Home›Ramayana›Bala Kanda›Sarga 29›Shloka 15
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 29, Shloka 15

सिद्धाश्रम-प्रसङ्गः

Siddhashrama and the Vāmana Narrative

Devanagari script

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य मारीच: कश्यपोऽब्रवीत्।अदित्या देवतानां च मम चैवानुयाचत:।।1.29.15।।वरं वरद सुप्रीतो दातुमर्हसि सुव्रत।

Transliteration

tac chrutvā vacanaṃ tasya mārīcaḥ kaśyapo ’bravīt | adityā devatānāṃ ca mama caivānuyācataḥ || 1.29.15 || varaṃ varada suprīto dātum arhasi suvrata |

Translation

Nghe lời ấy, Kāśyapa—hậu duệ của Marīci—thưa rằng: “Hỡi Đấng ban ân, hỡi bậc giữ giới nguyện kiên cố, xin Ngài hoan hỷ mà ban cho một ân huệ, theo lời cầu thỉnh của Aditi, của chư thiên, và cả của con.”

Word by Word
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम; वचनम् इत्यस्य विशेषणवत्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); अर्थः: having heard
वचनम्words/speech
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
मारीचःMārīca (descendant of Marīci)
मारीचः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारीच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कश्यपस्य विशेषण-रूपेण (patronymic epithet)
कश्यपःKaśyapa
कश्यपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अब्रवीत्spoke
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
अदित्याwith Aditi / at Aditi's (request)
अदित्या:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सह-भावे (with/at the request of)
देवतानाम्of the gods
देवतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
ममof me
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
एवindeed/also
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
अनुयाचतः(of him) who was entreating
अनुयाचतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootअनु + याच् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present participle); पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; तस्य (कश्यपस्य) विशेषणम्; अर्थः: while requesting/entreating
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
वरदO boon-giver
वरद:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
सुप्रीतःwell-pleased
सुप्रीतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + प्री (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (त्वम् implied)
दातुम्to give
दातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); अर्थः: to give
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकारः, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सुव्रतO man of excellent vows
सुव्रत:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु + व्रत (प्रातिपदिक)
Formसमासः: सुन्दरं व्रतं यस्य/सुव्रतः इति कर्मधारय-बहुव्रीह्यर्थः; अत्र सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
Context

"O Sinless Lord, Be born son to Aditi and to me, O Destroyer of asuras, be the younger brother to Indra. You can help these sorrow-stricken devatas.

Characters & Entities
K
Kāśyapa
M
Marīci
V
Viṣṇu
A
Aditi
D
Devatāḥ (the gods)

FAQs

Dharma includes selfless advocacy: Kāśyapa uses earned spiritual merit not merely for himself but for the welfare of others (Aditi and the gods).

Invited to choose a boon, Kāśyapa petitions Viṣṇu on behalf of Aditi and the distressed gods.

Altruism and responsibility: directing personal spiritual attainment toward collective well-being.

←Previous Verse
Next Verse→