Adhyaya 22

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे एकविंशति तमौध्यायः // २१// वसिष्ठ उवाच इत्येवमुक्तो भृगुणा तथेत्युक्त्वा प्रणम्य च / रामस्तेनाभ्यनुज्ञातश्चकार गमने मनः

Như vậy, chương hai mươi mốt của Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần giữa, pāda dẫn nhập thứ ba, do Vāyu thuyết, đã kết thúc. Vasiṣṭha nói: Được Bhṛgu dạy như thế, Rāma đáp “Vâng vậy” rồi đảnh lễ; được ngài cho phép, chàng quyết tâm lên đường.

Verse 2

भृगुं ख्यातिं च विधिवत्परिक्रम्य प्रणम्यच / परिष्वक्तस्तथा ताभ्यामाशीर्भिराभिनन्दितः

Rama theo đúng nghi lễ đi nhiễu quanh Bhrigu và Khyati rồi đảnh lễ; cả hai ôm lấy chàng và chúc tụng bằng những lời gia hộ cát tường.

Verse 3

मुनींश्च तान्नमस्कृत्य तैः सर्वैरनुमोदितः / निश्चक्रमाश्रमात्तस्मात्तपसे कृतनिश्चयः

Chàng đảnh lễ các bậc hiền triết ấy, được tất cả tán đồng; rồi rời am thất, lòng kiên quyết bước vào con đường khổ hạnh.

Verse 4

ततो गुरुनियोगेन तदुक्तेनैव वर्त्मना / हिमवन्तं गिरिवरं ययौ रामो महामनाः

Rồi theo mệnh lệnh của thầy, đúng con đường thầy chỉ dạy, Rama bậc đại tâm lên đường đến Himavan, ngọn núi tôn quý.

Verse 5

सो ऽतीत्य विविधान्देशान्पर्वतान्सरितस्तथा / वनानि मुनिमुख्यानामावासांश्चात्यगाच्छनैः

Chàng vượt qua nhiều xứ sở, núi non và sông ngòi; rồi thong thả đi qua những khu rừng và tịnh thất của các bậc đại hiền.

Verse 6

तत्रतत्र निवासेषु मुनीनां निवसन्पथि / तीर्थेषु क्षेत्रमुख्येषु निवसन्वा ययौ शनैः

Trên đường đi, chàng khi thì lưu lại nơi cư trú của các bậc hiền triết, khi thì ở tại những thánh địa và tirtha tối thắng, rồi thong thả tiếp bước.

Verse 7

अतीत्य सुबहून्देशान्पश्यन्नपि मनोरमान् / आससादच लश्रेष्ठं हिमवन्तमनुत्तमम्

Vượt qua bao miền đất đẹp đẽ, vừa đi vừa chiêm ngưỡng, bậc ưu tú ấy đã đến Himavan—vua của các núi, vô song tối thượng.

Verse 8

स गत्वा पर्वतवरं नानाद्रुमलतास्थितम् / ददर्श विपुलैः शृङ्गैरुल्लिखन्तमिवांबरम्

Ông đến ngọn núi tuyệt diệu phủ đầy cây và dây leo muôn loại, rồi thấy những đỉnh lớn như đang khắc rạch bầu trời.

Verse 9

नानाधातुविचित्रैश्च प्रदेशैरुपशोभितम् / रत्नौषधीभिरभितः स्फुरद्भिरभिशोभितम्

Núi được tô điểm bởi những miền đất rực rỡ sắc màu do các khoáng chất khác nhau, và càng lộng lẫy bởi những dược thảo như bảo châu tỏa sáng khắp quanh.

Verse 10

मरुत्संघट्टनाघृष्टनीरसांघ्रिपजन्मना / सानिलेनानलेनोच्छैर्दह्यमानं नवं क्वचित्

Có nơi, lửa rừng sinh từ tre khô bị gió va đập cọ xát, bùng lên theo gió, thiêu đốt khu rừng non thành ngọn lửa vút cao.

Verse 11

क्वचिद्रविकरामर्शज्वलदर्केपलाग्निभिः / द्रवद्धिमाशिलाजातुजलशान्तदवानलम्

Có nơi, chỉ cần ánh dương chạm tới là lửa từ lá arka bùng cháy; nhưng ngọn hỏa hoạn ấy được dập tắt bởi dòng nước chảy ra từ những khối băng đá đang tan.

Verse 12

स्फटिकाञ्जनदुर्वर्णस्वर्णराशिप्रभाकरैः / स्फुरत्परस्परच्छायाशरैर्द्दीप्तवनं क्वचित्

Nhờ ánh lấp lánh như pha lê, sắc đen như anjana và hào quang của những đống vàng; bởi các tia sáng đan xen như mũi tên của bóng râm, nơi kia khu rừng bừng rực sáng.

Verse 13

उपत्यकशिलापृष्ठवालातपनिषेविभिः / तुषारक्लिन्नसिद्धौघौरुद्भासितवनं क्वचित्

Trên lưng đá nơi thung lũng đón nắng, bởi đoàn Siddha thấm ướt sương giá, có nơi khu rừng bỗng rạng ngời kỳ diệu.

Verse 14

क्वचिदर्काशुसंभिन्नश्चामीकरशिलाश्रितैः / यक्षौघैर्भासितोपान्तं विशद्भिरिवपावकम्

Có nơi, trên những phiến đá vàng lấp lánh bị tia nắng xuyên chiếu, đoàn Yaksha nương trú khiến rìa vùng ấy sáng trong như ngọn lửa thuần khiết.

Verse 15

दरीमुखविनिष्क्रान्ततरक्षूत्पतनाकुलैः / मृगयूथार्त्तसन्नादैरापूरितगुहं क्वचित्

Có nơi, hang động đầy ắp tiếng náo động của tarakṣu nhảy vọt khỏi miệng khe núi, cùng tiếng kêu hoảng hốt của bầy thú rừng.

Verse 16

युद्ध्यद्वराहशार्दूलयूथपैरित स्तेरम् / प्रसभोन्मृष्टकान्तोरुशिलातरुतटं क्वचित्

Có nơi là bờ vực bị bao quanh bởi bầy varaha và śārdūla đang giao chiến; tại đó những tảng đá lớn sáng bóng vì bị cọ xát mạnh, cùng mép rừng cây hiện ra.

Verse 17

कलभोन्मेषणाकृष्टकरिणीभिरनुद्रुतैः / गवयैः खुरसंक्षुण्णशिलाप्रस्थतटङ्क्वचित्

Có nơi, đàn gavaya chạy theo những voi cái bị lôi cuốn bởi sự hớn hở của voi con, khiến bờ các phiến đá bị móng giẫm nát vụn.

Verse 18

वासितर्थे ऽभिसंवृद्धमदोन्मत्तमतङ्गजैः / युद्ध्यद्भिश्चूर्णितानेकगण्डशैलवनं क्वचित्

Có nơi, những voi đực say mùi hương, cơn động dục (musth) càng dâng, giao chiến và nghiền nát cả khu rừng đầy những mỏm đá gồ ghề.

Verse 19

बृंहितश्रवणामर्षान्मातं गानभिधावताम् / सिंहानां चरणक्षुण्णनखभिन्नोपरं क्वचित्

Có nơi, sư tử nghe tiếng gầm liền nổi giận lao tới; bước chân chúng nghiền nát đá, móng vuốt xé toạc lớp đá phía trên.

Verse 20

सहसा निपतत्सिंहनखनिर्भिन्नमस्तकैः / गजैराक्रन्दनादेन पूर्यमामं वनं क्वचित्

Có nơi, những voi bị móng sư tử xé rách đầu ngã gục bất ngờ, và khu rừng tràn ngập tiếng kêu thảm thiết của chúng.

Verse 21

अष्टपादबलाकृष्टकेसरा दारुणाखैः / भेद्यमानाखिलशिलागंभीरकुहरं क्वचित्

Có nơi, sư tử với móng vuốt dữ dằn, bờm bị kéo căng như sức của loài tám chân, đục xuyên mọi tảng đá và xé mở cửa hang sâu thẳm.

Verse 22

संरब्धा नेकशबरप्रसक्तैरृयूथपैः / इतरेतरसंमर्दं विप्रभग्नदृषत्क्वचित्

Cùng các thủ lĩnh bầy đàn đang vướng vào nhiều người Śabara, họ bừng bừng phẫn nộ; cảnh xô đẩy va chạm lẫn nhau diễn ra, và đâu đó bị những tảng đá do các bà-la-môn đập vỡ làm thương.

Verse 23

गिरिकुञ्जेषु संक्रीडत्करिणीमद्विपं क्वचित् / करेणुमाद्रवन्मत्तगजाकलितकाननम्

Có nơi trong các lùm núi, voi đực đang say cuồng vui đùa với voi cái; có nơi khu rừng đầy voi điên cuồng lao về phía voi cái ấy.

Verse 24

स्वपत्सिंहमुखश्वासमरुत्पुर्मदरीशतम् / गहनेषु गुरुत्राससाशङ्कविहरन्मृगम्

Bởi luồng hơi thở của con non như miệng sư tử, dường như các hang động bị tràn đầy men cuồng; trong chốn rừng sâu, con thú ấy lang thang với nỗi sợ hãi và ngờ vực nặng nề.

Verse 25

कण्टाकश्लिष्टलाङ्गूललोमत्रुटनकातरैः / क्रीडितं चमरीयूथैर्मन्दमन्दविचारिभिः

Đau đớn vì lông đuôi mắc gai bị giật đứt, những đàn chamarī bước chậm rãi vẫn nô đùa nơi ấy.

Verse 26

गिरिकन्दरसंसक्तकिन्नरीसमुदीरितैः / सतालनादैरुदिनैर्भृताशेषदिशामुखम्

Từ khúc ca của các kinnarī vang vọng trong hang núi, những âm thanh cao vút hòa cùng nhịp phách lan đầy khắp mọi phương trời.

Verse 27

अरण्यदेवतानां च चरेतीनामितस्ततः / अलक्तकरसक्लिन्नचरणाङ्कितभूतलम्

Khắp nơi, mặt đất in dấu chân của các thần rừng và các nàng caretī, ướt đẫm nhựa alaktaka như son đỏ.

Verse 28

मयूरकेकिरीवृन्दैः संगीत मधुरस्वरैः / प्रवृत्तनृत्तं परितो विततोदग्रबर्हिभिः

Bầy công cất tiếng kêu ngọt như khúc nhạc; quanh đó như có điệu múa khởi lên, đuôi lông xòe cao phủ tràn bốn phía.

Verse 29

जलस्थलरुहानेककुसुमोत्करवर्षिभिः / गात्राह्लादकरैर्मन्दं वीज्यमानं वनानिलैः

Những chùm hoa mọc nơi nước và nơi đất rơi xuống như mưa; gió rừng dịu nhẹ khẽ quạt, làm thân thể mát lành hoan hỷ.

Verse 30

भूतार्त्तवरसास्वादमाद्यत्पुंस्कोकिलारवैः / आकुलीकृतपर्यन्तसहकारवनान्तरम्

Tiếng hót của chim kokila đực say men xuân khiến khu rừng như nếm vị mật ngọt; rừng xoài từ trong đến tận bờ đều xao động bởi âm vang ấy.

Verse 31

नानापुष्पासवोन्माद्यद्भृङ्गसंगीतनादितम् / अनेकविहगारावबधिरीकृतकाननम्

Khu rừng vang rền bởi khúc nhạc của ong say mật hoa muôn loài; tiếng chim vô số khiến chốn sơn lâm như điếc đặc vì rộn ràng.

Verse 32

मधुद्रवार्द्राविरलप्रत्यग्रकुसुमोत्करैः / वनान्तमारुताकीर्णैरलङ्कृतमहीतलम्

Mặt đất được điểm trang bởi những chùm hoa non thưa thớt mà đẫm mật, cùng phấn hoa do gió từ rừng sâu tung rải khắp nơi.

Verse 33

उपरिष्टान्निपततां विषमोपलसंकटे / निर्झराणां महारावैः समन्ताद्बधिरीकृतम्

Ở nơi hiểm trở đầy đá gồ ghề, tiếng gầm vang của những thác nước đổ từ trên cao khiến bốn phía như hóa điếc trước mọi âm thanh khác.

Verse 34

विततानेकसंसक्तशाखाग्राविरलच्छदैः / पाटलैर्विटपच्छायैरुपशल्यसमुत्थितैः

Những đầu cành vươn rộng, đan quyện vào nhau mà lá thưa thớt; bóng cành của cây pātala như trỗi lên giữa đám cỏ upaśalya.

Verse 35

कदंबनिंबहिन्तालसर्जबेधूकतिन्दुकैः / कपित्थपनसाशोकसहकारेगुदाशनैः

Khu rừng đầy những cây kadamba, nimba, hintāla, sarja, bedhūka, tinduka, kapittha, panasa, aśoka, sahakāra (xoài) và eguda.

Verse 36

नागचंपकपुन्नागकोविदारप्रियङ्गुभिः / प्रियालनीपबकुलबन्धूकाक्षतमालकैः

Khu rừng rực rỡ bởi nāgacampaka, punnāga, kovidāra, priyaṅgu, priyāla, nīpa, bakula, bandhūka, akṣata và tamāla.

Verse 37

द्राक्षामधूकामलकजंबूकङ्कोलजातिभिः / बिल्वार्जुनकरञ्जाम्रबीजपूराङ्घ्रिपैरपि

Nơi ấy phong phú với nho, madhūka, amla, jambū, kankola, cùng các cây bilva, arjuna, karanja, xoài, bījapūra và nhiều loài khác.

Verse 38

पिचुलांबष्ठकनकवैकङ्कतशमीधवैः / पुत्रजीवाभयारिष्टलोहोदुंबरपिप्पलैः

Nơi ấy được điểm trang bởi các cây piculā, ambaṣṭha, kanaka, vaikaṅkata, śamī, dhava; cùng putrajīva, abhaya, ariṣṭa, loha, udumbara và pippala.

Verse 39

अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः समन्तादुपशोभितम् / निरन्तरतरुच्छायासुदूरविनिवारितैः

Lại còn được tô điểm bốn bề bởi muôn loài cây khác; bóng râm dày đặc liên miên khiến ánh dương bị ngăn từ rất xa.

Verse 40

समन्तादर्ककिरणैरनासादितभूतलम् / नानापक्वफलास्वादबलपुष्टैः प्लवेगमैः

Bốn bề, tia nắng không chạm tới mặt đất; bầy khỉ nhờ thưởng thức muôn thứ quả chín mà thêm cường tráng, nhảy vọt nhanh nhẹn.

Verse 41

आक्रान्तचकितानेकवनपङ्क्तिशताकुलम् / तत्र तत्रातिरम्यैश्च शिलाकुहरनिर्गतैः

Nơi ấy đầy ắp hàng trăm dãy rừng; sinh linh đi lại khắp chốn thường giật mình khi bị quấy động; và từng nơi từng chốn có những dòng nước tuyệt mỹ tuôn ra từ hang đá.

Verse 42

प्रतापविषमैराजन्ह्रास्यमानं सरिच्छतैः / सारोवरैश्च विपुलैः कुमुदोत्पलमण्डितैः

Tâu Đại vương, miền ấy gồ ghề bởi uy lực hiển hách, có nơi như bị bào mòn theo dòng sông; lại rực đẹp với những hồ lớn, điểm trang bằng hoa kumuda và utpala.

Verse 43

नानाविहगसंघुष्टैः समन्तादुपशोभितम् / समासाद्यथ शैलेन्द्रं तुषारशिशिरं गिरिम्

Nơi ấy vang rền tiếng chim muôn loài, đẹp đẽ khắp bốn phương; rồi họ tiến đến vị “vua của núi”, ngọn núi lạnh giá bởi tuyết và sương băng.

Verse 44

आरुरोह भगुश्रेष्ठस्तरसा तं मुदान्वितः / तस्य प्रविश्य गहनं वनं रामो महामनाः

Bấy giờ bậc ưu tú của dòng Bhṛgu (Rama), lòng tràn hoan hỷ, mau chóng leo lên ngọn núi ấy; và Rama, người có tâm chí lớn, bước vào khu rừng rậm của nó.

Verse 45

विचचार शनै राजन्नुपशल्यमहीरुहम् / स तत्र विचरन्दिक्षु हरिणीभिः समन्ततः

Tâu Đại vương, chàng thong thả dạo bước nơi ấy, giữa cây cỏ không gai nhọn; và khi chàng đi khắp các phương, bầy nai cái vây quanh từ mọi phía.

Verse 46

विक्ष्यमाणो मुदं लेभे साशङ्कं मुग्धदृष्टिभिः / स तत्र कुसुमामोदगन्धिभिर्वनवायुभिः

Nhìn những ánh mắt ngây thơ (của bầy nai cái), chàng cảm được niềm vui, dẫu còn chút e dè; và nơi ấy gió rừng thổi qua, mang hương thơm ngào ngạt của muôn hoa.

Verse 47

वीज्यमानो जहर्षे स वीक्ष्योदारां वनश्रियम् / विविधाश्च स्थरीः सूक्ष्ममुपरिक्रम्य भार्गवः

Được gió lay như quạt phất, vị Bhārgava hoan hỷ khi thấy vẻ huy hoàng của rừng thẳm; rồi đi vòng quanh, quan sát tinh tế nhiều nơi chốn khác nhau.

Verse 48

द्वन्द्वांश्च धातून्विविधान्पश्यन्नेवमतर्कयत् / अहो ऽयं सर्वशैलानामाधिपत्ये ऽभिषेचितः

Vừa nhìn các khoáng chất muôn vẻ và những cặp đối đãi, ông thầm nghĩ: “Ôi thay, vị này đã được quán đảnh để làm chúa tể của mọi núi non.”

Verse 49

ब्रह्मणा यज्ञभाक्चैव स्थाने संप्रतिपादितः / अस्य शैलाधिराजत्वं सुव्यक्तमभिलक्ष्यते

Phạm Thiên đã đặt vị ấy vào đúng ngôi, cho hưởng phần trong tế lễ; vì thế ngôi vị “vua của núi” của vị ấy hiện rõ ràng.

Verse 50

रवैः कीचकवेणुनां मधुरीकृतकाननः / नितंबस्थलसंसक्ततुषारनिचयैग्यम्

Nhờ tiếng sáo kīcaka, khu rừng trở nên ngọt ngào du dương; và bởi những đống tuyết bám nơi sườn núi như phần hông, núi hiện ra trắng đồng nhất.

Verse 51

विभातीवाहितस्वच्छपरीतधवलांशुकः / निबिडश्रितनीहारनिकरेण तथोपरि

Núi rực sáng như khoác tấm y trắng tinh trong trẻo; và phía trên cũng được điểm trang bởi những cụm sương mù dày đặc bám chặt.

Verse 52

नानावर्णोत्तरासंगावृत्ताङ्ग इवल्क्ष्यते / चन्दनागुरुकर्पूरकस्तूरीकुङ्कुमादिभिः

Nhờ những lớp hương liệu nhiều sắc—đàn hương, aguru, long não, xạ hương và kumkuma—nó hiện ra như thân thể được phủ bởi muôn màu.

Verse 53

अलङ्कृतागः सुव्यक्तं दृश्यते ऽही विलासिवत् / मृगेन्द्राहतदन्तीन्द्रकुंभस्थलपरिच्युतैः

Với thân thể được trang sức, nó hiện rõ như kẻ phong lưu—nhờ những hạt ngọc/đá quý rơi ra từ bướu thái dương của voi chúa bị sư tử đánh thương.

Verse 54

स्थूलमुक्तोत्करैरेष विभाति परितो गिरिः / नानावृक्षलतावल्लीपुष्पालङ्कृतमूर्द्धजः

Ngọn núi này rực sáng bốn bề bởi những đống ngọc trai lớn; đỉnh núi như mái tóc được trang điểm bằng cây cối, dây leo và muôn hoa.

Verse 55

नीरन्ध्राञ्चितमे घौघवितानसमलङ्कृतः / नानाधातुविचित्राङ्गः सर्वरत्नविभूषितः

Nó được điểm trang bởi mái vòm mây dày đặc liên miên; thân thể rực rỡ bởi nhiều khoáng chất khác nhau và được trang sức bằng mọi loại bảo châu.

Verse 56

कैलासव्याजविलसत्सितच्छत्रविराजितः / गजाश्वमुखयूथैश्च समन्तात्परिवारितः

Nó rạng ngời dưới chiếc lọng trắng sáng như Kailāsa; và bốn phía được bao quanh bởi đoàn voi, ngựa cùng các đội ngũ chủ lực.

Verse 57

रत्नद्वीपमहाद्वारशिलाकन्दरमन्दिरः / विविक्तगह्वरास्थानमध्यसिंहासनाश्रयः

Trong ngôi đền hang đá nơi đại môn của Ratnadvīpa, Ngài nương ngự trên bảo tọa giữa thung lũng tĩnh lặng.

Verse 58

समन्तात्प्रतिसंसक्ततरुवेत्रवतां शनैः / दृष्ट्वा जनैरनासाद्यो महाराजाधिराजवत्

Bốn bề cây cối dây leo dần dần quấn chặt, nên đối với người đời Ngài hiện ra khó thể đến gần, như bậc Đại vương trên các vua.

Verse 59

दोधूयमानो विचरच्चमरीचा रुचामरैः / मयूरैरुपनृत्यद्भिर्गायद्भिश्चैव किन्नरैः

Ngài du hành rực sáng bởi ánh huy hoàng của quạt chāmara; chim công múa, và các kinnara cất tiếng ca.

Verse 60

सत्त्वजातैरनेकैश्च सेव्यमानो विराजते / व्यक्तमेवाचलेन्द्राणामधिराज्यपदे स्थितः

Được muôn loài phụng sự, Ngài rạng rỡ uy nghi; hiển nhiên Ngài an trụ nơi ngôi vị đế vương giữa các chúa sơn.

Verse 61

भुनक्त्याक्रम्य वसुधां समग्रां श्रियमोजसा / एवं संचिन्तयानः स हिमाद्रिवनगह्वरे

Dùng uy lực bao trùm trọn cõi đất, Ngài hưởng phúc vinh của Śrī; nghĩ như vậy, Ngài ở trong hang thẳm rừng Himādri.

Verse 62

विचचार चिरं रामो मुदा परमया युतः / आससाद वने तस्मिन्विपुले भृगुपुङ्गवः

Rama, tràn đầy niềm hỷ lạc tối thượng, đã du hành thật lâu; trong khu rừng rộng lớn ấy, Người đến nơi đạo tràng của bậc thánh hiền dòng Bhrigu.

Verse 63

सरोवरं महाराज विपुलं विमलोदकम् / कुमुदोत्पलकह्लारनिकरैरुपसोभितम्

Tâu Đại vương, có một hồ nước rộng lớn, nước trong tinh khiết; được điểm trang bởi từng cụm hoa kumuda, utpala và kahlara.

Verse 64

पङ्कजैरुत्पलैश्चैव रक्तपीतैः सितासितैः / अन्यैश्च जलचैर्वक्षैः सर्वतः समलङ्कृतम्

Hồ ấy được trang hoàng khắp bốn phía bằng sen và utpala đủ sắc: đỏ, vàng, trắng, sẫm; cùng nhiều loài thủy thảo khác.

Verse 65

हंससारसदात्यूहकारण्डवशतैरपि / जीवजीवकचक्राह्वकुररभ्रमरोत्करैः

Nơi ấy có thiên nga, sếu sarasa, chim datyūha và hàng trăm karandava; lại có chim jīvajīvaka, cakrāhva, kurara cùng đàn ong vo ve.

Verse 66

संघुष्यमाणं परितः सेवितं मन्दवायुना / शफरीमत्स्यसंघैश्च विचरद्भिरितस्ततः

Hồ ấy vang rền khắp bốn bề bởi tiếng hót ríu ran, được gió nhẹ vuốt ve; và đàn cá śapharī bơi lội ngược xuôi.

Verse 67

अन्तर्जनितकल्लोलैर्नृत्यमानमिवाभितः / आससाद भृगुश्रेष्ठस्तत्सरोवरमुत्तमम्

Với những làn sóng dâng lên từ bên trong khiến mặt nước như đang múa khắp bốn phía, bậc hiền thánh tối thượng dòng Bhṛgu đã đến hồ nước tối thắng ấy.

Verse 68

नानापतत्र्रिविरुतैर्मधुरीकृतदिक्तटम् / स तस्य तीरे विपुलं कृत्वाश्रमपदं शुभम्

Nhờ tiếng hót của muôn loài chim làm cho bờ cõi bốn phương thêm ngọt lành, ngài đã dựng một đạo tràng (āśrama) rộng lớn và cát tường bên bờ hồ ấy.

Verse 69

रामो मतिमतां श्रेष्ठस्तपसे च मनो दधे / शाकमूलफलाहारो नियतं नियतेन्द्रियः

Rāma, bậc ưu tú trong hàng người trí, đã đặt tâm vào khổ hạnh; ngài chỉ dùng rau, rễ và quả, luôn nghiêm trì và chế ngự các căn.

Verse 70

तपश्चचार देवेशं विनिवेश्यात्ममानसे / भृगूपदिष्टमार्गेण भक्त्या परमया युतः

Theo con đường Bhṛgu chỉ dạy, với lòng sùng kính tối thượng, ngài đặt Đấng Chúa tể chư thiên trong tâm và thực hành khổ hạnh.

Verse 71

पूजयामास देवेशमेकाग्रमनसा नृप / अनिकेतः स वर्षासु शिशिरे जलसंश्रयः

Tâu bệ hạ, với tâm nhất điểm ngài phụng thờ Đấng Chúa tể chư thiên; không nhà cửa, trong mùa mưa cũng như mùa lạnh, ngài chỉ nương tựa vào nước.

Verse 72

ग्रीष्मे पञ्जाग्निमध्यस्थश्चचारैवं तपश्चिरम् / रिपून्निर्जित्य कामादीनूर्मिषषट्कं विधूय च

Vào mùa hạ, Ngài ở giữa năm ngọn lửa và tu khổ hạnh lâu dài. Ngài chế ngự các kẻ thù như dục (kāma) và gạt bỏ sáu làn sóng phiền não (ṣaḍ-ūrmi).

Verse 73

द्वन्द्वैरनुद्वेजितधीस्तापदोषैरनाकुलः / यमैः सनियमैश्चैव शुद्धदेहः समाहितः

Trí Ngài không dao động trước các cặp đối đãi, không rối loạn bởi nóng bức và lỗi lầm. Nhờ yama và niyama, thân thanh tịnh và tâm an định.

Verse 74

वशी चकार पवनं प्राणायामेन देहगम् / जितपद्मासनो मौनी स्थिरचित्तो महामुनिः

Vị đại ẩn sĩ dùng prāṇāyāma chế ngự luồng khí trong thân. An trú vững trong padmāsana, giữ im lặng, tâm Ngài kiên định.

Verse 75

वशी चकार चाक्षाणि प्रत्याहारपरायणः / धारणाभिः स्थिरीचक्रे मनश्चञ्चलमात्मवान्

Nương nơi pratyāhāra, Ngài chế ngự các căn. Với dhāraṇā, bậc tự chủ làm cho tâm dao động trở nên vững vàng.

Verse 76

ध्यानेन देवदेवेशं ददर्श परमेश्वरम् / स्वस्थान्तः करणो मैत्रः सर्वबाधाविवर्जितः

Nhờ thiền định, Ngài thấy Parameśvara, Chúa tể của chư thiên. Nội tâm an ổn, đầy từ ái, và lìa mọi chướng ngại.

Verse 77

चिन्तयामास देवेशं ध्याने दृष्ट्वा जगद्गुरुम् / ध्येयावस्थि तचित्तात्मा निश्चलेद्रियदेहवान्

Ngài chiêm niệm Đấng Chúa của chư thiên, bậc Thầy của muôn loài, sau khi thấy Ngài trong thiền định. Tâm an trụ nơi đối tượng quán tưởng, các căn và thân đều bất động.

Verse 78

आकालावधि सो ऽतिष्ठन्निवातस्थप्रदीपवत् / जपंश्च देवदेवेशं ध्यायंश्च स्वमनीषया

Cho đến hạn kỳ, ngài đứng vững như ngọn đèn nơi không gió. Với trí tuệ của mình, ngài vừa trì tụng danh Đấng Chúa của chư thiên, vừa chuyên tâm thiền quán.

Verse 79

आराधयदमेयात्मा सर्वभावस्थमीश्वरम् / ततः स निष्फलं रूपमैश्वरं यन्निरञ्जनम्

Bậc có tự ngã vô lượng đã phụng thờ Īśvara, Đấng hiện hữu trong mọi trạng thái tâm. Rồi ngài thấy tướng uy quyền thần thánh, vô phần, vô cấu, thanh tịnh tuyệt đối.

Verse 80

परं ज्योतिरचिन्त्यं यद्योगिध्येयमनुत्त मम् / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम् / आनन्दमात्रमचलं व्याप्ताशेषचराचरम्

Đó là Ánh sáng Tối thượng, bất khả tư nghị, đối tượng thiền quán của các yogi, vô thượng. Ngài thường hằng, thanh tịnh, luôn an tịnh, siêu việt giác quan, vô song; chỉ là hỷ lạc thuần nhất, bất động, thấm khắp mọi loài hữu động và vô động.

Verse 81

चिन्तयामास तद्रूपं देवदेवस्य भार्गवः / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम्

Bhārgava chiêm niệm tướng ấy của Đấng Chúa của chư thiên: thường hằng, thanh tịnh, luôn an tịnh, siêu việt giác quan, vô song.