Adhyaya 42

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे इन्द्रवाक्यं नामैकचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच गते पुण्ये च वरदे सहस्राक्षे शिलाशनः आराधयन्महादेवं तपसातोषयद्भवम्

Như vậy, trong Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, phần Tiền (Pūrva-bhāga), chương mang tên “Lời của Indra”, Sūta nói: Khi Sahasrākṣa (Indra) đầy công đức, hay ban ân phúc đã rời đi, Śilāśana vẫn tiếp tục thờ phụng Mahādeva; nhờ khổ hạnh (tapas) mà làm Bhava (Śiva)—Đấng Pati tháo gỡ dây pāśa trói buộc pashu (linh hồn bị ràng)—hoan hỷ.

Verse 2

अथ तस्यैवमनिशं तत्परस्य द्विजस्य तु दिव्यं वर्षसहस्रं तु गतं क्षणमिवाद्भुतम्

Bấy giờ, đối với vị dvija (người hai lần sinh) ấy—ngày đêm không ngừng nhất tâm an trú nơi Ngài—một ngàn năm của cõi trời đã trôi qua, kỳ diệu thay, như chỉ là một sát-na.

Verse 3

वल्मीकेनावृताङ्गश् च लक्ष्यः कीटगणैर्मुनिः वज्रसूचीमुखैश्चान्यै रक्तकीटैश् च सर्वतः

Tứ chi của ngài bị ụ mối phủ kín; vị hiền triết trở thành dấu mốc cho bầy côn trùng bu quanh—kẻ thì miệng nhọn như kim cang châm, kẻ thì là loài sâu đỏ như máu—tấn công từ bốn phía. Nhưng ngài vẫn kiên định trong tapas, nhẫn chịu, để cho những ràng buộc của khổ đau thân xác được thiêu rụi bởi sức nhẫn trên con đường hướng về Pati (Śiva).

Verse 4

निर्मांसरुधिरत्वग् वै निर्लेपः कुड्यवत् स्थितः अस्थिशेषो ऽभवत्पश्चात् तममन्यत शङ्करः

Không còn thịt, máu và da, ngài đứng bất nhiễm, bất động như một bức tường. Về sau, khi chỉ còn lại chút xương tàn, Śaṅkara (Śiva) nhận ra ngài là hình tướng chân thật thuộc về Ngài—vượt ngoài mọi lớp che phủ.

Verse 5

यदा स्पृष्टो मुनिस्तेन करेण च स्मरारिणा तदैव मुनिशार्दूलश् चोत्ससर्ज क्लमं द्विजः

Khi vị hiền triết ấy được bàn tay của Smarāri (Kẻ thù của Kāma—Chúa Śiva) chạm đến, ngay khoảnh khắc đó, bậc “hổ trong hàng hiền triết”, vị dvija ấy liền trút bỏ mọi mệt nhọc và khổ não.

Verse 6

तपतस्तस्य तपसा प्रभुस्तुष्टाथ शङ्करः तुष्टस्तवेत्यथोवाच सगणश्चोमया सह

Khi ông vẫn tiếp tục khổ hạnh, Đức Śaṅkara—Đấng Tối Thượng Pati—hoan hỷ trước tapas ấy. Rồi Ngài, cùng các gaṇa và với Umā, phán rằng: “Ta hài lòng về ngươi.”

Verse 7

तपसानेन किं कार्यं भवतस्ते महामते ददामि पुत्रं सर्वज्ञं सर्वशास्त्रार्थपारगम्

“Hỡi bậc đại tâm, còn cần gì thêm nơi khổ hạnh này? Ta ban cho ngươi một người con—đấng toàn tri, thấu đạt trọn vẹn ý nghĩa chân thật của mọi śāstra.”

Verse 8

ततः प्रणम्य देवेशं स्तुत्वोवाच शिलाशनः हर्षगद्गदया वाचा सोमं सोमविभूषणम्

Bấy giờ Śilāśana cúi lạy Đấng Chúa tể chư Thiên, tán thán Ngài rồi cất lời—giọng run lên vì hoan hỷ—kính hướng về Soma, vầng Nguyệt làm trang sức của Ngài, Đấng Pati tối thượng mang Soma làm bảo sức.

Verse 9

शिलाद उवाच भगवन्देवदेवेश त्रिपुरार्दन शङ्कर अयोनिजं मृत्युहीनं पुत्रमिच्छामि सत्तम

Śilāda thưa: “Bạch Đấng Thế Tôn, Chúa tể của các thần, Tripurārdana, Śaṅkara—bậc tối thắng! Con ước có một người con không sinh từ thai tạng, và vượt khỏi tử vong.”

Verse 10

सूत उवाच पूर्वमाराधितः प्राह तपसा परमेश्वरः शिलादं ब्रह्मणा रुद्रः प्रीत्या परमया पुनः

Sūta nói: Đấng Tối Thượng Rudra, vốn đã được phụng thờ từ trước bằng khổ hạnh, nay lại vì niềm hoan hỷ tối thượng mà phán với Śilāda—người đã được Brahmā tán dương.

Verse 11

श्रीदेवदेव उवाच पूर्वमाराधितो विप्र ब्रह्मणाहं तपोधन तपसा चावतारार्थं मुनिभिश् च सुरोत्तमैः

Śrī Devadeva phán: Hỡi Bà-la-môn, hỡi kho báu của khổ hạnh—thuở trước, Phạm Thiên đã thờ phụng Ta bằng tapas; và chính vì mục đích Ta giáng thế, các bậc hiền thánh cùng những vị thiên tối thượng cũng đã tu khổ hạnh để làm Ta hoan hỷ.

Verse 12

तव पुत्रो भविष्यामि नन्दिनाम्ना त्वयोनिजः पिता भविष्यसि मम पितुर्वै जगतां मुने

“Ta sẽ trở thành con của ngươi, mang danh Nandī—không sinh từ bào thai mà chỉ từ chính ngươi. Và ngươi, hỡi bậc hiền của muôn cõi, sẽ thật sự trở thành cha của cha Ta.”

Verse 13

एवमुक्त्वा मुनिं प्रेक्ष्य प्रणिपत्य स्थितं घृणी सोमः सोमोपमः प्रीतस् तत्रैवान्तरधीयत

Nói xong, Soma—rạng ngời như chính vầng Soma—nhìn vị hiền thánh, cúi mình đảnh lễ; rồi đứng đó với lòng từ mẫn và niềm hoan hỷ, liền ẩn mất ngay tại chỗ ấy.

Verse 14

लब्धपुत्रः पिता रुद्रात् प्रीतो मम महामुने यज्ञाङ्गणं महत्प्राप्य यज्ञार्थं यज्ञवित्तमः

Hỡi đại hiền, cha Ta—nhờ ân điển của Rudra mà được một người con—liền hoan hỷ sâu xa. Là bậc đứng đầu về tri thức và tài vật của tế lễ, người đến pháp đàn tế tự rộng lớn để hoàn thành nghi lễ yajña.

Verse 15

तदङ्गणादहं शंभोस् तनुजस्तस्य चाज्ञया संजातः पूर्वमेवाहं युगान्ताग्निसमप्रभः

Từ chính pháp đàn ấy, Ta—sinh làm con của Śambhu—đã hiện khởi theo thánh lệnh của Ngài; Ta vốn đã hiển lộ từ trước, rực cháy với quang huy sánh như lửa ở cuối một đại kiếp (yuga).

Verse 16

ववर्षुस्तदा पुष्करावर्तकाद्या जगुः खेचराः किन्नराः सिद्धसाध्याः शिलादात्मजत्वं गते मय्युपेन्द्रः ससर्जाथ वृष्टिं सुपुष्पौघमिश्राम्

Bấy giờ, Puṣkarāvartaka cùng các đám mây khác tuôn mưa xuống; các loài du hành trên không trung cất tiếng ca—Kinnara, Siddha và Sādhya. Và khi Upendra (Viṣṇu) đã nhập vào trạng thái làm con của Śilāda, Ngài liền phóng ra một trận mưa hòa lẫn những dòng thác hoa tuyệt diệu.

Verse 17

मां दृष्ट्वा कालसूर्याभं जटामुकुटधारिणम् त्र्यक्षं चतुर्भुजं बालं शूलटङ्कगदाधरम्

Vừa thấy Ta—rực sáng như Mặt Trời của Thời Gian (Kāla), đội vương miện bện tóc jata, có ba mắt, bốn tay, dáng vẻ trẻ trung, tay cầm tam xoa, chiến phủ và chùy—(họ nhận ra) Đấng Chủ Tể là Pati, bậc tối thượng vượt ngoài mọi ràng buộc.

Verse 18

वज्रिणं वज्रदंष्ट्रं च वज्रिणाराधितं शिशुम् वज्रकुण्डलिनं घोरं नीरदोपमनिःस्वनम्

Ta quán niệm Đấng Cầm Vajra—Đấng có nanh như vajra; bậc Đồng Tử được Indra tôn thờ; vị Chúa Tể uy nghiêm dữ dội, đeo khuyên tai như vajra, tiếng gầm vang dội như khối mây giông bão.

Verse 19

ब्रह्माद्यास्तुष्टुवुः सर्वे सुरेन्द्रश् च मुनीश्वराः नेदुः समन्ततः सर्वे ननृतुश्चाप्सरोगणाः

Bấy giờ, tất cả—khởi từ Brahmā—đều tán dương Thánh Chủ; Indra và các bậc đại hiền cũng xướng tụng thánh ca. Từ mọi phía vang lên tiếng hoan hô, và các đoàn Apsarā múa mừng—tôn kính Pati, Đấng giải thoát paśu khỏi dây trói pāśa.

Verse 20

ऋषयो मुनिशार्दूल ऋग्यजुःसामसंभवैः मन्त्रैर्माहेश्वरैः स्तुत्वा सम्प्रणेमुर्मुदान्विताः

Hỡi bậc hổ trong hàng hiền giả, các Ṛṣi—sau khi tán tụng Mahādeva bằng các Maheśvara-mantra phát sinh từ Ṛg, Yajur và Sāma Veda—liền phủ phục đảnh lễ, lòng tràn đầy hoan hỷ.

Verse 21

ब्रह्मा हरिश् च रुद्रश् च शक्रः साक्षाच्छिवांबिका जीवश्चेन्दुर्महातेजा भास्करः पवनो ऽनलः

Ngài là Brahmā, là Hari (Viṣṇu) và là Rudra; Ngài cũng là Śakra (Indra). Ngài chính là Śiva hiển hiện, cùng với Ambikā (Śakti). Ngài là jīva (linh hồn cá thể), là vầng Trăng rực sáng, là Mặt Trời, là Gió và là Lửa.

Verse 22

ईशानो निरृतिर्यक्षो यमो वरुण एव च विश्वेदेवास् तथा रुद्रा वसवश् च महाबलाः

Īśāna, Nirṛti, các chúng Yakṣa, Yama và Varuṇa; cùng với Viśvedevā, các Rudra và các Vasu hùng lực—tất thảy đều là những năng lực thần linh mạnh mẽ, quy thuận dưới quyền cai quản vũ trụ của Đấng Chúa Tể.

Verse 23

लक्ष्मीः साक्षाच्छची ज्येष्ठा देवी चैव सरस्वती अदितिश् च दितिश्चैव श्रद्धा लज्जा धृतिस् तथा

Chính Lakṣmī, rồi Śacī, Jyeṣṭhā, Devī và cả Sarasvatī; cũng vậy Aditi và Diti—cùng với Śraddhā (đức tin), Lajjā (sự khiêm thẹn) và Dhṛti (sự kiên định)—được nói là những quyền năng thần linh hiển lộ. Trong nhãn quan Śaiva, đó là các phương thức của Śakti vận hành trong tạo hóa dưới quyền chủ tể của Pati (Śiva).

Verse 24

नन्दा भद्रा च सुरभी सुशीला सुमनास् तथा वृषेन्द्रश् च महातेजा धर्मो धर्मात्मजस् तथा

Nandā, Bhadrā, Surabhī, Suśīlā và Sumanā—cùng với Vṛṣendra rạng ngời đại quang—cũng được nhắc đến; cũng vậy có Dharma, và người con mang chính bản thể của Dharma.

Verse 25

आवृत्य मां तथालिङ्ग्य तुष्टुवुर्मुनिसत्तम शिलादो ऽपि मुनिर्दृष्ट्वा पिता मे तादृशं तदा

Hỡi bậc hiền triết tối thượng, họ vây quanh ta và ôm lấy ta như thế, rồi ca tụng ta. Khi ấy, hiền giả Śilāda nữa—cha của ta—thấy ta trong chính hình tướng ấy, liền tràn đầy kinh ngạc và lòng bhakti.

Verse 26

प्रीत्या प्रणम्य पुण्यात्मा तुष्टावेष्टप्रदं सुतम् शिलाद उवाच भगवन्देवदेवेश त्रियंबक ममाव्यय

Với lòng yêu kính, bậc thiện đức Śilāda cúi lạy và tán thán Đấng ban cho điều mong cầu như người con hiếu. Rồi Śilāda thưa: “Ôi Bhagavān, Chúa tể của chư thiên, ôi Tryambaka—Đấng Bất Hoại—xin lắng nghe lời nguyện của con.”

Verse 27

पुत्रो ऽसि जगतां यस्मात् त्राता दुःखाद्धि किं पुनः रक्षको जगतां यस्मात् पिता मे पुत्र सर्वग

Ngài là người con của muôn thế giới, vì Ngài cứu họ khỏi khổ đau—còn cần nói gì hơn? Vì Ngài là Đấng hộ trì các thế giới, nên Ngài cũng là Cha của con, ôi người Con của con, Đấng trùm khắp.

Verse 28

अयोनिज नमस्तुभ्यं जगद्योने पितामह पिता पुत्र महेशान जगतां च जगद्गुरो

Kính lễ Ngài, Đấng Vô Sinh (Ayonija)—Ôi Tử cung và Nguồn mạch của vũ trụ. Ôi Pitāmaha, Tổ phụ nguyên sơ, Ngài vừa là cha vừa là con; ôi Maheśāna, ôi Thầy của thế gian, Ngài là bậc Guru của muôn loài.

Verse 29

वत्स वत्स महाभाग पाहि मां परमेश्वर त्वयाहं नन्दितो यस्मान् नन्दी नाम्ना सुरेश्वर

“Ôi con yêu, ôi con yêu—Ôi Đấng chí phúc! Xin che chở con, lạy Parameśvara. Vì con được Ngài làm cho hoan hỷ và ban phúc, ôi Chúa tể chư thiên, nên con được gọi bằng danh ‘Nandī’.”

Verse 30

तस्मान्नन्दय मां नन्दिन् नमामि जगदीश्वरम् प्रसीद पितरौ मे ऽद्य रुद्रलोकं गतौ विभो

Vì thế, ôi Nandin, xin làm cho con hoan hỷ. Con cúi lạy Jagadīśvara, Chúa tể của muôn thế giới. Xin đoái thương, ôi Đấng Đại Năng—vì hôm nay song thân của con đã đi về cõi Rudra.

Verse 31

पितामहश् च भो नन्दिन् नवतीर्णे महेश्वरे ममैव सफलं लोके जन्म वै जगतां प्रभो

Phạm Thiên (Brahmā) thưa: “Ôi Nandin, nay khi Mahādeva đã giáng thế, thì sự sinh ra của ta trong cõi đời này quả thật đã trở nên viên mãn, hỡi Đấng Chúa Tể của muôn loài.”

Verse 32

अवतीर्णे सुते नन्दिन् रक्षार्थं मह्यमीश्वर तुभ्यं नमः सुरेशान नन्दीश्वर नमो ऽस्तु ते

“Ôi Nandin—nay con của ta đã giáng thế để hộ trì cho ta—hỡi Īśvara, Chúa Tể của chư thiên, con xin cúi đầu đảnh lễ Ngài. Ôi Nandīśvara, xin nhận nơi đây lời quy kính của con.”

Verse 33

पुत्र पाहि महाबाहो देवदेव जगद्गुरो पुत्रत्वमेव नन्दीश मत्वा यत्कीर्तितं मया

“Hỡi con, xin hộ trì cho ta—hỡi Đấng dũng lực, hỡi Thần của các thần, hỡi Bậc Đạo Sư của vũ trụ. Ôi Nandīśa, vì xem Ngài chính là con của ta, nên ta đã nói ra những lời tán dương và tuyên xưng ấy.”

Verse 34

त्वया तत्क्षम्यतां वत्स स्तवस्तव्य सुरासुरैः यः पठेच्छृणुयाद्वापि मम पुत्रप्रभाषितम्

“Hỡi con yêu dấu, xin Ngài dung thứ cho ta: bài tán tụng này thật đáng được cả chư thiên lẫn A-tu-la ca ngợi. Ai tụng đọc, hoặc chỉ lắng nghe—lời do con ta thốt ra—đều được công đức thanh tịnh hóa.”

Verse 35

श्रावयेद्वा द्विजान् भक्त्या मया सार्धं स मोदते एवं स्तुत्वा सुतं बालं प्रणम्य बहुमानतः

Hoặc với lòng sùng kính, người ấy nên tụng đọc lớn cho hàng “nhị sinh” được nghe; cùng với ta, người ấy hoan hỷ. Như vậy, sau khi tán dương người con trẻ, ông cúi mình đảnh lễ với lòng tôn kính sâu xa.

Verse 36

मुनीश्वरांश् च सम्प्रेक्ष्य शिलाद उवाच सुव्रतः पश्यध्वं मुनयः सर्वे महाभाग्यं ममाव्ययः

Nhìn thấy các bậc hiền thánh uy nghi, Śilāda—người kiên trì giữ giới nguyện—liền nói: “Hỡi các hiền giả, xin tất cả hãy nhìn: đây là đại phúc bất hoại của ta.”

Verse 37

नन्दी यज्ञाङ्गणे देवश् चावतीर्णो यतः प्रभुः मत्समः कः पुमांल्लोके देवो वा दानवो ऽपि वा

Vì Chúa Tể đã giáng lâm vào pháp đàn tế lễ chính trong hình Nandī, thì ở đời này—dù là chư thiên hay cả loài a-tu-la—ai có thể sánh bằng ta?

Verse 38

एष नन्दी यतो जातो यज्ञभूमौ हिताय मे

“Đây chính là Nandī, sinh ra ngay trên đất tế lễ này, vì sự an lành của ta và để hộ trì nghi lễ này.”