạnh?

Verse 16

भूयसां ब्राह्मणानां तु स्थानं वाराणसी खलु । तामादावुपसंहृत्य यायां तीर्थांतरं ततः

Quả thật, Vārāṇasī (Kāśī) là nơi cư trú tối thượng của vô số Bà-la-môn. Trước hết hãy tụ hội về đó và viên mãn các hạnh nguyện, rồi sau mới tiến bước đến những thánh địa tīrtha khác.

Verse 17

यत्र यत्र हि तीर्थेषु यत्र यत्राश्रमेषु च । संति सर्वेऽग्रजन्मानस्ते मयाद्यास्समंततः

Hễ nơi nào có các thánh địa hành hương, hễ nơi nào có các āśrama, thì ở đó đều hiện diện các bậc tối thượng đáng tôn kính—và Ta, Đấng Nguyên Sơ, bao bọc quanh họ khắp mọi phương.

Verse 18

इति दुंदुभिनिर्ह्रादो मतिं कृत्वा कुलोचिताम् । प्राप्यापि काशीं दुर्वृत्तो मायावी न्यवधीद्द्विजान्

Vì thế, Duṃdubhinirhrāda—đã quyết định một đường lối xứng hợp với dòng tộc mình—đến được Kāśī; nhưng kẻ ác gian trá ấy, bị māyā mê hoặc, đã sát hại các bậc hiền sĩ Bà-la-môn.

Verse 19

समित्कुशान्समादातुं यत्र यांति द्विजोत्तमाः । अरण्ये तत्र तान्सर्वान्स भक्षयति दुर्मतिः

Hễ nơi nào các vị Bà-la-môn ưu tú vào rừng để nhặt củi thiêng và cỏ kuśa, thì kẻ ác tâm ấy cũng đến đó và nuốt chửng tất cả họ.

Verse 20

यथा कोऽपि न वेत्त्येवं तथाऽच्छन्नोऽभवत्पुनः । वने वनेचरो भूत्वा यादोरूपो जलाशये

Để không ai có thể nhận ra, hắn lại ẩn mình. Trong rừng hắn sống như kẻ ở rừng; dưới nước hắn mang hình dạng một loài thủy sinh giống cá trong ao hồ.

Verse 21

अदृश्यरूपी मायावी देवानामप्यगोचरः । दिवा ध्यानपरस्तिष्ठेन्मुनिवन्मुनिमध्यगः

Hắn mang hình tướng vô hình, là kẻ huyễn thuật dùng māyā kỳ diệu, vượt ngoài tầm với ngay cả của chư thiên. Ban ngày hắn an trụ trọn vẹn trong thiền định, ở giữa các hiền giả như một ẩn sĩ.

Verse 22

प्रवेशमुटजानां च निर्गमं हि विलोकयन् । यामिन्यां व्याघ्ररूपेणाभक्षयद्ब्राह्मणान्बहून्

Hắn rình xem sự ra vào nơi các am thất trong rừng của các hiền sĩ; đến đêm, hắn hóa thành hổ và nuốt chửng nhiều vị Bà-la-môn.

Verse 23

निश्शंकम्भक्षयत्येवं न त्यजत्यपि कीकशम् । इत्थं निपातितास्तेन विप्रा दुष्टेन भूरिशः

Cứ thế, không chút sợ hãi, hắn ăn thịt họ và đến xương cũng chẳng bỏ. Bởi kẻ ác ấy, vô số Bà-la-môn đã bị quật ngã như vậy.

Verse 24

एकदा शिवरात्रौ तु भक्तस्त्वेको निजोटजे । सपर्यां देवदेवस्य कृत्वा ध्यानस्थितोऽभवत्

Một lần, vào đêm thiêng liêng Śivarātri, một tín đồ cô độc trong túp lều của mình đã cử hành lễ phụng thờ Đấng Thần của các thần, Chúa tể Śiva; và sau khi hoàn tất sự phụng sự ấy, người ấy an trụ trong thiền định.

Verse 25

स च दुंदुभिनिर्ह्रादो दैत्येन्द्रो बलदर्पितः । व्याघ्ररूपं समास्थाय तमादातुं मतिं दधे

Và vua Daitya Duṃdubhinirhrāda, say men vì kiêu hãnh sức lực, liền hóa thành hình hổ và quyết trong lòng sẽ chộp lấy người ấy.

Verse 26

तं भक्तं ध्यानमापन्नं दृढचित्तं शिवेक्षणे । कृतास्त्रमन्त्रविन्यासं तं क्रांतुमशकन्न सः

Nhưng hắn không thể khuất phục được tín đồ ấy—người đang nhập định, tâm kiên cố, ánh nhìn chuyên chú nơi Śiva—vì người ấy đã sắp đặt và gia trì các thần chú vũ khí đúng theo pháp thức.

Verse 27

अथ सर्वं गतश्शम्भुर्ज्ञात्वा तस्याशयं हरः । दैत्यस्य दुष्टरूपस्य वधाय विदधे धियम्

Bấy giờ Śambhu, Đấng biết rõ mọi điều đã xảy ra, thấu hiểu ý đồ thầm kín của loài quỷ ấy; và Hara, để diệt trừ daitya mang hình tướng hung ác kia, liền định liệu phương cách tiêu diệt.

Verse 28

यावदादित्सति व्याघ्रस्तावदाविरभूद्धरः । जगद्रक्षामणिस्त्र्यक्षो भक्तरक्षणदक्षधीः

Ngay khi con hổ sắp ra đòn, Hara liền hiển hiện tại đó—Đấng Tam Nhãn, viên ngọc hộ trì của toàn thế giới, với ý chí tối thượng khéo léo trong việc che chở các tín đồ của Ngài.

Verse 29

रुद्रमायांतमालोक्य तद्भक्तार्चितलिंगतः । दैत्यस्तेनैव रूपेण ववृधे भूधरोपमः

Thấy thần lực kỳ diệu của Rudra hiển lộ từ Liṅga đã được các tín đồ của Ngài phụng thờ, tên Daitya liền mang chính hình tướng ấy mà phình lớn mênh mông, tựa như núi.

Verse 30

सावज्ञमथ सर्वज्ञं यावत्पश्यति दानवः । तावदायातमादाय कक्षायंत्रे न्यपीडयत्

Rồi khi tên quỷ còn đang nhìn Đấng Toàn Tri với vẻ khinh miệt, nó bất thần chộp lấy vị vừa tiến đến gần và nghiền ép trong một cơ cấu giam giữ buộc nơi nách.

Verse 31

पंचास्यस्त्वथ पंचास्यं मुष्ट्या मूर्द्धन्यताडयत । भक्तवत्सलनामासौ वज्रादपि कठोरया

Bấy giờ Pañcāsya nện Pañcāsya vào đỉnh đầu bằng nắm đấm—Ngài vốn được xưng là “Bhaktavatsala”, đấng thương yêu kẻ sùng kính—nhưng cú đánh ấy còn cứng rắn hơn cả lôi chùy vajra.

Verse 32

स तेन मुष्टिघातेन कक्षानिष्पेषणेन च । अत्यार्तमारटद्व्याघ्रो रोदसीं पूरयन्मृतः

Bị cú đấm nghiền nát ấy đánh trúng, hai bên sườn bị dập vỡ, con hổ gầm thét trong đau đớn tột cùng—tiếng rống vang đầy cả đất trời—rồi liền chết.

Verse 33

तेन नादेन महता संप्रवेपितमानसाः । तपोधनास्समाजग्मुर्निशि शब्दानुसारतः

Bị tiếng vang lớn ấy làm chấn động tâm trí, các ẩn sĩ giàu công phu khổ hạnh đã tụ hội trong đêm, lần theo âm thanh làm dấu dẫn đường.

Verse 34

अत्रेश्वरं समालोक्य कक्षीकृतमृगेश्वरम् । तुष्टुवुः प्रणतास्सर्वे शर्वं जयजयाक्षरैः

Thấy Atreśvara—Chúa tể Śarva—đấng đã kề sát bên mình vị chúa của muôn thú, tất cả đều cúi đầu đảnh lễ và tán dương Śiva bằng tiếng hô lặp lại: “Chiến thắng! Chiến thắng!”

Verse 35

ब्राह्मणा ऊचुः । परित्राताः परित्राताः प्रत्यूहाद्दारुणादितः । अनुग्रहं कुरुष्वेश तिष्ठात्रैव जगद्गुरो

Các brāhmaṇa thưa: “Chúng con đã được cứu—được cứu thật rồi—khỏi tai ương khủng khiếp này. Ôi Chúa tể, xin ban ân huệ; xin ở lại ngay nơi đây, hỡi Bậc Thầy của thế gian.”

Verse 36

अनेनैव स्वरूपेण व्याघ्रेश इति नामतः । कुरु रक्षां महादेव ज्येष्ठस्थानस्य सर्वदा

Ôi Mahādeva, xin an trụ ngay trong hình tướng này, mang danh “Vyāghreśa”, và mãi mãi hộ trì thánh địa Jyeṣṭha-sthāna này.

Verse 37

अन्येभ्यो ह्युपसर्गेभ्यो रक्ष नस्तीर्थवासिनः । दुष्टानष्टास्य गौरीश भक्तेभ्यो देहि चाभयम्

Lạy Đấng Gaurīśa, xin che chở chúng con—những người cư trú nơi thánh địa tīrtha này—khỏi mọi tai ương và khổ nạn khác. Lạy Đấng Tám Mặt, xin khuất phục kẻ ác và ban sự vô úy cho các tín đồ của Ngài.

Verse 38

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां भक्तानां चन्द्रशेखरः । तथेत्युक्त्वा पुनः प्राह स भक्तान्भक्तवत्सलः

Sanatkumāra nói: Nghe lời của các tín đồ ấy, Candraśekhara (Đức Śiva), Đấng luôn dịu hiền với người sùng kính, đáp: “Hãy như vậy,” rồi lại tiếp lời với các tín đồ.

Verse 39

महेश्वर उवाच । यो मामनेन रूपेण द्रक्ष्यति श्रद्धयात्र वै । तस्योपसर्गसंधानं पातयिष्याम्यसंशयम्

Maheśvara phán: “Bất cứ ai tại đây, chiêm ngưỡng Ta trong chính hình tướng này với lòng tin chân thành—Ta nhất định sẽ giáng xuống và tiêu trừ cuộc tấn công của mọi khổ nạn và chướng ngại nơi người ấy, không chút nghi ngờ.”

Verse 40

मच्चरित्रमिदं श्रुत्वा स्मृत्वा लिंगमिदं हृदि । संग्रामे प्रविशन्मर्त्यो जयमाप्नोत्यसंशयम्

Nghe chuyện tích về Ta, và ghi nhớ, giữ Liṅga này trong tim bằng sự tưởng niệm, người phàm bước vào chiến địa sẽ đạt chiến thắng—không chút nghi ngờ.

Verse 41

एतस्मिन्नंतरे देवास्समाजग्मुस्सवासवाः । जयेति शब्दं कुर्वंतो महोत्सवपुरस्सरम्

Trong lúc ấy, chư Thiên, cùng với Indra, đều tụ hội nơi đó, cất tiếng hô “Chiến thắng!”, và tiến lên như đi đầu một đại lễ hội long trọng.

Verse 42

प्रणम्य शंकरं प्रेम्णा सर्वे सांजलयस्सुराः । नतस्कंधाः सुवाग्भिस्ते तुष्टुवुर्भक्तवत्सलम्

Với lòng yêu kính và sùng mộ, chư Thiên đồng loạt đảnh lễ Śaṅkara, chắp tay, cúi vai cung kính, rồi dùng lời cao nhã mà tán thán Ngài—Đấng luôn trìu mến đối với các tín đồ của mình.

Verse 43

देवा ऊचुः । जय शंकर देवेश प्रणतार्तिहर प्रभो । एतद्दुंदुभिनिर्ह्रादवधात्त्राता वयं सुराः

Chư Thiên thưa rằng: “Khải hoàn thay Śaṅkara, Chúa tể của chư Thiên! Ôi Đấng Chủ Tôn, Đấng xua tan khổ não cho người cúi lạy Ngài. Xin che chở chúng con—chư Thiên—khỏi tiếng gầm rền đáng sợ của trống trận này; chúng con nương tựa nơi Ngài.”

Verse 44

सदा रक्षा प्रकर्तव्या भक्तानां भक्तवत्सल । वध्याः खलाश्च देवेश त्वया सर्वेश्वर प्रभो

Ôi Chúa tể luôn thương yêu kẻ sùng tín, Ngài phải hằng bảo hộ các tín đồ. Và ôi Đấng Chủ của chư thiên, ôi Đấng Tối Thượng, chính Ngài cũng phải diệt trừ bọn ác nhân.

Verse 45

इत्याकर्ण्य वचस्तेषां सुराणां परमेश्वरः । तथेत्युक्त्वा प्रसन्नात्मा तस्मिंल्लिंगे लयं ययौ

Nghe những lời ấy của chư thiên, Đấng Tối Thượng (Parameśvara) phán: “Như vậy.” Với tâm an nhiên và đầy ân sủng, Ngài liền nhập định—hòa tan, hợp nhất vào chính Liṅga ấy.

Verse 46

सविस्मयास्ततो देवास्स्वंस्वं धाम ययुर्मुदा । तेऽपि विप्रा महाहर्षात्पुनर्याता यथागतम्

Bấy giờ chư thiên, lòng đầy kinh ngạc, hân hoan trở về các cõi của mình. Các bậc hiền thánh Bà-la-môn ấy cũng tràn ngập đại hỷ, lại quay về đúng con đường đã đến.

Verse 47

इदं चरित्रं परम व्याघ्रेश्वरसमुद्भवम् । शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि पठेद्वा पाठयेत्तथा

Thánh truyện tối thượng này, phát sinh từ vinh quang của Vyāghreśvara, nên được lắng nghe, khiến người khác được nghe (tụng đọc), được đọc, hoặc cũng khiến người khác đọc như vậy.

Verse 48

सर्वान्कामानवाप्नोति नरस्स्वमनसेसितान् । परत्र लभते मोक्षं सर्वदुःखविवर्जितः

Người ấy đạt được mọi điều mong cầu mà tâm hằng ấp ủ; và ở đời sau, người ấy chứng đắc mokṣa—giải thoát—hoàn toàn lìa xa mọi khổ đau.

Verse 49

इदमाख्यानमतुलं शिवलीला मृताक्षरम् । स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं पुत्रपौत्रप्रवर्द्धनम्

Bản thánh truyện vô song này về cuộc thần du (līlā) của Śiva là bất hoại trong từng âm tiết. Nó ban phước công đức cõi trời, danh tiếng, thọ mạng lâu dài, và sự tăng trưởng con trai cùng cháu chắt.

Verse 50

परं भक्तिप्रदं धन्यं शिवप्रीतिकरं शिवम् । परमज्ञानदं रम्यं विकारहरणं परम्

Tối thượng là Đấng Śiva cát tường—Đấng ban bố lòng sùng kính tối thượng, thật sự phước lành, và chính là nguyên nhân làm Śiva hoan hỷ. Ngài ban trí tuệ tối thượng, đẹp nhiệm mầu, và là bậc tối thượng trừ diệt mọi biến dạng cùng cấu uế nội tâm.

Verse 58

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वि रुद्रसंहितायां पञ्च युद्धखण्डे दुंदुभिनिर्ह्राददैत्यवधवर्णनं नामाष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc phần thứ hai, Rudra-saṃhitā, trong phân đoạn thứ năm gọi là Yuddha-khaṇḍa—kết thúc chương thứ năm mươi tám, mang nhan đề: “Mô tả việc diệt trừ ác thần Duṃdubhi-nirhrāda.”