Adhyaya 23

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीये उपोद्धातपादे वसिष्ठसगरसंवादे अर्चुनोपाख्याने जामदग्न्यतपश्चरणं नाम द्वाविंशतितमो ऽध्यायः // २२// वसिष्ठ उवाच तपस्विनं तदा राममेकाग्रमनसं भवे / रहस्येकान्तनिरतं नियतं शंसितव्रतम्

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần giữa do thần Vāyu tuyên thuyết, ở Upoddhāta-pāda thứ ba, trong cuộc đối thoại Vasiṣṭha–Sagara, thuộc truyện Arjuna, chương thứ hai mươi hai mang tên “Hạnh tu khổ hạnh của Jāmadagnya”. Vasiṣṭha nói—khi ấy, Rāma bậc khổ hạnh có tâm chuyên nhất, say mê pháp tu bí mật nơi chốn cô tịch, nghiêm trì kỷ luật và giữ giới nguyện đáng tán thán.

Verse 2

श्रुत्वा तमृषयः सर्वे तपोनिर्धूतकल्मषाः / ज्ञानकर्मवयोवृद्धा महान्तः शंसितव्रताः

Nghe vậy, tất cả các ṛṣi—đã gột sạch cấu uế nhờ khổ hạnh—đều là bậc đại nhân, già dặn về trí tuệ, hành nghiệp và tuổi tác, và giữ những giới nguyện đáng tán thán.

Verse 3

दिदृक्षवः समाजग्मुः कुतूहलसमन्विताः / ख्यापयन्तस्तपः श्रेष्ठं तस्य राजन्महात्मनः

Với ước muốn được chiêm bái, đầy lòng hiếu kỳ, họ cùng tụ hội; tâu Đại vương, họ đến trong khi truyền dương vinh quang của khổ hạnh tối thượng nơi bậc đại nhân ấy.

Verse 4

भृग्वत्रिक्रतुजाबालिवामदेवमृकण्डवः / संभावयन्तस्ते रामं मुनयो वृद्धसंमताः

Bhṛgu, Vatri, Kratu, Jābāli, Vāmadeva và Mṛkaṇḍu v.v.—những vị muni được các bậc trưởng lão kính trọng—đều tôn vinh và tiếp đãi Rāma.

Verse 5

आजग्मुराश्रमं तस्य रामस्य तपसस्तपः / दूरादेव महान्तस्ते पुण्यक्षेत्रनिवासिनः

Những bậc vĩ nhân cư trú nơi các thánh địa ấy đã từ xa đến tận āśrama của Rāma—bậc “khổ hạnh của mọi khổ hạnh”.

Verse 6

गरीयः सर्वलोकेषु तपो ऽग्र्यं ज्ञानमेव च / प्रशस्य तस्य ते सर्वेप्रययुः स्वं स्वमाश्रमम्

Trong mọi cõi, khổ hạnh là cao quý nhất và trí tuệ là tối thượng; tán dương người ấy xong, tất cả đều trở về đạo viện của mình.

Verse 7

एवं प्रवर्त्ततस्तस्य रामस्य भगवाञ्छिवः / प्रसन्नचेता नितरां बभूव नृपसत्तम

Hỡi bậc vương thượng, khi Rāma hành xử như vậy, Đức Śiva chí tôn trở nên vô cùng hoan hỷ trong tâm.

Verse 8

जिज्ञासुस्तस्य भगवान् भक्तिमात्मनि शङ्करः / मृगव्याधवपुर्भूत्वा ययौ राजंस्तदन्तिकम्

Hỡi đức vua, muốn dò xét lòng bhakti của người ấy, Đức Śaṅkara hóa thân làm thợ săn nai và đến gần ông.

Verse 9

भिन्नाञ्जनचयप्रख्यो रक्तान्तायतलोचनः / शरचापधरः प्रांशुर्वज्रसंहननो युवा

Ông ta đen như đống anjana vỡ vụn, mắt dài với viền đỏ; tay cầm cung tên, thân hình cao lớn, tuổi trẻ với thể chất rắn chắc như kim cang.

Verse 10

उत्तुङ्गहनुबाह्वंसः पिङ्गलश्मश्रुमूर्द्धजः / मांसविस्रवसागन्धी सर्वप्राणिविहिंसकः

Cằm, cánh tay và bờ vai ông ta nhô cao; ria mép và tóc ngả vàng; bốc mùi thịt, máu và mỡ, và là kẻ làm hại mọi sinh linh.

Verse 11

सकण्टकुलतास्पर्शक्षतारूषितविग्रहः / सामटक्संचर्वमाणश्च मांसखण्डमनेकशः

Thân thể bị dây leo gai cào rách, đầy phẫn nộ, hắn lang thang trong bụi rậm, mang theo vô số mảnh thịt.

Verse 12

मांसभारद्वयालंबिविधानानतकन्धरः / आरुजंस्तरसा वृक्षानूरुवेगेन संघशः

Cổ hắn cúi rạp vì gánh thịt treo hai bên; nhờ sức đùi dữ dội, hắn lao đi và bẻ gãy nhiều cây thành từng cụm.

Verse 13

अभ्यवर्त्तत तं देशं पादचारीव पर्वतः / आसाद्य सरसस्तस्य तीरं कुसुमितद्रुमम्

Hắn tiến về miền ấy như ngọn núi biết đi bằng chân; rồi đến bờ hồ có những cây đang nở hoa rực rỡ.

Verse 14

न्यदधान्मासभारं च स मूले कस्यचित्तरोः / निषसाद क्षणन्तत्र तरुच्छायामुपाश्रितः

Hắn đặt gánh thịt xuống dưới gốc một cây nào đó; rồi nương bóng cây, ngồi nghỉ ở đó trong chốc lát.

Verse 15

तिष्ठन्तं सरसस्तीरे सो ऽपश्यद्भृगुनन्दनम् / ततः स शीघ्रमुत्थाय समीपमुपसृत्य च

Hắn thấy con của Bhṛgu đứng bên bờ hồ; liền vội vã đứng dậy và tiến lại gần.

Verse 16

रामाय सेषुचापाभ्यां कराभ्यां विदधेंऽजलिम् / सजलांभोदसन्नादगंभीरेण स्वरेण च

Trước đức Rama, ta chắp tay (vẫn cầm cung) mà đảnh lễ, rồi cất lời trầm hùng như tiếng mây mưa gầm vang.

Verse 17

जगाद भृगुशार्दूलं गुहान्तरविसर्पिणा / तोषप्रवर्षव्याधो ऽहं वसाम्यस्मिन्महावने

Với giọng vọng lan từ trong hang, hắn nói: “Hỡi bậc hùng sư dòng Bhṛgu! Ta là thợ săn tên Toṣa-pravarṣa, cư ngụ trong đại lâm này.”

Verse 18

ईशो ऽहमस्य देशस्य सप्राणितरुवीरुधः / चरामि समचित्तात्मा नानासत्त्वा मिषाशनः

Ta là chủ của xứ này, cùng cả cây cỏ dây leo hữu tình. Ta đi lại với tâm bình đẳng, ăn thịt muôn loài sinh vật.

Verse 19

समश्च सर्वभूतेषु न च पित्रादयो ऽपि मे / अभक्ष्यागम्यपेयादिच्छन्दवस्तुषु कुत्रचित्

Ta bình đẳng với mọi loài; với ta, cha mẹ và các mối ràng buộc cũng chẳng còn. Trong những điều bị cấm—không được ăn, không được đến, không được uống—ta cũng không hề ngần ngại.

Verse 20

कृत्याकृत्यविधौचैव न विशेषितधीरहम् / प्रपन्नो नाभिगमनं निवासमपि कस्यचित्

Ngay cả trong phép tắc về điều nên làm và không nên làm, trí ta cũng chẳng phân biệt. Ta không nương tựa ai; không đến với ai, cũng không trú ngụ nơi nhà ai.

Verse 21

शक्रस्यापि बलेनाहमनुमन्ये न संशयः / जानते तध्यथा सर्वे देशो ऽयं मदुपाश्रयः

Dẫu nhờ sức của Śakra (Indra) ta cũng thừa nhận điều ấy, không chút nghi ngờ. Như mọi người đều biết, xứ này nương tựa nơi ta.

Verse 22

तस्मान्न कश्चिदायाति ममात्रानुमतिं विना / इत्येष मम वृत्तान्तः कार्त्स्न्येन कथितस्तव

Vì thế, không ai đến đây nếu không có sự cho phép của ta. Ấy là toàn bộ sự tình của ta, ta đã kể cho ngươi đầy đủ.

Verse 23

त्वं च मे ब्रूहि तत्त्वेन निजवृत्तमशेषतः / कस्त्वं कस्मादिहायातः किमर्थमिह धिष्ठितः / उद्यतो ऽन्यत्र वा गन्तुं किं वा तव चिकीर्षितम्

Ngươi cũng hãy nói với ta đúng theo chân lý, kể trọn vẹn sự tình của ngươi: ngươi là ai, từ đâu đến đây, vì sao ở lại nơi này? Ngươi định đi nơi khác chăng, hay ngươi muốn thực hiện điều gì?

Verse 24

वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तः प्रहसंस्तेन रामो महाद्युतिः / तूष्णीं क्षणमिव स्थित्वा दध्यौ किञ्चिदवाङ्मुखः

Vasiṣṭha nói: Nghe nói vậy, Rāma rực rỡ đại quang minh mỉm cười; lặng yên như trong khoảnh khắc, hơi cúi mặt rồi trầm tư.

Verse 25

को ऽयमेव दुराधर्षः सजलांभोदनिस्वनः / ब्रवीति च गिरो ऽत्यर्थं विस्पष्टार्थपदाक्षराः

Người này là ai—khó bề khuất phục, tiếng vang như mây mưa gầm rền, lại thốt lời với âm tiết và chữ nghĩa có ý tứ vô cùng minh bạch?

Verse 26

किं तु मे महतीं शङ्कां तनुरस्य तनोति वै / विजातिसंश्रयत्वेन रमणीया तथा शराः

Nhưng trong lòng ta dấy lên mối nghi lớn; do nương tựa vào dòng khác, thân này cũng tưởng như khả ái, và những mũi tên cũng vậy.

Verse 27

एवं चिन्तयतस्तस्य निमित्तानि शुभानि वै / बभूवुर्भुवि देहे च स्वाभिप्रेतार्थदान्यलम्

Khi suy nghĩ như thế, nơi đất và nơi thân đều hiện ra những điềm lành, đủ sức ban cho điều mà người ấy mong cầu.

Verse 28

ततो विमृश्य बहुशो मनसाभृगुपुङ्गवः / उवाच शनकैर्व्याधं वचनं सूनृताक्षरम्

Rồi bậc kiệt xuất dòng Bhṛgu suy xét nhiều lần trong tâm, chậm rãi nói với người thợ săn bằng lời lẽ dịu ngọt mà chân thật.

Verse 29

जामदग्न्यो ऽस्मि भद्रं ते रामो नाम्ना तु भार्गवः / तपश्चर्तुमिहायातः सांप्रतं गुरुशासनात्

Ta là Jāmadagnya; cầu phúc lành đến với ngươi. Ta thuộc dòng Bhārgava, tên là Rāma; nay theo lệnh thầy mà đến đây để hành khổ hạnh.

Verse 30

तपसा सर्वलोकेशं भक्त्या च नियमेन च / आराधयितुमस्मिंस्तु चिरायाहं समुद्यतः

Bằng khổ hạnh, bằng lòng sùng kính và bằng giới luật, ta đã từ lâu chuyên tâm để phụng thờ Đấng Chúa Tể của mọi cõi.

Verse 31

तस्मात्मर्वेश्वरं सर्वशरण्यमभयप्रदम् / त्रिनेत्रं पापदमनं शङ्करं भक्तवत्सलम्

Vì vậy, con xin nương tựa Śaṅkara—Đấng Tối Thượng, nơi nương náu của muôn loài, ban vô úy, Tam Nhãn, hàng phục tội lỗi, thương yêu các tín đồ.

Verse 32

तपसा तोषयिष्यामि सर्वज्ञं त्रिपुरान्तकम् / आश्रमे ऽस्मिनसरस्तीरे नियमं समुपाश्रितः

Bằng khổ hạnh, con sẽ làm hài lòng Tripurāntaka, bậc Toàn Tri; tại đạo tràng này, bên bờ hồ, con nương theo giới luật mà tu trì.

Verse 33

भक्तानुकंपी भगवान्यावत्प्रत्यक्षतां हरः / उपैति तावदत्रैव स्थास्यामीति मतिर्मम

Chừng nào Bhagavān Hara, đấng thương xót các tín đồ, chưa hiện thân trước mắt, chừng ấy con sẽ ở lại ngay nơi này—đó là ý nguyện của con.

Verse 34

तस्मादितस्त्वयाद्यैव गन्तुमन्यत्र युज्यते / न चेद्भवति मे हानिः स्वकृतेर्नियमस्य च

Vì thế, hôm nay ngươi nên rời nơi này đến chỗ khác; nếu không, giới luật do chính ta lập sẽ bị tổn hại và ta cũng chịu thiệt.

Verse 35

माननीयो ऽथ वाहं ते भक्त्या देशान्तरातिथिः / स्वनिवासमुपायातस्तपस्वी च तथा मुनिः

Hoặc nữa, ta là vị khách từ phương xa đến với ngươi bằng lòng sùng kính, đáng được tôn trọng; cũng là vị khổ hạnh và hiền triết đã về đến nơi cư trú của mình.

Verse 36

त्वतसंनिधौ निवासो मे भवेत्पापाय केवलम् / तव चाप्यसुखोदर्कं मत्समीपनिषेवणम्

Việc ta ở gần Ngài chỉ khiến ta mang tội lỗi mà thôi. Và sự gần gũi với ta cũng sẽ đem lại kết cục khổ đau cho chính Ngài.

Verse 37

स त्वंमदाश्रमोपान्ते परिचङ्क्रमणादिकम् / परित्यज्य सुखीभूया लोकयोरुभयोरपि

Vậy hãy từ bỏ việc đi lại quanh quẩn gần đạo tràng của ta; để được an lạc trong cả hai cõi: đời này và đời sau.

Verse 38

वसिष्ठ उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा स भूयो भृगुपुङ्गवम् / उवाच रोषताम्राक्षस्ताम्राक्षमिदमुत्तरम्

Vasiṣṭha nói: Nghe lời ấy, ông lại nói với bậc tối thượng trong dòng Bhṛgu, đôi mắt đỏ vì phẫn nộ, và thốt ra lời đáp này.

Verse 39

ब्रह्मन् किमिदमत्यर्थं समीपे वसतिं मम / परिगर्हयसे येन कृतघ्नस्येव कांप्रतम्

Hỡi bậc Bà-la-môn, vì sao Ngài lại quá đỗi chê trách việc ta ở gần Ngài, như thể ta là kẻ vô ơn?

Verse 40

किं मयापकृतं लोके भवतो ऽन्यस्य वा क्वचित् / अनागस्कारिणं दान्तं को ऽवमन्येत नामतः

Trong đời này ta đã làm điều bất thiện nào với Ngài hay với bất kỳ ai chăng? Ai lại nỡ khinh miệt, đến mức gọi tên, một người vô tội và tự chế?

Verse 41

सन्निधिः परिहर्त्तव्यो यदि मे विप्रपुङ्गव / दर्शनं सह संवासः संभाषणमथापि च

Hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng! Nếu ngươi thuận theo lời ta, hãy tránh xa sự gần gũi với ta—kể cả gặp mặt, cùng cư trú và đàm đạo.

Verse 42

आयुष्मताधुनैवास्मादपसर्त्तव्यमाश्रमात् / स्वसंश्रयं परित्यज्य क्वाहं यास्ये बुभुक्षितः

Hỡi người được phúc thọ, nay ta phải rời khỏi đạo viện này; bỏ nơi nương tựa của mình, kẻ đói khát như ta biết đi về đâu?

Verse 43

स्वाधिवासं परित्यज्य भवता योदितः कथम् / इतो ऽन्यस्मिन् गामिष्यामि दूरे नाहं विशेषतः

Sao ngài lại bảo ta bỏ nơi cư trú của chính mình? Từ đây ta chẳng thể đi xa đến chỗ khác, nhất là không thể.

Verse 44

गम्यतां भवतान्यत्र स्थीयतामत्र वेच्छया / नाहं चालयितुं शक्यः स्थानादस्मात्कथञ्चन

Ngài hãy đi nơi khác, hoặc tùy ý ở lại đây; nhưng ta không thể bị lay chuyển khỏi chỗ này bằng bất cứ cách nào.

Verse 45

वसिष्ठ उवाच तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य किञ्चित्कोपसमन्वितः / तमुवाच पुनर्वाक्यमिदं राजन्भृगूद्वहः

Vasiṣṭha nói: nghe lời ấy, ngài khởi chút phẫn nộ; rồi, hỡi quốc vương, bậc kiệt xuất của dòng Bhṛgu lại nói với người kia lời này.

Verse 46

व्याधजातिरियं क्रूरा सर्वसत्त्वभयावहा / खलकर्मरता नित्यं धिक्कृता सर्वजन्तुभिः

Dòng giống thợ săn này thật tàn ác, gieo rắc nỗi sợ hãi cho muôn loài. Luôn đắm chìm trong những hành động xấu xa và bị mọi sinh vật khinh miệt.

Verse 47

तस्यां जातो ऽसि पापीयान्सर्वप्राणिविहिंसकः / स कथं न परित्याज्यः सुजनैः स्यात्तु दुर्मते

Ngươi sinh ra trong dòng dõi tội lỗi đó, kẻ sát hại mọi sinh linh. Hỡi kẻ có tâm địa độc ác, tại sao người tốt lại không nên xa lánh ngươi?

Verse 48

तस्माद्विहीनजातीयं विदित्वात्मानमब्यथ / शीघ्रमस्माद्व्रजान्यत्र नात्र कार्या विचारणा

Vì vậy, hãy nhận biết mình thuộc dòng dõi thấp kém, hỡi kẻ không biết sợ, hãy mau rời khỏi đây đi nơi khác; không cần phải đắn đo suy nghĩ gì nữa.

Verse 49

शरीरत्राणकारुण्यात्समीपं नोपसर्पसि / यथा त्वं कण्टकादीनामसहिष्णुतया व्यथाम्

Giống như ngươi không đến gần nguy hiểm vì thương xót bảo vệ thân thể mình, bởi ngươi không thể chịu đựng nỗi đau đớn của gai nhọn...

Verse 50

तथावेहि समस्तानां प्रियाः प्राणाः शरीरिणाम् / व्यथा चाभिहतानां तु विद्यते भवतो ऽन्यथा

Hãy hiểu rằng sự sống đều quý giá đối với mọi sinh linh. Nỗi đau đớn của kẻ bị đánh đập cũng hiện hữu y như nỗi đau của chính ngươi vậy.

Verse 51

अहिंसा सर्वभूतानामिति धर्मः सनातनः / एतद्विरुद्धाचरणान्नित्यं सद्भिर्विगर्हितः

Bất bạo hại đối với mọi loài là pháp (dharma) vĩnh cửu; hành vi trái nghịch điều ấy luôn bị bậc hiền thiện quở trách.

Verse 52

आत्मप्राणाभिरक्षार्थं त्वमशेषशरीरिणः / हनिष्यसि कथं सत्सुनाप्नोषि वचनीयताम्

Vì giữ mạng sống của chính mình, ngươi sao có thể giết hết thảy kẻ mang thân? Giữa bậc thiện nhân, ngươi làm sao được xem là đáng khen?

Verse 53

तस्माच्छीघ्रं तु भोगच्छ त्वमेव पुरुषाधम / त्वया मे कृत्यदोषस्य हानिश्च न भविष्यति

Vì vậy, hỡi kẻ hèn nhất trong loài người, hãy mau thọ nhận quả báo của sự hưởng thụ; bởi ngươi, lỗi bổn phận của ta chẳng hề giảm đi.

Verse 54

न चत्स्वयमितो गच्छेश्ततस्तव बलादपि / अपसर्पणताबुद्धिमहमुत्पादये स्फुटम्

Nếu ngươi không tự rời khỏi đây, thì dẫu có sức mạnh, ta cũng sẽ khiến trong ngươi nảy sinh ý muốn rút lui một cách rõ ràng.

Verse 55

क्षणार्द्धमपि ते पाप श्रेयसी नेह संस्थितिः / विरुद्धाचरणो नित्यं धर्मद्रिष् को लभेच्च शाम्

Hỡi kẻ tội lỗi, đối với ngươi, ở đây dù nửa sát-na cũng chẳng lành; kẻ luôn hành trái dharma, làm sao với cái nhìn về dharma mà đạt được an tịnh?

Verse 56

वसिष्ठ उवाच रामस्य वचनं श्रुत्वा प्रीतो ऽपि तमिदं वचः / उवाच संक्रुद्ध इव व्याधरूपी पिनाकधृक्

Vasiṣṭha nói: Nghe lời của Rāma, tuy lòng vẫn vui, nhưng Đấng cầm Pināka (Śiva) trong hình tướng thợ săn, như thể nổi giận, liền nói với chàng những lời này.

Verse 57

सर्वमेतदहं मन्यं व्यर्थं व्यवसितं तव / कुतस्त्वं प्रथमो ज्ञानी कुतः शंभुः कुतस्तपः

Ta cho rằng mọi toan tính của ngươi đều vô ích. Ngươi từ đâu mà thành ‘bậc trí đầu tiên’? Śambhu từ đâu? Khổ hạnh (tapas) từ đâu?

Verse 58

कुतस्त्वं क्लिश्यसे मूढ तपसा तेन ते ऽधुना / घ्रुवं मिथ्याप्रवृत्तस्य न हि तुष्यति शङ्करः

Hỡi kẻ ngu, sao ngươi tự hành khổ với tapas như vậy? Kẻ theo đường giả dối thì Śaṅkara chắc chắn không hoan hỷ.

Verse 59

विरुद्धलोकाचरणः शंभुस्तस्य वितुष्टये / प्रतपत्यबुधो मर्त्त्यस्त्वां विना कः मुदुर्मते

Śambhu vốn hành xử trái với thói tục thế gian; để làm Ngài vừa lòng, hỡi kẻ trí chậm, ngoài ngươi ra còn ai là phàm nhân ngu muội chịu nung mình trong khổ hạnh?

Verse 60

अथ वा च गतं मे ऽद्य युक्तमेतदसंशयम् / संपूज्य पूजकविद्धौ शंभोस्तव च संगमः

Hoặc hôm nay ta đã hiểu—không nghi ngờ gì, điều này thật hợp lẽ: sau khi hoàn tất việc lễ bái theo nghi thức của người thờ phụng, Śambhu đã gặp gỡ và giao hội với ngươi.

Verse 61

त्वया पूजयितुं युक्तः स एव भुवने रतः / संपूजको ऽपि तस्य त्वं योग्यो नात्र विचारणा

Chỉ có Ngài, đấng vui thú trong thế gian, mới xứng đáng được người tôn thờ. Người cũng xứng đáng là kẻ tôn thờ Ngài; không có gì phải nghi ngờ về điều này.

Verse 62

पितामहस्य लोकानां ब्रह्मणः परमेष्ठिनः / शिरश्छित्त्वा पुनः शंभुर्ब्रह्महत्यामवाप्तवान्

Sau khi chặt đầu Phạm Thiên (Brahma), Ông Tổ của muôn loài và là Đấng Tối Cao, Shambhu (Shiva) một lần nữa mắc tội giết một Bà La Môn.

Verse 63

ब्रह्महत्याभिभूतेन प्रायस्त्वं शंभुना द्विज / उपदिष्टो ऽसि तत्कर्तुं नोचेदेवं कथं कृथाः

Hỡi Bà La Môn, có lẽ người đã được Shambhu, kẻ bị ám ảnh bởi tội giết Phạm Thiên, chỉ bảo làm điều này; nếu không thì làm sao người có thể hành động như vậy?

Verse 64

तादात्म्यगुणसंयोगान्मन्यं रुद्रस्य ते ऽधुना / तपः सिद्धिरनुप्राप्ता कोलेनाल्पीयसा मुने

Hỡi Hiền giả, ta tin rằng nhờ sự hợp nhất với các phẩm tính của Rudra, người đã đạt được sự hoàn hảo trong khổ hạnh chỉ trong một thời gian rất ngắn.

Verse 65

प्रायो ऽद्य मातरं हत्वा सर्वैलोङ्कैर्निराकृतः / तपोव्याजेन गहने निर्जने संप्रवर्त्तसे

Có lẽ sau khi giết mẹ mình hôm nay và bị tất cả các thế giới chối bỏ, người đang sống trong khu rừng hoang vắng này dưới cái cớ tu khổ hạnh.

Verse 66

गुरुस्त्रीब्रह्महत्योत्थपातकक्षपणाय च / तपश्चरसि नानेन तपसा तत्प्रणश्यति

Ngươi đang thực hiện khổ hạnh để tiêu trừ tội lỗi do giết vợ của Guru và một người Bà-la-môn, nhưng tội lỗi này không bị tiêu diệt bởi sự khổ hạnh đó.

Verse 67

पातकानां किलान्येषां प्रायश्चित्तानि संत्यपि / मातृद्रुहामवेहि त्वं न क्वचित्किल निष्कृतिः

Quả thực, có những cách chuộc lỗi cho các tội khác, nhưng hãy biết rằng đối với những kẻ làm hại mẹ mình, tuyệt đối không có sự giải thoát ở bất cứ đâu.

Verse 68

अहिंसालक्षणो धर्मो लोकेषु यदि ते मतः / स्वहस्तेन कथं राम मातरं कृत्तवानसि

Nếu ngươi tin rằng Giáo pháp trong thế gian được đặc trưng bởi sự bất bạo động, thì hỡi Rama, tại sao ngươi lại tự tay giết mẹ mình?

Verse 69

कृत्वा मातृवधं घोरं सर्वलोकविगर्हितम् / त्वं पुनर्धार्मिको भूत्वा कामतो ऽन्यान्विनिन्दसि

Sau khi phạm tội giết mẹ khủng khiếp bị cả thế gian lên án, ngươi lại tỏ ra đạo đức và cố tình chỉ trích người khác.

Verse 70

पश्यता हसतामोघं आत्मदोषमजानता / अपर्याप्तमहं नन्यं परं दोषविमर्शनाम्

Nhìn ngó và cười cợt một cách vô ích mà không biết lỗi của mình, ngươi không đủ tư cách để phán xét lỗi lầm của người khác.

Verse 71

स्वधर्मं यद्यहं त्यक्त्वा वर्त्तेयमकुलोभयम् / तर्हि गर्हय मां कामं निरुप्य मनसा स्वयम्

Nếu tôi từ bỏ bổn phận của mình và hành động theo cách làm ô nhục dòng dõi, thì ngài có thể tùy ý trách mắng tôi sau khi đã suy xét kỹ trong lòng.

Verse 72

मातापितृसुतादीनां भरणायैव केवलम् / क्रियते प्राणिहननं निजधर्मतया मया

Chỉ vì để nuôi dưỡng cha mẹ, con cái và những người khác, tôi mới thực hiện việc sát sinh như là bổn phận của mình.

Verse 73

स्वधर्मादामिषेणाहं सकुटुम्बो दिनेदिने / वर्त्तामि सापि मे वृत्तिर्विधात्रा विहिता पुरा

Ngày qua ngày, tôi và gia đình sống nhờ vào thịt có được từ bổn phận của mình; kế sinh nhai này đã được Đấng Tạo Hóa an bài cho tôi từ thuở xưa.

Verse 74

मांसेन यावता मे स्यान्नित्यं पित्रादि पोषणम् / हनिष्ये चेत्तदधिकं तर्हि युज्येयमेनसा

Nếu tôi giết hại nhiều hơn lượng thịt cần thiết cho việc nuôi dưỡng cha mẹ và những người khác hàng ngày, thì tôi sẽ mắc tội.

Verse 75

यावत्पोषणघातेन न वयं स्याम निन्दिताः / तदेतत्संप्रधार्य त्वं निन्दवा मां प्रशंस वा

Vì chúng tôi không đáng trách khi chỉ giết hại vừa đủ để nuôi sống, hãy suy xét kỹ điều này rồi hãy chê trách hoặc ca ngợi tôi.

Verse 76

साधु वासाधु वा कर्म यस्य यद्विहितं पुरा / तदेव तेन कर्त्तव्यमापद्यपि कथञ्चन

Dù là việc thiện hay bất thiện đã được định cho người ấy từ xưa, thì ngay cả lúc hoạn nạn, người ấy cũng phải làm đúng việc ấy.

Verse 77

निरूपय स्वभुद्ध्या त्वमात्मनो मम चान्तरम् / अहं तु सर्वभावेन मित्रादिभरणे रतः

Hãy tự dùng trí mình mà xét rõ khoảng cách giữa ngươi và ta; còn ta thì hết lòng vui thích trong việc nuôi dưỡng, che chở bạn hữu và những người khác.

Verse 78

संत्यज्य पितरं वृद्धं विनिहत्य च मातरम् / भूत्वा तु धार्मिकस्त्वं तु तपश्चर्तुमिहागतः

Ngươi đã bỏ rơi người cha già và giết hại mẹ mình, vậy mà vẫn tự nhận là người theo Dharma, rồi đến đây để tu khổ hạnh.

Verse 79

ये तु मूलविदस्तेषां विस्पष्टं यत्र दर्शनम् / यथाजिह्वं भवेन्नात्र वचसापि समीहितुम्

Với những bậc biết cội nguồn, nơi họ chứng kiến một cách hết sức minh bạch; ở đây, ngay cả bằng lời nói cũng không thể toan diễn tả—như kẻ không có lưỡi.

Verse 80

अहं तु सम्यग्जानामि तव वृत्तमशेषतः / तस्मादलं ते तपसा निष्फलेन भृगूद्वह

Hỡi bậc tối thượng trong dòng Bhṛgu, ta biết rõ trọn vẹn hạnh trạng của ngươi; vì vậy, đủ rồi với khổ hạnh vô ích này.

Verse 81

सुखमिच्छसि चेत्त्यक्त्वा कायक्लेशकरं तपः / याहि राम त्वमन्यत्र यत्र वा न विदुर्जनाः

Nếu ngươi cầu an lạc, hãy bỏ khổ hạnh làm thân xác nhọc nhằn; hỡi Rama, hãy đi nơi khác, nơi người đời không biết đến ngươi.