Prakarana 24
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’—चित्त का संस्कार, दृष्टि का शुद्धीकरण, और रूप-माधुर्य के द्वारा सगुण ब्रह्म में मन का स्थिरीकरण। इस काण्ड में कथा-श्रवण स्वयं साधना बनता है: बाल-लीला और मिथिला-लीला ‘आकर्षण’ नहीं, मन को राम-नाम/राम-रूप में टिकाने का आध्यात्मिक प्रशिक्षण है।
Rasa chính của Bālakāṇḍa là śṛṅgāra-bhakti và adbhuta, mà Tulasīdāsa cân bằng với maryādā (sự phù hợp thiêng liêng) và sự thức tỉnh của vairāgya. Trong phần này, cái nhìn đầu tiên của Rāma và Sītā nhìn thấy nhau không phải là sự mô tả thế tục về vẻ đẹp; đó là một yoga của sự tập trung một điểm: tâm trí của Rāma "suy ngẫm trong trái tim," ánh mắt của Sītā, kinh ngạc, trở nên tĩnh lặng, và chuỗi các ví von (mặt trăng, hoa sen, ong mật, cakora) trở thành ẩn dụ của tâm lý nội tâm. Bên cạnh đó, sự thờ phụng và ban phước của Gaurī làm rõ rằng līlā diễn ra trong trật tự của dharma, đây không phải là kāma, mà là sắc lệnh của một "con đường may mắn, chính đáng." Kāṇḍa này đứng đầu trên Sopāna vì ở đây các giác quan của người tìm đạo (thị giác/thính giác) được thanh lọc và nếm trải rasa trong "Hình tướng và Danh hiệu"; điều này chuẩn bị công cụ nội tâm cho sự từ bỏ sau này, lưu đày trong rừng, và dharma của trận chiến.
Verses
Chaupai 230.1-4
कंकन किंकिनि नूपुर धुनि सुनि।कहत लखन सन रामु हृदयँ गुनि।।
मानहुँ मदन दुंदुभी दीन्ही।मनसा बिस्व बिजय कहँ कीन्ही।।
अस कहि फिरि चितए तेहि ओरा।सिय मुख ससि भए नयन चकोरा।।
भए बिलोचन चारु अचंचल।मनहुँ सकुचि निमि तजे दिगंचल।।
देखि सीय सोभा सुखु पावा।हृदयँ सराहत बचनु न आवा।।
जनु बिरंचि सब निज निपुनाई।बिरचि बिस्व कहँ प्रगटि देखाई।।
सुंदरता कहुँ सुंदर करई।छबिगृहँ दीपसिखा जनु बरई।।
सब उपमा कबि रहे जुठारी।केहिं पटतरौं बिदेहकुमारी।।
kaṁkana kiṁkini nūpura dhuni suni |kahata lakhana sana rāmu hṛdayã guni ||
mānahũ madana duṁdubhī dīnhī |manasā bisva bijaya kahã kīnhī ||
asa kahi phiri citae tehi orā |siya mukha sasi bhae nayana cakorā ||
bhae bilocana cāru acaṁcala |manahũ sakuci nimi taje digaṁcala ||
dekhi sīya sobhā sukhu pāvā |hṛdayã sarāhata bacanu na āvā ||
janu biraṁci saba nija nipunāī |biraci bisva kahã pragaṭi dekhāī ||
suṁdaratā kahũ suṁdara karaī |chabigṛhã dīpasikhā janu baraī ||
saba upamā kabi rahe juṭhārī |kehiṁ paṭatarauṁ bidehakumārī ||
Nghe âm thanh của vòng tay, chuông thắt lưng và vòng chân, Rama suy ngẫm trong lòng và nói với Lakshmana: 'Như thể Kama đã đánh trống chiến tranh của mình, sau khi quyết tâm chinh phục cả thế giới.' Nói xong, ngài quay lại và nhìn về hướng ấy, và đôi mắt ngài hóa thành chim cakora trước mặt trăng là gương mặt Sita. Đôi mắt đẹp ấy trở nên hoàn toàn tĩnh lặng, như thể Nimi vì thẹn đã rời bỏ góc mắt nơi ngài ngự. Ngài lấy làm vui sướng khi ngắm nhìn nhan sắc Sita; trong lòng ngài khen ngợi, nhưng không lời nào thốt ra. Như thể Brahma, sau khi sáng tạo vũ trụ, đã bộc lộ hết tài năng của mình cho thế giới thấy. Như thể ngài đã làm cho Vẻ Đẹp trở nên đẹp hơn, và thắp ngọn đèn trong ngôi nhà của vẻ đẹp. Các thi nhân đã làm cho mọi so sánh trở nên sáo mòn vì dùng quá nhiều; ta có thể ví nàng công chúa Videha với ai?
Doha 230
सिय सोभा हियँ बरनि प्रभु आपनि दसा बिचारि।बोले सुचि मन अनुज सन बचन समय अनुहारि।।230।।
siya sobhā hiyã barani prabhu āpani dasā bicāri |bole suci mana anuja sana bacana samaya anuhāri ||230||
Chúa nhân từ suy ngẫm vẻ đẹp của Sita trong lòng, cân nhắc hoàn cảnh của chính mình. Chàng nói với em trai, tâm hồn thanh khiết, với những lời nói phù hợp với thời điểm.
Chaupai 231.1-4
तात जनकतनया यह सोई।धनुषजग्य जेहि कारन होई।।
पूजन गौरि सखीं लै आई।करत प्रकासु फिरइ फुलवाई।।
जासु बिलोकि अलोकिक सोभा।सहज पुनीत मोर मनु छोभा।।
सो सबु कारन जान बिधाता।फरकहिं सुभद अंग सुनु भ्राता।।
रघुबंसिन्ह कर सहज सुभाऊ।मनु कुपंथ पगु धरइ न काऊ।।
मोहि अतिसय प्रतीति मन केरी।जेहिं सपनेहुँ परनारि न हेरी।।
जिन्ह कै लहहिं न रिपु रन पीठी।नहिं पावहिं परतिय मनु डीठी।।
मंगन लहहि न जिन्ह कै नाहीं।ते नरबर थोरे जग माहीं।।
tāta janakatanayā yaha soī |dhanuṣajagya jehi kārana hoī ||
pūjana gauri sakhīṁ lai āī |karata prakāsu phirai phulavāī ||
jāsu biloki alokika sobhā |sahaja punīta mora manu chobhā ||
so sabu kārana jāna bidhātā |pharakahiṁ subhada aṁga sunu bhrātā ||
raghubaṁsinha kara sahaja subhāū |manu kupaṁtha pagu dharai na kāū ||
mohi atisaya pratīti mana kerī |jehiṁ sapanehũ paranāri na herī ||
jinha kai lahahiṁ na ripu rana pīṭhī |nahiṁ pāvahiṁ paratiya manu ḍīṭhī ||
maṁgana lahahi na jinha kai nāhīṁ |te narabara thore jaga māhīṁ ||
Anh à, đây chính là người con gái của Janaka, vì nàng mà lễ tế cung được tổ chức. Các bạn đồng hành của nàng đã đưa nàng đến thờ Gauri, và nàng dạo bước trong vườn, soi sáng vườn bằng hào quang của mình. Nhìn thấy vẻ đẹp phi trần ấy, tâm trí vốn thanh khiết tự nhiên của ta đã rung động. Chỉ một mình Đấng Tạo Hóa biết toàn bộ nguyên nhân. Hãy nghe, anh à: các chi tốt lành của ta đang đập liên hồi. Bản tính tự nhiên của dòng Raghu là tâm trí họ không bao giờ đặt chân lên con đường ác. Ta có niềm tin sâu sắc nhất trong tâm trí mình, vốn chưa bao giờ, ngay cả trong giấc mơ, liếc nhìn vợ người khác. Những kẻ mà lưng không bao giờ bị kẻ thù nhìn thấy trong trận chiến, và không bao giờ để mắt và tâm trí rơi vào vợ người khác, và không bao giờ từ chối người ăn xin: những con người xuất chúng như vậy ít trong thế gian.
Doha 231
करत बतकहि अनुज सन मन सिय रूप लोभान।मुख सरोज मकरंद छबि करइ मधुप इव पान।।231।।
karata batakahi anuja sana mana siya rūpa lobhāna |mukha saroja makaraṁda chabi karai madhupa iva pāna ||231||
Chàng nói với em trai, tâm trí say đắm vì vẻ đẹp của Sita. Chàng uống lấy nét duyên của khuôn mặt hoa sen ấy như ong hút mật.
Chaupai 232.1-4
चितवहि चकित चहूँ दिसि सीता।कहँ गए नृपकिसोर मनु चिंता।।
जहँ बिलोक मृग सावक नैनी।जनु तहँ बरिस कमल सित श्रेनी।।
लता ओट तब सखिन्ह लखाए।स्यामल गौर किसोर सुहाए।।
देखि रूप लोचन ललचाने।हरषे जनु निज निधि पहिचाने।।
थके नयन रघुपति छबि देखें।पलकन्हिहूँ परिहरीं निमेषें।।
अधिक सनेहँ देह भै भोरी।सरद ससिहि जनु चितव चकोरी।।
लोचन मग रामहि उर आनी।दीन्हे पलक कपाट सयानी।।
जब सिय सखिन्ह प्रेमबस जानी।कहि न सकहिं कछु मन सकुचानी।।
citavahi cakita cahū̃ disi sītā |kahã gae nṛpakisora manu ciṁtā ||
jahã biloka mṛga sāvaka nainī |janu tahã barisa kamala sita śrenī ||
latā oṭa taba sakhinha lakhāe |syāmala gaura kisora suhāe ||
dekhi rūpa locana lalacāne |haraṣe janu nija nidhi pahicāne ||
thake nayana raghupati chabi dekheṁ |palakanhihū̃ pariharīṁ nimeṣeṁ ||
adhika sanehã deha bhai bhorī |sarada sasihi janu citava cakorī ||
locana maga rāmahi ura ānī |dīnhe palaka kapāṭa sayānī ||
jaba siya sakhinha premabasa jānī |kahi na sakahiṁ kachu mana sakucānī ||
Sita nhìn quanh bốn phía, kinh ngạc, tâm trí lo lắng, tự hỏi hai vị hoàng tử đã đi đâu. Nơi nào thiếu nữ mắt nai hướng mắt tới, dường như tại đó mưa sen trắng trút xuống. Bấy giờ các bạn nữ chỉ cho nàng, từ sau tấm rèm dây leo, hai chàng trai tuấn tú, một người da ngăm và một người da trắng. Thấy vẻ đẹp ấy, đôi mắt tràn đầy khao khát, và hân hoan như thể nhận ra kho báu riêng của mình đã mất. Đôi mắt mỏi mệt khi ngắm vẻ đẹp của Chúa tể Raghu, và ngay cả mi cũng ngừng chớp. Vì tình yêu dạt dào, thân thể nàng trở nên bối rối, như chim chakori ngắm trăng mùa thu. Đưa Rama vào lòng qua con đường mắt, cô gái khôn ngoan khép lại cánh cửa mi. Khi các bạn nữ thấy Sita bị tình yêu chế ngự, họ không nói được gì, lòng đầy xấu hổ.
Doha 232
लताभवन तें प्रगट भे तेहि अवसर दोउ भाइ।निकसे जनु जुग बिमल बिधु जलद पटल बिलगाइ।।232।।
latābhavana teṁ pragaṭa bhe tehi avasara dou bhāi |nikase janu juga bimala bidhu jalada paṭala bilagāi ||232||
Đúng lúc ấy, hai anh em bước ra từ giàn dây leo, hiện ra như hai mặt trăng trong sáng thoát khỏi màn mây.
Chaupai 233.1-4
सोभा सीवँ सुभग दोउ बीरा।नील पीत जलजाभ सरीरा।।
मोरपंख सिर सोहत नीके।गुच्छ बीच बिच कुसुम कली के।।
भाल तिलक श्रमबिंदु सुहाए।श्रवन सुभग भूषन छबि छाए।।
बिकट भृकुटि कच घूघरवारे।नव सरोज लोचन रतनारे।।
चारु चिबुक नासिका कपोला।हास बिलास लेत मनु मोला।।
मुखछबि कहि न जाइ मोहि पाहीं।जो बिलोकि बहु काम लजाहीं।।
उर मनि माल कंबु कल गीवा।काम कलभ कर भुज बलसींवा।।
सुमन समेत बाम कर दोना।सावँर कुअँर सखी सुठि लोना।।
sobhā sīvã subhaga dou bīrā |nīla pīta jalajābha sarīrā ||
morapaṁkha sira sohata nīke |guccha bīca bica kusuma kalī ke ||
bhāla tilaka śramabiṁdu suhāe |śravana subhaga bhūṣana chabi chāe ||
bikaṭa bhṛkuṭi kaca ghūgharavāre |nava saroja locana ratanāre ||
cāru cibuka nāsikā kapolā |hāsa bilāsa leta manu molā ||
mukhachabi kahi na jāi mohi pāhīṁ |jo biloki bahu kāma lajāhīṁ ||
ura mani māla kaṁbu kala gīvā |kāma kalabha kara bhuja balasīṁvā ||
sumana sameta bāma kara donā |sāvãra kuãra sakhī suṭhi lonā ||
Hai vị anh hùng ấy là đỉnh cao của vẻ đẹp và sự duyên dáng, một người xanh lam và một người vàng, thân thể họ sáng rỡ như hoa sen. Lông công trang trí trên đầu họ thật đẹp, với những chùm nụ hoa rải rác ở giữa. Trên trán họ có dấu tilak và những giọt mồ hôi duyên dáng, và đôi tai xinh đẹp của họ rực rỡ bởi vẻ lộng lẫy của trang sức. Lông mày họ cong vút, tóc xoăn thành lọn, và đôi mắt như hoa sen tươi nhuốm màu đỏ. Cằm, mũi và má họ thật đẹp, và nụ cười đùa giỡn của họ quyến rũ tâm hồn như thể đã được mua bằng giá. Ta không thể miêu tả vẻ đẹp của gương mặt họ; nhìn thấy nó, nhiều vị Kama cũng phải hổ thẹn. Trên ngực là chuỗi ngọc, cổ họ thanh tú như vỏ ốc, cánh tay như vòi voi non của Kama, và họ là giới hạn của sức mạnh. Trong tay trái là chén lá cùng hoa. Này bạn, vị hoàng tử da ngăm đen thật vô cùng quyến rũ.
Doha 233
केहरि कटि पट पीत धर सुषमा सील निधान।देखि भानुकुलभूषनहि बिसरा सखिन्ह अपान।।233।।
kehari kaṭi paṭa pīta dhara suṣamā sīla nidhāna |dekhi bhānukulabhūṣanahi bisarā sakhinha apāna ||233||
Mặc y phục vàng trên eo hùng dũng như sư tử, họ là nơi ngự trị của vẻ đẹp và đức hạnh; nhìn thấy những trang sức của dòng dõi mặt trời, các thiếu nữ quên cả chính mình.
Chaupai 234.1-4
धरि धीरजु एक आलि सयानी।सीता सन बोली गहि पानी।।
बहुरि गौरि कर ध्यान करेहू।भूपकिसोर देखि किन लेहू।।
सकुचि सीयँ तब नयन उघारे।सनमुख दोउ रघुसिंघ निहारे।।
नख सिख देखि राम कै सोभा।सुमिरि पिता पनु मनु अति छोभा।।
परबस सखिन्ह लखी जब सीता।भयउ गहरु सब कहहि सभीता।।
पुनि आउब एहि बेरिआँ काली।अस कहि मन बिहसी एक आली।।
गूढ़ गिरा सुनि सिय सकुचानी।भयउ बिलंबु मातु भय मानी।।
धरि बड़ि धीर रामु उर आने।फिरि अपनपउ पितुबस जाने।।
dhari dhīraju eka āli sayānī |sītā sana bolī gahi pānī ||
bahuri gauri kara dhyāna karehū |bhūpakisora dekhi kina lehū ||
sakuci sīyã taba nayana ughāre |sanamukha dou raghusiṁgha nihāre ||
nakha sikha dekhi rāma kai sobhā |sumiri pitā panu manu ati chobhā ||
parabasa sakhinha lakhī jaba sītā |bhayau gaharu saba kahahi sabhītā ||
puni āuba ehi beriā̃ kālī |asa kahi mana bihasī eka ālī ||
gūṛha girā suni siya sakucānī |bhayau bilaṁbu mātu bhaya mānī ||
dhari baṛi dhīra rāmu ura āne |phiri apanapau pitubasa jāne ||
Một nữ bạn đồng hành khôn ngoan lấy can đảm, nắm tay Sita và nói với nàng. "Nàng có thể thiền về Gauri sau; sao không ngắm nhìn các vị hoàng tử trẻ bây giờ?" Rồi Sita, e thẹn, mở mắt ra và nhìn hai con sư tử của dòng Raghu đang đứng trước mặt nàng. Khi nàng ngắm nhìn vẻ đẹp của Rama từ đầu đến chân, và nhớ đến lời thề của cha mình, tâm trí nàng vô cùng bối rối. Khi các bạn đồng hành thấy rằng Sita đã mất tự chủ và không còn làm chủ được mình, tất cả đều lo lắng nói, "Trời đã muộn rồi." "Chúng ta sẽ quay lại vào giờ này ngày mai." Nói vậy xong, một trong các bạn đồng hành mỉm cười trong lòng. Nghe những lời ẩn ý, Sita bối rối xấu hổ, và vì sợ mẹ, nàng nói rằng đã có sự chậm trễ. Dồn hết can đảm, nàng đưa Rama vào lòng; rồi suy nghĩ lại, nàng nhận ra mình đang dưới sự kiểm soát của cha.
Doha 234
देखन मिस मृग बिहग तरु फिरइ बहोरि बहोरि।निरखि निरखि रघुबीर छबि बाढ़इ प्रीति न थोरि।।234।।
dekhana misa mṛga bihaga taru phirai bahori bahori |nirakhi nirakhi raghubīra chabi bāṛhai prīti na thori ||234||
Với cớ ngắm nhìn hươu, chim, và cây, Sita liên tục ngoái đầu nhìn lại hết lần này đến lần khác; và khi nàng cứ ngắm nhìn mãi vẻ đẹp của Anh hùng dòng Raghu, tình yêu của nàng càng thêm sâu đậm không hề ít.
Chaupai 235.1-4
जानि कठिन सिवचाप बिसूरति।चली राखि उर स्यामल मूरति।।
प्रभु जब जात जानकी जानी।सुख सनेह सोभा गुन खानी।।
परम प्रेममय मृदु मसि कीन्ही।चारु चित भीतीं लिख लीन्ही।।
गई भवानी भवन बहोरी।बंदि चरन बोली कर जोरी।।
जय जय गिरिबरराज किसोरी।जय महेस मुख चंद चकोरी।।
जय गज बदन षड़ानन माता।जगत जननि दामिनि दुति गाता।।
नहिं तव आदि मध्य अवसाना।अमित प्रभाउ बेदु नहिं जाना।।
भव भव बिभव पराभव कारिनि।बिस्व बिमोहनि स्वबस बिहारिनि।।
jāni kaṭhina sivacāpa bisūrati |calī rākhi ura syāmala mūrati ||
prabhu jaba jāta jānakī jānī |sukha saneha sobhā guna khānī ||
parama premamaya mṛdu masi kīnhī |cāru cita bhītīṁ likha līnhī ||
gaī bhavānī bhavana bahorī |baṁdi carana bolī kara jorī ||
jaya jaya giribararāja kisorī |jaya mahesa mukha caṁda cakorī ||
jaya gaja badana ṣaṛānana mātā |jagata janani dāmini duti gātā ||
nahiṁ tava ādi madhya avasānā |amita prabhāu bedu nahiṁ jānā ||
bhava bhava bibhava parābhava kārini |bisva bimohani svabasa bihārini ||
Biết cung Shiva khó bẻ, Sita buồn rầu, nhưng nàng ra đi giữ hình bóng sẫm màu trong lòng. Khi Chúa thấy Janaki ra đi, là mỏ của niềm vui, tình yêu, vẻ đẹp và đức hạnh, ngài làm mực thật mềm từ tình yêu tối cao và vẽ hình nàng trên bức tường đẹp của trái tim. Sita đi trở lại đền Bhavani, cúi lạy chân ngài, và nói với hai tay chắp lại. "Vinh quang, vinh quang cho nàng, con gái vua núi cao; vinh quang cho nàng nhìn mặt trăng của Mahesha như chim chakora nhìn mặt trăng." "Vinh quang cho nàng, mẹ của người mặt voi và người sáu mặt, mẹ của thế gian, thân thể chói sáng như chớp." "Nàng không có đầu, giữa hay cuối; Veda không biết được uy nghiêm vô lượng của nàng." "Nàng tạo nên sự sinh, sự thịnh vượng và sự diệt vong của thế gian; nàng là kẻ mê hoặc vũ trụ, tự do vui chơi theo ý mình."]}}}{
Doha 235
पतिदेवता सुतीय महुँ मातु प्रथम तव रेख।महिमा अमित न सकहिं कहि सहस सारदा सेष।।235।।
patidevatā sutīya mahũ mātu prathama tava rekha |mahimā amita na sakahiṁ kahi sahasa sāradā seṣa ||235||
Trong những người vợ tận tụy và những người phụ nữ trinh tiết, ôi Mẹ, tên của Mẹ được kể đầu tiên. Vinh quang vô biên của Mẹ không thể kể được ngay cả bởi một ngàn Sharada và Shesha.
Chaupai 236.1-4
सेवत तोहि सुलभ फल चारी।बरदायनी पुरारि पिआरी।।
देबि पूजि पद कमल तुम्हारे।सुर नर मुनि सब होहिं सुखारे।।
मोर मनोरथु जानहु नीकें।बसहु सदा उर पुर सबही कें।।
कीन्हेउँ प्रगट न कारन तेहीं।अस कहि चरन गहे बैदेहीं।।
बिनय प्रेम बस भई भवानी।खसी माल मूरति मुसुकानी।।
सादर सियँ प्रसादु सिर धरेऊ।बोली गौरि हरषु हियँ भरेऊ।।
सुनु सिय सत्य असीस हमारी।पूजिहि मन कामना तुम्हारी।।
नारद बचन सदा सुचि साचा।सो बरु मिलिहि जाहिं मनु राचा।।
sevata tohi sulabha phala cārī |baradāyanī purāri piārī ||
debi pūji pada kamala tumhāre |sura nara muni saba hohiṁ sukhāre ||
mora manorathu jānahu nīkeṁ |basahu sadā ura pura sabahī keṁ ||
kīnheũ pragaṭa na kārana tehīṁ |asa kahi carana gahe baidehīṁ ||
binaya prema basa bhaī bhavānī |khasī māla mūrati musukānī ||
sādara siyã prasādu sira dhareū |bolī gauri haraṣu hiyã bhareū ||
sunu siya satya asīsa hamārī |pūjihi mana kāmanā tumhārī ||
nārada bacana sadā suci sācā |so baru milihi jāhiṁ manu rācā ||
Phụng sự Ngài, bốn quả của đời dễ dàng đạt được, ôi Đấng ban ân sủng, người được Shiva yêu mến, kẻ thù của Tripura. Ôi Nữ thần, bằng cách tôn thờ đôi chân sen của Ngài, các vị thần, con người và các đạo sĩ đều được hạnh phúc. Ngài biết rõ điều mong ước trong lòng con, vì Ngài luôn ngự trong trái tim của tất cả muôn loài. Vì lý do đó mà con không nói rõ ra. Nói xong, Sita, công chúa xứ Videha, ôm lấy chân Ngài. Bhavani bị cảm hóa bởi sự khiêm nhường và tình yêu của nàng; tràng hoa rơi khỏi tượng, và tượng mỉm cười. Sita thành kính đặt ân sủng lên đầu. Rồi Gauri lên tiếng, lòng tràn đầy hoan hỉ. Hãy nghe, Sita: lời chúc phúc của ta là chân thật. Điều mong ước trong lòng nàng sẽ được toại nguyện. Lời của Narada luôn thanh khiết và chân thật. Người chồng mà lòng nàng hướng tới sẽ thuộc về nàng.
Chhand 236
मनु जाहिं राचेउ मिलिहि सो बरु सहज सुंदर साँवरो।करुना निधान सुजान सीलु सनेहु जानत रावरो।।
एहि भाँति गौरि असीस सुनि सिय सहित हियँ हरषीं अली।तुलसी भवानिहि पूजि पुनि पुनि मुदित मन मंदिर चली।।
manu jāhiṁ rāceu milihi so baru sahaja suṁdara sā̃varo |karunā nidhāna sujāna sīlu sanehu jānata rāvaro ||
ehi bhā̃ti gauri asīsa suni siya sahita hiyã haraṣīṁ alī |tulasī bhavānihi pūji puni puni mudita mana maṁdira calī ||
Người chồng mà lòng ngươi hướng tới, kẻ có nước da ngăm đen đẹp một cách tự nhiên, sẽ gặp ngươi. Ngài là kho tàng lòng trắc ẩn, khôn ngoan, và Ngài biết đức hạnh cùng tình yêu của ngươi. Nghe lời chúc phúc của Gauri như vậy, Sita cùng các bạn đồng hành vui mừng trong lòng. Tulsidas nói: sau khi thờ phượng Bhavani hết lần này đến lần khác, họ vui vẻ đi đến đền thờ.
Soratha 236
जानि गौरि अनुकूल सिय हिय हरषु न जाइ कहि।मंजुल मंगल मूल बाम अंग फरकन लगे।।236।।
jāni gauri anukūla siya hiya haraṣu na jāi kahi |maṁjula maṁgala mūla bāma aṁga pharakana lage ||236||
Biết rằng Gauri thuận lợi, tim Sita tràn ngập niềm vui không thể diễn tả bằng lời. Bên trái xinh đẹp của nàng bắt đầu rung động, nguồn gốc của mọi điều tốt lành.
Chaupai 237.1-4
हृदयँ सराहत सीय लोनाई।गुर समीप गवने दोउ भाई।।
राम कहा सबु कौसिक पाहीं।सरल सुभाउ छुअत छल नाहीं।।
सुमन पाइ मुनि पूजा कीन्ही।पुनि असीस दुहु भाइन्ह दीन्ही।।
सुफल मनोरथ होहुँ तुम्हारे।रामु लखनु सुनि भए सुखारे।।
करि भोजनु मुनिबर बिग्यानी।लगे कहन कछु कथा पुरानी।।
बिगत दिवसु गुरु आयसु पाई।संध्या करन चले दोउ भाई।।
प्राची दिसि ससि उयउ सुहावा।सिय मुख सरिस देखि सुखु पावा।।
बहुरि बिचारु कीन्ह मन माहीं।सीय बदन सम हिमकर नाहीं।।
hṛdayã sarāhata sīya lonāī |gura samīpa gavane dou bhāī ||
rāma kahā sabu kausika pāhīṁ |sarala subhāu chuata chala nāhīṁ ||
sumana pāi muni pūjā kīnhī |puni asīsa duhu bhāinha dīnhī ||
suphala manoratha hohũ tumhāre |rāmu lakhanu suni bhae sukhāre ||
kari bhojanu munibara bigyānī |lage kahana kachu kathā purānī ||
bigata divasu guru āyasu pāī |saṁdhyā karana cale dou bhāī ||
prācī disi sasi uyau suhāvā |siya mukha sarisa dekhi sukhu pāvā ||
bahuri bicāru kīnha mana māhīṁ |sīya badana sama himakara nāhīṁ ||
Trong lòng khen ngợi vẻ đẹp của Sita, hai anh em đến bên guru. Rama kể hết mọi chuyện với Kaushika; bản tính ngài chân thật, không có chút gian trá nào. Nhận hoa, vị đạo sĩ hành lễ; rồi ngài ban phước cho cả hai anh em. "Nguyện mong tâm nguyện các con được thành tựu." Nghe vậy, Rama và Lakshmana vui mừng. Dùng bữa xong, vị đạo sĩ bậc nhất trí tuệ bắt đầu kể vài chuyện cổ xưa. Khi ngày đã tàn, hai anh em xin phép guru rồi đi hành lễ buổi chiều. Phương đông trăng đẹp đã lên; thấy trăng giống mặt Sita, họ lấy làm vui sướng. Rồi họ suy nghĩ trong tâm: trăng không sánh được mặt Sita.
Doha 237
जनमु सिंधु पुनि बंधु बिषु दिन मलीन सकलंक।सिय मुख समता पाव किमि चंदु बापुरो रंक।।237।।
janamu siṁdhu puni baṁdhu biṣu dina malīna sakalaṁka |siya mukha samatā pāva kimi caṁdu bāpuro raṁka ||237||
Sinh ra từ đại dương, với chất độc làm anh em, mờ nhạt vào ban ngày và mang vết nhơ, làm sao mặt trăng, một kẻ nghèo khổ hèn mọn, có thể sánh ngang với gương mặt của Sita?
Chaupai 238.1-4
घटइ बढ़इ बिरहनि दुखदाई।ग्रसइ राहु निज संधिहिं पाई।।
कोक सिकप्रद पंकज द्रोही।अवगुन बहुत चंद्रमा तोही।।
बैदेही मुख पटतर दीन्हे।होइ दोष बड़ अनुचित कीन्हे।।
सिय मुख छबि बिधु ब्याज बखानी।गुरु पहिं चले निसा बड़ि जानी।।
करि मुनि चरन सरोज प्रनामा।आयसु पाइ कीन्ह बिश्रामा।।
बिगत निसा रघुनायक जागे।बंधु बिलोकि कहन अस लागे।।
उदउ अरुन अवलोकहु ताता।पंकज कोक लोक सुखदाता।।
बोले लखनु जोरि जुग पानी।प्रभु प्रभाउ सूचक मृदु बानी।।
ghaṭai baṛhai birahani dukhadāī |grasai rāhu nija saṁdhihiṁ pāī ||
koka sikaprada paṁkaja drohī |avaguna bahuta caṁdramā tohī ||
baidehī mukha paṭatara dīnhe |hoi doṣa baṛa anucita kīnhe ||
siya mukha chabi bidhu byāja bakhānī |guru pahiṁ cale nisā baṛi jānī ||
kari muni carana saroja pranāmā |āyasu pāi kīnha biśrāmā ||
bigata nisā raghunāyaka jāge |baṁdhu biloki kahana asa lāge ||
udau aruna avalokahu tātā |paṁkaja koka loka sukhadātā ||
bole lakhanu jori juga pānī |prabhu prabhāu sūcaka mṛdu bānī ||
Ngươi khuyết rồi tròn, và ngươi mang nỗi đau cho những người phụ nữ xa cách người yêu; Rahu nuốt chửng và vồ lấy ngươi khi hắn tìm thấy lúc yếu đuối của ngươi. Ngươi mang buồn đau cho loài chim chakwa và là kẻ thù của hoa sen. Ôi mặt trăng, ngươi có nhiều tội lỗi. So sánh khuôn mặt Vaidehi với ngươi là một lỗi lầm, và là một điều rất bất xứng. Như vậy họ miêu tả vẻ đẹp khuôn mặt Sita, dùng mặt trăng làm cớ; rồi, biết rằng đêm đã khuya, họ đi đến thầy mình. Họ cúi lạy chân sen của vị đạo sĩ, và sau khi được phép, họ nằm xuống nghỉ ngơi. Khi đêm đã qua, Chúa tể Raghu thức dậy, và nhìn người em trai, bắt đầu nói như vậy. Hãy nhìn xem, anh em, bình minh đã ló dạng, người mang niềm vui cho hoa sen, chim chakwa và cả thế gian. Lakshmana chắp hai tay và nói bằng lời lẽ dịu dàng tỏ vinh quang của Chúa.
Doha 238
अरुनोदयँ सकुचे कुमुद उडगन जोति मलीन।जिमि तुम्हार आगमन सुनि भए नृपति बलहीन।।238।।
arunodayã sakuce kumuda uḍagana joti malīna |jimi tumhāra āgamana suni bhae nṛpati balahīna ||238||
Khi mặt trời mọc, những hoa súng co rút lại, và các ngôi sao trở nên mờ nhạt và nhợt nhạt. Cũng như vậy, khi nghe tin ngài đến, các vị vua trở nên suy yếu và mất đi sức mạnh.
Chaupai 239.1-5
नृप सब नखत करहिं उजिआरी।टारि न सकहिं चाप तम भारी।।
कमल कोक मधुकर खग नाना।हरषे सकल निसा अवसाना।।
ऐसेहिं प्रभु सब भगत तुम्हारे।होइहहिं टूटें धनुष सुखारे।।
उयउ भानु बिनु श्रम तम नासा।दुरे नखत जग तेजु प्रकासा।।
रबि निज उदय ब्याज रघुराया।प्रभु प्रतापु सब नृपन्ह दिखाया।।
तव भुज बल महिमा उदघाटी।प्रगटी धनु बिघटन परिपाटी।।
बंधु बचन सुनि प्रभु मुसुकाने।होइ सुचि सहज पुनीत नहाने।।
नित्यक्रिया करि गुरु पहिं आए।चरन सरोज सुभग सिर नाए।।
सतानंदु तब जनक बोलाए।कौसिक मुनि पहिं तुरत पठाए।।
जनक बिनय तिन्ह आइ सुनाई।हरषे बोलि लिए दोउ भाई।।
nṛpa saba nakhata karahiṁ ujiārī |ṭāri na sakahiṁ cāpa tama bhārī ||
kamala koka madhukara khaga nānā |haraṣe sakala nisā avasānā ||
aisehiṁ prabhu saba bhagata tumhāre |hoihahiṁ ṭūṭeṁ dhanuṣa sukhāre ||
uyau bhānu binu śrama tama nāsā |dure nakhata jaga teju prakāsā ||
rabi nija udaya byāja raghurāyā |prabhu pratāpu saba nṛpanha dikhāyā ||
tava bhuja bala mahimā udaghāṭī |pragaṭī dhanu bighaṭana paripāṭī ||
baṁdhu bacana suni prabhu musukāne |hoi suci sahaja punīta nahāne ||
nityakriyā kari guru pahiṁ āe |carana saroja subhaga sira nāe ||
satānaṁdu taba janaka bolāe |kausika muni pahiṁ turata paṭhāe ||
janaka binaya tinha āi sunāī |haraṣe boli lie dou bhāī ||
Các vị vua như những vì sao, tất cả đều tỏa sáng, nhưng họ không thể xua tan được bóng tối lớn của cây cung. Hoa sen, chim chakwa, ong, và nhiều loài chim khác đều hân hoan khi màn đêm kết thúc. Cũng vậy, lạy Chúa, tất cả những người tín đồ của Ngài sẽ vui mừng khi cây cung bị gãy. Mặt trời đã mọc và bóng tối bị tiêu diệt mà không cần nỗ lực; các vì sao đã ẩn mình, và ánh sáng rực rỡ đã lan tỏa khắp thế gian. Lạy Chúa tể Raghu, nhân danh sự mọc của chính mình, mặt trời đã cho tất cả các vị vua thấy sự vĩ đại của quyền năng Ngài. Vinh quang của sức mạnh cánh tay Ngài đã được bộc lộ, và cách mà cây cung sẽ bị gãy đã được hiển hiện. Nghe lời người anh em, Chúa đã mỉm cười. Tự bản chất đã thanh khiết, ngài lại thanh tẩy và tắm rửa. Sau khi hoàn thành các nghi lễ hằng ngày, ngài đến bên guru và cúi đầu đẹp đẽ xuống chân sen của guru. Bấy giờ Janaka gọi Shatananda và lập tức phái ông đến đạo sĩ Kausika. Ông đến và truyền đạt lời khẩn cầu khiêm nhường của Janaka cho họ; đạo sĩ vui mừng và gọi hai anh em đến.
Doha 239
सतानंदपद बंदि प्रभु बैठे गुर पहिं जाइ।चलहु तात मुनि कहेउ तब पठवा जनक बोलाइ।।239।।
satānaṁdapada baṁdi prabhu baiṭhe gura pahiṁ jāi |calahu tāta muni kaheu taba paṭhavā janaka bolāi ||239||
Sau khi cúi lạy dưới chân Shatananda, Chúa đã đến ngồi bên cạnh đạo sư của mình. Bấy giờ vị hiền triết nói, "Hãy đến đây, con ơi; Janaka đã gửi lời triệu tập và gọi con."
Frequently Asked Questions
परंपरागत मान्यता में मिथिला-लीला (सीता-राम प्रथम दर्शन, गौरी-असीस) का पाठ मन में पवित्र प्रेम, गृहस्थ-धर्म में शील, और विवाह/संबंधों में मंगल-बुद्धि देता है; साथ ही ‘दृष्टि-दोष’ (विकार) को भक्ति-रस में रूपांतरित कर चित्त-शुद्धि कराता है।
सामान्य मानस-पारायण परंपरा में ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ (राम-नाम) या ‘सीताराम’ का नाम-संपुट प्रचलित है; गौरी-पूजन/असीस प्रसंग में कई पाठ-परंपराएँ ‘जय जय गिरिबरराज किसोरी’ को भी संकीर्तन-रूप में दोहराती हैं।
Ask anything about Prakarana 24 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
