त्रिपुरदाहानन्तरं देवभयः ब्रह्मस्तुतिश्च — Fear of the Gods after Tripura’s Burning and Brahmā’s Praise

Verse 1

व्यास उवाच । ब्रह्मपुत्र महाप्राज्ञ धन्यस्त्वं शैवसत्तम । किमकार्षुस्ततो देवा दग्धे च त्रिपुरेऽखिलाः

Vyāsa nói: “Hỡi con của Phạm Thiên, bậc đại trí—thật phúc thay cho ngươi, người ưu tú nhất trong hàng tín đồ của Śiva. Khi toàn thể Tripura đã bị thiêu rụi, bấy giờ chư thiên hết thảy đã làm gì?”

Verse 2

मयः कुत्र गतो दग्धो पतयः कुत्र ते गताः । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व यदि शंभुकथाश्रयम्

Maya—kẻ đã bị thiêu—nay đi đâu? Và các bậc chúa tể của ngươi đã đi về đâu? Hãy thuật lại cho ta mọi điều thật rõ ràng, nếu lời kể của ngươi quả nương tựa nơi thánh truyện về Śambhu (Śiva).

Verse 3

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य व्यासवाक्यं भगवान्भवकृत्सुतः । सनत्कुमारः प्रोवाच शिवपादयुगं स्मरन्

Sūta nói: Nghe lời Vyāsa như vậy, bậc tôn kính Sanatkumāra—con của Bhavakṛt—liền đáp lại, trong khi tưởng niệm đôi chân của Đức Śiva.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाबुद्धे पाराशर्यं महेशितुः । चरितं सर्वपापघ्नं लोकलीलानुसाररिणः

Sanatkumāra nói: Hỡi Vyāsa bậc đại trí, hãy lắng nghe sự tích của Maheśa—Đấng Chúa Tể; câu chuyện ấy diệt trừ mọi tội lỗi và thuận theo cuộc hí lộng thiêng liêng của Ngài trong các thế giới.

Verse 5

महेश्वरेण सर्वस्मिंस्त्रिपुरे दैत्यसंकुले । दग्धे विशेषतस्तत्र विस्मितास्तेऽभवन्सुराः

Khi Maheśvara thiêu rụi toàn thể Tripura, nơi dày đặc bọn quỷ, các chư thiên ở đó vô cùng kinh ngạc, chứng kiến hành động phi thường ấy.

Verse 6

न किंचिदब्रुवन्देवाः सेन्द्रोपेंद्रादयस्तदा । महातेजस्विनं रुद्रं सर्वे वीक्ष्य ससंभ्रमाः

Bấy giờ chư thiên—Indra cùng các thiên chủ khác với Upendra—hoàn toàn không thốt nên lời. Thấy Rudra rực rỡ đại quang minh, tất cả đều bàng hoàng trong lòng, vừa kính sợ vừa xao động.

Verse 7

महाभयंकरं रौद्रं प्रज्वलंतं दिशो दश । कोटिसूर्यप्रतीकाशं प्रलयानलसन्निभम्

Thật vô cùng kinh hãi và dữ dội, bừng cháy tràn khắp mười phương; rực sáng như mười triệu mặt trời, tựa ngọn lửa hủy diệt của thời mạt kiếp.

Verse 8

भयाद्देवं निरीक्ष्यैव देवीं च हिमवत्सुताम् । बिभ्यिरे निखिला देवप्रमुखा स्तस्थुरानताः

Vì sợ hãi, chỉ vừa nhìn thấy Chúa Tể và Nữ Thần—ái nữ của Himavat—tất cả chư thiên, do các bậc tối thượng dẫn đầu, đều run rẩy và đứng yên với đầu cúi xuống.

Verse 9

दृष्ट्वानीकं तदा भीतं देवानामृषिपुंगवाः । न किंचिदूचुस्संतस्थुः प्रणेमुस्ते समंततः

Bấy giờ, các bậc hiền thánh tối thượng thấy đạo quân chư thiên kinh hãi thì chẳng nói lời nào; họ đứng lặng, và từ mọi phía cúi đầu đảnh lễ, chí thành quy kính.

Verse 10

अथ ब्रह्मापि संभीतो दृष्ट्वा रूपं च शांकरम् । तुष्टाव तुष्टहृदयो देवैस्सह समाहितः

Rồi cả Phạm Thiên cũng kinh ngạc kính sợ khi chiêm ngưỡng thánh tướng của Śaṅkara; lòng hoan hỷ, tâm an định, Ngài cùng chư thiên dâng lời tán tụng, xướng lên những bài thánh ca.

Verse 11

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवस्तुतिवर्णनं नामैकादशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, phần thứ hai gọi là Rudra-saṃhitā, thuộc tiết thứ năm mang tên Yuddha-khaṇḍa, kết thúc Chương mười một, đề là “Devastuti-varṇana” (mô tả bài tán tụng của chư thiên).

Verse 12

ब्रह्मोवाच । देवदेव महादेव भक्तानुग्रहकारक । प्रसीद परमेशान सर्व देवहितप्रद

Brahmā thưa rằng: Ôi Thần của các thần, ôi Mahādeva, Đấng ban ân cho người sùng kính—xin Ngài hoan hỷ, hỡi Parameśāna, Đấng đem lợi ích an lành cho hết thảy chư thiên.

Verse 13

प्रसीद जगतां नाथ प्रसीदानंददायक । प्रसीद शंकर स्वामिन् प्रसीद परमेश्वर

Xin Ngài đoái thương, hỡi Chúa tể của muôn loài; xin Ngài đoái thương, hỡi Đấng ban hỷ lạc. Xin Ngài đoái thương, hỡi Śaṅkara, bậc Tôn chủ của con; xin Ngài đoái thương, hỡi Đấng Tối thượng—ban ân từ mẫn.

Verse 14

ओंकाराय नमस्तुभ्यमाकारपरतारक । प्रसीद सर्वदेवेश त्रिपुरघ्न महेश्वर

Kính lễ Ngài, Đấng là Oṃkāra, bậc Cứu Độ tối thượng, bản thể là âm nguyên sơ “A”. Xin Ngài đoái thương, ô Chúa tể của chư thiên—ô Mahādeva, Đấng diệt Tripura, Mahēśvara.

Verse 15

नानावाच्याय देवाय वरणप्रिय शंकर । अगुणाय नमस्तुभ्यं प्रकृतेः पुरुषात्पर

Kính lễ Ngài, ô Śaṅkara—Đấng được xưng tụng bằng muôn danh muôn lời, Đấng ưa ban ân phúc; kính lễ Ngài, Đấng vượt ngoài các guṇa, siêu việt cả Prakṛti lẫn Puruṣa.

Verse 16

निर्विकाराय नित्याय नित्यतृप्ताय भास्वते । निरंजनाय दिव्याय त्रिगु णाय नमोऽस्तु ते

Kính lễ Ngài—Đấng bất biến, vĩnh hằng, thường tự mãn viên túc và rực sáng; Đấng vô cấu, thiêng liêng; Chúa tể tuy siêu vượt muôn loài mà vẫn làm nội chủ, điều ngự ba guṇa.

Verse 17

सगुणाय नमस्तुभ्यं स्वर्गेशाय नमोस्तु ते । सदाशिवाय शांताय महेशाय पिनाकिने

Kính lễ Ngài, Đấng Saguṇa—bậc mang các phẩm tính; kính lễ Ngài, Chúa tể cõi trời. Kính lễ Sadāśiva, Đấng an tịnh; kính lễ Maheśa, bậc cầm cung Pināka.

Verse 18

सर्वज्ञाय शरण्याय सद्योजाताय ते नमः । वामदेवाय रुद्राय तदाप्यपुरुषाय च

Kính lễ Ngài, Đấng Toàn tri và là nơi nương tựa của muôn loài—kính lễ Sadyojāta. Kính lễ Vāmadeva, kính lễ Rudra, và cũng kính lễ Aghora-Puruṣa, Thánh Thể siêu việt.

Verse 19

अघोराय सुसेव्याय भक्ताधीनाय ते नमः । ईशानाय वरेण्याय भक्तानंदप्रदायिने

Kính lễ Ngài, Aghora—Đấng dễ thờ phụng, đáng được phụng sự bằng tình yêu, luôn đáp lại lòng mộ đạo của tín đồ. Kính lễ Ngài, Īśāna—bậc tối thượng, đáng tôn thờ nhất, Đấng ban hỷ lạc cho người sùng kính.

Verse 20

रक्षरक्ष महादेव भीतान्नस्सकलामरान् । दग्ध्वा च त्रिपुरं सर्वे कृतार्था अमराः कृ ताः

Xin che chở, xin che chở chúng con, ô Mahādeva—tất thảy chư thiên bất tử đang run sợ. Ngài đã thiêu đốt Tripura; nhờ vậy, mọi vị bất tử đều được viên mãn, mục đích đã thành tựu.

Verse 21

स्तुत्वैवं देवतास्सर्वा नमस्कारं पृथक्पृथक् । चक्रुस्ते परमप्रीता ब्रह्माद्यास्तु सदाशिवम्

Sau khi tán thán như vậy, tất cả chư thiên—Brahmā và các vị khác—vô cùng hoan hỷ, liền lần lượt đảnh lễ Sadāśiva, mỗi vị một cách riêng.

Verse 22

अथ ब्रह्मा स्वयं देवं त्रिपुरारिं महेश्वरम् । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा नतस्कंधः कृतांजलिः

Rồi chính Brahmā tán dương Đấng Thần Chủ—Mahādeva, Maheśvara, kẻ diệt Tripura. Ngài cúi mình cung kính, vai hạ thấp, chắp tay trong thế añjali, dâng lên bài ca tôn thờ.

Verse 23

ब्रह्मोवाच भगवन्देवदेवेश त्रिपुरान्तक शंकर । त्वयि भक्तिः परा मेऽस्तु महादेवानपायिनी

Brahmā thưa: Lạy Đấng Thế Tôn, Chúa của chư thiên, lạy Tripurāntaka, lạy Śaṅkara—nguyện cho con có lòng sùng kính tối thượng nơi Ngài, ô Mahādeva, một lòng sùng kính không bao giờ rời bỏ.

Verse 24

सर्वदा मेऽस्तु सारथ्यं तव देवेश शंकर । अनुकूलो भव विभो सदा त्वं परमेश्वर

Lạy Śaṅkara, Chúa của chư thiên, xin Ngài luôn làm người đánh xe cho con. Lạy Đấng Vi-bhū, Đấng trùm khắp, lạy Đấng Tối Thượng—xin mãi thương xót và thuận hộ cho con.

Verse 25

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुत्वा विधिश्शंभुं भक्तवत्सलमानतः । विरराम नतस्कंधः कृतांजलिरुदारधीः

Sanatkumāra nói: Sau khi tán dương như thế Śambhu—Đấng luôn thương mến người sùng kính—Vidhi (Brahmā) cúi mình khiêm hạ rồi dừng bài tụng. Vai khom trong kính lễ, tay chắp añjali, ngài đứng đó với tâm trí cao quý.

Verse 26

जनार्दनोऽपि भगवान् नमस्कृत्य महेश्वरम् । कृतांजलिपुटो भूत्वा तुष्टाव च महेश्वरम्

Ngay cả Thế Tôn Janārdana (Viṣṇu) cũng cúi lạy Maheśvara. Với hai tay chắp lại trong sự khẩn cầu cung kính, Ngài dâng lời tán thán lên Maheśvara, Đấng Tối Thượng.

Verse 27

विष्णुरुवाच देवाधीश महेशान दीनबंधो कृपाकर । प्रसीद परमेशान कृपां कुरु नतप्रिय

Viṣṇu thưa rằng: “Ôi Chúa tể chư thiên, ôi Maheśāna, bạn của kẻ khốn cùng, biển cả của lòng từ mẫn! Xin Ngài đoái thương, hỡi Parameśāna. Xin ban ân huệ, vì Ngài hằng yêu mến những ai cúi mình kính lễ.”

Verse 28

निर्गुणाय नमस्तुभ्यं पुनश्च सगुणाय च । पुनः प्रकृतिरूपाय पुनश्च पुरुषाय च

Kính lễ Ngài, Đấng vượt ngoài mọi phẩm tính (nirguṇa); lại kính lễ Ngài, Đấng mang phẩm tính và hình tướng (saguṇa). Lại kính lễ Ngài như chính hình thể của Prakṛti (tự nhiên hiển lộ); và lại kính lễ Ngài như Puruṣa, Chúa Tể ý thức ngự trong muôn loài.

Verse 29

पश्चाद्गुणस्वरूपाय नतो विश्वात्मने नमः । भक्तिप्रियाय शांताय शिवाय परमात्मने

Rồi cúi đầu đảnh lễ Đấng là hiện thân của các guṇa và là Linh Hồn nội tại của vũ trụ—kính lễ Śiva, Chân Ngã Tối Thượng: Đấng yêu mến lòng sùng kính, luôn an tịnh và cát tường.

Verse 30

सदाशिवाय रुद्राय जगतां पतये नमः । त्वयि भक्तिर्दृढा मेऽद्य वर्द्धमाना भवत्विति

Kính lễ Sadāśiva—Rudra, Chúa tể của muôn cõi. Nguyện lòng sùng kính vững bền của con đối với Ngài, từ hôm nay trở đi, mãi tăng trưởng và lớn mạnh.

Verse 31

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा विररामासौ शैवप्रवरसत्तमः । सर्वे देवाः प्रणम्योचुस्ततस्तं परमेश्वरम्

Sanatkumāra nói: Nói xong như vậy, bậc tối thượng trong hàng những người sùng kính Śiva liền lặng im. Khi ấy, chư thiên đều cúi đầu đảnh lễ và thưa với Đấng Tối Thượng, Parameśvara.

Verse 32

देवा ऊचुः । देवनाथ महादेव करुणाकर शंकर । प्रसीद जगतां नाथ प्रसीद परमेश्वर

Chư thiên thưa rằng: “Ôi Chúa tể chư thiên, ôi Mahādeva, ôi Śaṅkara—biển cả từ bi—xin đoái thương. Ôi Chúa tể muôn cõi, xin đoái thương; ôi Parameśvara, Đấng Tối Thượng, xin đoái thương.”

Verse 33

प्रसीद सर्वकर्ता त्वं नमामस्त्वां वयं मुदा । भक्तिर्दृढास्माकं नित्यं स्यादनपायिनी

Xin đoái thương, hỡi Đấng làm nên mọi sự. Chúng con hoan hỷ cúi đầu đảnh lễ Ngài. Nguyện lòng sùng kính của chúng con đối với Ngài luôn kiên cố mãi mãi, không bao giờ lìa mất.

Verse 34

सनत्कुमार उवाच । इति स्तुतश्च देवेशो ब्रह्मणा हरिणामरैः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा शंकरो लोकशंकरः

Sanatkumāra nói: Được Brahmā, Hari (Viṣṇu) và chư thiên ca tụng như thế, Đấng Chúa tể chư thiên—Śaṅkara, bậc ban an lành cho muôn loài—với tâm ý hoan hỷ an nhiên, liền đáp lời họ.

Verse 35

शंकर उवाच । हे विधे हे हरे देवाः प्रसन्नोऽस्मि विशेषतः । मनोऽभिलषितं ब्रूत वरं सर्वे विचा रतः

Śaṅkara nói: “Hỡi Vidhe (Brahmā), hỡi Hari (Viṣṇu), hỡi chư thiên—Ta đặc biệt hoan hỷ. Sau khi đã suy xét kỹ, tất cả các ngươi hãy nói cho Ta biết ân huệ mà lòng các ngươi mong cầu.”

Verse 36

सनत्कुमारः उवाच । इत्युक्तं वचनं श्रुत्वा हरेण मुनिसत्तम । प्रत्यूचुस्सर्वदेवाश्च प्रसन्नेनान्तरात्मना

Sanatkumāra thưa: Này bậc hiền triết tối thượng, nghe những lời ấy do Hari (Viṣṇu) nói ra, tất cả chư thiên đều đáp lại, nội tâm trở nên an hòa và hoan hỷ.

Verse 37

सर्वे देवा ऊचुः । यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरस्त्वया । देवदेवेश चास्मभ्यं ज्ञात्वा दासान्हि नस्सुरान्

Tất cả chư thiên thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, ô Đấng Thế Tôn, và nếu quả thật Ngài ban ân huệ, thì ô Thần của các thần, xin biết chúng con là tôi tớ của Ngài—chư thiên—và xin ban cho chúng con ân phúc ấy.”

Verse 38

यदा दुःखं तु देवानां संभवेद्देवसत्तम । तदा त्वं प्रकटो भूत्वा दुःखं नाशय सर्वदा

Khi nào sầu khổ và tai ách khởi lên nơi chư thiên, ô Đấng tối thắng giữa hàng thần thánh, bấy giờ Ngài hãy tự hiển lộ và luôn luôn diệt trừ mọi khổ đau ấy.

Verse 39

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तो भगवानुद्रो ब्रह्मणा हरिणामरैः । युगपत्प्राह तुष्टात्मा तथेत्यस्तु निरंतरम्

Sanatkumāra thưa: Được Brahmā, Hari (Viṣṇu) cùng chư thiên đồng thanh thỉnh cầu, Đức Thế Tôn Rudra, lòng hoan hỷ, liền đáp ngay: “Đúng vậy; hãy thành tựu như thế, không gián đoạn.”

Verse 40

स्तवैरेतैश्च तुष्टोऽस्मि दास्यामि सर्वदा ध्रुवम् । यदभीष्टतमं लोके पठतां शृण्वतां सुराः

“Nhờ những lời tán tụng này, Ta đã mãn nguyện. Hỡi chư thiên, Ta sẽ chắc chắn ban cho—luôn luôn, không sai chạy—điều được ước vọng nhất ở đời này cho người tụng đọc và cho người lắng nghe.”

Verse 41

इत्युक्त्वा शंकरः प्रीतो देवदुःखहरस्सदा । सर्वदेवप्रियं यद्वै तत्सर्वं च प्रदत्तवान्

Nói xong, Śaṅkara—Đấng hằng diệt trừ sầu khổ của chư thiên—hoan hỷ, và Ngài đã ban trọn vẹn mọi điều thân thiết và lợi ích cho toàn thể các deva.