Rig Veda 1.154.4: Mandala 1, Sukta 154, Mantra 4

Sukta 1.154

Rishi: Dīrghatamas Āucathya

Devata: Viṣṇu

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

यस्य त्री पूर्णा मधुना पदान्यक्षीयमाणा स्वधया मदन्ति । य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.154.4

Transliteration

yásya trī́ pūrṇā́ mádhunā padā́ny akṣī́yamāṇā svadháyā mádanti | yá u tridhā́tu pṛthivī́m utá dyā́m éko dādhā́ra bhúvanāni víśvā ||

Translation

Ba bước chân của Ngài đầy mật ngọt, không cạn kiệt, hoan hỷ theo svadhā—luật tính tự hữu của mình. Chính Ngài, một mình, đã nâng đỡ đất và trời như nền tảng ba tầng, mang giữ mọi thế giới.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्री: three
• त्री: विशेषणम् (कर्तृ/कर्म-सम्बन्धे)
• Type: Numeral (Adjective)
• Root: त्रि (संख्या)

• पूर्णा: filled, full
• पूर्णा: विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (विशेषण-प्रातिपदिक)

• मधुना: with sweetness / with honey
• मधुना: करणम्
• Type: Noun
• Root: मधु (नाम-प्रातिपदिक)

• पदानि: steps, footprints, stations
• पदानि: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पद (नाम-प्रातिपदिक)

• अक्षीयमाणाः: not diminishing, unwaning
• अक्षीयमाणाः: विशेषणम्
• Type: Participle (Adjective)
• Root: क्षि (धातु; क्षीयते = क्षयम् गच्छति) + शानच् (वर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदे कृदन्त)

• स्वधया: by (their) own power / by svadhā
• स्वधया: करणम्
• Type: Noun
• Root: स्वधा (नाम-प्रातिपदिक)

• मदन्ति: rejoice, are exhilarated
• मदन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed, verily
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• त्रिधातु: threefold-structured
• त्रिधातु: विशेषणम् (कर्मणः)
• Type: Adjective (Compound)
• Root: त्रि + धातु (समास; धातु = आधार/तत्त्व)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (नाम-प्रातिपदिक)

• उत: and
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• द्याम्: the heaven, sky
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्यौ (नाम-प्रातिपदिक)

• एकः: alone, the one
• एकः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: एक (संख्या/विशेषण-प्रातिपदिक)

• दाधार: has upheld, supported
• दाधार: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु)

• भुवनानि: worlds, beings, realms
• भुवनानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: भुवन (नाम-प्रातिपदिक; भू + यु/अन)

• विश्वा: all
• विश्वा: विशेषणम् (कर्मणः)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (विशेषण-प्रातिपदिक)