Adhyaya 58: The Kurma-Form of Narayana: Mapping Bharata through Nakshatras, Regions, and Planetary Afflictions

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽथ नद्यादिवर्णन नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । अष्टपञ्चाशोऽध्यायः—५८ । क्रौष्टुकिरुवाच भगवन् कथितं सम्यक् भवता भारतं मम । सरितः पर्वता देशा ये च तत्र वसन्ति वै ॥

Như vậy, trong Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, chương thứ năm mươi bảy mang tên “Mô tả các dòng sông và những điều liên hệ” đã kết thúc; nay bắt đầu chương thứ năm mươi tám. Krauṣṭuki thưa: “Bạch Đấng Thế Tôn, Ngài đã mô tả cho con một cách đúng đắn về Bhārata—các sông, núi, miền xứ và những người cư trú tại đó.”

Verse 2

किन्तु कूर्मस्त्वया पूर्वं भारते भगवान् हरिः । कथितस्तस्य संस्थानं श्रोतुमिच्छाम्यशेषतः ॥

Nhưng trước đó, Ngài đã nói về Kūrma—Bhagavān Hari—liên hệ với Bhārata. Con mong được nghe trọn vẹn, không sót điều gì, về hình thế/phạm vi của Kūrma ấy.

Verse 3

कथं स संस्थितो देवः कूर्मरूपी जनार्दनः । शुभाशुभं मनुष्याणां व्यज्यते च ततः कथम् । यथामुखं यथापादन्तस्य तद्ब्रूह्यशेषतः ॥

Đức Janārdana, an trụ trong hình tướng con rùa, được đặt ở vị trí như thế nào? Và từ đó, các quả báo cát tường và bất tường đối với loài người được chỉ bày ra sao? Xin hãy giải thích trọn vẹn—tùy theo hướng mặt của Ngài và theo phạm vi của đôi chân Ngài.

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच प्राङ्मुखो भगवान् देवः कूर्मरूपी व्यवस्थितः । आक्रम्य भारतं वर्षं नवभेदमिदं द्विज ॥

Mārkaṇḍeya nói: Đấng Thế Tôn, trong hình tướng con rùa, an trụ quay mặt về phương Đông. Bao trùm Bhārata-varṣa, nơi ấy được sắp đặt thành sự phân chia chín phần này, hỡi bậc nhị sinh.

Verse 5

नवधा संस्थितान्यस्य नक्षत्राणि समन्ततः । विषयाश्च द्विजश्रेष्ठ ये सम्यक् तान्निबोध मे ॥

Xung quanh Ngài, các nakṣatra (tú) của Ngài được sắp đặt theo chín cách. Còn các miền (viṣaya), hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh—hãy hiểu từ ta một cách đúng đắn rằng đó là những gì.

Verse 6

वेदमन्त्राः विमाण्डव्याः शाल्वनीपास्तथा शकाः । उज्जिहानास्तथा वत्स घोषसंख्यास्तथा खसाः ॥

(Các dân/miền ấy là:) Vedamantras, Vimāṇḍavyas, Śālvanīpas và Śakas; cũng vậy Ujjihānas; và, hỡi người thân mến, Ghoṣasaṃkhyas, cùng cả Khasas.

Verse 7

मध्ये सारस्वता मत्स्याः शूरसेनाः समाथुराः । धर्मारण्याः ज्योतिषिकाः गौरग्रीवा गुडाश्मकाः ॥

Ở phần trung tâm có Sārasvatas, Matsyas, Śūrasenas và những người thuộc Mathurā. (Cũng có) Dharmāraṇyas, Jyotiṣikas, Gauragrīvas và Guḍāśmakas.

Verse 8

कालकोटिसपाषण्डाः पारियात्रनिवासिनः । कापिङ्गलाः कुरुर्बाह्यस्तथैवोडुम्बरा जनाः ॥

Các Kālakoṭi và Pāṣaṇḍa, cư dân vùng Pāriyātra; các Kāpiṅgala; các Kuru ở miền ngoại vi; và cũng vậy, dân tộc gọi là Uḍumbara.

Verse 9

वैदेहकाः सपाञ्चालाः संकेताḥ कङ्कमारुताः । गजाह्वयाश्च कूर्मस्य जलमध्यानिवासिनः ॥

Người Vaidehaka cùng với Pañcāla, Saṃketa và Kaṅkamāruta; lại có cả Gajāhvaya—những nhóm này cư trú trong vùng thủy giới trung tâm của con rùa.

Verse 10

कृत्तिका रोहिणी सौम्या एतेषां मध्यवासिनाम् । नक्षत्रत्रितयं विप्र शुभाशुभविपाकदम् ॥

Đối với những kẻ cư trú ở trung tâm ấy, bộ ba nakṣatra—Kṛttikā, Rohiṇī và Saumyā—hỡi Bà-la-môn, làm cho các quả báo cát tường và bất tường chín muồi.

Verse 11

वृषध्वजोऽञ्जनश्चैव जम्ब्वाख्यो मानवाचलः । शूर्पकर्णो व्याघ्रमुखः खर्मकः करवटाशनः ॥

(Lại có) Vṛṣadhvaja và Añjana; Jambvākhya và Mānavācala; Śūrpakarṇa, Vyāghramukha, Kharmaka và Karvaṭāśana.

Verse 12

तथा चन्द्रेश्वराश्चैव खशाश्च मगधास्तथा । गिरयो मैथिलाः शुभ्रास्तथा वदनदन्तुराः ॥

Cũng vậy có các Candreśvara, các Khasa, và cả các Magadha; các dãy núi; những người Maithila da sáng; và cả các Vadanadantura.

Verse 13

प्राग्ज्योतिषाः सलौहित्याः सामुद्राः पुरुषादकाः । पूर्णोत्कटो भद्रगौरस्तथोदयगिरिर्द्विज ॥

Hỡi bậc nhị sinh, có các xứ/nhóm dân Prāgjyotiṣa, Salauhitya, Sāmudra và “Puruṣādaka”; lại có Pūrṇotkaṭa, Bhadragaura và Udayagiri.

Verse 14

कशायाः मेखलामुष्टास्ताम्रलिप्तैकपादपाः । वर्धमानाः कोशलाश्च मुखे कूर्मस्य संस्थिताः ॥

Các xứ Kaśāya, Mekhalāmuṣṭa, Tāmralipta, Ekapādapāsa, Vardhamāna và Kośala nằm ở phần miệng của con rùa vũ trụ.

Verse 15

रौद्रः पुनर्वसुः पुष्यो नक्षत्रत्रितयं मुखे । पादे तु दक्षिणे देशाः क्रौष्टुके वदतः शृणु ॥

Raudra, Punarvasu và Puṣya—bộ ba sao (nakṣatra) này ở vùng miệng. Nay hãy nghe khi ta nói về các nước ở bàn chân phía nam, trong phân khu gọi là Krauṣṭuka.

Verse 16

कलिङ्गवङ्गजठराः कोशलाः मूषिकास्तथा । चेदयश्चोर्ध्वकर्णाश्च मत्स्याद्या विन्ध्यवासिनः ॥

Các nước Kaliṅga, Vaṅga, Jaṭhara, Kośala, và cả Mūṣika; Cedi, Urdhvakarna, cùng Matsya và những nhóm khác cư trú ở vùng Vindhya.

Verse 17

विदर्भा नारिकेलाश्च धर्मद्वीपास्तथैलिकाः । व्याघ्रग्रीवा महाग्रीवास्त्रैपुराः श्मश्रुधारिणः ॥

Các xứ Vidarbha, Nārikelā, Dharmadvīpa, và cũng vậy Ailikā; Vyāghragrīva, Mahāgrīva và Traipura—những kẻ mang râu.

Verse 18

कैष्किन्ध्याः हैमकूटाश्च निषधाः कटकस्थलाः । दशार्णाहारिका नग्ना निषादाः काकुलालकाः ॥

Các bộ tộc Kaiṣkindhya, Haimakūṭa, Niṣadha và Kaṭakasthala; cùng các Daśārṇa, Hārika, Nagna, Niṣāda và Kākulālaka.

Verse 19

तथैव पर्णशबराः पादे वै पूर्वदक्षिणे । आश्लेषर्क्षं तथा पैत्र्यं फाल्गुण्यः प्रथदमास्तथा ॥

Cũng vậy, người Parṇaśabara ở nơi chân phía đông-nam. Các sao Āśleṣā, Arkṣa và Paitrya; cùng các Phālgunī và Prathadamā cũng được an trí theo đồ thức này.

Verse 20

नक्षत्रत्रितयं पादमाश्रितं पूर्वदक्षिणम् । लङ्का कालाजिनाश्चैव शैलिका निकटास्तथा ॥

Một bộ ba nakṣatra được phân định cho chân phía đông-nam. (Ở đó có) Laṅkā, Kālājinā, Śailikā, và cũng có Nikaṭa.

Verse 21

महेन्द्रमलयाद्रौ च दुर्दुरे च वसन्ति ये । कर्कोटकवने ये च भृगुकच्छाः सकोङ्कणाः ॥

Những người cư trú trên núi Mahendra và Malaya, và trên dãy Durdura; cùng những người ở rừng Karkoṭaka—gồm cả Bhṛgukaccha cùng với Koṅkaṇa.

Verse 22

सर्वाश्चैव तथाभीराः वेण्यास्तीरनिवासिनः । अवन्तयो दासपुरास्तथैवाकणिनो जनाः ॥

Và cũng vậy, hết thảy người Ābhīra; các Veṇyā cư trú dọc bờ sông; các Avanti, Dāsapura, và cả dân được gọi là Ākaṇina.

Verse 23

महाराष्ट्राः सकर्णाटाः गोनर्दाश्चित्रकूटकाः । चोलाः कोलगिराश्चैव क्रौञ्चद्वीपजटाधराः ॥

Người Mahārāṣṭra cùng với người Karṇāṭa; người Gonarda và dân vùng Citrakūṭa; người Cola và Kolagiri; cùng những người tóc bện (jaṭā-dhara) ở Krauñca-dvīpa đều được liệt kê tại đây.

Verse 24

कावेरी ऋष्यमूकस्था नासिक्याश्चैव ये जनाः । शङ्खशुक्त्यादिवैदूर्यशैलप्रान्तचराश्च ये ॥

Dân vùng Kāverī; những người cư trú tại Ṛṣyamūka; dân Nāśikya; cùng những người sống ở rìa dãy núi Vaidūrya (nổi tiếng về vỏ ốc, hàu/ngọc trai và các vật tương tự) đều được ghi vào danh mục.

Verse 25

तथा वारिचराः कोलाः चर्मपट्टनिवासिनः । गणबाह्याः पराः कृष्णा द्वीपवास निवासिनः ॥

Cũng vậy, những người Kola đi lại trên/dọc theo mặt nước; những người cư trú ở Carmapaṭṭa; những kẻ ở ngoài các gaṇa/cộng đồng được thừa nhận; các dân tộc da sẫm ở phương xa; và những người sống trong các khu định cư trên đảo cũng được ghi tên.

Verse 26

सूर्याद्रौ कुमुदाद्रौ च ते वसन्ति तथा जनाः । औखावनाः सपिशिकास्तथा ये कर्मनायकाः ॥

Những dân ấy cư trú trên Sūryādri và trên Kumudādri; cũng vậy, các Aukhāvana, các Sapiśika, và những người được gọi là Karmanāyaka cũng được nhắc đến.

Verse 27

तक्षिणाः कौरुषा ये च ऋषिकास्तापसाश्रमाः । ऋषभाः सिहलाश्चैव तथा काञ्चीनिवासिनः ॥

Các Takṣiṇa và Kauruṣa; các Ṛṣika cư trú trong những ẩn viện của bậc khổ hạnh; các Ṛṣabha; người Sihala (Siṃhala/Tích Lan); và cả cư dân Kāñcī đều được liệt kê.

Verse 28

तिलङ्गा कुञ्जारदरीकच्छवासाश्च ये जनाः । ताम्रपर्णो तथा कुक्षिरिति कूर्मस्य दक्षिणः ॥

Người Tilaṅga và những cư dân sống ở vùng đầm lầy (kaccha) của thung lũng Voi (Kuñjaradarī); cũng như miền Tāmraparṇī và phần gọi là “bụng” (kukṣi) — tất cả hợp thành phần phương Nam của Kūrma (sự phân chia theo hình con rùa).

Verse 29

फाल्गुन्यश्चोत्तरा हस्ता चित्रा चर्क्षत्रयं द्विज । कूर्मस्य दक्षिणे कुक्षौ बाह्यपादस्तथापरम् ॥

Hỡi bậc nhị sinh (dvija), các nakṣatra Uttarā Phālgunī, Hastā và Citrā—bộ ba tinh tú này—được đặt ở “bụng” phương Nam của Kūrma; còn nơi khác thì quy định là “bàn chân ngoài”.

Verse 30

कम्बोजाः पहलवाश्चैव तथैव वहवामुखाः । तथा च सिन्धुसौवीराः सानर्ता वनितामुखाः ॥

Các Kāmboja và Pahlava; cũng như Vahavāmukha; và cả Sindhu-Sauvīra, Ānarta cùng Vanitāmukha đều được liệt kê.

Verse 31

द्रावणाः मार्गिकाः शूद्रा कर्णप्राधेयवर्वराः । किराताः पारदाः पाण्ड्यास्तथा पारशवाः कलाः ॥

Các Drāvaṇa, Mārgika, Śūdra, Karṇaprādheya và Varvara; các Kirāta, Pārada, Pāṇḍya; cùng cả Pāraśava và Kala đều được liệt kê.

Verse 32

धूर्तका हैमगिरिकाः सिन्धुकालकवैरताः । सौराष्ट्रा दरदाश्चैव द्राविडाश्च महार्णवाः ॥

Các Dhūrtaka; các Haimagirika (người cư trú vùng núi Hi-mã-lạp-sơn); Sindhukālaka và Vairata; Saurāṣṭra và Darada; cùng cả Drāviḍa và Mahārṇava đều được liệt kê.

Verse 33

एते जनपदाः पादे स्थिताः वै दक्षिणेऽपरे । स्वात्यो विशाखा मैत्रञ्च नक्षत्रत्रयमेव च ॥

Các xứ sở (janapada) này nằm trên “bàn chân” phía nam, ở phần xa hơn (ngoại vi) của cấu trúc Kūrma—Hóa thân Rùa vũ trụ. Cũng trong vùng ấy có bộ ba túc (lunar mansions) của Mặt Trăng: Svātī, Viśākhā và Maitra (Anurādhā).

Verse 34

मणिमेघः क्षुराद्रिश्च खञ्जनोऽस्तगिरिस्तथा । अपरान्तिका हैहयाश्च शान्तिका विप्रशस्तकाः ॥

Có Maṇimegha, Kṣurādri, Khañjana và Astagiri; lại có các Aparāntika, Haihaya, Śāntika và Vipraśastaka—đều thuộc về các dân/xứ ở phương ấy.

Verse 35

कौङ्कणाः पञ्चनदका वामना ह्यवरास्तथा । तारक्षुरा ह्यङ्गतकाḥ कर्कराः शाल्मवेश्मकाः ॥

Các Kauṅkaṇa, Pañcanadaka, Vāmana và cả Avara; các Tārakṣura, Aṅgataka, Karkara và Śālmaveśmaka cũng được liệt kê tại đó.

Verse 36

गुरुस्विराः फल्गुणका वेणुमत्याञ्च ये जनाः । तथा फल्गुलुका घोरा गुरूहाश्च कलास्तथा ॥

Các Gurusvira, Phalguṇaka và dân cư của Veṇumatī; cũng như Phalguluka, Ghora, Guruha và Kala—đều được nhắc đến.

Verse 37

एकेक्षणा वाजिकेशा दीर्घग्रीवाः सचूलिकाः । अश्वकेशास्तथा पुच्छे जनाḥ कूर्मस्य संस्थिताः ॥

Các Ekekṣaṇa, Vājikeśa, Dīrghagrīva, Sacūlika và Aśvakeśa—những dân tộc này được nói là cư trú nơi phần đuôi của “Rùa” vũ trụ.

Verse 38

ऐन्द्रं मूलं तथाषाढा नक्षत्रत्रयमेव च । माण्डव्याश्चण्डखाराश्च अश्वकालानतास्तथा ॥

Và có bộ ba các nakṣatra (lunar mansions): Aindra, Mūla và Āṣāḍhā. Lại nữa có các Māṇḍavya, các Caṇḍakhāra, và cũng có các Aśvakālanata (các dân/miền).

Verse 39

कुन्यतालडहाश्चैव स्त्रीबाह्या बालिक्रास्तथा । नृसिंहा वेणुमत्याञ्च बलावस्थास्तथापरे ॥

Các Kunyatālaḍaha, các Strībāhya, các Bālikrā; các Nṛsiṃha; dân cư của Veṇumatī; và cả các Balāvastha cùng những nhóm khác (đều được liệt kê).

Verse 40

धर्मबद्धास्तथालूका उरुकर्मस्थिताः जनाः । वामपादे जनाः पार्श्वे स्थिताः कूर्मस्य भागुरे ॥

Các Dharmabaddha, các Ālūka, và dân cư đã an lập tại Urukarma—những dân này ở nơi bàn chân trái, về phía con Rùa, trong phần Bhāgura.

Verse 41

आषाढश्रवणे चैव धनिष्ठा यत्र संस्थिता । कैलासो हिमवांश्चैव धनुष्मान् वसुमांस्तथा ॥

Nơi các nakṣatra Āṣāḍhā, Śravaṇa và Dhaniṣṭhā an vị—tại đó cũng có (các miền/núi) Kailāsa, Himavān, Dhanuṣmān và Vasumān.

Verse 42

क्रौञ्चाः कुरुवकाः चैव क्षुद्रवीणाश्च ये जनाः । रसालयाः सकैकेयाः भोगप्रस्थाः सयामुनाः ॥

Các Krauñca, các Kuruvaka và các Kṣudravīṇa—những dân ấy; các Rasālaya cùng với các Kaikeya; các Bhogaprastha cùng với các Yāmuna (cũng được kể tên).

Verse 43

अन्तर्द्वोपास्त्रिगर्ताश्च अग्नीjyāḥ सार्दनाः जनाः । तथैवाश्वमुखाः प्राप्ताश्चिविडाः केशधारिणः ॥

Cũng (được kể) có các Antardvopa, Trigarta, Agnījya và Sārdana; lại còn nêu tên các Aśvamukha, Civiḍa và Keśadhāriṇa (những người để tóc/giữ tóc) nữa.

Verse 44

दासेरका वाटधानाः शवधानास्तथैव च । पुष्कलाधमकैरातास्तथा तक्षशिलाश्रयाः ॥

Các Dāseraka, Vāṭadhāna và cả Śavadhāna; lại có Puṣkala, Adhama-kirāta (những Kirāta hạ đẳng/ở vùng thấp), cùng những người cư trú trong hoặc quanh Takṣaśilā (Taxila).

Verse 45

अम्बाला मालवा मद्रा वेणुकाः सवदन्तिकाः । पिङ्गला मानकलहा हूणाः कोहलकाश्च तथा ॥

Các Ambālā, Mālava, Madrā, Veṇuka và Savadantika; các Piṅgala, Mānakalaha, Hūṇa và cả Kohalaka nữa.

Verse 46

माण्डव्या भूतियुवकाः शातका हेमतारकाः । यशोमत्याः सगान्धाराः खरसागरराशयः ॥

Các Māṇḍavya, Bhūtiyuvaka, Śātaka và Hematāraka; các Yaśomatya cùng với các Gāndhāra, và các Kharasāgara-rāśaya.

Verse 47

यौधेया दासमेयाश्च राजन्याः श्यामकास्तथा । क्षेमधूर्ताश्च कूर्मस्य वामकुक्षिमुपाश्रिताः ॥

Các Yaudheya, Dāsameya, Rājanya và Śyāmaka; cùng các Kṣemadhūrta, những người cư trú ở phía trái (vāma-kukṣi) của Rùa vũ trụ (Kūrma).

Verse 48

वारुणञ्चात्र नक्षत्रं तत्र प्रौष्ठपदाद्वयम् । येन किन्नरराज्यञ्च पशुपालं सकीचकम् ॥

Ở đây là nakṣatra liên hệ với thần Varuṇa, và ở kia cũng có cặp Proṣṭhapadā; nhờ đó mà chỉ rõ cõi của Kinnara, cùng xứ sở của những người chăn bò, kèm theo cả Kīcaka.

Verse 49

काश्मीरकं तथा राष्ट्रमभिसारजनस्तथा । दवदास्त्वङ्गनाश्चैव कुलटा वनराष्ट्रकाः ॥

Cả xứ Kāśmīra và quốc độ Rāṣṭra; cũng vậy dân Abhisāra; các Davadā, Aṅganā, Kulaṭa và Vanarāṣṭraka.

Verse 50

सैरिष्ठा ब्रह्मपुरकास्तथैव वनवाह्यकाः । किरातकौशिका नन्दा जनाः पह्णवलोलनाः ॥

Các Sairiṣṭha, các Brahmapuraka, và cũng các Vanavāhyaka; các Kirāta-kauśika, các Nanda, và dân được gọi là Pahṇavalolana.

Verse 51

दार्वादा मरकाश्चैव कुरटाश्चान्नदारकाः । एकपादा खशा घोषाः स्वर्गभौमानवद्यकाः ॥

Các Dārvāda, các Maraka, các Kuraṭa và các Annadāraka; các Ekapāda (những kẻ một chân), các Khaśa, các Ghoṣa, cùng các Svargabhauma và Anavadyaka.

Verse 52

तथा सयवना हिङ्गाश्चीरप्रावरणाश्च ये । त्रिनेत्राः पौरवाश्चैव गन्धर्वाश्च द्विजोत्तम ॥

Cũng vậy có các Sayavana và Hiṅga, cùng những kẻ mặc y phục bằng vỏ cây; dân Trinetra (ba mắt), các Paurava, và cả các Gandharva nữa—hỡi bậc tối thắng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 53

पूर्वोत्तरन्तु कूर्मस्य पदामेते समाश्रिताः । रेवत्यश्चाश्विदैवत्यं याम्यञ्चर्क्षमिति त्रयम् ॥

Ba tú (lunar mansions)—Revatī, Aśvinī (có Aśvin làm thần chủ), và tú phương Nam Yāmya tức Bharaṇī—được nói là an vị ở các ‘bàn/chân’ (pāda) thuộc phương Đông và phương Bắc của Rùa vũ trụ (kūrma).

Verse 54

तत्र पादे समाख्यातं पाकाय मुनिसत्तम । देशेष्वेतेषु चैतानि नक्षत्राण्यपि वै द्विज ॥

Này bậc hiền triết tối thượng, trong ‘bàn/chân’ (pāda) ấy đã được giải thích nhằm mục đích dự báo (pāka). Và chính tại các miền này, những nakṣatra ấy phải được hiểu là đang vận hành, hỡi bậc nhị sinh (dvija).

Verse 55

एतत्पीडा अमी देशाः पीड्यन्ते ये क्रमोदिताः । यान्ति चाभ्युदयं विप्र ग्रहैः सम्यगवस्थितैः ॥

Do những sự quấy nhiễu như thế, các miền ấy—được liệt kê theo đúng thứ tự—trở nên bị tai ách; và chúng cũng đạt được thịnh vượng, hỡi Bà-la-môn, khi các hành tinh an trú đúng vị trí.

Verse 56

यस्यर्क्षस्य पतिर्यो वै ग्रहस्तद्भावितो भयम् । तद्देशस्य मुनिश्रेष्ठ तदुत्कर्षे शुभागमः ॥

Hành tinh nào là chủ của một nakṣatra—khi hành tinh ấy bị bất lợi, nỗi sợ hãi phát sinh cho miền ấy, hỡi bậc hiền triết tối thượng; nhưng khi nó được tôn vượng/tăng lực, các kết quả cát tường sẽ đến.

Verse 57

प्रत्येकं देशसामान्यं नक्षत्रग्रहसम्भवम् । भयं लोकस्य भवति शोभनं वा द्विजोत्तम ॥

Đối với mỗi miền, có một dấu hiệu dự báo tổng quát phát sinh từ các nakṣatra và các hành tinh; nó hoặc trở thành nỗi sợ cho dân chúng, hoặc là điều cát tường, hỡi bậc nhị sinh tối thượng.

Verse 58

स्वर्क्षैरशोभनैरजन्तोः सामान्यं इति भीतिदम् । ग्रहैर्भवति पीडोत्थमल्पायासमशोभनम् ॥

Từ các nakṣatra bất tường của chính mình, người ta nói rằng nơi một người phát sinh nỗi sợ hãi chung; còn từ các hành tinh thì nảy sinh sự bất tường do khổ não, đến với ít nỗ lực—tức dễ dàng và khó tránh.

Verse 59

तथैव शोभनः पाकः दुःस्थितैश्च तथा ग्रहैः । अल्पोपकाराय नृणां देशज्ञैश्चात्मनो बुधैः ॥

Cũng vậy, ngay cả một điềm báo tốt lành (pāka) cũng chỉ đem lợi ích ít ỏi cho con người khi các hành tinh ở vị trí xấu—điều mà bậc hiền trí, am tường các phương vực và tự mình biết phân định, đều hiểu rõ.

Verse 60

द्रव्ये गोष्ठेऽथ भृत्येषु सुहृत्सु तनयेषु वा । भार्यायाञ्च गृहे दुष्ठे भयं पुण्यवतां नृणाम् ॥

Khi một hành tinh ở vị trí xấu trong nhà (graha) của mình, thì ngay cả người có công đức cũng khởi sợ hãi về của cải, đàn gia súc/điền sản, người hầu, bạn bè, con trai, và cả người vợ nữa.

Verse 61

आत्मन्यथाल्पपुण्यानां सर्वत्रैवातिपापिनाम् । नैकत्रापि ह्यपापानां भयमस्ति कदाचन ॥

Vì thế, đối với kẻ ít công đức và người tội lỗi nặng, nỗi sợ phát sinh khắp nơi, thậm chí liên quan đến chính bản thân; còn đối với người vô tội thì không bao giờ có sợ hãi, dù chỉ ở một nơi.

Verse 62

दिग्देशजनसामान्यं नृपसामान्यमात्मजम् । नक्षत्रग्रहसामान्यं नरो भुङ्क्ते शुभाशुभम् ॥

Con người thọ nhận quả lành và dữ qua các ảnh hưởng chung liên hệ đến phương hướng, vùng miền và dân chúng; qua ảnh hưởng liên hệ đến nhà vua; qua con cháu của mình; và qua các ảnh hưởng chung của nakṣatra và các hành tinh.

Verse 63

परस्पराभिरक्षा च ग्रहादौस्थ्येन जायते । एतेभ्य एव विप्रेन्द्र ! शुभहानिस्तथाशुभैः ॥

Khi các hành tinh và những yếu tố tương tự ở vào trạng thái bất lợi, sự che chở lẫn nhau giữa người với người liền phát sinh. Chính từ những cấu hình ấy, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, nảy sinh sự mất mát điều cát tường, và cũng vậy, tai hại do các ảnh hưởng bất tường.

Verse 64

यदेतत्कूर्मसंस्थानं नक्षत्रेषु मयोदितम् । एतत्तु देशसामान्यमशुभं शुभमेव च ॥

Cấu hình “hình con rùa” giữa các chòm sao mà ta đã mô tả—đó là dấu hiệu tổng quát cho một vùng, có khả năng biểu thị cả điều bất tường lẫn điều cát tường.

Verse 65

तस्माद्विज्ञाय देशर्क्षं ग्रहपीडां तथात्मनः । कुर्वोत शान्तिं मेधावी लोकवादांश्च सत्तम ॥

Vì thế, sau khi xác định điềm tinh tú của vùng ấy và cả sự tổn hại do hành tinh của chính mình, người trí nên cử hành các nghi lễ trấn an (śānti); đồng thời cũng phải lưu tâm đến các “lokavāda” (điềm báo/đồn truyền trong dân gian), hỡi bậc tối thượng trong hàng nam tử.

Verse 66

आकाशाद्देवतानाञ्च दैत्यादीनाञ्च दौर्‍हृदाः । पृथ्व्यां पतन्ति ते लोके लोकवादाः इति श्रुताः ॥

Từ bầu trời, do sự bất an/ác ý của chư thiên và các Daitya cùng những loài khác, các dấu hiệu ấy giáng xuống mặt đất; trong thế gian, chúng được nghe gọi là “lokavāda”.

Verse 67

तां तथैव बुधः कुर्यात् लोकवादान्न हापयेत् । तेषान्तत्करणान्नॄणां युक्तो दुष्टागमक्षयः ॥

Cũng vậy, người trí phải hành xử cho thích đáng và chớ xem thường các lokavāda. Với những ai hành động theo đó, sẽ có sự tiêu trừ/giảm nhẹ đúng mức đối với tai ương sắp đến.

Verse 68

शुभोदयम् प्रहाणिं च पापानां द्विजसत्तम । प्रज्ञाहानिं प्रकुर्व्युस्‍ते द्रव्यादीनाञ्च कुर्वते ॥

Những ảnh hưởng tội lỗi làm mất sự thăng tiến cát tường và phú quý, hỡi bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn; chúng làm suy giảm trí tuệ, và cũng gây tổn thất tài sản cùng các điều tương tự.

Verse 69

तस्माच्छान्तिपरः प्राज्ञो लोकवादरतस्तथा । लोकवादांश्च शान्तींश्च ग्रहपीडासु कारयेत् ॥

Vì vậy, bậc hiền trí nên chuyên tâm vào các nghi lễ an tức (śānti) và cũng lưu ý đến các lokavāda; khi gặp tai ách do hành tinh, người ấy nên cho thực hiện cả lokavāda (các phép tắc theo điềm báo) lẫn các śānti.

Verse 70

अद्रोहानुपवासांश्च शस्तं चैत्यादिवन्दनम् । जपं होमं तथा दानं स्नानं क्रोधादिवर्जनम् ॥

Không thù hằn và giữ trai giới; tôn kính đúng pháp các thánh địa và những nơi tương tự; tụng niệm (japa), cúng lửa (homa), bố thí, tắm gội thanh tịnh, và tránh giận dữ cùng các lỗi tương tự—đều được khuyến nghị.

Verse 71

अद्रोहः सर्वभूतेषु मैत्रीं कुर्याच्च पण्डितः । वर्जयेदसतीं वाचमतिवादांस्तथैव च ॥

Người học rộng nên không thù nghịch với mọi loài hữu tình và nuôi dưỡng tâm thân thiện; người ấy nên tránh lời nói không chân thật/không thanh tịnh, và cũng tránh nói năng quá nhiều.

Verse 72

ग्रहपूजां च कुर्वोत सर्वपीडासु मानवः । एवं शाम्यन्त्यशेषाणि घोराणि द्विजसत्तम ॥

Và trong mọi sự tai ách, người ta nên thực hành việc thờ cúng các hành tinh. Nhờ vậy, mọi nỗi khốn khó đáng sợ đều được an tức, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh.

Verse 73

प्रयतानां मनुष्याणां ग्रहर्क्षोत्थान्यशेषतः । एष कूर्मो मया ख्यातो भारते भगवान् विभुः ॥

Vì những người tinh cần, ta đã giải thích đầy đủ các hiệu quả phát sinh từ các hành tinh và các túc (nakṣatra). Do vậy, vị Chúa tể hùng vĩ—Đấng Quy (Kūrma)—đã được ta mô tả như thế trong Bhārata.

Verse 74

नारायणो ह्यचिन्त्यात्मा यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् । तत्र देवाः स्थिताः सर्वे प्रतिनक्षत्रसंश्रयाः ॥

Nārāyaṇa, có bản tính không thể nghĩ bàn, là nền tảng nơi mọi sự được an lập. Tại đó chư thiên đều cư trú, mỗi vị nương tựa theo các túc (nakṣatra) riêng của mình.

Verse 75

तथा मध्ये हुतवहः पृथ्वी सोमश्च वै द्विज । मेषादयस्त्रयो मध्ये मुखे द्वौ मिथुनादिकौ ॥

Và ở giữa có Lửa (Agni), Đất, và cả Soma nữa, hỡi bậc nhị sinh. Ở giữa là ba cung bắt đầu từ Bạch Dương; và ở miệng là hai cung bắt đầu từ Song Tử.

Verse 76

प्राग्दक्षिणे तथा पादे कर्कसिंहौ व्यवस्थितौ । सिंहकन्यातुलाश्चैव कुक्षौ राशैत्रयं स्थितम् ॥

Ở bàn chân trước bên phải là Cự Giải và Sư Tử. Và trong bụng là ba cung—Sư Tử, Xử Nữ và Thiên Bình—cùng ở một chỗ.

Verse 77

तुलाथ वृश्चिकाश्चोभौ पादे दक्षिणपश्चिमे । पृष्ठे च वृश्चिकेनैव सह धन्वी व्यवस्थितः ॥

Thiên Bình và Bọ Cạp ở bàn chân tây-nam. Và trên lưng, cùng với Bọ Cạp, cung Nhân Mã (Sagittarius) được an vị.

Verse 78

वायव्ये चास्य वै पादे धनुर्ग्राहादिकं त्रयम् । कुम्भमीनौ तथैवास्य उत्तरां कुक्षिमाश्रितौ ॥

Ở bàn chân tây-bắc của Ngài có bộ ba bắt đầu từ Nhân Mã: Nhân Mã, Ma Kết và Bảo Bình. Cũng vậy, Bảo Bình và Song Ngư chiếm phần bụng phía bắc của Ngài.

Verse 79

मीनमेषौ द्विजश्रेष्ठ ! पादे पूर्वोत्तरे स्थितौ । कूर्मे देशास्तथर्क्षाणि देशेष्वेतेषु वै द्विज ॥

Song Ngư và Bạch Dương, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, ở nơi bàn chân đông-bắc. Như vậy, trên (con) Rùa vũ trụ có các phương vực và cả các nakṣatra—được phân bố theo các phương ấy, hỡi nhị sinh.

Verse 80

राशयश्च तथर्क्षेषु ग्रहराशिष्ववस्थिताः । तस्माद् ग्रहर्क्षपीडासु देशपीडां विनिर्दिशेत् ॥

Các cung hoàng đạo cũng được đặt trong các nakṣatra, và các hành tinh ở trong các cung. Vì vậy, khi các hành tinh và nakṣatra bị tổn hại, cần chẩn định sự tổn hại của phương vực tương ứng.

Verse 81

तत्र स्त्रात्वा प्रकुर्वोत दानहोमादिकं विधिम् । स एष वैष्णवः पादो ब्रह्मा मध्ये ग्रहस्य यः । नारायणाख्योऽचिन्त्यात्मा कारणं जगतः प्रभुः ॥

Tại đó, sau khi đã thực hiện việc tắm gội/thanh tịnh theo nghi thức, người ta nên cử hành nghi lễ gồm bố thí, tế lửa (homa) và các việc tương tự. Đây là “bàn chân Vaiṣṇava”; và nguyên lý Brahmā ở giữa hệ thống các hành tinh—được gọi là Nārāyaṇa, có bản tính bất khả tư nghị, là Đấng Chủ tể, nguyên nhân của thế gian.