पूजाविधिः (Pūjā-vidhiḥ) — The Supreme Procedure of Worship (Morning Observances)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि पूजाविधिमनुत्तमम् । श्रूयतामृषयो देवास्सर्वकामसुखावहम्

Phạm Thiên nói: “Từ đây về sau, ta sẽ tuyên thuyết pháp thức thờ phụng vô thượng. Hỡi các hiền thánh và chư thiên, hãy lắng nghe—nghi lễ này ban niềm an lạc, làm viên mãn mọi ước nguyện chân chính.”

Verse 2

ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय संस्मरेत्सांबकं शिवम् । कुर्यात्तत्प्रार्थनां भक्त्या सांजलिर्नतमस्तकः

Vào giờ brāhma-muhūrta, hãy thức dậy và tưởng niệm Śiva—Sāmbaka, Đấng hiệp nhất cùng Śakti. Với lòng sùng kính, hãy dâng lời cầu nguyện lên Ngài, chắp tay và cúi đầu cung kính.

Verse 3

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ देवेश उत्तिष्ठ हृदयेशय । उत्तिष्ठ त्वमुमास्वामिन्ब्रह्माण्डे मंगलं कुरु

“Hãy trỗi dậy, hãy trỗi dậy, ô Chúa tể của chư thiên; hãy trỗi dậy, ô Đấng ngự trong tim, làm chủ trái tim. Hãy trỗi dậy, ô Bậc Phu quân của Umā, và ban cát tường cho vũ trụ này (brahmāṇḍa).”

Verse 4

जानामि धर्मं न च मे प्रवृत्तिर्जानाम्यधर्मं न च मे निवृत्तिः । त्वया महादेव हृदिस्थितेन यथा नियुक्तोऽस्मि तथा करोमि

Con biết điều gì là dharma, nhưng trong con không có thôi thúc chân thật để theo; con biết điều gì là adharma, nhưng trong con không có sức để lìa bỏ. Ôi Mahādeva, Đấng ngự trong tim con, Ngài dẫn dắt thế nào thì con hành động như vậy.

Verse 5

इत्युक्त्वा वचनं भक्त्या स्मृत्वा च गुरुपादके । बहिर्गच्छेद्दक्षिणाशां त्यागार्थं मलमूत्रयोः

Nói xong như vậy, với lòng sùng kính tưởng niệm đôi chân của Guru, người ấy nên ra ngoài, hướng về phương Nam, để thải bỏ phân và nước tiểu.

Verse 6

देहशुद्धिं ततः कृत्वा स मृज्जलविशोधनैः । हस्तौ पादौ च प्रक्षाल्य दंतधावनमाचरेत्

Rồi, sau khi tịnh thân bằng cách rửa sạch với đất (đất sét) và nước, hãy rửa tay chân, và tiếp đó thực hành việc làm sạch răng—để chuẩn bị cho hạnh thanh tịnh và lễ bái.

Verse 7

दिवानाथे त्वनुदिते कृत्वा वै दंतधावनम् । मुखं षोडशवारं तु प्रक्षाल्यांजलिभिस्तथा

Trước khi Chúa của ban ngày (Mặt Trời) mọc, hãy thực sự làm sạch răng. Rồi, bằng những vốc nước, hãy súc rửa miệng mười sáu lần cũng theo cách ấy—để lập nên sự thanh tịnh bên ngoài làm chỗ nương cho việc thờ phụng Śiva.

Verse 8

षष्ठ्याद्यमाश्च तिथयो नवम्यर्कदिने तथा । वर्ज्यास्सुरर्षयो यत्नाद्भक्तेन रदधावने

Các bậc hiền thánh thần linh dạy rằng: những tithi bắt đầu từ ngày thứ sáu, cùng ngày thứ chín, và cả Chủ nhật, người sùng kính phải cẩn trọng kiêng tránh khi thực hành việc làm sạch răng.

Verse 9

यथावकाशं सुस्नायान्नद्यादिष्वथवा गृहे । देशकालाविरुद्धं च स्नानं कार्यं नरेण च

Tùy theo hoàn cảnh, con người nên tắm gội cho thanh tịnh—ở sông ngòi hay các nguồn nước khác, hoặc ngay tại nhà. Việc tắm phải hợp với nơi chốn và thời khắc, không trái với chúng.

Verse 10

रवेर्दिने तथा श्राद्धे संक्रान्तौ ग्रहणे तथा । महादाने तथा तीर्थे ह्युपवासदिने तथा

Vào các ngày Chủ nhật, trong lễ śrāddha, lúc saṅkrānti, khi có nhật thực hay nguyệt thực, trong dịp đại thí (mahādāna), tại các thánh địa (tīrtha), và cả những ngày trai giới (upavāsa)—đều là những thời điểm đặc biệt thích hợp cho các pháp hành kính thờ Śiva.

Verse 11

अशौचेप्यथवा प्राप्ते न स्नायादुष्णवारिणा । यथा साभिमुखंस्नायात्तीर्थादौ भक्तिमान्नरः

Dẫu đã rơi vào trạng thái bất tịnh (aśauca), cũng không nên tắm bằng nước nóng. Trái lại, tại bến thánh hay nơi linh thiêng, người có lòng bhakti hãy tắm một cách cung kính, hướng mặt trực diện về nơi ấy, để việc tắm trở thành một lễ hiến dâng của thanh tịnh và sùng kính.

Verse 12

तैलाभ्यंगं च कुर्वीत वारान्दृष्ट्वा क्रमेण च । नित्यमभ्यंगके चैव वासितं वा न दूषितम्

Nên xoa bóp bằng dầu, quan sát các ngày thích hợp theo thứ tự. Vật dùng hằng ngày để xoa bóp—dù đã ướp hương—cũng không bị xem là ô uế.

Verse 13

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने शिवपूजन वर्णनो नाम त्रयोदशोध्यायः

Như vậy kết thúc chương mười ba, mang tên “Mô tả việc thờ phụng Śiva”, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc Rudra-saṃhitā thứ hai, phần thứ nhất, trong thiên truyện về Sáng tạo.

Verse 14

देशं कालं विचार्यैवं स्नानं कुर्याद्यथा विधि । उत्तराभिमुखश्चैव प्राङ्मुखोप्यथवा पुनः

Vì vậy, sau khi xét kỹ nơi chốn và thời khắc cho thích hợp, hãy tắm gột theo đúng nghi thức đã định—quay mặt về phương Bắc, hoặc lại quay mặt về phương Đông.

Verse 15

उच्छिष्टेनैव वस्त्रेण न स्नायात्स कदाचन । शुद्धवस्त्रेण संस्नायात्तद्देवस्मरपूर्वकम्

Chớ bao giờ tắm bằng tấm vải ô uế (ucchiṣṭa). Trái lại, hãy tắm với vải sạch, trước hết tưởng niệm chính vị Thần ấy—Đức Śiva—để việc tắm trở thành sự thờ phụng và thanh tịnh.

Verse 16

परधार्य्यं च नोच्छिष्टं रात्रौ च विधृतं च यत् । तेन स्नानं तथा कार्यं क्षालितं च परित्यजेत्

Nếu đã mặc y phục của người khác, hoặc chạm vào vật ô uế (ucchiṣṭa), hoặc mang thứ gì trên thân suốt qua đêm, thì phải đúng phép mà tắm gột thanh tịnh; và những gì đã được giặt rửa (để trừ uế) thì nên bỏ đi.

Verse 17

तर्पणं च ततः कार्यं देवर्षिपितृतृप्तिदम् । धौतवस्त्रं ततो धार्यं पुनराचमनं चरेत्

Sau đó, nên thực hành tarpaṇa (dâng nước), khiến chư thiên, các thánh hiền thiên giới và tổ tiên được thỏa mãn. Kế đó, mặc y phục vừa giặt sạch và lại thực hiện ācamana (nghi thức nhấp nước thanh tịnh) một lần nữa.

Verse 18

शुचौ देशे ततो गत्वा गोमयाद्युपमार्जिते । आसनं च शुभं तत्र रचनीयं द्विजोत्तमाः

Rồi đi đến một nơi thanh tịnh—được quét dọn bằng phân bò và các vật tương tự—và tại đó hãy sắp đặt một chỗ ngồi cát tường, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.

Verse 19

शुद्धकाष्ठसमुत्पन्नं पूर्णं स्तरितमेव वा । चित्रासनं तथा कुर्यात्सर्वकामफलप्र दम्

Nên chuẩn bị một chỗ ngồi (āsana) làm từ gỗ thanh tịnh—hoặc nguyên vẹn, hoặc được trải phủ đúng cách—và tạo thành một āsana trang sức. Khi dùng trong sự thờ phụng Chúa Śiva, āsana ấy trở thành đấng ban quả báo cho mọi điều mong cầu.

Verse 20

यथायोग्यं पुनर्ग्राह्यं मृगचर्मादिकं च यत् । तत्रोपविश्य कुर्वीत त्रिपुंड्रं भस्मना सुधीः

Rồi, tùy theo phép tắc, người hành giả trí tuệ nên lại chọn lấy chỗ ngồi thích hợp—như da nai và các loại tương tự. Ngồi nơi ấy, người ấy nên bôi Tripuṇḍra bằng tro thánh (bhasma).

Verse 21

जपस्तपस्तथा दानं त्रिपुण्ड्रात्सफलं भवेत् । अभावे भस्मनस्तत्र जलस्यादि प्रकीर्तितम्

Japa (tụng niệm), tapas (khổ hạnh), và dāna (bố thí) chỉ thật sự kết quả khi đi cùng Tripuṇḍra—ba vạch tro thánh. Nếu không có bhasma, thì các phương tiện thay thế, bắt đầu từ nước, cũng được kinh điển tuyên dạy cho nghi thức ấy.

Verse 22

एवं कृत्वा त्रिपुंड्रं च रुद्राक्षान्धारयेन्नरः । संपाद्य च स्वकं कर्म पुनराराधयेच्छिवम्

Làm như vậy, sau khi bôi Tripuṇḍra (ba vạch tro thiêng), người ấy nên đeo chuỗi hạt Rudrākṣa; rồi sau khi chu toàn bổn phận được quy định của mình, lại tiếp tục thờ phụng Śiva.

Verse 23

पुनराचमनं कृत्वा त्रिवारं मंत्रपूर्वकम् । एकं वाथ प्रकुर्याच्च गंगाबिन्दुरिति ब्रुवन्

Lại làm ācamana, trước hết tụng mantra, rồi nhấp nước thanh tịnh ba lần. Hoặc cũng có thể chỉ làm một lần, miệng nói: “(đây là) một giọt nước Gaṅgā”, để thánh hóa hành vi ấy.

Verse 24

अन्नोदकं तथा तत्र शिवपूजार्थमाहरेत् । अन्यद्वस्तु च यत्किंचिद्यथाशक्ति समीपगम्

Tại đó, nên mang cơm (thực phẩm) và nước để phụng thờ Śiva; và bất cứ vật gì khác có sẵn gần bên, tùy theo khả năng của mình, cũng nên dâng cúng cho việc thờ phụng Ngài.

Verse 25

कृत्वा स्थेयं च तत्रैव धैर्यमास्थाय वै पुनः । अर्घं पात्रं तथा चैकं जलगंधाक्षतैर्युतम्

Sau khi an trú vững vàng ngay tại đó, và lại giữ tâm kiên định, hành giả nên chuẩn bị một bình arghya duy nhất—đựng nước, được ướp hương, và kèm theo akṣata (gạo nguyên hạt)—để dâng trong lễ thờ Śiva.

Verse 26

दक्षिणांसे तथा स्थाप्यमुपचारस्य क्लृप्तये । गुरोश्च स्मरणं कृत्वा तदनुज्ञामवाप्य च

Bấy giờ, để sắp đặt các nghi thức cúng dường cho đúng phép, hãy đặt vật ấy lên vai phải; rồi tưởng niệm Guru (bậc Đạo sư) và xin nhận sự cho phép của Ngài để tiếp tục tiến hành.

Verse 27

संकल्पं विधिवत्कृत्वा कामनां च नियुज्य वै । पूजयेत्परया भक्त्या शिवं सपरिवारकम्

Sau khi lập saṅkalpa đúng nghi pháp, và hướng tâm nguyện cùng mục đích cho ngay chánh, hãy thờ phụng Đức Śiva cùng toàn thể quyến thuộc thần linh của Ngài bằng lòng sùng kính tối thượng.

Verse 28

मुद्रामेकां प्रदर्श्यैव पूजयेद्विघ्नहारकम् । सिंदुरादिपदार्थैश्च सिद्धिबुद्धिसमन्वितम्

Chỉ cần biểu hiện một mudrā theo quy định, hãy thờ phụng Gaṇeśa—Đấng trừ chướng ngại; và trang nghiêm Ngài bằng chu sa cùng các phẩm vật cúng dường khác—Ngài được Siddhi và Buddhi hầu cận.

Verse 29

लक्षलाभयुतं तत्र पूजयित्वा नमेत्पुनः । चतुर्थ्यंतैर्नामपदैर्नमोन्तैः प्रणवादिभिः

Tại đó, sau khi thờ cúng Ngài bằng lễ vật đem lại công đức như trăm nghìn lần, người ấy nên lại cúi lạy. Rồi nên dâng lời đảnh lễ bằng các danh xưng ở cách tặng (dative), kết bằng “namaḥ”, bắt đầu với Praṇava “Oṁ”.

Verse 30

क्षमाप्यैनं तदा देवं भ्रात्रा चैव समन्वितम् । पूजयेत्परया भक्त्या नमस्कुर्यात्पुनः पुनः

Rồi, cùng với người anh (em) của mình, hãy cầu xin vị Chúa Tối Linh ấy tha thứ. Sau đó, hãy thờ phụng Ngài bằng lòng sùng kính tối thượng và cúi lạy hết lần này đến lần khác.

Verse 31

द्वारपालं सदा द्वारि तिष्ठंतं च महोदरम् । पूजयित्वा ततः पश्चात्पूजयेद्गिरिजां सतीम्

Trước hết, hãy thờ cúng Mahodara, vị hộ vệ cửa luôn tỉnh thức đứng nơi ngưỡng cửa. Sau đó, hãy tiến hành thờ phụng Satī, Girijā (Ái nữ của Núi), với lòng tôn kính xứng đáng.

Verse 32

चंदनैः कुंकुमैश्चैव धूपैर्दीपैरनेकशः । नैवेद्यैर्विविधैश्चैव पूजयित्वा ततश्शिवम्

Với bột đàn hương và nghệ tây, với hương trầm và nhiều loại đèn, cùng các phẩm vật thực cúng dường đa dạng, hãy thờ phụng Đức Śiva; đã kính lễ tôn vinh Śiva như vậy rồi, người hành lễ tiếp tục nghi thức với lòng sùng kính.

Verse 33

नमस्कृत्य पुनस्तत्र गच्छेच्च शिवसन्निधौ । यदि गेहे पार्थिवीं वा हैमीं वा राजतीं तथा

Sau khi đảnh lễ, lại tiến đến gần trước sự hiện diện của Śiva. Nếu trong nhà có Śiva-liṅga làm bằng đất, hoặc bằng vàng, hoặc cũng bằng bạc, thì hãy đến gần và thờ phụng theo đúng cách ấy.

Verse 34

धातुजन्यां तथैवान्यां पारदां वा प्रकल्पयेत् । नमस्कृत्य पुनस्तां च पूजयेद्भक्तितत्परः

Nên tạo tác vật ấy từ chất sinh từ khoáng, hoặc từ một chất thích hợp khác, hay thậm chí từ thủy ngân; rồi lại cúi lạy, và thờ cúng với lòng sùng kính nhất tâm hướng về Śiva.

Verse 35

तस्यां तु पूजितायां वै सर्वे स्युः पूजितास्तदा । स्थापयेच्च मृदा लिंगं विधाय विधिपूर्वकम्

Khi Nàng được thờ cúng đúng nghi thức, thì quả thật mọi vị đều được thờ cúng nhờ đó. Rồi nên theo đúng pháp nghi mà nặn một liṅga bằng đất sét và an vị trang nghiêm để phụng thờ.

Verse 36

कर्तव्यं सर्वथा तत्र नियमास्स्वगृहे स्थितैः । प्राणप्रतिष्ठां कुर्वीत भूतशुद्धिं विधाय च

Trong pháp thờ cúng ấy, những người ở tại gia phải luôn giữ trọn các giới luật đã định. Sau khi thực hành bhūta-śuddhi (tịnh hóa các đại), rồi mới tiến hành prāṇa-pratiṣṭhā, an trí sinh khí vào thánh tướng.

Verse 37

दिक्पालान्पूजयेत्तत्र स्थापयित्वा शिवालये । गृहे शिवस्सदा पूज्यो मूलमंत्राभियोगतः

Sau khi an vị các vị Hộ phương (dikpāla) tại đó trong đền Śiva, hãy thờ cúng các vị ấy. Ngay trong nhà mình cũng vậy, Śiva phải luôn được phụng thờ, đúng phép với mūla-mantra (chân ngôn căn bản của phái Śaiva).

Verse 38

तत्र तु द्वारपालानां नियमो नास्ति सर्वथा । गृहे लिंगं च यत्पूज्यं तस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितम्

Trong việc thờ cúng tại gia như thế, tuyệt nhiên không có quy định bắt buộc về các vị Hộ môn (dvārapāla). Vì khi liṅga được thờ trong nhà, thì mọi sự đều được xem là đã an lập ngay trong chính liṅga ấy.

Verse 39

पूजाकाले च सांगं वै परिवारेण संयुतम् । आवाह्य पूजयेद्देवं नियमोऽत्र न विद्यते

Vào lúc cúng lễ, hãy thỉnh mời và tôn thờ vị Deva—Đức Śiva—cùng với toàn thể thân phần (sāṅga, tức sự hiển lộ trọn vẹn) và đoàn tùy tùng của Ngài. Trong việc này không đặt ra hạn chế cứng nhắc; chính lòng thành kính là quy tắc.

Verse 40

शिवस्य संनिधिं कृत्वा स्वासनं परिकल्पयेत् । उदङ्मुखस्तदा स्थित्वा पुनराचमनं चरेत्

Sau khi an lập sự hiện diện (nội tâm) của Đức Śiva, hãy sắp đặt chỗ ngồi của mình để hành lễ. Rồi đứng quay mặt về phương bắc và thực hiện ācamana một lần nữa, như sự thanh tịnh được làm mới.

Verse 41

प्रक्षाल्य हस्तौ पश्चाद्वै प्राणायामं प्रकल्पयेत् । मूलमंत्रेण तत्रैव दशावर्तं नयेन्नरः

Sau khi rửa tay, hãy thực hành prāṇāyāma. Ngay tại đó, dùng mūla-mantra (thần chú gốc của Śiva), hành giả nên thực hiện đủ mười lần.

Verse 42

पंचमुद्राः प्रकर्तव्याः पूजावश्यं करेप्सिताः । एता मुद्राः प्रदर्श्यैव चरेत्पूजाविधिं नरः

Người muốn hành pūjā đúng kỷ luật nhất định phải thực hiện năm thủ ấn (pañca-mudrā). Chỉ sau khi biểu hiện các mudrā ấy, người ta mới tiến hành nghi thức pūjā theo phép.

Verse 43

दीपं कृत्वा तदा तत्र नमस्कारं गुरोरथ । बध्वा पद्मासनं तत्र भद्रासनमथापि वा

Bấy giờ, sau khi thắp đèn tại đó, hành giả nên cúi lạy đảnh lễ Guru (bậc Thầy). Kế đó, hãy ngồi tại đó trong tư thế Padmāsana (kiết già hoa sen), hoặc trong Bhadrāsana (tư thế ngồi cát tường).

Verse 44

उत्तानासनकं कृत्वा पर्यंकासनकं तथा । यथासुखं तथा स्थित्वा प्रयोगं पुनरेव च

Sau khi an trụ tư thế gọi là Uttānāsana, và cũng an trụ tư thế gọi là Paryaṅkāsana, hãy ngồi theo cách nào vững chãi và an lạc. Rồi lại tiếp tục thực hành pháp môn đã được chỉ dạy (thờ phụng/thiền định).

Verse 45

कृत्वा पूजां पुराजातां वट्टकेनैव तारयेत् । यदि वा स्वयमेवेह गृहे न नियमोऽस्ति च

Sau khi cử hành lễ thờ phụng theo truyền thống từ thời xưa, hãy hoàn mãn nghi lễ ấy dù chỉ bằng bánh cúng đơn sơ gọi là vaṭṭaka. Hoặc nếu trong gia đình mình không có quy định cố định hay sự giữ giới nghiêm ngặt, thì cũng có thể tự mình thực hiện tại đây theo cách ấy.

Verse 46

पश्चाच्चैवार्घपात्रेण क्षारयेल्लिंगमुत्तमम् । अनन्यमानसो भूत्वा पूजाद्रव्यं निधाय च

Sau đó, dùng bình arghya mà cẩn trọng tẩy rửa Liṅga tối thượng. Khi tâm chuyên nhất, không vướng niệm khác, liền đặt và sắp bày các phẩm vật cúng dường.

Verse 47

पश्चाच्चावाहयेद्देवं मंत्रेणानेन वै नरः । कैलासशिखरस्थं च पार्वतीपतिमुत्तमम्

Sau đó, người hành lễ hãy dùng chính thần chú này mà thỉnh mời Thần—Śiva, bậc tối thượng, phu quân của Pārvatī, ngự trên đỉnh Kailāsa.

Verse 48

यथोक्तरूपिणं शंभुं निर्गुणं गुणरूपिणम् । पंचवक्त्रं दशभुजं त्रिनेत्रं वृषभध्वजम्

Con chiêm niệm Śambhu đúng như hình tướng đã được nói: Śiva vượt ngoài mọi phẩm tính (nirguṇa) mà vẫn thị hiện hình tướng có phẩm tính (saguṇa); năm mặt, mười tay, ba mắt, và mang cờ hiệu có bò thiêng trên đó.

Verse 49

कर्पूरगौरं दिव्यांगं चन्द्रमौलिं कपर्दिनम् । व्याघ्रचर्मोत्तरीयं च गजचर्माम्बरं शुभम्

Ngài trắng như long não, thân thể thần diệu rạng ngời; đội vầng trăng làm miện, tóc bện cuộn thành búi. Ngài khoác da hổ làm áo choàng, và mặc da voi cát tường làm y phục—đó là thánh tướng của Đức Śiva cần được quán niệm.

Verse 50

वासुक्यादिपरीतांगं पिनाकाद्यायुधान्वितम् । सिद्धयोऽष्टौ च यस्याग्रे नृत्यंतीह निरंतरम्

Tứ chi Ngài được Vāsuki và các thần xà khác quấn quanh; Ngài trang nghiêm với các vũ khí, trước hết là cung Pināka. Trước mặt Ngài, tám Siddhi không ngừng múa, luôn hầu cận Đức Śiva.

Verse 51

जयजयेति शब्दश्च सेवितं भक्त पूजकैः । तेजसा दुःसहेनैव दुर्लक्ष्यं देवसेवितम्

Tiếng hô “Jaya! Jaya!” vang lên, được những người sùng kính thờ phụng Ngài nâng niu. Nhưng do hào quang rực rỡ khó kham ấy, Ngài thật khó chiêm ngưỡng—dẫu chính chư thiên cũng đang tôn thờ Ngài.

Verse 52

शरण्यं सर्वसत्त्वानां प्रसन्नमुखपंकजम् । वेदैश्शास्त्रैर्यथा गीतं विष्णुब्रह्मनुतं सदा

Ngài là nơi nương tựa của muôn loài, gương mặt như hoa sen luôn an hòa và từ ái. Như Veda và Śāstra đã ca ngợi, Ngài hằng được Viṣṇu và Brahmā tôn kính không ngơi.

Verse 53

भक्तवत्सलमानंदं शिवमावाहयाम्यहम् । एवं ध्वात्वा शिवं साम्बमासनं परिकल्पयेत्

“Con thỉnh mời Đức Śiva—đấng hoan lạc và hết lòng thương mến người sùng kính.” Như vậy, sau khi quán niệm Śiva cùng Ambā (Umā), người ta nên cung kính sắp đặt một chỗ ngồi (āsana) cho Ngài.

Verse 54

चतुर्थ्यंतपदेनैव सर्वं कुर्याद्यथाक्रमम् । ततः पाद्यं प्रदद्याद्वै ततोर्घ्यं शंकराय च

Dùng lời ở cách tặng (cách thứ tư), hãy thực hiện mọi lễ vật theo đúng thứ tự. Sau đó dâng nước rửa chân (pādya), rồi cũng dâng arghya lên Śaṅkara.

Verse 55

ततश्चाचमनं कृत्वा शंभवे परमात्मने । पश्चाच्च पंचभिर्द्रव्यैः स्नापयेच्छंकरं मुदा

Rồi, sau khi thực hành ācamana (nghi thức nhấp nước thanh tịnh) dâng lên Śambhu, Đấng Tối Thượng Ngã, hãy hoan hỷ tắm gội Śaṅkara bằng năm vật phẩm thiêng.

Verse 56

वेदमंत्रैर्यथायोग्यं नामभिर्वा समंत्रकैः । चतुर्थ्यंतपदैर्भक्त्या द्रव्याण्येवार्पयेत्तदा

Bấy giờ, với lòng sùng kính, hành giả nên dâng các vật phẩm nghi lễ lên Śiva—hoặc tụng các thần chú Veda cho hợp nghi, hoặc xưng các Thánh Danh của Ngài kèm theo thần chú—và đọc các câu dâng cúng theo cách cách dative, kết thúc bằng “-āya”, đúng như pháp định.

Verse 57

तथाभिलषितं द्रव्यमर्पयेच्छंकरोपरि । ततश्च वारुणं स्नानं करणीयं शिवाय वै

Cũng theo cách ấy, người ta nên dâng những vật liệu mong cầu lên Śaṅkara (Śiva). Sau đó, vì Śiva, nhất định phải cử hành Varuṇa-snāna—nghi thức tắm gội thanh tịnh bằng nước đã được gia trì.

Verse 58

सुगंधं चंदनं दद्यादन्यलेपानि यत्नतः । ससुगंधजलेनैव जलधारां प्रकल्पयेत्

Cẩn trọng, nên dâng gỗ đàn hương thơm và các loại hương liệu xoa bôi khác; và chỉ dùng nước thơm, hãy sắp đặt một dòng nước chảy liên tục để làm lễ abhiṣeka dâng lên Đức Śiva.

Verse 59

वेदमंत्रैः षडंगैर्वा नामभी रुद्रसंख्यया । यथावकाशं तां दत्वा वस्त्रेण मार्जयेत्ततः

Dùng các thần chú Veda, hoặc các thần chú sáu chi (ṣaḍaṅga), hoặc xưng tụng các danh hiệu của Rudra theo đúng số lượng quy định; tùy nghi mà dâng nước tịnh ấy. Rồi sau đó, dùng vải lau sạch vật hay nơi thờ phụng.

Verse 60

पश्चादाचमनं दद्यात्ततो वस्त्रं समर्पयेत । तिलाश्चैव जवा वापि गोधूमा मुद्गमाषकाः

Sau đó, hãy dâng nghi thức ācamanam—nhấp nước tịnh để thanh lọc; rồi dâng vải. Cũng có thể dâng hạt mè, lúa mạch, lúa mì, đậu xanh và đậu đen—những loại ngũ cốc, đậu hạt—làm lễ vật chí thành trong thờ phụng Śiva.

Verse 61

अर्पणीयाः शिवायैव मंत्रैर्नानाविधैरपि । ततः पुष्पाणि देयानि पंचास्याय महात्मने

Những lễ vật ấy chỉ nên dâng lên Śiva, kèm theo các thần chú đa dạng. Rồi sau đó, hãy dâng hoa lên Đấng Đại Tâm, vị Chúa Năm Mặt—Pañcāsya.

Verse 62

प्रतिवक्त्रं यथाध्यानं यथायोग्याभिलाषतः । कमलैश्शतपत्रैश्च शंखपुष्पैः परैस्तथा

Tùy theo pháp quán niệm được chỉ dạy cho từng diện (mặt) và phù hợp với khả năng cùng ước nguyện chân thành của mình, hãy dâng hoa sen, hoa trăm cánh, những đóa hoa tựa vỏ ốc, và các loài hoa thượng diệu khác nữa.

Verse 63

कुशपुष्पैश्च धत्तूरैर्मंदारैर्द्रोणसंभवैः । तथा च तुलसीपत्रैर्बिल्वपत्रैर्विशेषतः

Nên thờ phụng Đức Śiva bằng hoa kuśa, hoa dhattūra, hoa mandāra và các loài hoa sinh từ droṇa; lại dâng cả lá tulasī—nhưng đặc biệt hơn hết là lá bilva.

Verse 64

पूजयेत्परया भक्त्या शंकरं भक्तवत्सलम् । सर्वाभावे बिल्वपत्रमपर्णीयं शिवाय वै

Hãy thờ phụng Śaṅkara, Đấng trìu mến người sùng tín, bằng lòng chí thành tối thượng. Dẫu mọi vật đều thiếu, vẫn nên dâng lá bilva (lá không thủng) lên Đức Śiva.

Verse 65

बिल्वपत्रार्पणेनैव सर्वपूजा प्रसिध्यति । ततस्सुगंधचूर्णं वै वासितं तैलमुत्तमम्

Chỉ bằng việc dâng lá bilva thôi, toàn bộ lễ thờ phụng cũng được viên mãn và thành tựu. Sau đó, nên dâng bột hương thơm và loại dầu thơm thượng hảo.

Verse 66

अर्पणीयं च विविधं शिवाय परया मुदा । ततो धूपं प्रकर्तव्यो गुग्गुलागुरुभिर्मुदा

Với niềm hoan hỷ tối thượng, hãy dâng lên Đức Śiva các phẩm vật cúng dường đa dạng. Rồi với lòng sùng kính, hãy chuẩn bị và dâng hương (dhūpa) làm từ nhựa guggulu và gỗ thơm aguru, trong tâm hoan lạc.

Verse 67

दीपो देयस्ततस्तस्मै शंकराय घृतप्लुतः । अर्घं दद्यात्पुनस्तस्मै मंत्रेणानेन भक्तितः

Bấy giờ, nên dâng một ngọn đèn thấm đẫm bơ ghee lên Đức Śaṅkara. Lại nữa, với lòng sùng kính, hãy dâng arghya (nước cúng kính) lên Ngài, kèm theo thần chú này.

Verse 68

कारयेद्भावतो भक्त्या वस्त्रेण मुखमार्जनम् । रूपं देहि यशो देहि भोगं देहि च शंकर

Với lòng sùng kính từ tâm, hãy dùng khăn lau nhẹ gương mặt của Ngài, rồi khấn nguyện: “Ôi Śaṅkara, xin ban cho con vẻ đẹp hình dung; xin ban danh tiếng tốt lành; và xin ban những hưởng thụ xứng đáng.”

Verse 69

भुक्तिमुक्तिफलं देहि गृहीत्वार्घं नमोस्तु ते । ततो देयं शिवायैव नैवेद्यं विविधं शुभम्

“Xin ban cho con quả phúc của hưởng thụ thế gian và giải thoát. Sau khi Ngài thọ nhận lễ arghya này, con kính đảnh lễ Ngài. Rồi sau đó, các phẩm vật naivedya cát tường, đủ mọi loại, chỉ nên dâng lên riêng Đức Śiva.”

Verse 70

तत आचमनं प्रीत्या कारयेद्वा विलम्बतः । ततश्शिवाय ताम्बूलं सांगोपाङ्गं विधाय च

Sau đó, với lòng hoan hỷ sùng kính, nên thỉnh (Đấng) thực hiện nghi thức súc miệng uống nước ācamana, hoặc làm một cách thong thả, không vội. Rồi bày trầu cau (tāmbūla) làm lễ vật, đủ các món kèm theo đúng phép, mà dâng lên Đức Śiva.

Verse 71

कुर्यादारार्तिकं पञ्चवर्तिकामनुसंख्यया । पादयोश्च चतुर्वारं द्विःकृत्वो नाभिमण्डले

Nên cử hành lễ ārati với ngọn đèn có năm tim, đúng theo số lần đã truyền dạy. Hãy đưa đèn bốn lượt trước đôi chân Ngài, và hai lượt trước vòng rốn—như thế dâng ánh sáng cung kính lên Saguna Śiva theo pháp đã chỉ bày.

Verse 72

एककृत्वे मुखे सप्तकृत्वः सर्वाङ्गं एव हि । ततो ध्यानं यथोक्तं वै कृत्वा मंत्रमुदीरयेत्

Hãy thoa một lần lên mặt và bảy lần khắp toàn thân. Rồi, sau khi hành thiền đúng như lời dạy, hãy cất tiếng tụng niệm thần chú.

Verse 73

यथासंख्यं यथाज्ञानं कुर्यान्मंत्रविधिन्नरः । गुरूपदिष्टमार्गेण कृत्वा मंत्रजपं सुधीः

Người hành trì nên thực hành thần chú đúng theo nghi pháp—đúng số lần và tùy theo sự hiểu biết của mình. Bậc trí, sau khi trì tụng (japa) thần chú, hãy tiến bước theo con đường do Guru chỉ dạy.

Verse 74

गुरूपदिष्टमार्गेण कृत्वा मन्त्रमुदीरयेत् । यथासंख्यं यथाज्ञानं कुर्यान्मंत्रविधिन्नरः

Theo con đường được Guru chỉ dạy, sau khi thực hiện nghi thức đã định, nên tụng niệm thần chú. Người hành trì phải làm pháp môn thần chú đúng theo số lần và theo sự hiểu biết của mình—y như phép tắc của thần chú đã truyền dạy.

Verse 75

स्तोत्रैर्नानाविधैः प्रीत्या स्तुवीत वृषभध्वजम् । ततः प्रदक्षिणां कुर्याच्छिवस्य च शनैश्शनैः

Với lòng hoan hỷ và mến kính, nên ca tụng Đấng mang cờ hình Bò (Śiva) bằng nhiều loại thánh tụng. Rồi sau đó, hãy nhiễu quanh Śiva chậm rãi, cung kính.

Verse 76

नमस्कारांस्ततः कुर्यात्साष्टांगं विधिवत्पुमान् । ततः पुष्पांजलिदेंयो मंत्रेणानेन भक्तितः

Rồi người thờ phụng phải đúng pháp thực hiện lễ đảnh lễ kiểu bát chi (nằm phủ phục tám phần). Sau đó, với lòng thành, hãy dâng một nắm hoa (puṣpāñjali), kèm theo chính thần chú này.

Verse 77

शंकराय परेशाय शिवसंतोषहेतवे । अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानाद्यद्यत्पूजादिकं मया

Kính dâng lên Śaṅkara—Đấng Tối Thượng—Đấng làm nhân duyên cho niềm hoan hỷ của Śiva: mọi việc cúng dường và các hạnh sự khác do con đã làm, dù vì vô minh hay với hiểu biết, xin đều được hiến dâng về Ngài.

Verse 78

कृतं तदस्तु सफलं कृपया तव शंकर । तावकस्त्वद्गतप्राण त्वच्चित्तोहं सदा मृड

Ôi Śaṅkara, nhờ lòng từ bi của Ngài, xin cho những điều đã làm được kết quả viên mãn. Con thuộc về Ngài mà thôi—hơi thở sinh mệnh nương nơi Ngài, tâm con luôn an trụ nơi Ngài, ôi Mṛḍa.

Verse 79

इति विज्ञाय गौरीश भूतनाथ प्रसीद मे । भूमौ स्खलितवादानां भूमिरेवावलंबनम्

Biết như vậy rồi, ô Đấng của Gaurī, ô Chúa tể muôn loài—xin thương xót con. Vì kẻ mà lời nói lỡ trượt khi đang đứng trên mặt đất, thì chính mặt đất ấy là chỗ nương tựa duy nhất.

Verse 80

त्वयि जातापराधानां त्वमेव शरणं प्रभो । इत्यादि बहु विज्ञप्तिं कृत्वा सम्यग्विधानतः

“Lạy Chúa tể, đối với những ai đã phạm lỗi với Ngài, chỉ Ngài là nơi nương tựa.” Nói như thế và còn nhiều lời khẩn cầu khác, người ấy đã khiêm cung tâu thỉnh nhiều lần, thực hành đúng nghi thức.

Verse 82

पुष्पांजलिं समर्प्यैव पुनः कुर्यान्नतिं मुहुः । स्वस्थानं गच्छ देवेश परिवारयुतः प्रभो । पूजाकाले पुनर्नाथ त्वया गंतव्यमादरात् । इति संप्रार्थ्य वहुशश्शंकरं भक्तवत्सलम्

Sau khi dâng một nắm hoa, lại nên cúi lạy nhiều lần và khẩn nguyện: “Lạy Đấng Chủ của chư thiên, lạy Chúa tể—xin Ngài trở về nơi ngự của Ngài cùng quyến thuộc. Nhưng lạy Thánh Chủ, đến thời cúng lễ, xin Ngài vì lòng từ bi lại giáng lâm.” Như thế, người ta hết lần này đến lần khác cầu thỉnh Śaṅkara, Đấng luôn thương mến kẻ sùng kính.

Verse 83

विसर्जयेत्स्वहृदये तदपो मूर्ध्नि विन्यसेत् । इति प्रोक्तमशेषेण मुनयः शिवपूजनम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं चैव किमन्यच्छ्रोतुमर्हथ

Hãy thả (nước ấy) vào chính trái tim mình, rồi đặt nước đã được gia trì ấy lên đỉnh đầu. Như vậy, hỡi các bậc hiền triết, phép thờ phụng Śiva đã được giảng dạy trọn vẹn. Pháp ấy ban cả phúc lạc thế gian (bhukti) lẫn giải thoát (mukti); còn điều gì hơn nữa mà các ngài đáng được nghe?