Rig Veda 10.5.2: Mandala 10, Sukta 5, Mantra 2

Sukta 10.5

Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)

Devata: R̥ta / hidden cosmic powers (enigmatic; seer-centered)

Chandas: Jagatī (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

समानं नीळं वृषणो वसानाः सं जग्मिरे महिषा अर्वतीभिः । ऋतस्य पदं कवयो नि पान्ति गुहा नामानि दधिरे पराणि ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.5.2

Transliteration

samānáṃ nīḷáṃ vṛ́ṣaṇo vásānāḥ sáṃ jagmiré mahiṣā́ arvatī́bhiḥ | ṛtásya padáṃ kaváyo ní pānti guhā́ nā́māni dadhire párāṇi ||

Translation

Khoác cùng một tổ (nīḷa), những đấng hùng mãnh đã tụ hội cùng các chiến mã. Các thi nhân–hiền triết canh giữ bước chân của ṛta; trong chốn kín nhiệm họ đặt để những Danh xưng tối thượng.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समानम्: the same
• समानम्: कर्म (विशेष्य-नीळम्) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: समान- (प्रातिपदिक) < सम (PIE *sem- ‘one, same’)

• नीळम्: nest; resting-place (lair)
• नीळम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: नीळ- (प्रातिपदिक)

• वृषणः: the bulls; the vigorous ones
• वृषणः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वृषन्- (प्रातिपदिक) < √वृष् ‘to rain, be strong’

• वसानाः: wearing; clothed
• वसानाः: कर्तृ (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √वस् (वस्/वस) ‘to wear, clothe’ → वसान (कृदन्त)

• सम्: together
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• जग्मिरे: they have gone; they came together
• जग्मिरे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गम् ‘to go’

• महिषाः: buffaloes; mighty ones
• महिषाः: कर्तृ (वृषणः इत्यस्य समन्वय/अप्पोजिशन)
• Type: Noun
• Root: महिष- (प्रातिपदिक)

• अर्वतीभिः: with mares; with swift ones
• अर्वतीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: अर्वती- (प्रातिपदिक) < अर्वत् ‘steed, horse’

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ऋत- (प्रातिपदिक)

• पदम्: the step; track; place
• पदम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पद- (प्रातिपदिक)

• कवयः: the seers; poets
• कवयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कवि- (प्रातिपदिक)

• नि: down; in
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• पान्ति: they protect; they guard
• पान्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पा ‘to protect’

• गुहा: in secret; hiddenly
• गुहा: अधिकारण (गुप्ते/अन्तः)
• Type: Indeclinable
• Root: गुहा (अव्यय/निपात; ‘in secret’) < गुह्/गुह्य ‘hidden’

• नामानि: names
• नामानि: कर्म (दधिरे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: नामन्- (प्रातिपदिक)

• दधिरे: they have placed; they set
• दधिरे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा ‘to put, place’

• पराणि: far; remote; beyond
• पराणि: कर्म (नामानि इत्यस्य विशेषण)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पर- (प्रातिपदिक) → पराणि (नपुंसक बहुवचन; ‘remote/other’)