देवस्तुतिः — Hymn of Praise by the Devas (Devastuti)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ ब्रह्मादयो देवा मुनयश्चाखिलास्तथा । तुष्टुवुर्देवदेवेशं वाग्भिरिष्टाभिरानताः

Sanatkumāra thưa rằng: Bấy giờ, Phạm Thiên cùng các chư thiên khác, và hết thảy các bậc hiền thánh, đều cúi mình đảnh lễ, rồi dùng những lời tán tụng thân thiết và hợp nghi mà ca ngợi Devadeveśa—Chúa tể của chư thiên.

Verse 2

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । साधुसौख्यप्रदस्त्वं हि सर्वदा भक्तदुःखहा

Chư Thiên thưa rằng: “Ôi Thần của các thần, ôi Mahādeva—Đấng thương xót những ai nương tựa nơi Ngài—Ngài quả thật ban an lạc cho bậc hiền thiện và mãi mãi trừ diệt sầu khổ của các tín đồ phụng thờ Ngài.”

Verse 3

त्वं महाद्भुतसल्लीलो भक्तिगम्यो दुरासदः । दुराराध्योऽसतां नाथ प्रसन्नस्सर्वदा भव

Ngài là Chúa tể của cuộc thần du kỳ diệu và cát tường—có thể đến gần nhờ bhakti, nhưng vẫn khó bề xâm phạm. Ôi Đấng Chủ Tể, với kẻ bất chân và ô uế, Ngài thật khó được làm cho hoan hỷ; vì thế xin Ngài luôn đoái thương, thường hằng hoan hỷ với chúng con.

Verse 4

वेदोऽपि महिमानं ते न जानाति हि तत्त्वतः । यथामति महात्मानस्सर्वे गायंति सद्यशः

Ngay cả Veda cũng không thật sự biết trọn vẹn vinh quang của Ngài trong thực tánh. Tùy theo khả năng riêng, mọi bậc đại hồn đều ca tụng danh quang ấy, mỗi người theo cách của mình, hết sức có thể.

Verse 5

माहात्म्यमतिगूढं ते सहस्रवदनादयः । सदा गायंति सुप्रीत्या पुनंति स्वगिरं हि ते

Vinh quang của Ngài sâu kín vô cùng. Đấng ngàn mặt cùng các bậc thiên linh khác luôn ca tụng với niềm hoan hỷ lớn, và nhờ chính lời tụng niệm ấy, họ thanh tịnh hóa lời nói của mình.

Verse 6

कृपया तव देवेश ब्रह्मज्ञानी भवेज्जडः । भक्तिगम्यस्सदा त्वं वा इति वेदा ब्रुवंति हि

Ôi Chúa tể chư thiên, nhờ ân điển của Ngài, ngay cả bậc tri Brahman cũng có thể trở nên như kẻ trơ lì. Nhưng Ngài luôn chỉ có thể đạt đến bằng lòng sùng kính—đó chính là điều các Veda tuyên thuyết.

Verse 7

त्वं वै दीनदयालुश्च सर्वत्र व्यापकस्सदा । आविर्भवसि सद्भक्त्या निर्विकारस्सतां गतिः

Ngài thật là đấng thương xót kẻ khốn cùng và luôn hiện hữu khắp mọi nơi. Nhờ lòng sùng kính chân thành, Ngài hiển lộ trong hình tướng ân huệ có thể nhận biết; tuy bất biến, Ngài là nơi nương tựa tối thượng và cứu cánh của bậc hiền thiện.

Verse 8

भक्त्यैव ते महेशान बहवस्सिद्धिमागताः । इह सर्वसुखं भुक्त्वा दुःखिता निर्विकारतः

Ôi Maheśāna, chỉ nhờ sùng kính mà nhiều người đã đạt thành tựu viên mãn. Dẫu hưởng mọi an lạc ở đời này, họ vẫn không bị khổ đau chạm đến—vững vàng, không biến đổi trước vui hay buồn.

Verse 9

पुरा यदुपतिर्भक्तो दाशार्हस्सिद्धिमागतः । कलावती च तत्पत्नी भक्त्यैव परमां प्रभो

Lạy Chúa Tể, thuở xưa vua của dòng Yadu, Dāśārha, nhờ lòng sùng kính mà chứng đắc viên mãn; và hoàng hậu Kalāvatī của ngài cũng chỉ bằng bhakti mà đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 10

तथा मित्रसहो राजा मदयंती च तत्प्रिया । भक्त्यैव तव देवेश कैवल्यं परमं ययौ

Cũng vậy, vua Mitrasaha và ái thê Madayantī—chỉ nhờ sùng kính Ngài, lạy Đấng Chúa Tể chư thiên—đã đạt Kaivalya tối thượng (cảnh giới giải thoát độc nhất).

Verse 11

सौमिनी नाम तनया कैकेयाग्रभुवस्तथा । तव भक्त्या सुखं प्राप परं सद्योगिदुर्लभम्

Cũng thế, ái nữ tên Sauminī—sinh trong dòng dõi ưu tú của Kaikeya—nhờ lòng sùng kính Ngài mà đạt an lạc tối thượng, thành tựu vốn luôn khó được ngay cả với các yogin đã thành tựu.

Verse 12

विमर्षणो नृपवरस्सप्तजन्मावधि प्रभो । भुक्त्वा भोगांश्च विविधांस्त्वद्भक्त्या प्राप सद्गतिम्

Lạy Chúa Tể, vua ưu tú Vimarṣaṇa trong suốt bảy kiếp đã thọ hưởng muôn dạng lạc thú; nhưng nhờ bhakti đối với Ngài, ngài đạt thiện đích chân thật—giải thoát trong ân sủng của Śiva.

Verse 13

चन्द्रसेनो नृपवरस्त्वद्भक्त्या सर्वभोगभुक् । दुःखमुक्तः सुखं प्राप परमत्र परत्र च

Lạy Chúa Tể, nhờ sùng kính Ngài, vua ưu tú Candrasena thọ hưởng mọi phúc lạc xứng đáng; thoát khỏi khổ đau, ngài đạt hạnh phúc tối thượng—cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 14

गोपीपुत्रः श्रीकरस्ते भक्त्या भुक्त्वेह सद्गतिम् । परं सुखं महावीरशिष्यः प्राप परत्र वै

Nhờ lòng sùng kính, Śrīkara—con trai của một gopī và đệ tử của vị đại dũng—sau khi hưởng một nẻo sống thiện lành nơi đời này, quả thật đã đạt được nơi đời sau niềm an lạc tối thượng.

Verse 15

त्वं सत्यरथभूजानेर्दुःखहर्ता गतिप्रदः । धर्मगुप्तं राजपुत्रमतार्षीस्सुखिनं त्विह

Ngài là Đấng trừ khổ cho Satyaratha Bhūjāna và ban nơi nương tựa chân thật. Tại đây, Ngài đã đưa Hoàng tử Dharmagupta—người hộ trì Chánh pháp—vượt qua bờ khổ, khiến chàng được an lạc.

Verse 16

तथा शुचिव्रतं विप्रमदरिद्रं महाप्रभो । त्वद्भक्तिवर्तिनं मात्रा ज्ञानिनं कृपयाऽकरोः

Cũng vậy, ô Đại Chúa Tể, do lòng từ mẫn, Ngài đã khiến vị Bà-la-môn giữ giới nguyện thanh tịnh ấy thoát khỏi cảnh nghèo khổ; và nhờ ân sủng của Ngài, Ngài làm cho ông kiên trú trong lòng sùng kính đối với Ngài và được ban trí tuệ chân thật.

Verse 17

चित्रवर्मा नृपवरस्त्वद्भक्त्या प्राप सद्गतिम् । इह लोके सदा भुक्त्वा भोगानमरदुर्लभान्

Nhờ lòng sùng kính đối với Ngài, ô Chúa Tể, vị minh quân Citravarmā đã đạt đến cảnh giới chân thiện cát tường. Trước hết, ngay trong đời này, ông thọ hưởng những lạc thú khó được ngay cả đối với chư thiên bất tử; rồi rốt ráo, nhờ Śiva-bhakti, ông đạt đến trạng thái phúc lành ấy.

Verse 18

चन्द्रांगदो राजपुत्रस्सीमंतिन्या स्त्रिया सह । विहाय सकलं दुःखं सुखी प्राप महागतिम्

Hoàng tử Candrāṅgada, cùng người vợ thủy chung của mình, đã dứt bỏ mọi sầu khổ; trở nên hoan lạc và đạt đến cảnh giới tối thượng cao cả—nhờ ân sủng theo sau lòng sùng kính đối với Đức Śiva.

Verse 19

द्विजो मंदरनामापि वेश्यागामी खलोऽधमः । त्वद्भक्तः शिव संपूज्य तया सह गतिं गतः

Ôi Śiva, ngay cả người hai lần sinh tên Mandara—dẫu sa đọa, hèn kém, thường lui tới kỹ nữ—cũng trở thành kẻ sùng kính Ngài; nhờ thành tâm phụng thờ đúng pháp, ông cùng nàng đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 20

भद्रायुस्ते नृपसुतस्सुखमाप गतव्यथः । त्वद्भक्तकृपया मात्रा गतिं च परमां प्रभो

Ôi Chúa tể, hoàng tử Bhadrāyu được an lạc và thoát mọi khổ não; nhờ lòng từ mẫn của mẹ ông—người sùng kính Ngài—ông cũng đạt đến cảnh giới tối thượng (giải thoát).

Verse 21

सर्वस्त्रीभोगनिरतो दुर्जनस्तव सेवया । विमुक्तोऽभूदपि सदा भक्ष्यभोजी महेश्वर

Ôi Maheśvara, ngay cả kẻ ác, đắm chìm trong hưởng lạc với mọi phụ nữ, nhờ phụng sự Ngài cũng được giải thoát; tuy vậy, do tập khí còn sót, hắn có thể vẫn chỉ ăn những gì hợp pháp, thanh tịnh để ăn.

Verse 22

शंबरश्शंकरे भक्तश्चिताभस्मधरस्सदा । नियमाद्भस्मनश्शंभो स्वस्त्रिया ते पुरं गतः

Śambara là kẻ sùng kính Śaṅkara và luôn mang tro từ giàn hỏa táng. Ôi Śambhu, nhờ sức mạnh của sự trì giới với bhasma (tro thánh), ông đã đến thành của Ngài cùng với chính người vợ của mình.

Verse 23

भद्रसेनस्य तनयस्तथा मंत्रिसुतः प्रभो । सुधर्मशुभकर्माणौ सदा रुद्राक्षधारिणौ

Ôi Chúa tể, có con trai của Bhadrāsena và cả con trai của vị đại thần—Sudharma và Śubhakarman—những người luôn đeo chuỗi hạt rudrākṣa.

Verse 24

त्वत्कृपातश्च तौ मुक्तावास्तां भुक्तेह सत्सुखम् । पूर्वजन्मनि यौ कीशकुक्कुटौ रुद्रभूषणौ

Nhờ ân phúc của Người, hai vị ấy đã được giải thoát; và ngay tại đây cũng an trú, thọ hưởng niềm an lạc chân thật và cao quý. Trong tiền kiếp, họ là một con khỉ và một con gà trống—cả hai đều mang dấu hiệu của Rudra và được Ngài ưu ái.

Verse 25

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे जलंधरवधोपाख्याने देवस्तुतिवर्णनं नाम पंचविंशोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương hai mươi lăm, mang tên “Mô tả bài tán tụng của chư Thiên”, trong tích “Jalandhara bị diệt”, thuộc phần thứ năm Yuddha-khaṇḍa của bộ thứ hai (Rudra-saṃhitā) trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 26

शारदा विप्रतनया बालवैधव्यमागता । तव भक्तेः प्रभावात्तु पुत्रसौभा ग्यवत्यभूत्

Śāradā, con gái một Bà-la-môn, đã góa bụa khi còn trẻ; nhưng nhờ uy lực của lòng sùng kính của ngài đối với Thánh Thần Śiva, nàng được ban phúc lành, hưởng phúc phần có con trai.

Verse 27

बिन्दुगो द्विजमात्रो हि वेश्याभोगी च तत्प्रिया । वंचुका त्वद्यशः श्रुत्वा परमां गतिमाययौ

Binduga—dẫu chỉ là Bà-la-môn theo huyết thống—lại mê đắm lạc thú với kỹ nữ, và nàng là người hắn yêu quý. Thế nhưng Vaṃcukā, khi nghe danh tiếng vinh quang thiêng liêng của ngài, đã đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 28

इत्यादि बहवस्सिद्धिं गता जीवास्तव प्रभो । भक्तिभावान्महेशान दीनबन्धो कृपालय

Như vậy, lạy Chúa, nhiều linh hồn đã đạt đến sự viên mãn nhờ lòng sùng kính đối với Ngài. Ôi Maheśāna—bạn của kẻ khốn cùng, nơi nương tựa của đại bi—xin ban ân phúc.

Verse 29

त्वं परः प्रकृतेर्ब्रह्म पुरुषात्परमेश्वर । निर्गुणस्त्रिगुणाधारो ब्रह्मविष्णुहरात्मकः

Ngài là Phạm Thiên tối thượng, vượt lên trên Prakṛti; ôi Parameśvara, Ngài còn vượt cả Puruṣa. Tuy tự thân là nirguṇa (vô thuộc tính), Ngài là chỗ nương của ba guṇa, và hiển lộ như tinh túy trong Brahmā, Viṣṇu và Hara.

Verse 30

नानाकर्मकरो नित्यं निर्विकारोऽखिलेश्वरः । वयं ब्रह्मादयस्सर्वे तव दासा महेश्वर

Ôi Maheśvara, Chúa tể muôn loài—dẫu Ngài hằng thực hiện vô vàn công hạnh vũ trụ, Ngài vẫn vĩnh viễn bất biến. Chúng con tất thảy, bắt đầu từ Brahmā, thật sự đều là tôi tớ của Ngài.

Verse 31

प्रसन्नो भव देवेश रक्षास्मान्सर्वदा शिव । त्वत्प्रजाश्च वयं नाथ सदा त्वच्छरणं गताः

Xin Ngài hoan hỷ, lạy Devēśa; xin luôn che chở chúng con, ôi Śiva. Lạy Chúa tể, chúng con là tạo vật của Ngài, và mãi nương tựa nơi đôi chân Ngài.

Verse 32

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा च ते देवा ब्रह्माद्यास्समुनीश्वराः । तूष्णीं बभूवुर्हि तदा शिवांघ्रिद्वन्द्वचेतसः

Sanatkumāra nói: Sau khi tán dương Śiva như thế, các vị thần ấy—đứng đầu là Brahmā, những bậc chúa tể giữa hàng hiền thánh—bấy giờ lặng yên, tâm trí chìm đắm nơi đôi chân của Śiva.

Verse 33

अथ शंभुर्महेशानः श्रुत्वा देवस्तुतिं शुभाम् । दत्त्वा वरान्वरान्सद्यस्तत्रैवांतर्दधे प्रभुः

Bấy giờ Śambhu, Đại Chúa Maheśāna, nghe bài tán tụng cát tường của chư thiên liền ban ngay những ân phúc thù thắng; rồi Đấng Tối Thượng biến mất ngay tại chỗ ấy.

Verse 34

देवास्सर्वेऽपि मुदिता ब्रह्माद्या हतशत्रवः । स्वं स्वं धाम ययुः प्रीता गायंतः शिवसद्यशः

Tất cả chư thiên đều hoan hỷ; Phạm Thiên và các vị khác, kẻ thù đã bị diệt, vui mừng trở về cõi riêng của mình, đồng thanh ca tụng vinh quang tức thời của Śiva.

Verse 35

इदं परममाख्यानं जलंधरविमर्दनम् । महेशचरितं पुण्यं महाघौघविनाशनम्

Đây là thánh truyện tối thượng về việc nghiền nát Jalandhara—một ký sự cát tường về hạnh nghiệp của Maheśa, tự thân thanh tịnh, và có năng lực tiêu trừ những dòng thác tội lỗi lớn lao.

Verse 36

देवस्तुतिरियं पुण्या सर्वपापप्रणाशिनी । सर्वसौख्यप्रदा नित्यं महेशानंददायिनी

Bài tán tụng thiêng liêng này đối với Chúa là công đức và diệt trừ mọi tội lỗi. Nó luôn ban mọi thứ an lạc, và trao tặng niềm hỷ lạc của Maheśa (Śiva).

Verse 37

यः पठेत्पाठयेद्वापि समाख्यानमिदं द्वयम् । भुक्त्वेह परं सौख्यं गाणपत्यमवाप्नुयात्

Ai tụng đọc—hoặc khiến người khác tụng đọc—bản thánh truyện song phần này, sau khi hưởng phúc lạc tối thượng ngay nơi đời này, sẽ đạt đến cảnh giới cát tường dưới ân phúc của Gaṇapati (gāṇapatya).