Prakarana 17

Verse 338 (दोहा/सोरठा)

अब लगि मोहि न मिलेउ कोउ मैं न जनावउँ काहु॥ लोकमान्यता अनल सम कर तप कानन दाहु॥161(क)॥

aba lagi mohi na mileu kou maiṁ na janāuṁ kāhu | lokamānyatā anala sama kari tapa kānana dāhu ||161(ka)||

Cho đến giờ phút này ta chưa tìm thấy ai mà ta có thể thực sự công nhận; ta không tiết lộ mình cho bất kỳ ai. Vì danh tiếng thế gian giống như lửa - một khi ngài đặt nó làm mục tiêu, nó sẽ thiêu rụi cả khu rừng khổ hạnh.

Verse 339 (चौपाई)

तातें गुपुत रहउँ जग माहीं। हरि तजि किमपि प्रयोजन नाहीं।। प्रभु जानत सब बिनहिं जनाएँ। कहहु कवनि सिधि लोक रिझाएँ।। तुम्ह सुचि सुमति परम प्रिय मोरें। प्रीति प्रतीति मोहि पर तोरें।। अब जौं तात दुरावउँ तोही। दारुन दोष घटइ अति मोही।। जिमि जिमि तापसु कथइ उदासा। तिमि तिमि नृपहि उपज बिस्वासा।। देखा स्वबस कर्म मन बानी। तब बोला तापस बगध्यानी।। नाम हमार एकतनु भाई। सुनि नृप बोले पुनि सिरु नाई।। कहहु नाम कर अरथ बखानी। मोहि सेवक अति आपन जानी।।

tāteṁ guputa rahuṁ jaga māhīṁ | hari taji kimapi prayojana nāhīṁ || prabhu jānata saba binahiṁ janāeṁ | kahahu kavani sidhi loka rijhāeṁ || tumha suci sumati parama priya moreṁ | prīti pratīti mohi para toreṁ || aba jauṁ tāta durāuṁ tohī | dāruṇa doṣa ghaṭai ati mohī || jimi jimi tāpasu kathai udāsā | timi timi nṛpahi upaja bisvāsā || dekhā svabasa karma mana bānī | taba bolā tāpasa bagadhyānī || nāma hamāra ekatanu bhāī | suni nṛpa bole puni siru nāī || kahahu nāma kara aratha bakhānī | mohi sevaka ati āpana jānī ||

Vì thế ta vẫn ẩn mình trong thế gian; ngoài Thượng Đế ra không có mục đích nào trong bất cứ điều gì. Đức Chúa biết mọi điều mà không cần được báo cho biết. Hãy nói cho ta biết - bằng sự thành tựu nào mà người có thể chiếm được lòng của nhân loại? Ngài trong sạch và có sự hiểu biết tốt đẹp, người rất yêu quý ta; tình yêu và lòng tin của ngài đặt nơi ta. Nếu bây giờ, hỡi người thân mến, ta giấu mình khỏi ngài, một sự đổ lỗi khủng khiếp sẽ rơi nặng nề lên ta. Khi đạo sĩ nói với vẻ thản nhiên bề ngoài, lòng tin của nhà vua càng tăng lên. Thấy sự tự chủ của ngài trong hành động, tâm trí và lời nói, đạo sĩ - người thiền định như sếu - bèn nói lên. 'Tên ta là Ekatanu, hỡi người anh em.' Nghe thấy điều đó, nhà vua nói lại, cúi đầu: 'Hãy nói cho tôi biết ý nghĩa của tên ngài; coi tôi như người rất thân thiết của ngài, hãy tính tôi là người hầu của ngài.'

Verse 340 (दोहा/सोरठा)

आदिसृष्टि उपजी जबहिं तब उतपति भै मोरि। नाम एकतनु हेतु तेहि देह न धरी बहोरि।।162।।

ādisṛṣṭi upajī jabahiṃ taba utpati bhai mori | nāma ekatanu hetu tehi deha na dharī bahori ||162||

Khi sự sáng tạo nguyên thủy đầu tiên xuất hiện, sự hiển hiện của chính ta đã xảy ra vào lúc đó. Vì danh xưng 'Một Thân Thể', sau đó ta không còn nhận lấy một thân xác nào nữa.

Verse 341 (चौपाई)

जनि आचरुज करहु मन माहीं। सुत तप तें दुर्लभ कछु नाहीं।। तपबल तें जग सृजइ बिधाता। तपबल बिष्नु भए परित्राता।। तपबल संभु करहिं संघारा। तप तें अगम न कछु संसारा।। भयउ नृपहि सुनि अति अनुरागा। कथा पुरातन कहै सो लागा।। करम धरम इतिहास अनेका। करइ निरूपन बिरति बिबेका।। उदभव पालन प्रलय कहानी। कहेसि अमित आचरज बखानी।। सुनि महिप तापस बस भयऊ। आपन नाम कहत तब लयऊ।। कह तापस नृप जानउँ तोही। कीन्हेहु कपट लाग भल मोही।।

jani ācaruja karahu mana māhīṁ | suta tapa teṁ durlabha kachu nāhīṁ || tapabala teṁ jaga sṛjai bidhātā | tapabala biṣṇu bhae paritrātā || tapabala saṁbhu karahiṁ saṁghārā | tapa teṁ agama na kachu saṁsārā || bhayu nṛpahi suni ati anurāgā | kathā purātana kahai so lāgā || karama dharama itihāsa anekā | karai nirūpana birati bibekā || udabhava pālana pralaya kahānī | kahesi amita ācaraja bakhānī || suni mahip tāpasa basa bhayū | āpana nāma kahata taba layū || kaha tāpasa nṛpa jānaūṁ tohī | kīṇhehu kapaṭa lāga bhala mohī ||

Đừng nuôi giữ sự ngạc nhiên trong tâm trí ngài: đối với con trai của chính mình, thông qua sự khổ hạnh, không có gì thực sự không thể đạt được. Nhờ sức mạnh của khổ hạnh, Đấng Sắp Đặt tạo ra thế giới; nhờ sức mạnh của khổ hạnh, Vishnu trở thành Đấng Cứu Độ. Nhờ sức mạnh của khổ hạnh, Shambhu thực hiện sự hủy diệt; qua khổ hạnh, không có gì trong thế giới này nằm ngoài tầm với. Nghe thấy điều này, nhà vua tràn ngập tình cảm sâu sắc, và ngài bắt đầu kể một câu chuyện cổ xưa. Ngài trình bày nhiều câu chuyện về bổn phận và chính nghĩa, đặt ra sự siêu thoát và sự sáng suốt. Ngài kể chuyện về nguồn gốc, bảo tồn và tan rã, và mô tả vô số điều kỳ diệu. Lắng nghe, nhà vua rơi vào phép thuật của đạo sĩ; rồi, nói tên của chính mình, ngài từ biệt. Đạo sĩ nói: 'Hỡi đức vua, ta nhận ra ngài: sự cải trang của ngài đã làm ta hài lòng tốt đẹp.'

Verse 342 (दोहा/सोरठा)

सुनु महीस असि नीति जहँ तहँ नाम न कहहिं नृप। मोहि तोहि पर अति प्रीति सोइ चतुरता बिचारि तव।।163।।

sunu mahīsa asi nīti jahã-tahã nāma na kahahĩ nṛpa | mo-hi to-hi para ati prīti soi caturatā bicāri tava ||163||

'Hãy lắng nghe, hỡi Mahesha: đó là cách của nghệ thuật cai trị - các vị vua không đọc Tên Thánh ở khắp mọi nơi, cũng không phải không có dịp thích hợp. Tuy nhiên, trái tim ta mang tình yêu thương vô bờ bến cho ngài; và nếu ngài suy ngẫm, đây thực sự là sự sáng suốt và khôn ngoan chân thật của ngài.'

Verse 343 (चौपाई)

नाम तुम्हार प्रताप दिनेसा। सत्यकेतु तव पिता नरेसा।। गुर प्रसाद सब जानिअ राजा। कहिअ न आपन जानि अकाजा।। देखि तात तव सहज सुधाई। प्रीति प्रतीति नीति निपुनाई।। उपजि परि ममता मन मोरें। कहउँ कथा निज पूछे तोरें।। अब प्रसन्न मैं संसय नाहीं। मागु जो भूप भाव मन माहीं।। सुनि सुबचन भूपति हरषाना। गहि पद बिनय कीन्हि बिधि नाना।। कृपासिंधु मुनि दरसन तोरें। चारि पदारथ करतल मोरें।। प्रभुहि तथापि प्रसन्न बिलोकी। मागि अगम बर होउँ असोकी।।

nāma tumhār pratāpa dinesā | satyaketu tava pitā naresā || gura prasāda saba jāni-a rājā | kahi-a na āpana jāni akā-jā || dekhi tāta tava sahaja sudhāī | prīti pratīti nīti nipunāī || upaji pari mamatā mana moreṁ | kahauṁ kathā nija pūche toreṁ || aba prasanna maiṁ saṁsaya nāhīṁ | māgu jo bhūpa bhāva mana māhīṁ || suni subacana bhūpati haraṣānā | gahi pada binaya kīnhi bidhi nānā || kṛpāsiṁdhu muni darasana toreṁ | cāri padāratha karatala moreṁ || prabhūhi tathāpi prasanna bilokī | māgi agama bara houṁ asokī ||

'Tên ngài vinh quang, hỡi chúa tể của ban ngày; và Satyaketu là phụ thân hoàng gia của ngài. Mọi điều đều được biết nhờ ân sủng của Guru, hỡi Đức Vua - đừng nói như thể ngài tự biết nó, kẻo nó trở nên không phù hợp. Nhìn thấy, hỡi người con thân mến, sự tốt lành tự nhiên của ngài - tình cảm, lòng tin và kỹ năng của ngài trong chính sách công bằng, một tình yêu thương dịu dàng đã nảy sinh trong trái tim ta; ta sẽ kể cho ngài câu chuyện, vì chính ngài đã hỏi. Bây giờ ta hài lòng; ta không còn nghi ngờ gì nữa. Hãy hỏi, hỡi đức vua, bất kỳ điều ước nào nằm trong tâm trí ngài.' Nghe những lời nhân từ này, nhà vua vui mừng; nắm lấy chân của đạo sĩ, ngài khẩn cầu khiêm tốn theo nhiều cách: 'Hỡi đại dương của lòng thương xót, hỡi đạo sĩ - nhờ sự nhìn thấy ngài, bốn mục đích của cuộc đời nằm trong lòng bàn tay ta; tuy nhiên, nhìn thấy Đức Chúa càng đẹp lòng hơn, ta muốn xin một ân huệ hiếm có, để ta có thể trở nên tự do khỏi nỗi buồn.'

Verse 344 (दोहा/सोरठा)

जरा मरन दुख रहित तनु समर जितै जनि कोउ। एकछत्र रिपुहीन महि राज कलप सत होउ।।164।।

jarā marana dukha rahita tanu samara jitai jani kou | eka-chhatra ripu-hīna mahi rāja kalapa sata hou ||164||

Mong thân thể ngài không bị chạm đến bởi tuổi già, cái chết và nỗi buồn; mong không ai chiến thắng ngài trong trận chiến. Mong ngài cai trị trái đất trong chủ quyền duy nhất, không bị thách thức - không có kẻ thù - trong một trăm thời đại.

Verse 345 (चौपाई)

कह तापस नृप ऐसेइ होऊ। कारन एक कठिन सुनु सोऊ।। कालउ तुअ पद नाइहि सीसा। एक बिप्रकुल छाड़ि महीसा।। तपबल बिप्र सदा बरिआरा। तिन्ह के कोप न कोउ रखवारा।। जौं बिप्रन्ह सब करहु नरेसा। तौ तुअ बस बिधि बिष्नु महेसा।। चल न ब्रह्मकुल सन बरिआई। सत्य कहउँ दोउ भुजा उठाई।। बिप्र श्राप बिनु सुनु महिपाला। तोर नास नहि कवनेहुँ काला।। हरषेउ राउ बचन सुनि तासू। नाथ न होइ मोर अब नासू।। तव प्रसाद प्रभु कृपानिधाना। मो कहुँ सर्ब काल कल्याना।।

kaha tāpasa nṛpa aisei hoū | kārana eka kaṭhina sunu soū || kālau tua pada nāihi sīsā | eka bipra-kula chāḍi mahīsā || tapa-bala bipra sadā bariārā | tinh ke kopa na kou rakhavārā || jaũ bipranha saba karahu naresā | tau tua basa bidhi biṣṇu mahesā || cala na brahma-kula sana bariāī | satya kahauँ dou bhujā uṭhāī || bipra śrāpa binu sunu mahipālā | tora nāsa nahi kavanehu kālā || haraṣeu rāu bacana suni tāsū | nātha na hoi mora aba nāsū || tava prasāda prabhu kṛpānidhānā | mo kahuँ sarba kāla kalyānā ||

Đạo sĩ nói: 'Hỡi đức vua, hãy để như vậy; tuy nhiên hãy nghe một lý do khó khăn. Ngay cả Thời Gian cũng cúi đầu dưới chân ngài - trừ một việc: đừng bỏ rơi đẳng cấp Brahmin. Nhờ sức mạnh của khổ hạnh, Brahmin luôn đáng gờm; chống lại cơn giận của họ không có ai bảo vệ. Nếu, hỡi chúa tể của nhân loại, ngài chiếm được tất cả Brahmin, thì ngay cả Brahma, Vishnu và Mahesa cũng nằm trong quyền lực của ngài. Nhưng cư xử ngạo mạn với dòng dõi Brahmin không phù hợp với ngài; ta nói sự thật, giơ cả hai cánh tay làm chứng. Hãy lắng nghe, hỡi người bảo vệ đất đai: không có lời nguyền của Brahmin, sự sụp đổ của ngài sẽ không đến vào bất kỳ thời điểm nào. Nghe những lời này, nhà vua vui mừng: 'Lạy Chúa, thì sự hủy diệt của con sẽ không xảy ra bây giờ. Nhờ ân sủng của ngài, hỡi Đức Chúa đầy lòng thương xót, xin cho con được an lạc trong mọi thời đại.'

Verse 346 (दोहा/सोरठा)

एवमस्तु कहि कपटमुनि बोला कुटिल बहोरि। मिलब हमार भुलाब निज कहहु त हमहि न खोरि।।165।।

evam astu kahi kapaṭa-muni bolā kuṭila bahori | milaba hamāra bhulāba nija kahahu ta hamahi na khori ||165||

"Xin hãy như vậy," vị khổ hạnh giả dối nói, lại lên tiếng với mưu mô trong lòng: "Ngài đã quên lời hứa gặp ta, hãy nói cho ta biết sự sắp đặt, để Ngài không tước đoạt của ta điều phải được."

Verse 347 (चौपाई)

तातें मै तोहि बरजउँ राजा। कहें कथा तव परम अकाजा।। छठें श्रवन यह परत कहानी। नास तुम्हार सत्य मम बानी।। यह प्रगटें अथवा द्विजश्रापा। नास तोर सुनु भानुप्रतापा।। आन उपायँ निधन तव नाहीं। जौं हरि हर कोपहिं मन माहीं।। सत्य नाथ पद गहि नृप भाषा। द्विज गुर कोप कहहु को राखा।। राखइ गुर जौं कोप बिधाता। गुर बिरोध नहिं कोउ जग त्राता।। जौं न चलब हम कहे तुम्हारें। होउ नास नहिं सोच हमारें।। एकहिं डर डरपत मन मोरा। प्रभु महिदेव श्राप अति घोरा।।

tāteṁ maiṁ tohi barajauṁ rājā | kaheṁ kathā tava param akāzā || chaṭheṁ śravaṇa yaha parata kahānī | nāsa tumhāra satya mama bānī || yaha pragaṭeṁ athavā dvija-śrāpā | nāsa tora sunu bhānu-pratāpā || āna upāyaṁ nidhana tava nāhīṁ | jauṁ hari hara kopahiṁ mana māhīṁ || satya nātha pada gahi nṛpa bhāṣā | dvija gura kopa kahahu ko rākhā || rākhai gura jauṁ kopa bidhātā | gura birodha nahiṁ kou jaga trātā || jauṁ na calaba hama kahe tumhāreṁ | hou nāsa nahiṁ soca hamāreṁ || ekahiṁ ḍara ḍarapata mana morā | prabhu mahideva śrāpa ati ghorā ||

Bởi thế, hỡi Đức Vua, ta cấm ngài, câu chuyện ngài kể thật vô cùng không hợp lẽ. Nghe đi nghe lại, đến lần thứ sáu, sự diệt vong của ngài là chắc chắn; lời ta sẽ không sai. Dù nó biểu lộ rõ ràng hay thành hình một lời nguyền của brahamana, sự hủy diệt của ngài là định trước, hãy nghe ta, hỡi đấng huy hoàng. Không có phương thuốc nào khác chống lại cái chết của ngài nếu Vishnu và Shiva nổi giận trong lòng. Lạy Chúa Chân Thật, ôm lấy chân ngài, ta nói như một vị vua: hãy nói cho ta, ai có thể xoa dịu cơn giận của một brahamana đạo sư? Nếu ngay cả Đấng Sáng Tạo không thể kiềm chế cơn giận của đạo sư, thì trong cả thế gian không ai có thể cứu kẻ chống đối đạo sư. Nếu ta không ra đi như ngài đã truyền lệnh, thì hãy để sự diệt vong đến, đó không phải là mối lo của ta. Chỉ vì một nỗi sợ mà tâm trí ta run rẩy: lời nguyền cực kỳ đáng sợ của Đức Chúa Mahadeva.

Verse 348 (दोहा/सोरठा)

होहिं बिप्र बस कवन बिधि कहहु कृपा करि सोउ। तुम्ह तजि दीनदयाल निज हितू न देखउँ कोउँ।।166।।

hohiṃ bipra basa kavan bidhi kahahu kṛpā kari sou | tumha taji dīnadayāla nija hitū na dekhauṃ kouṃ ||166||

Xót thương mà nói cho ta biết: bằng cách nào một Brahamana có thể chịu sự chi phối của Ngài? Ngoài Ngài ra, hỡi Đấng che chở kẻ thấp hèn, ta không thấy ai có thể bảo đảm phúc lợi thật sự của ta.

Verse 349 (चौपाई)

सुनु नृप बिबिध जतन जग माहीं। कष्टसाध्य पुनि होहिं कि नाहीं।। अहइ एक अति सुगम उपाई। तहाँ परंतु एक कठिनाई।। मम आधीन जुगुति नृप सोई। मोर जाब तव नगर न होई।। आजु लगें अरु जब तें भयऊँ। काहू के गृह ग्राम न गयऊँ।। जौं न जाउँ तव होइ अकाजू। बना आइ असमंजस आजू।। सुनि महीस बोलेउ मृदु बानी। नाथ निगम असि नीति बखानी।। बड़े सनेह लघुन्ह पर करहीं। गिरि निज सिरनि सदा तृन धरहीं।। जलधि अगाध मौलि बह फेनू। संतत धरनि धरत सिर रेनू।।

sunu nṛpa bibidha jatan jaga māhīṁ. kaṣṭa-sādhya puni hohiṁ ki nāhīṁ.. ahei eka ati sugama upāī. tahāṁ parantu eka kaṭhināī.. mama ādhīna juguti nṛpa soī. mora jāba tava nagara na hoī.. āju lageṁ aru jaba teṁ bhayūṁ. kāhū ke gṛha grāma na gayūṁ.. jaũ na jāũ tava hoi akājū. banā āi asamañjasa ājū.. suni mahīsa बोलेu mṛdu bānī. nātha nigama asi nīti bakhānī.. baṛe saneha laghunha para karahīṁ. giri nija sirani sadā tṛna dharahīṁ.. jaladhi agādha mauli baha phenū. santata dharani dharata sira renū..

"Hãy nghe ta, hỡi Đức Vua: trong thế gian này con người cố gắng nhiều cách, nhưng ai biết được chúng có thành công không, vì chúng thật gian nan. Quả thực có một phương thuốc rất dễ dàng; tuy nhiên trong chính việc đó có một khó khăn duy nhất. Phương cách đó, hỡi Đức Vua, nằm trong quyền lực của ta; nhưng nếu ta đi, thành phố của ngài sẽ không còn thuộc về ta nữa. Cho đến hôm nay, từ khi ta trở thành hiện tại, ta chưa từng đến nhà hay làng nào của ai. Nếu ta không đi, tai họa sẽ giáng xuống ngài; và thế là hôm nay ta rơi vào bối rối. Nghe vậy, Mahesh nói với lời ngữ nhẹ nhàng: 'Lạy Chúa, chính Veda đã tuyên bố quy tắc ứng xử như vậy: Những bậc vĩ đại luôn tỏ lòng thương yêu kẻ nhỏ bé; ngọn núi luôn mang một ngọn cỏ trên đỉnh đầu. Đại dương sâu thẳm mang bọt biển trên đỉnh sóng; và mặt đất liên tục mang bụi đất trên đỉnh đầu.'"

Verse 350 (दोहा/सोरठा)

अस कहि गहे नरेस पद स्वामी होहु कृपाल। मोहि लागि दुख सहिअ प्रभु सज्जन दीनदयाल।।167।।

asa kahi gahe naresa pada svāmī hohu kṛpāla | mohi lāgi dukha sahia prabhu sajjana dīnadayāla ||167||

Nói xong, ông ôm lấy chân vị vua: "Lạy Chúa, lạy Đấng Chủ Tể, xin hãy từ bi. Vì cớ ta, hỡi bậc cao thượng, đấng xót thương kẻ khốn cùng, xin hãy chịu đựng nỗi đau này."

Verse 351 (चौपाई)

जानि नृपहि आपन आधीना। बोला तापस कपट प्रबीना।। सत्य कहउँ भूपति सुनु तोही। जग नाहिन दुर्लभ कछु मोही।। अवसि काज मैं करिहउँ तोरा। मन तन बचन भगत तैं मोरा।। जोग जुगुति तप मंत्र प्रभाऊ। फलइ तबहिं जब करिअ दुराऊ।। जौं नरेस मैं करौं रसोई। तुम्ह परुसहु मोहि जान न कोई।। अन्न सो जोइ जोइ भोजन करई। सोइ सोइ तव आयसु अनुसरई।। पुनि तिन्ह के गृह जेवँइ जोऊ। तव बस होइ भूप सुनु सोऊ।। जाइ उपाय रचहु नृप एहू। संबत भरि संकलप करेहू।।

jāni nṛpahi āpana ādhīnā | bolā tāpasa kapaṭa prabīnā || satya kahauṁ bhūpati sunu tohī | jaga nāhina durlabha kachu mohī || avasi kāja maiṁ karihauṁ torā | mana tana bacana bhagata taiṁ morā || joga juguti tapa mantra prabhāū | phalai tabahiṁ jaba kari-a durāū || jauṁ naresa maiṁ karauṁ rasoī | tumha parusahu mohi jāna na koī || anna so joi-joi bhojana karaī | soi-soi tava āyasu anusaraī || puni tin̐ha ke gṛha jev̐i joū | tava basa hoi bhūpa sunu soū || jāi upāya racahu nṛpa ehū | saṁbata bhari saṅkalapa karehū ||

Biết vị vua hoàn toàn trong tay mình, vị khổ hạnh, giỏi gian dối, nói: "Ta nói sự thật, hỡi chúa tể loài người; hãy nghe ta. Trong thế gian này không gì khó đối với ta. Chắc chắn ta sẽ hoàn thành mục đích của ngài; với tâm, thân và lời ta là 'tín đồ' của ngài. Yoga, mưu kế, khổ hạnh, sức mạnh của thần chú, chỉ có kết quả khi được giữ kín. Nếu, hỡi đức vua, ta trở thành đầu bếp của ngài, và chỉ ngài alone ăn từ tay ta, đừng để ai biết. Bất cứ ai ăn bất cứ món gì ta cung cấp, người đó sẽ tuân theo mệnh lệnh của ngài. Và thêm nữa, bất cứ ai ăn trong nhà những người đó, người đó cũng sẽ chịu sự chi phối của ngài. Hãy đi đi, sắp đặt kế hoạch này, hỡi đức vua, và duy trì quyết tâm trọn một năm."

Verse 352 (दोहा/सोरठा)

नित नूतन द्विज सहस सत बरेहु सहित परिवार। मैं तुम्हरे संकलप लगि दिनहिंकरिब जेवनार।।168।।

nita nūtana dvija sahasa sata barehu sahita parivāra | maiṁ tumhare saṅkalapa lagi dinahiṁ kariba jevanāra ||168||

"Mỗi ngày, hãy cho ăn mới mười một trăm Brahamana, cùng với gia đình họ. Để hoàn thành lời thề thiêng liêng của ngài, chính ta sẽ sắp xếp bữa tiệc giữa trưa."

Verse 353 (चौपाई)

एहि बिधि भूप कष्ट अति थोरें। होइहहिं सकल बिप्र बस तोरें।। करिहहिं बिप्र होम मख सेवा। तेहिं प्रसंग सहजेहिं बस देवा।। और एक तोहि कहऊँ लखाऊ। मैं एहि बेष न आउब काऊ।। तुम्हरे उपरोहित कहुँ राया। हरि आनब मैं करि निज माया।। तपबल तेहि करि आपु समाना। रखिहउँ इहाँ बरष परवाना।। मैं धरि तासु बेषु सुनु राजा। सब बिधि तोर सँवारब काजा।। गै निसि बहुत सयन अब कीजे। मोहि तोहि भूप भेंट दिन तीजे।। मैं तपबल तोहि तुरग समेता। पहुँचेहउँ सोवतहि निकेता।।

ehi bidhi bhūpa kaṣṭa ati thorẽ। hoihahiṁ sakala bipra basa torẽ॥ karihahiṁ bipra homa makha sevā। tehiṁ prasaṅga sahajehiṁ basa devā॥ aura eka tohi kahauṁ lakhāū। maiṁ ehi beṣa na āuba kāū॥ tumhare uparohita kahuँ rāyā। hari ānaba maiṁ kari nija māyā॥ tapabala tehi kari āpu samānā। rakhihauँ ihā̃ baraṣa paravānā॥ maiṁ dhari tāsu beṣu sunu rājā। saba bidhi tora saṁvāraबा kājā॥ gai nisi bahuta sayana aba kīje। mohi tohi bhūpa bheṁṭa dina tīje॥ maiṁ tapabala tohi turaga sametā। pahū̃cehauँ sovatahi niketā॥

"Như vậy, hỡi Đức Vua, sự gian khổ của ngài sẽ rất ít; tất cả Brahamana sẽ chịu sự chi phối của ngài. Họ sẽ thực hiện lễ lửa, tế tự và sự phụng sự; và trong dịp đó ngay cả các vị thần cũng sẽ bị thu phục. Và một điều nữa ta nói rõ cho ngài: với hình dạng này ta sẽ không xuất hiện trước ai. Ta sẽ, hỡi Đức Vua, bằng quyền năng huyền bí của mình, đưa đi vị tư tế vương giả của ngài. Bằng sức mạnh khổ hạnh ta sẽ hòa nhập ông ta vào chính mình, và giữ ông ta đây trong thời hạn một năm. Giả định hình dạng của ông ta, hãy nghe, hỡi Đức Vua, ta sẽ hoàn thành mọi việc của ngài. Đêm đã gần qua; giờ hãy nghỉ ngơi: ngày thứ ba, hỡi Đức Vua, ngài sẽ gặp ta. Bằng sức mạnh khổ hạnh của ta, cùng với con ngựa của ngài, ta sẽ đưa ngài về nơi ở ngay khi ngài ngủ."

Verse 354 (दोहा/सोरठा)

मैं आउब सोइ बेषु धरि पहिचानेहु तब मोहि। जब एकांत बोलाइ सब कथा सुनावौं तोहि।।169।।

maĩ āuba soi beṣu dhari pahicānehū taba mohi | jaba ekānta bolāi saba kathā sunāvaũ tohi ||169||

"Với chính hình dạng đó ta sẽ đến, lúc đó hãy nhận ra Ta. Khi Ta gọi ngài riêng tư, Ta sẽ kể cho ngài nghe toàn bộ câu chuyện."

Verse 355 (चौपाई)

सयन कीन्ह नृप आयसु मानी। आसन जाइ बैठ छलग्यानी।। श्रमित भूप निद्रा अति आई। सो किमि सोव सोच अधिकाई।। कालकेतु निसिचर तहँ आवा। जेहिं सूकर होइ नृपहि भुलावा।। परम मित्र तापस नृप केरा। जानइ सो अति कपट घनेरा।। तेहि के सत सुत अरु दस भाई। खल अति अजय देव दुखदाई।। प्रथमहि भूप समर सब मारे। बिप्र संत सुर देखि दुखारे।। तेहिं खल पाछिल बयरु सँभरा। तापस नृप मिलि मंत्र बिचारा।। जेहि रिपु छय सोइ रचेन्हि उपाऊ। भावी बस न जान कछु राऊ।।

sayana kīnha nṛpa āyasu mānī. āsana jāi baiṭha chala-gyānī.. śramita bhūpa nidrā ati āī. so kimi sova soca adhikāī.. kālaketu nisi-cara tahaṁ āvā. jehiṁ sūkāra hoi nṛpahi bhulāvā.. parama mitra tāpasa nṛpa kerā. jānai so ati kapaṭa ghanerā.. tehi ke sata suta aru dasa bhāī. khala ati ajaya deva dukhadāī.. prathamahĩ bhūpa samara saba māre. bipra santa sura dekhi dukhāre.. tehiṁ khala pāchila bayaru saṁbharā. tāpasa nṛpa mili mantra bicārā.. jehi ripu chaya soi racenhĩ upāū. bhāvī basa na jāna kachu rāū..

Vị vua, chấp nhận mệnh lệnh, nằm xuống ngủ; và kẻ giả danh trí tuệ đầy mưu mô đi ngồi trên một chỗ. Mệt mỏi vì lao động, giấc ngủ nặng trĩu đến với vị vua; nhưng làm sao ông có thể ngủ thật, khi nỗi lo âu chỉ tăng thêm? Bấy giờ ác quỷ đêm tối Kālaketu đến đó, hắn là kẻ, hóa thành heo rừng, sẽ dẫn lạc vị vua. Hắn được coi là người bạn thân nhất của vị vua trong hình dạng một khổ hạnh; nhưng hãy biết hắn đầy gian dối dày đặc. Hắn có bảy con trai và mười người anh em, những kẻ ác, cực khó chinh phục, mang nỗi đau cho các vị thần. Ban đầu vị vua giết tất cả họ trong chiến trận; brahamana, thánh nhân và thiên thần, thấy vậy, đều đau buồn. Kẻ ác đó sau đó nuôi mối thù cũ; vị khổ hạnh và vị vua gặp nhau và cân nhắc mưu kế. Họ nghĩ ra kế sách để tiêu diệt kẻ thù; tuy nhiên, bị định mệnh trói buộc, vị vua không hiểu gì cả.

Verse 356 (दोहा/सोरठा)

रिपु तेजसी अकेल अपि लघु करि गनिअ न ताहु। अजहुँ देत दुख रबि ससिहि सिर अवसेषित राहु।।170।।

ripu tejasī akela api laghu kari gani-a na tāhu | ajahũ det dukha rabi sasihi sira avaseṣita rāhu ||170||

Kẻ thù có quyền năng, dù đứng một mình, cũng không bao giờ nên coi thường. Ngay cả bây giờ, phần còn lại của Rahu vẫn hành hạ Mặt Trời và Mặt Trăng trên bầu trời.

Verse 357 (चौपाई)

तापस नृप निज सखहि निहारी। हरषि मिलेउ उठि भयउ सुखारी।। मित्रहि कहि सब कथा सुनाई। जातुधान बोला सुख पाई।। अब साधेउँ रिपु सुनहु नरेसा। जौं तुम्ह कीन्ह मोर उपदेसा।। परिहरि सोच रहहु तुम्ह सोई। बिनु औषध बिआधि बिधि खोई।। कुल समेत रिपु मूल बहाई। चौथे दिवस मिलब मैं आई।। तापस नृपहि बहुत परितोषी। चला महाकपटी अतिरोषी।। भानुप्रतापहि बाजि समेता। पहुँचाएसि छन माझ निकेता।। नृपहि नारि पहिं सयन कराई। हयगृहँ बाँधेसि बाजि बनाई।।

tāpasa nṛpa nija sakhahi nihārī | haraṣi mileu uṭhi bhayu sukhārī || mitrahi kahi saba kathā sunāī | jātudhāna bolā sukha pāī || aba sādheuṁ ripu sunahu naresā | jauṁ tumha kīnha mora upadesā || parihari soca rahahu tumha soī | binu auṣadha biādhi bidhi khoī || kula sameta ripu mūla bahāī | cauthē divasa milaba maiṁ āī || tāpasa nṛpahi bahuta paritoṣī | calā mahā-kapaṭī ati-roṣī || bhānu-pratāpahi bāji sametā | pahuṁcāesi chana mājha niketā || nṛpahi nāri paiṁ sayana karāī | haya-gṛhaṁ bāṁdhesi bāji banāī ||

Thấy người bạn thân của nhà vua, đạo sĩ đứng dậy và gặp gỡ với niềm vui, trông có vẻ rất hài lòng. Gọi người ấy là 'bạn', ông kể lại toàn bộ câu chuyện; quỷ dữ nói chuyện, lòng đầy vui sướng. 'Ta đã xử lý xong kẻ thù, hãy nghe đây, hỡi đức vua, vì ngài đã làm theo lời khuyên của ta. Hãy gạt bỏ mọi lo âu và ngủ yên bình; không cần thuốc men, Chính Thiên Ý đã xóa bỏ bệnh tật. Cả gia tộc kẻ thù đã bị nhổ tận gốc và quét sạch. Ngày thứ tư ta sẽ đến gặp ngài một lần nữa.' Làm cho nhà vua rất hài lòng như vậy, kẻ chủ mưu đầy dối trá ấy rời đi, lòng đầy phẫn nộ. Ông ta đưa Bhānupratāp, cùng với con ngựa, đến nhà trong chốc lát. Ông ta khiến nhà vua nằm xuống bên cạnh người phụ nữ, và cho buộc con ngựa vào chuồng.