Sarga 10

Verse 1

विदर्शिता यदा देवी कुब्जया पापया भृशम् ।तदा शेते स्म सा भूमौ दिग्धविद्धेव किन्नरी ॥१॥

Khi hoàng hậu bị mụ lưng gù tội lỗi kia xúi giục, làm tâm trí đảo điên dữ dội, bấy giờ bà nằm sấp trên đất, như một kinnarī bị mũi tên tẩm độc bắn trúng.

Verse 2

निश्चित्य मनसा कृत्यं सा सम्यगिति भामिनी ।मन्थरायै शनैस्सर्वमाचचक्षे विचक्षणा ॥२॥

Đã quyết định trong tâm rằng việc mình làm là đúng đắn, hoàng hậu đầy nhiệt tâm ấy khéo léo, lặng lẽ kể hết mọi điều cho Mantharā.

Verse 3

सा दीना निश्चयं कृत्वा मन्थरावाक्यमोहिता ।नागकन्येव निश्वस्य दीर्घमुष्णं च भामिनी ॥३॥मुहूर्तं चिन्तयामास मार्गमात्मसुखावहम् ।

Khốn khổ và bị lời Mantharā mê hoặc, vị vương hậu kiêu hãnh ấy đã quyết định; nàng thở dài thật lâu, nóng hổi như một long nữ của loài rắn, rồi trong chốc lát suy nghĩ con đường đem lại hạnh phúc cho chính mình.

Verse 4

सा सुहृच्चार्थकामा च तं निशम्य सुनिश्चयम् ॥४॥बभूव परमप्रीता सिध्दिं प्राप्येव मन्थरा ।

Mantharā—người tâm phúc, luôn mong cho mưu nguyện của Kaikeyī được thành—nghe quyết ý kiên định của Kaikeyī liền vui mừng tột bậc, như thể đã nắm chắc thành công trong tay.

Verse 5

अथ सा रुषिता देवी सम्यक्कृत्वा विनिश्चयम् ॥५॥संविवेशाबला भूमौ निवेश्य भृकुटीं मुखे ।

Bấy giờ hoàng hậu nổi giận, đã quyết định dứt khoát, liền nằm xuống đất, trên mặt đặt một vẻ cau có.

Verse 6

ततश्चित्राणि माल्यानि दिव्यान्याभरणानि च ॥६॥अपविद्धानि कैकेय्या तानि भूमिं प्रपेदिरे ।

Rồi Kaikeyī ném bỏ những vòng hoa rực rỡ và các trang sức huy hoàng; chúng rơi xuống mặt đất.

Verse 7

तया तान्यपविद्धानि माल्यान्याभरणानि च ॥७॥अशोभयन्त वसुधां नक्षत्राणि यथा नभः ।

Những vòng hoa và trang sức ấy, tuy bị nàng ném đi, vẫn làm đẹp mặt đất—như sao điểm tô bầu trời.

Verse 8

क्रोधागारे निपतिता सा बभौ मलिनाम्बरा ॥८॥एकवेणीं दृढं बद्वा गतसत्त्वेव किन्नरी ।

Ngã trong phòng giận dữ, y phục lấm bẩn, tóc bện một bím chặt, nàng trông như một kinnarī mất hồn, không còn sinh khí.

Verse 9

आज्ञाप्य च महाराजो राघवस्याभिषेचनम् ॥९॥उपस्थानमनुज्ञाप्य प्रविवेश निवेशनम् ।

Ban lệnh cử hành lễ quán đảnh cho Rāghava, Đại vương—sau khi cho phép những người hầu cận lui ra—liền bước vào nội điện hoàng cung.

Verse 10

अद्य रामाभिषेको वै प्रसिद्ध इति जज्ञिवान् ॥१०॥प्रियार्हां प्रियमाख्यातुं विवेशान्तःपुरं वशी ।

Biết rằng hôm nay chính là ngày cử hành lễ quán đảnh của Rāma, và tin ấy đã lan truyền khắp nơi, nhà vua tự chế ngự bước vào nội cung để báo tin vui cho người xứng đáng được nghe.

Verse 11

स कैकेय्या गृहं श्रेष्ठं प्रविवेश महायशाः ॥११॥पाण्डुराभ्रमिवाकाशं राहुयुक्तं निशाकरः ।

Đại vương lừng danh bước vào cung thất huy hoàng của Kaikeyī—như vầng trăng đi vào bầu trời phủ mây nhạt, lại bị Rāhu kề cận (bóng che thực).

Verses 12-16

शुकबर्हिणसङ्घुष्टं क्रौञ्चहंसरुतायुतम् ॥१२॥वादित्ररवसङ्घुष्टं कुब्जा वामनिकायुतम् ।लतागृहैश्चित्रगृहैश्चम्पकाशोकशोभितैः ॥१३॥दान्तराजतसौवर्णवेदिकाभि स्समायुतम् ।नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्वापीभिश्चोपशोभितम् ॥१४॥दान्तरजतसौवर्णैस्संवृतं परमासनैः ।विविधैरन्नपानैश्च भक्ष्यैश्च विविधैरपि ॥१५॥उपपन्नं महार्हैश्च भूषितैस्त्रिदिवोपमम् ।तत्प्रविश्य महाराजस्स्वमन्तः पुरमृद्धिमत् ॥१६॥न ददर्श प्रियां राजा कैकेयीं शयनोत्तमे ।

Đại vương bước vào nội cung phồn thịnh của Kaikeyī: vang tiếng vẹt và công, hòa cùng tiếng chim krauñca và thiên nga; lại rộn rã âm nhạc; có bọn người gù và người lùn hầu cận. Nơi ấy điểm trang bằng giàn dây leo và lầu họa, rực rỡ bởi cây champaka và aśoka; có bệ đài khảm ngà, bạc, vàng; ao hồ và cây cối bốn mùa hoa trái tô điểm; ghế ngồi thượng hạng, thức ăn thức uống và mỹ vị đủ loại; châu báu trang nghiêm, tựa như cõi trời. Nhưng khi vào rồi, nhà vua không thấy ái phi Kaikeyī trên chiếc giường tuyệt hảo.

Verse 17

कामबलसंयुक्तो रत्यर्थं मनुजाधिपः ॥१७॥अपश्यन्दयितां भार्यां पप्रच्छ विषसाद च ।

Bị sức mạnh dục tình thôi thúc, mong cầu hoan lạc, bậc chúa tể loài người không thấy người vợ yêu dấu, liền buồn bã, lòng chùng xuống, và hỏi thăm về nàng.

Verse 18

न हि तस्य पुरा देवी तां वेलामत्यवर्तत ॥१८॥न च राजा गृहं शून्यं प्रविवेश कदाचन ।

Xưa nay, Hoàng hậu Kaikeyī chưa từng vượt quá giờ đón tiếp Ngài; và nhà vua cũng chưa bao giờ bước vào nội thất của nàng khi nơi ấy vắng không.

Verse 19

ततो गृहगतो राजा कैकेयीं पर्यपृच्छत ॥१९॥यथा पूर्वमविज्ञाय स्वार्थलिप्सुमपण्डिताम् ।

Bấy giờ, nhà vua đến nội thất, hỏi thăm Kaikeyī như thường lệ—nào hay hoàng hậu kém trí ấy nay bị lòng tư lợi thúc đẩy.

Verse 20

प्रतीहारी त्वथोवाच सन्त्रस्ता सुकृताञ्जलिः ॥२०॥देव देवी भृशं कृद्धा क्रोधागारमभिदृता ।

Khi ấy, người giữ cửa hoảng sợ, chắp tay cung kính thưa: “Tâu Đại vương, Hoàng hậu đang giận dữ tột cùng, đã lao vào phòng phẫn nộ.”

Verse 21

प्रतीहार्या वचश्शृत्वा राजा परमदुर्मनाः ॥२१॥विषसाद पुनर्भूयो लुलितव्याकुलेन्द्रियः ॥

Nghe lời người giữ cửa, nhà vua vô cùng sầu não; hết lần này đến lần khác Ngài chìm trong đau buồn, các giác quan rối loạn, bấn loạn không yên.

Verse 22

तत्र तां पतितां भूमौ शयानामतथोचिताम् ॥२२॥प्रतप्त इव दुःखेन सोऽपश्यज्जगतीपतिः ।

Tại đó, chúa tể cõi đất thấy nàng ngã quỵ, nằm trên nền đất—một dáng nằm chẳng xứng với địa vị của nàng; lòng vua như bị nỗi sầu thiêu đốt.

Verses 23-25

स वृद्धस्तरुणीं भार्यां प्राणेभ्योपि गरीयसीम् ॥२३॥अपापः पापसङ्कल्पां ददर्श धरणीतले ।लतामिव विनिष्कृत्तां पतितां देवतामिव ॥२४॥किन्नरीमिव निर्धूतां च्युतामप्सरसं यथा ।मायामिव परिभ्रष्टां हरिणीमिव संयताम् ॥२५॥

Theo cách đánh số của bản Nam truyền, chuỗi ví von tiếp tục: nàng như kinnari bị quăng xuống, như apsaras rơi khỏi thiên giới, như ảo thuật bị đảo lộn, và như nai cái bị trói chặt—những hình ảnh càng làm dấy lên lòng thương xót của nhà vua, mà vẫn che khuất dụng ý của nàng.

Verse 26

करेणुमिव दिग्धेन विद्धां मृगयुना वने ।महागज इवारण्ये स्नेहात्परिममर्श ताम् ॥२६॥

Như trong rừng, một đại tượng dịu dàng chạm vuốt, an ủi voi cái bị thợ săn bắn mũi tên tẩm độc làm thương; cũng vậy, vì tình thương, nhà vua nhẹ nhàng vuốt ve nàng.

Verse 27

परिमृश्य च पाणिभ्यामभिसन्त्रस्तचेतनः ।कामी कमलपत्राक्षीमुवाच वनितामिदम् ॥२७॥

Tâm trí kinh hoàng mà dục vọng vẫn thôi thúc, chàng dùng cả hai tay dịu dàng vuốt ve người vợ mắt như cánh sen, rồi nói với nàng những lời này.

Verse 28

न तेऽहमभिजानामि क्रोधमात्मनि संश्रितम् ।देवि केनाभिशप्ताऽसि केन वाऽसि विमानिता ॥२८॥यदिदं मम दुःखाय शेषे कल्याणि पांसुषु ।

Thiếp chẳng rõ, ôi vương hậu, có phải cơn giận đã nương trú trong lòng nàng đối với ta chăng. Nàng bị ai nguyền rủa, hay bị ai làm nhục, mà—hỡi người cát tường—lại nằm trên bụi đất, khiến ta đau đớn?

Verse 29

भूमौ शेषे किमर्थं त्वं मयि कल्याणचेतसि ॥२९॥भूतोपहतचित्तेव मम चित्तप्रमाथिनी ।

Vì cớ gì nàng nằm trên đất, khi lòng ta đối với nàng vốn thiện lành, hỡi người tâm ý cát tường—như kẻ bị quỷ thần ám nhiễu—lại khuấy đảo, giày vò trái tim ta?

Verse 30

सन्ति मे कुशला वैद्यास्त्वभितुष्टाश्च सर्वशः ॥३०॥सुखितां त्वां करिष्यन्ति व्याधिमाचक्ष्व भामिनी ।

Ta có những ngự y tài giỏi, mọi bề đều đáng tin; họ sẽ khiến nàng được an ổn. Hỡi người yêu dấu, hãy nói cho ta biết nàng mắc chứng bệnh gì.

Verse 31

कस्य वा ते प्रियं कार्यं केन वा विप्रियं कृतम् ॥३१॥कः प्रियं लभतामद्य को वा सुमहदप्रियम् ।

Nàng muốn ban ân cho ai, hay ai đã làm điều trái ý nàng? Hôm nay ai sẽ được hưởng lòng từ ái, và ai phải chịu cơn giận dữ nặng nề?

Verses 32-33

मा रोदीर्मा च कार्षीस्त्वं देवि संपरिशोषणम् ॥३२॥अवध्यो वध्यतां को वा को वा वध्यो विमुच्यताम् ।दरिद्रः को भवत्वाढ्यो द्रव्यवान्वाऽप्यकिञ्चनः ॥३३॥

Xin đừng khóc, hỡi hoàng hậu, và chớ để thân mình hao mòn. Ai đáng được tha mà nàng muốn giết—hãy giết; ai đáng bị giết mà nàng muốn tha—hãy thả. Ai nghèo—hãy cho thành giàu; ai giàu—dẫu có của cải—hãy khiến thành trắng tay.

Verse 34

अहं चैव मदीयाश्च सर्वे तव वशानुगाः ।न ते किञ्चिदभिप्रायं व्याहन्तुमहमुत्सहे ॥३४॥

Ta và hết thảy người thuộc về ta đều thuận phục ý nàng; ta chẳng dám, dù chỉ một phần, ngăn trở điều nàng định.

Verse 35

आत्मनो जीवितेनापि ब्रूहि यन्मनसेच्छसि ।बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि ॥३५॥करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे ।

Hãy nói điều lòng nàng ước muốn, dẫu phải đổi bằng chính mạng sống ta. Nàng biết sức ta, thì không nên nghi ngờ ta. Ta sẽ làm điều khiến nàng hoan hỷ; ta thề với nàng, lấy công đức của ta mà thề.

Verses 36-37

यावदावर्तते चक्रं तावती मे वसुन्धरा ॥३६॥प्राचीनास्सिन्धुसौवीरा स्सौराष्ट्रा दक्षिणापथाः ।वङ्गाङ्गमगधाः मत्स्याः समृद्धा काशिकोसलाः ॥३७॥

Chừng nào bánh xe chiến xa còn vươn tới, chừng ấy là cõi nước của ta—ôm trọn các miền phương Đông, Sindhu–Sauvīra, Saurāṣṭra, các xứ phương Nam, cùng những quốc gia thịnh vượng Vaṅga, Aṅga, Magadha, Matsya và Kāśi–Kosala.

Verse 38

तत्र जातं बहु द्रव्यं धनधान्यमजाविकम् ।ततो वृणीष्व कैकेयि यद्यत्त्वं मनसेच्छसि ॥३८॥

Nơi ấy sinh ra vô vàn của cải—vàng bạc, lúa thóc, cùng đàn dê cừu. Vậy nên, hỡi Kaikeyī, nàng hãy chọn lấy điều gì lòng nàng ước muốn.

Verse 39

किमायासेन ते भीरु उत्तिष्ठोत्तिष्ठ शोभने ।तत्त्वं मे ब्रूहि कैकेयि यतस्ते भयमागतम् ॥३९॥तत्ते व्यपनयिष्यामि नीहारमिव रश्मिवान् ।

Vì sao nàng phải nhọc lòng, hỡi người e thẹn? Hãy đứng dậy, đứng dậy đi, Kaikeyī xinh đẹp. Hãy nói thật cho ta biết nỗi sợ nào đã đến với nàng; ta sẽ xua tan nó, như mặt trời rực sáng tan sương mai.

Verse 40

तथोक्ता सा समाश्वस्ता वक्तुकामा तदप्रियम् ॥४०॥परिपीडयितुं भूयो भर्तारमुपचक्रमे ।

Được nói như thế, nàng liền an lòng; nhưng vẫn muốn thưa điều thỉnh cầu khó nghe ấy, nàng lại bắt đầu làm khổ phu quân thêm nữa.