Rig Veda 8.63.7: Mandala 8, Sukta 63, Mantra 7

Sukta 8.63

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

यत्पाञ्चजन्यया विशेन्द्रे घोषा असृक्षत । अस्तृणाद्बर्हणा विपोऽर्यो मानस्य स क्षयः ॥

Recitation with translationRig Veda 8.63.7

Transliteration

yát pā́ñca-janyayā viśéndre ghóṣā asṛ́kṣata | ástṛṇād barháṇā vipó’ryó mā́nasya sá kṣáyaḥ ||

Translation

Khi vì cộng đồng nhân loại sinh từ năm bộ tộc, những tiếng kêu của khát vọng được thả hướng về Indra, bấy giờ vị hiền triết có thị kiến linh hứng trải rộng tấm tọa cụ nâng cao (barhis). Đó chính là nơi cư ngụ của tâm thức đang trở thành Ārya—cao quý nhờ sự thăng tiến nội tại.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: when
• यत्: Adhikaraṇa (काल-सम्बन्ध) / सम्बन्धक
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यत् (सम्बन्ध-अव्यय)

• पाञ्चजन्यया: with/through the fivefold people (i.e., belonging to the five tribes)
• पाञ्चजन्यया: Karaṇa (साधन/हेतु) अथवा सहचर्य-निर्देशक
• Type: Adjective
• Root: पाञ्चजन्य (प्रातिपदिक; पञ्च-जन-सम्बन्धी)

• विशा: with the clan/people
• विशा: Karaṇa / सह (सम्बद्ध समुदाय)
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक; ‘जन/कुल/समुदाय’)

• इन्द्रे: in/for Indra
• इन्द्रे: Adhikaraṇa (आश्रय/विषय: ‘इन्द्र में/इन्द्र के लिए/इन्द्र के प्रसंग में’)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• घोषाः: shouts/cries (acclamations)
• घोषाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: घोष (प्रातिपदिक)

• असृक्षत: they let loose / sent forth
• असृक्षत: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु; ‘छोड़ना/प्रवाहित करना/उत्सर्जन करना’)

• अस्तृणात्: he spread (strewed)
• अस्तृणात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: स्तृ (धातु; ‘बिछाना/विस्तार करना’)

• बर्हणा: with the sacred grass/with the strewing (barhis)
• बर्हणा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: बर्हण (प्रातिपदिक; ‘बर्हिस्/स्तरण’ से सम्बन्धित)

• विपः: the inspired poets/priests
• विपः: Kartā (अस्तृणात् के कर्ता-समूह के रूप में) / सहकर्ता
• Type: Noun
• Root: विप्/विप (प्रातिपदिक; ‘कवि/विप्र’ वर्ग)

• अर्यः: the Arya (noble man)
• अर्यः: Kartā (मुख्य कर्ता/विषय) अथवा ‘विपः’ का विशेष्य
• Type: Noun
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• मानस्य: of the mind / mental
• मानस्य: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: मानस (प्रातिपदिक; ‘मनस्’ से)

• सः: he
• सः: Kartā/विषय-सूचक
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्षयः: dwelling/abode
• क्षयः: Kartā-सम्बन्धी विधेय (नाम-प्रत्ययार्थ: ‘वह (एक) निवास/आश्रय है’)
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक; ‘निवास/आवास/स्थिर-स्थान’)