तुलसी-शङ्खचूडोपाख्यानम् — Viṣṇu’s Disguise and the Tulasī Episode (Prelude to Śaṅkhacūḍa’s Fall)

Verse 1

व्यास उवाच । नारायणश्च भगवान् वीर्याधानं चकार ह । तुलस्याः केन यत्नेन योनौ तद्वक्तुमर्हसि

Vyāsa thưa: “Bằng cách nào, và do phương tiện đặc biệt nào, đấng Bhagavān Nārāyaṇa đã gieo hạt giống của Ngài vào lòng Tulasī? Xin hãy nói rõ cho tôi.”

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । नारायणो हि देवानां कार्यकर्ता सतां गतिः । शंखचूडस्य रूपेण रेमे तद्रमया सह

Sanatkumāra đáp: “Nārāyaṇa quả thật là đấng hoàn thành công việc của chư thiên và là nơi nương tựa của bậc hiền thiện. Mang hình dạng Śaṅkhacūḍa, Ngài đã vui đùa cùng Ramā (Lakṣmī) ấy.”

Verse 3

तदेव शृणु विष्णोश्च चरितं प्रमुदावहम् । शिवशासनकर्तुश्च मातुश्च जगतां हरेः

Vì vậy, hãy lắng nghe chính câu chuyện hoan hỷ ấy về Viṣṇu—rằng Ngài đã trở thành người thi hành thánh lệnh của Śiva ra sao, và với tư cách Hari, Đấng nâng đỡ các thế giới, Ngài đã hành xử thế nào đối với Mẫu Thân của vũ trụ.

Verse 4

रणमध्ये व्योमवचः श्रुत्वा देवेन शंभुना । प्रेरितश्शंखचूडस्य गृहीत्वा कवचं परम्

Giữa chiến địa, sau khi nghe tiếng nói từ cõi trời, Thượng Chủ Śambhu đã thúc giục Śaṅkhacūḍa; và Śaṅkhacūḍa, được thôi thúc như vậy, liền khoác lấy giáp trụ tối thượng.

Verse 5

विप्ररूपेण त्वरितं मायया निजया हरिः । जगाम शंखचूडस्य रूपेण तुलसीगृहम्

Hari liền hóa thân làm một bà-la-môn, mau chóng vận dụng chính māyā của Ngài, rồi đến tư gia của Tulasī, mang đúng hình dạng của Śaṅkhacūḍa.

Verse 6

दुन्दुभिं वादयामास तुलसी द्वारसन्निधौ । जयशब्दं च तत्रैव बोधयामास सुन्दरीम्

Đứng gần cửa, Tulasī đánh trống dundubhi; ngay tại đó nàng cũng đánh thức người mỹ nữ bằng tiếng hô “Chiến thắng!”.

Verse 7

तच्छ्रुत्वा चैव सा साध्वी परमानन्दसंयुता । राजमार्गं गवाक्षेण ददर्श परमादरात्

Nghe vậy, người phụ nữ đức hạnh ấy tràn đầy đại hỷ lạc; nàng kính cẩn nhìn qua cửa sổ và thấy con đường lớn của hoàng gia.

Verse 8

ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा कारयामास मंगलम् । द्रुतं चकार शृंगारं ज्ञात्वाऽऽयातं निजं पतिम्

Sau khi bố thí tài vật cho các Bà-la-môn, nàng cho cử hành những nghi lễ cát tường. Rồi biết phu quân của mình đã đến, nàng vội vàng trang sức, điểm tô thân mình.

Verse 9

अवरुह्य रथाद्विष्णुस्तद्देव्याभवनं ययौ । शंखचूडस्वरूपः स मायावी देवकार्यकृत्

Xuống khỏi chiến xa, Viṣṇu đi đến nơi ở của vị Nữ Thần ấy. Mang hình tướng Śaṅkhacūḍa, bậc sử dụng māyā ấy tiến hành để hoàn thành mục đích của chư thiên.

Verse 10

दृष्ट्वा तं च पुरः प्राप्तं स्वकांतं सा मुदान्विता । तत्पादौ क्षालयामास ननाम च रुरोद च

Thấy người thương đến trước mặt, nàng tràn đầy hoan hỷ. Nàng rửa chân chàng, cúi lạy, và cũng rơi lệ.

Verse 11

रत्नसिंहासने रम्ये वासयामास मंगलम् । ताम्बूलं च ददौ तस्मै कर्पूरादिसुवासितम्

Ngài an vị bậc cát tường trên một bảo tọa rực rỡ bằng châu báu. Rồi Ngài dâng trầu cau (tāmbūla) ướp hương long não và các hương liệu khác.

Verse 12

अद्य मे सफलं जन्म जीवनं संबभूव ह । रणे गतं च प्राणेशं पश्यंत्याश्च पुनर्गृहे

Hôm nay, sự sinh ra của ta đã nên hữu ích; chính mạng sống này cũng được viên mãn—vì ta đã thấy đấng chủ của sinh mệnh, người đã ra chiến địa, nay lại trở về nhà.

Verse 13

इत्युक्त्वा सकटाक्षं सा निरीक्ष्य सस्मितं मुदा । पप्रच्छ रणवृत्तांतं कांतं मधुरया गिरा

Nói vậy xong, nàng liếc nhìn người thương bằng ánh mắt nghiêng; rồi mỉm cười hoan hỷ, nàng dịu giọng hỏi chàng về diễn biến của trận chiến.

Verse 14

तुलस्युवाच । असंख्यविश्वसंहर्ता स देवप्रवरः प्रभुः । यस्याज्ञावर्त्तिनो देवा विष्णुब्रह्मादयस्सदा

Tulasi nói: Ngài là Đấng Chúa Tể, bậc tối thượng giữa chư thiên, đấng hủy diệt vô lượng vũ trụ. Theo thánh lệnh của Ngài, các thần—Vishnu, Brahma và những vị khác—luôn luôn vâng phục và hành sự.

Verse 15

त्रिदेवजनकस्सोत्र त्रिगुणात्मा च निर्गुणः । भक्तेच्छया च सगुणो हरिब्रह्मप्रवर्तकः

Ngài là đấng sinh thành của Tam Thần; là bản thể của ba guṇa mà vẫn vượt ngoài mọi guṇa. Vì ước nguyện của hàng tín đồ, Ngài hiện thành saguṇa; và chính Ngài khiến Hari (Viṣṇu) cùng Brahmā được trao quyền mà vận hành vũ trụ.

Verse 16

कुबेरस्य प्रार्थनया गुणरूपधरो हरः । कैलासवासी गणपः परब्रह्म सतां गतिः

Theo lời khẩn cầu của Kubera, Hara (Śiva) đã nhận lấy hình tướng saguṇa, đầy đủ phẩm tính thiêng liêng. Ngự tại Kailāsa, Ngài—chủ tể các gaṇa—là Parabrahman và là nơi nương tựa tối hậu của bậc hiền thiện.

Verse 17

यस्यैकपलमात्रेण कोटिब्रह्मांडसंक्षयः । विष्णुब्रह्मादयोऽतीता बहवः क्षणमात्रतः

Chỉ bằng một pala trong thời lượng của Ngài, vô số ức “trứng vũ trụ” đều đi đến tan hoại. Trong khoảnh khắc, bao Brahmā, Viṣṇu và các bậc khác đã trôi qua—bị vượt qua bởi dòng thời gian vô lượng thuộc về Ngài, Śiva, Đấng Tối Thượng.

Verse 18

कर्तुं सार्द्धं च तेनैव समरं त्वं गतः प्रभो । कथं बभूव संग्रामस्तेन देवसहायिना

Bạch Chúa tể, ngài đã ra trận cùng với người ấy. Vậy cuộc chiến đã diễn biến ra sao, khi người ấy có chư thiên làm trợ lực?

Verse 19

कुशली त्वमिहायातस्तं जित्वा परमेश्वरम् । कथं बभूव विजयस्तव ब्रूहि तदेव मे

“Ngươi đã đến đây bình an chăng, sau khi khuất phục Đấng Tối Thượng? Hãy nói cho ta biết—chiến thắng của ngươi đã thành tựu thế nào? Hãy giải bày chính điều ấy cho ta.”

Verse 20

श्रुत्वेत्थं तुलसीवाक्यं स विहस्य रमापतिः । शंखचूडरूपधरस्तामुवाचामृतं वचः

Nghe Tulasi nói như vậy, Đấng Phu Quân của Ramā (Viṣṇu) mỉm cười. Ngài liền mang hình tướng Śaṅkhacūḍa và nói với nàng những lời ngọt như cam lộ.

Verse 21

भगवानुवाच । यदाहं रणभूमौ च जगाम समरप्रियः । कोलाहलो महान् जातः प्रवृत्तोऽभून्महारणः

Đức Thế Tôn phán: “Khi Ta—kẻ ưa chiến trận—bước vào chiến địa, một tiếng náo động lớn nổi lên, và cuộc đại chiến bùng phát dữ dội.”

Verse 22

देवदानवयोर्युद्धं संबभूव जयैषिणोः । दैत्याः पराजितास्तत्र निर्जरैर्बलगर्वितैः

Bấy giờ bùng lên cuộc chiến giữa chư Thiên và bọn Dānava, đôi bên đều cầu thắng. Tại đó, các Daitya bị chư Thiên bất tử—tự hào về sức mạnh—đánh bại.

Verse 23

तदाहं समरं तत्राकार्षं देवैर्बलोत्कटैः । पराजिताश्च ते देवाश्शंकरं शरणं ययुः

Rồi Ta giao chiến tại đó với chư Thiên hùng mạnh. Nhưng chính các vị thần ấy bị đánh bại và đã đến nương tựa nơi Śaṅkara (Đức Śiva).

Verse 24

रुद्रोऽपि तत्सहायार्थमाजगाम रणं प्रति । तेनाहं वै चिरं कालमयौत्संबलदर्पित

Ngay cả Rudra cũng đến chiến địa để trợ giúp người ấy. Vì thế, ta—phồng lên bởi kiêu mạn sức lực—đã không giao chiến trong một thời gian rất lâu.

Verse 25

आवयोस्समरः कान्ते पूर्णमब्दं बभूव ह । नाशो बभूव सर्वेषामसुराणां च कामिनि

Hỡi người yêu dấu, cuộc chiến giữa chúng ta quả thực đã kéo dài suốt một năm tròn; và hỡi người thương, nó đã mang lại sự hủy diệt cho tất cả các asura.

Verse 26

प्रीतिं च कारयामास ब्रह्मा च स्वयमावयोः । देवानामधिकाराश्च प्रदत्ता ब्रह्मशासनात्

Chính Phạm Thiên đã mang lại sự hòa giải giữa hai chúng ta, và—theo sắc lệnh của Phạm Thiên—các chức vụ và quyền hạn chính đáng của các vị thần đã được phục hồi một cách xứng đáng.

Verse 27

मयागतं स्वभवनं शिवलोकं शिवो गतः । सर्वस्वास्थ्यमतीवाप दूरीभूतो ह्युपद्रवः

Ta đã trở về nơi cư ngụ của mình—cõi Śiva cát tường; và chính Śiva cũng trở về trạng thái thần linh của Ngài. Bấy giờ, an lạc viên mãn được thành tựu mọi bề, mọi nhiễu loạn và tai ương đều bị xua đuổi thật xa.

Verse 28

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा जगतां नाथः शयनं च चकार ह । रेमे रमापतिस्तत्र रमया स तया मुदा

Sanatkumāra nói: Nói xong như vậy, Đấng Chúa Tể của muôn loài liền nằm xuống nghỉ ngơi. Tại đó, Chúa của Śrī (Viṣṇu) cùng với Ramā (Lakṣmī) vui hưởng—nàng vui với Ngài, và Ngài vui với nàng—trong niềm hoan hỷ tương giao.

Verse 29

सा साध्वी सुखसंभावकर्षणस्य व्यतिक्रमात् । सर्वं वितर्कयामास कस्त्वमेवेत्युवाच सा

Người phụ nữ trinh chính và hiền đức ấy, cảm thấy sự an ổn đáng lẽ có đã bị xáo trộn, liền suy xét mọi điều rồi nói: “Rốt cuộc, ngươi là ai?”

Verse 30

तुलस्युवाच । को वा त्वं वद मामाशु भुक्ताहं मायया त्वया । दूरीकृतं यत्सतीत्वमथ त्वां वै शपाम्यहम्

Tulasī nói: “Ngươi là ai? Hãy nói cho ta ngay. Bởi māyā của ngươi, ta đã bị lừa dối và bị xâm phạm. Vì tiết hạnh của ta đã bị xua tan, nên ta nhất định nguyền rủa ngươi.”

Verse 31

सनत्कुमार उवाच । तुलसीवचनं श्रुत्वा हरिश्शापभयेन च । दधार लीलया ब्रह्मन्स्वमूर्तिं सुमनोहराम्

Sanatkumāra thưa: “Bạch Phạm chí, nghe lời Tulasī, lại vì sợ lời nguyền của Hari, ngài ấy đã ung dung hiện ra chính thân tướng của mình, vô cùng mỹ lệ.”

Verse 32

तद्दृष्ट्वा तुलसीरूपं ज्ञात्वा विष्णुं तु चिह्नतः । पातिव्रत्यपरित्यागात् क्रुद्धा सा तमुवाच ह

Thấy hình dạng giả mạo như Tulasī và nhận ra Viṣṇu qua các dấu hiệu, nàng—phẫn nộ vì đức trinh tiết và bổn phận người vợ (pātivratya) bị xâm phạm—liền cất lời với Ngài.

Verse 33

तुलस्युवाच । हे विष्णो ते दया नास्ति पाषाणसदृशं मनः । पतिधर्मस्य भंगेन मम स्वामी हतः खलु

Tulasī nói: “Hỡi Viṣṇu, Ngài chẳng có lòng từ; tâm Ngài như đá. Vì sự phá hoại đạo nghĩa của người vợ, phu quân của ta quả thật đã bị giết.”

Verse 34

पाषाणसदृशस्त्वं च दयाहीनो यतः खलः । तस्मात्पाषाणरूपस्त्वं मच्छापेन भवाधुना

“Ngài quả như đá, vì là kẻ ác không lòng từ. Vậy nên, bởi lời nguyền của ta, ngay lúc này hãy hóa thành thân đá.”

Verse 35

ये वदंति दयासिन्धुं त्वां भ्रांतास्ते न संशयः । भक्तो विनापराधेन परार्थे च कथं हतः

Những kẻ nói rằng Ngài—đại dương từ bi—đã mê lầm, chính họ mới là kẻ lầm lạc, không nghi ngờ gì. Làm sao một người sùng kính, không hề có lỗi, lại có thể bị đánh gục—nhất là khi đang hành động vì lợi ích của kẻ khác?

Verse 36

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा तुलसी सा वै शंखचूडप्रिया सती । भृशं रुरोद शोकार्ता विललाप भृशं मुहुः

Sanatkumāra nói: Nói xong, nàng Tulasī đức hạnh—người được Śaṅkhacūḍa yêu quý—bị sầu khổ tràn ngập. Nàng khóc nức nở và hết lần này đến lần khác than vãn lớn tiếng.

Verse 37

ततस्तां रुदतीं दृष्ट्वा स विष्णुः परमेश्वरः । सस्मार शंकरं देवं येन संमोहितं जगत्

Bấy giờ, thấy nàng khóc, đức Viṣṇu—bậc Chúa tể tối thượng—liền tưởng niệm (thỉnh gọi) Deva Śaṅkara, nhờ thần lực của Ngài mà toàn thế gian bị che phủ trong mê mờ và vận hành theo định mệnh.

Verse 38

ततः प्रादुर्बभूवाथ शंकरो भक्तवत्सलः । हरिणा प्रणतश्चासीत्संनुतो विनयेन सः

Bấy giờ, Śaṅkara—Đấng luôn thương mến người sùng kính—hiển lộ. Hari (Viṣṇu) cúi đầu đảnh lễ Ngài và khiêm cung dâng lời tán thán cung kính.

Verse 39

शोकाकुलं हरिं दृष्ट्वा विलपंतीं च तत्प्रियाम् । नयेन बोधयामास तं तां कृपणवत्सलाम्

Thấy Hari chìm trong sầu khổ và người yêu của ngài than khóc, Ngài—Đấng từ mẫn với kẻ khốn cùng—đã dùng lời lẽ khôn khéo, dịu dàng khuyên dạy cả hai.

Verse 40

शंकर उवाच । मा रोदीस्तुलसि त्वं हि भुंक्ते कर्मफलं जनः । सुखदुःखदो न कोप्यस्ति संसारे कर्मसागरे

Śaṅkara nói: “Đừng khóc, hỡi Tulasī. Quả thật, con người phải thọ nhận quả báo của chính nghiệp mình. Trong biển nghiệp của cõi đời, không có ai khác tự mình ban vui hay gieo khổ.”

Verse 41

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडव धोपाख्याने तुलसीशापवर्णनं नामैकचत्वारिंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, phần thứ hai gọi là Rudra-saṃhitā, thuộc tiết thứ năm Yuddha-khaṇḍa, trong câu chuyện về việc diệt Śaṅkhacūḍa, kết thúc chương bốn mươi mốt mang tên “Mô tả lời nguyền của Tulasī.”

Verse 42

तपस्त्वया कृतं भद्रे तस्यैव तपसः फलम् । तदन्यथा कथं स्याद्वै जातं त्वयि तथा च तत्

Ôi hiền nữ cát tường, khổ hạnh mà nàng đã tu hành nay đã kết thành quả báo chính đáng của nó. Sao có thể khác được? Quả ấy quả thật đã sinh khởi nơi nàng đúng như lẽ phải.

Verse 43

इदं शरीरं त्यक्त्वा च दिव्यदेहं विधाय च । रमस्व हरिणा नित्यं रमया सदृशी भव

Hãy lìa bỏ thân này và thọ nhận thân thể thiêng liêng; hãy hoan hỷ đời đời cùng Hari; và trở nên rực rỡ, phúc lạc ngang bằng Ramā (Lakṣmī).

Verse 44

तवेयं तनुरुत्सृष्टा नदीरूपा भवेदिह । भारते पुण्यरूपा सा गण्डकीति च विश्रुता

“Chính thân này của nàng, khi được phóng xuất ra, sẽ hóa thành một dòng sông tại đây. Ở Bhārata (Ấn Độ), nàng sẽ mang bản tính công đức và thánh thiện, và sẽ nổi danh với tên gọi Gaṇḍakī.”

Verse 45

कियत्कालं महादेवि देवपूजनसाधने । प्रधानरूपा तुलसी भविष्यति वरेण मे

Hỡi Mahādevī, nhờ ân huệ do ta ban, Tulasī sẽ còn là phương tiện tối thượng để thành tựu việc thờ phụng chư Thiên trong bao lâu?

Verse 46

स्वर्गं मर्त्ये च पाताले तिष्ठ त्वं हरिसन्निधौ । भव त्वं तुलसीवृक्षो वरा पुष्पेषु सुन्दरी

“Trên trời, dưới cõi người và nơi địa giới, hãy an trú bên cạnh Hari. Hãy hóa thành cây tulasī linh thiêng, hỡi giai nhân, bậc tối thắng giữa muôn loài hoa.”

Verse 47

वृक्षाधिष्ठातृदेवी त्वं वैकुंठे दिव्यरूपिणी । सार्द्धं रहसि हरिणा नित्यं क्रीडां करिष्यसि

Nàng quả thật là Nữ thần chủ quản của muôn cây. Tại Vaikuṇṭha, mang thân tướng thiêng liêng, nàng sẽ mãi mãi vui đùa kín nhiệm cùng Hari.

Verse 48

नद्यधिष्ठातृदेवी या भारते बहु पुण्यदा । लवणोदस्य पत्नी सा हर्यंशस्य भविष्यसि

Nàng là Nữ thần chủ quản các dòng sông ở Bhārata, ban phước công đức dồi dào. Nàng sẽ trở thành hiền thê của Lavaṇoda, và sẽ được sinh ra trong dòng dõi (hay làm ái nữ) của Haryaṁśa.

Verse 49

हरिर्वे शैलरूपी च गंडकी तीरसंनिधौ । संकरिष्यत्यधिष्ठानं भारते तव शापतः

Quả thật, Hari (Viṣṇu) sẽ mang hình núi gần bờ sông Gaṇḍakī. Tại đó, ở Bhārata (Ấn Độ), do sức mạnh lời nguyền của ngươi, Ngài sẽ thiết lập thánh tọa—nơi tôn thờ linh thiêng của mình.

Verse 50

तत्र कोट्यश्च कीटाश्च तीक्ष्णदंष्ट्रा भयंकराः । तच्छित्त्वा कुहरे चक्रं करिष्यंति तदीयकम्

Tại đó, vô số côn trùng đáng sợ, hàng ức hàng triệu, với nanh sắc như dao, sẽ cắn xé mà chặt đứt. Khi đã cắt lìa, chúng sẽ tạo thành một bánh xe (cakra) trong lòng rỗng, biến nó thành của riêng mình.

Verse 51

शालग्रामशिला सा हि तद्भेदादतिपुण्यदा । लक्ष्मीनारायणाख्यादिश्चक्रभेदाद्भविष्यति

Viên đá Śālagrāma ấy quả thật ban phước đức vô cùng, do những sai biệt tự nhiên nơi chính nó. Và bởi các dấu ấn khác nhau của bánh xe (cakra) trên đá, nó được gọi bằng những danh xưng như “Lakṣmī–Nārāyaṇa” và các tên tương tự.

Verse 52

शालग्रामशिला विष्णो तुलस्यास्तव संगमः । सदा सादृश्यरूपा या बहुपुण्यविवर्द्धिनी

Hỡi Viṣṇu, viên đá Śālagrāma và sự kết hợp thiêng liêng với Tulasī của Ngài luôn mang bản tính tương ứng cát tường, và làm tăng trưởng phước đức (puṇya) muôn phần.

Verse 53

तुलसीपत्रविच्छेदं शालग्रामे करोति यः । तस्य जन्मान्तरे भद्रे स्त्रीविच्छेदो भविष्यति

Hỡi người hiền hòa, ai cắt hay bứt lìa lá Tulasī khi thờ phụng Śālagrāma (Viṣṇu) thì trong một đời sau sẽ phải chịu cảnh lìa xa vợ mình.

Verse 54

तुलसीपत्रविच्छेदं शंखं हित्वा करोति यः । भार्याहीनो भवेत्सोपि रोगी स्यात्सप्तजन्मसु

Ai cắt hay bẻ lá tulasī, lại bỏ qua sự thanh tịnh theo nghi thức của tù và (śaṅkha), người ấy sẽ bị mất vợ; và sẽ chịu bệnh tật suốt bảy đời.

Verse 55

शालग्रामश्च तुलसी शंखं चैकत्र एव हि । यो रक्षति महाज्ञानी स भवेच्छ्रीहरिप्रियः

Quả thật, người đại trí nếu gìn giữ chung và bảo hộ cẩn mật Thánh thạch Śālagrāma, lá Tulasī và ốc tù và (śaṅkha), thì sẽ trở nên người được Śrī Hari yêu mến.

Verse 56

त्वं प्रियः शंखचूडस्य चैकमन्वन्तरावधि । शंखेन सार्द्धं त्वद्भेदः केवलं दुःखदस्तव

Ngươi là kẻ được Śaṅkhacūḍa yêu mến; mối duyên ấy sẽ còn đến tận cuối một Manvantara. Nhưng nếu phải lìa xa ngươi, cùng với chiếc śaṅkha, thì đối với ngươi chỉ là sầu khổ mà thôi.

Verse 57

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा शंकरस्तत्र माहात्म्यमूचिवांस्तदा । शालग्रामशिलायाश्च तुलस्या बहुपुण्यदम्

Sanatkumāra nói: Nói xong như vậy, ngay tại nơi ấy, Śaṅkara đã giảng bày thánh đức—ban nhiều công đức—của Thánh thạch Śālagrāma và của Tulasī.

Verse 58

ततश्चांतर्हितो भूत्वा मोदयित्वा हरिं च ताम् । जगाम् स्वालयं शंभुः शर्मदो हि सदा सताम्

Rồi sau đó, Śambhu—đấng hằng ban an lạc cát tường cho bậc thiện—ẩn mình khỏi tầm mắt, làm cho Hari và nàng ấy hoan hỷ, rồi trở về thánh cư của Ngài.

Verse 59

इति श्रुत्वा वचश्शंभोः प्रसन्ना तु तुलस्यभूत् । तद्देहं च परित्यज्य दिव्यरूपा बभूव ह

Nghe lời của Śambhu (Đức Śiva), nàng hoan hỷ trọn vẹn và hóa thành Tulasī. Rũ bỏ thân cũ ấy, nàng quả thật thọ nhận một hình tướng thần linh rực sáng.

Verse 60

प्रजगाम तया सार्द्धं वैकुंठं कमलापतिः । सद्यस्तद्देहजाता च बभूव गंडकी नदी

Rồi Kamalāpati (Đức Viṣṇu) cùng nàng đi về Vaikuṇṭha; và ngay tức khắc, từ chính thân ấy, sông Gaṇḍakī liền phát sinh.

Verse 61

शैलोभूदच्युतस्सोऽपि तत्तीरे पुण्यदो नृणाम् । कुर्वंति तत्र कीटाश्च छिद्रं बहुविधं मुने

Hỡi bậc hiền triết, ngay cả tảng đá bất động ấy cũng bị xê dịch tại nơi đó; và bờ sông ấy trở thành nơi ban phước đức cho loài người. Chính tại đó, sâu bọ và côn trùng đục khoét nhiều loại lỗ khác nhau.

Verse 62

जले पतंति यास्तत्र शिलास्तास्त्वतिपुण्यदाः । स्थलस्था पिंगला ज्ञेयाश्चोपतापाय चैव हि

Những viên đá rơi xuống nước tại đó ban phước đức vô cùng lớn. Còn những viên nằm trên đất khô thì nên biết gọi là “piṅgalā”, và quả thật trở thành nguyên nhân gây khổ não.

Verse 63

इत्येवं कथितं सर्वं तव प्रश्नानुसारतः । चरितं पुण्यदं शंभोः सर्वकामप्रदं नृणाम्

Vì thế, theo đúng những điều ngươi hỏi, ta đã thuật lại trọn vẹn—thánh tích của Śambhu (Đức Śiva), điều ban phước đức và trao cho con người mọi ước nguyện chân chính.

Verse 64

आख्यानमिदमाख्यातं विष्णुमाहात्म्यमिश्रितम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि

Như vậy, câu chuyện thiêng liêng này đã được thuật lại—đan xen với lời tán dương Viṣṇu. Nó ban cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát, thật thanh tịnh. Ngươi còn muốn nghe thêm điều gì?