Sarga 29

Verse 1

अथ तस्याप्रमेयस्य तद्वनं परिपृच्छत:।विश्वामित्रो महातेजा व्याख्यातुमुपचक्रमे।।1.29.1।।

Bấy giờ, khi Rāma—bậc có uy lực không thể lường—hỏi về khu rừng ấy, đại quang minh Viśvāmitra liền bắt đầu giảng giải tường tận.

Verse 2

इह राम महाबाहो विष्णुर्देववर: प्रभु:।वर्षाणि सुबहूनीह तथा युगशतानि च।।1.29.2।।तपश्चरणयोगार्थमुवास सुमहातपा:।

Tại nơi đây, hỡi Rāma tay mạnh, Viṣṇu—Đấng Tự Tại, bậc tối thượng giữa chư thiên—đã an trú vô lượng năm, thậm chí trải qua hàng trăm yuga, để tu tập yoga và hành khổ hạnh.

Verse 3

एष पूर्वाश्रमो राम वामनस्य महात्मन:।।1.29.3।।सिद्धाश्रम इति ख्यातस्सिद्धो ह्यत्र महातपा:।

(Họ thưa:) “Ngay hôm nay xin Ngài bước vào lễ dīkṣā (thọ giới, nhập đàn), ôi bậc tối thượng trong các hiền thánh; nguyện điều lành đến với Ngài. Nguyện Siddhāśrama này được viên mãn thành tựu; nguyện lời Ngài nói đều chân thật ứng nghiệm.”

Verse 4

एतस्मिन्नेव काले तु राजा वैरोचनिर्बलि:।।1.29.4।।निर्जित्य दैवतगणान् सेन्द्रांश्च समरुद्गणान्। कारयामास तद्राज्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुत:।।1.29.5।।

Ngay vào lúc ấy, vua Bali—con của Virocana—sau khi chinh phục các đoàn thần linh, cả Indra cùng các Marut, đã cai trị vương quyền ấy, danh tiếng vang khắp ba cõi.

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु राजा वैरोचनिर्बलि:।।1.29.4।।निर्जित्य दैवतगणान् सेन्द्रांश्च समरुद्गणान्। कारयामास तद्राज्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुत:।।1.29.5।।

Ngay vào lúc ấy, vua Bali—con của Virocana—sau khi chinh phục các đoàn thần linh, cả Indra cùng các Marut, đã cai trị vương quyền ấy, danh tiếng vang khắp ba cõi.

Verse 6

बलेस्तु यजमानस्य देवास्साग्निपुरोगमा:।समागम्य स्वयं चैव विष्णुमूचुरिहाश्रमे।।1.29.6।।

Khi Bali đang làm chủ tế, các chư thiên—do Agni dẫn đầu—tự hội tụ lại và ngay tại đạo tràng này, đích thân thưa bạch với Viṣṇu.

Verse 7

बलिर्वैरोचनिर्विष्णो यजते यज्ञमुत्तमम्।असमाप्ते क्रतौ तस्मिन् स्वकार्यमभिपद्यताम्।।1.29.7।।

“Ôi Viṣṇu, Bali con của Virocana đang cử hành một đại tế tối thượng; khi nghi lễ ấy chưa viên mãn, xin cho đại sự của chúng con được thành tựu.”

Verse 8

ये चैनमभिवर्तन्ते याचितार इतस्तत:।यच्च यत्र यथावच्च सर्वं तेभ्य: प्रयच्छति।।1.29.8।।

Những kẻ cầu xin từ khắp nơi đến gần Ngài—hễ họ thưa xin điều chi, ở nơi nào, và theo đúng phép tắc—thì Ngài đều ban phát trọn vẹn cho họ.

Verse 9

स त्वं सुरहितार्थाय मायायोगमुपागत:।वामनत्वं गतो विष्णो कुरु कल्याणमुत्तमम्।।1.29.9।।

Vì lợi ích an hòa của chư Thiên, hỡi Viṣṇu, xin Ngài nương thần lực của māyā-yoga mà hiện thân làm Vāmana, bậc người lùn, để thành tựu công hạnh cát tường tối thượng.

Verse 10

एतस्मिन्नन्तरे राम कश्यपोऽग्निसमप्रभ:।अदित्या सहितो राम दीप्यमान इवौजसा।।1.29.10।।देवीसहायो भगवान् दिव्यं वर्षसहस्रकम् ।व्रतं समाप्य वरदं तुष्टाव मधुसूदनम्।।1.29.11।।

“Trong lúc ấy, hỡi Rāma, Kaśyapa—rực sáng như lửa—cùng với Aditi, hỡi Rāma, tỏa chiếu như đang bừng cháy bởi chính oai quang của mình,” (Viśvāmitra thuật lại).

Verse 11

एतस्मिन्नन्तरे राम कश्यपोऽग्निसमप्रभ:।अदित्या सहितो राम दीप्यमान इवौजसा।।1.29.10।।देवीसहायो भगवान् दिव्यं वर्षसहस्रकम् ।व्रतं समाप्य वरदं तुष्टाव मधुसूदनम्।।1.29.11।।

“Bậc Thế Tôn ấy, được Nữ Thần (Aditi) trợ duyên, sau khi viên mãn đại nguyện suốt một ngàn năm trời thiêng, đã tán thán Madhusūdana—Đấng ban ân phúc,” (Viśvāmitra tiếp lời).

Verse 12

तपोमयं तपोराशिं तपोमूर्तिं तपात्मकम्।तपसा त्वां सुतप्तेन पश्यामि पुरुषोत्तमम्।।1.29.12।।

Ngài chính là khổ hạnh: là khối tích tụ của tapas, là hình thể của tapas, bản thể cũng là tapas. Hỡi Puruṣottama, nhờ sự khổ hạnh nghiêm mật ấy, nay con được chiêm bái Ngài.

Verse 13

शरीरे तव पश्यामि जगत्सर्वमिदं प्रभो।त्वमनादिरनिर्देश्यस्त्वामहं शरणं गत:।।1.29.13।।

Bạch Chúa Tể, trong thân Ngài con thấy trọn vẹn vũ trụ này. Ngài vô thủy, vượt ngoài lời nói; con nay quy y nơi Ngài.

Verse 14

तमुवाच हरि: प्रीत: कश्यपं धूतकल्मषम्।वरं वरय भद्रं ते वरार्होऽसि मतो मम ।।1.29.14।।

Hari hoan hỷ liền bảo Kāśyapa, bậc đã gột sạch cấu uế: “Hãy chọn một ân huệ. Phúc lành cho ông; ông được Ta xem là xứng đáng nhận ân ban và được Ta yêu mến.”

Verse 15

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य मारीच: कश्यपोऽब्रवीत्।अदित्या देवतानां च मम चैवानुयाचत:।।1.29.15।।वरं वरद सुप्रीतो दातुमर्हसि सुव्रत।

Nghe lời ấy, Kāśyapa—hậu duệ của Marīci—thưa rằng: “Hỡi Đấng ban ân, hỡi bậc giữ giới nguyện kiên cố, xin Ngài hoan hỷ mà ban cho một ân huệ, theo lời cầu thỉnh của Aditi, của chư thiên, và cả của con.”

Verse 16

पुत्रत्वं गच्छ भगवन्नदित्या मम चानघ।।1.29.16।।भ्राता भव यवीयांस्त्वं शक्रस्यासुरसूदन ।शोकार्तानां तु देवानां साहाय्यं कर्तुमर्हसि।।1.29.17।।

Bạch Đấng Thế Tôn, bậc vô cấu—xin Ngài nhận làm con của Aditi và của con. Hỡi Đấng diệt trừ A-tu-la, xin làm em của Śakra (Indra); Ngài xứng đáng nâng đỡ chư thiên đang chìm trong sầu khổ.

Verse 17

पुत्रत्वं गच्छ भगवन्नदित्या मम चानघ।।1.29.16।।भ्राता भव यवीयांस्त्वं शक्रस्यासुरसूदन ।शोकार्तानां तु देवानां साहाय्यं कर्तुमर्हसि।।1.29.17।।

Bạch Đấng Thế Tôn, bậc vô cấu—xin Ngài nhận làm con của Aditi và của con. Hỡi Đấng diệt trừ A-tu-la, xin làm em của Śakra (Indra); Ngài xứng đáng nâng đỡ chư thiên đang chìm trong sầu khổ.

Verse 18

अयं सिद्धाश्रमो नाम प्रसादा त्ते भविष्यति।सिद्धे कर्मणि देवेश उत्तिष्ठ भगवन्नित:।।1.29.18।।

Nhờ ân phúc của Ngài, nơi này sẽ được gọi là Siddhāśrama. Hỡi Chúa tể chư thiên, hạnh nguyện của con đã viên thành; bạch Đấng Thế Tôn, nay xin Ngài đứng dậy và rời khỏi chốn này.

Verse 19

अथ विष्णुर्महातेजा अदित्यां समजायत।वामनं रूपमास्थाय वैरोचनिमुपागमत्।।1.29.19।।

Bấy giờ, Viṣṇu rực rỡ đại quang minh đã giáng sinh từ Aditi; Ngài mang hình tướng Vāmana và tiến đến gặp con của Virocana (Bali).

Verse 20

त्रीन् क्रमानथ भिक्षित्वा प्रतिगृह्य च मानद:।आक्रम्य लोकान् लोकात्मा सर्वभूतहिते रत:।।1.29.20।।महेन्द्राय पुन: प्रादान्नियम्य बलिमोजसा।त्रैलोक्यं स महातेजाश्चक्रे शक्रवशं पुन:।।1.29.21।।

Rồi Đấng ban danh dự—Đấng là linh hồn của các thế giới, luôn chuyên tâm vì lợi ích muôn loài—đã xin ba bước, nhận lấy, và bằng ba bước ấy bao trùm khắp các cõi. Sau đó, dùng oai lực chế ngự Bali, bậc đại quang minh ấy trao lại tam giới cho Mahendra (Indra), khiến chúng một lần nữa thuộc quyền Śakra.

Verse 21

त्रीन् क्रमानथ भिक्षित्वा प्रतिगृह्य च मानद:।आक्रम्य लोकान् लोकात्मा सर्वभूतहिते रत:।।1.29.20।।महेन्द्राय पुन: प्रादान्नियम्य बलिमोजसा।त्रैलोक्यं स महातेजाश्चक्रे शक्रवशं पुन:।।1.29.21।।

Rồi Đấng ban danh dự—Đấng là linh hồn của các thế giới, luôn chuyên tâm vì lợi ích muôn loài—đã xin ba bước, nhận lấy, và bằng ba bước ấy bao trùm khắp các cõi. Sau đó, dùng oai lực chế ngự Bali, bậc đại quang minh ấy trao lại tam giới cho Mahendra (Indra), khiến chúng một lần nữa thuộc quyền Śakra.

Verse 22

तेनैष पूर्वमाक्रान्त आश्रमश्श्रमनाशन:।मयापि भक्तय तस्यैष वामनस्योपभुज्यते।।1.29.22।।

Tịnh xá này—nơi xua tan mệt mỏi—trước đây đã được Ngài (Vāmana) ngự trị; và nay, nhờ lòng sùng kính đối với Vāmana, ta cũng đang gìn giữ và thụ hưởng nơi này.

Verse 23

एतमाश्रममायान्ति राक्षसा विघ्नकारिण:।अत्रैव पुरुषव्याघ्र हन्तव्या दुष्टचारिण:।।1.29.23।।

Những con quỷ Rakṣasa gây trở ngại thường đến tịnh xá này. Ngay tại đây, hỡi người hùng dũng mãnh như hổ, những kẻ ác độc đó phải bị tiêu diệt.

Verse 24

अद्य गच्छामहे राम सिद्धाश्रममनुत्तमम्।तदाश्रमपदं तात तवाप्येतद्यथा मम।।1.29.24।।

Hôm nay, này Rāma, chúng ta hãy đến Siddhāśrama vô song. Này con, hãy xem tịnh xá này cũng là của con—giống như là của ta vậy.

Verse 25

प्रविशन्नाश्रमपदं व्यरोचत महामुनि:।शशीव गतनीहार: पुनर्वसुसमन्वित:।।1.29.25।।

Khi vị đại hiền triết bước vào tịnh xá, ngài tỏa sáng—như vầng trăng thoát khỏi màn sương, cùng đi với sao Punarvasu.

Verse 26

तं दृष्ट्वा मुनयस्सर्वे सिद्धाश्रमनिवासिन:।उत्पत्त्योत्पत्त्य सहसा विश्वामित्रमपूजयन्।।1.29.26।।

Thấy Ngài, hết thảy các bậc hiền thánh cư trú tại Siddhāśrama liền đồng loạt đứng dậy và cung kính tôn kính Hiền giả Viśvāmitra.

Verse 27

यथार्हं चक्रिरे पूजां विश्वामित्राय धीमते।तथैव राजपुत्राभ्यामकुर्वन्नतिथिक्रियाम्।।1.29.27।।

Họ cử hành lễ cúng dường xứng đáng cho bậc trí Viśvāmitra; cũng theo cách ấy, họ tiếp đãi hai vị vương tử như thượng khách.

Verse 28

मुहूर्तमथ विश्रान्तौ राजपुत्रावरिन्दमौ।प्राञ्जली मुनिशार्दूलमूचतू रघुनन्दनौ।।1.29.28।।

Sau khi nghỉ ngơi chốc lát, hai vương tử—bậc hàng phục kẻ thù, niềm hoan hỷ của dòng Raghu—chắp tay thưa với “hổ trong hàng hiền thánh” (Viśvāmitra).

Verse 29

अद्यैव दीक्षां प्रविश भद्रं ते मुनिपुङ्गव।सिद्धाश्रमोऽयं सिद्धस्स्यात् सत्यमस्तु वचस्तव।।1.29.29।।

(Họ thưa:) “Ngay hôm nay xin Ngài bước vào lễ dīkṣā (thọ giới, nhập đàn), ôi bậc tối thượng trong các hiền thánh; nguyện điều lành đến với Ngài. Nguyện Siddhāśrama này được viên mãn thành tựu; nguyện lời Ngài nói đều chân thật ứng nghiệm.”

Verse 30

एवमुक्तो महातेजा विश्वामित्रो महान् ऋषि: ।प्रविवेश तदा दीक्षां नियतो नियतेन्द्रिय:।।1.29.30।।

Được thưa như vậy, Đại Thánh Viśvāmitra—rực sáng oai lực tâm linh, giữ giới nguyện nghiêm mật, chế ngự các căn—bấy giờ bước vào nghi lễ dīkṣā (lễ thọ giới, nhập đàn).

Verse 31

कुमारावपि तां रात्रिमुषित्वा सुसमाहितौ।प्रभातकाले चोत्थाय पूर्वां सन्ध्यामुपास्य च।।1.29.31।।स्पृष्टोदकौ शुची जप्यं समाप्य नियमेन च ।हुताग्निहोत्रमासीनं विश्वामित्रमवन्दताम् ।।1.29.32।।

Hai vị vương tử cũng trải qua đêm ấy trong tâm ý an định; đến rạng đông liền thức dậy và đúng pháp phụng hành nghi lễ Sandhyā buổi sớm.