Adhyaya 1

Verse 1

राजोवाच प्रियव्रतो भागवत आत्माराम: कथं मुने । गृहेऽरमत यन्मूल: कर्मबन्ध: पराभव: ॥ १ ॥

Nhà vua thưa: Bạch hiền triết, vì sao vua Priyavrata—một bhāgavata tự chứng, an trú trong tự ngã—lại vẫn ở đời sống gia thất, vốn là gốc rễ của trói buộc nghiệp và làm tiêu tan sứ mệnh của kiếp người?

Verse 2

न नूनं मुक्तसङ्गानां ताद‍ृशानां द्विजर्षभ । गृहेष्वभिनिवेशोऽयं पुंसां भवितुमर्हति ॥ २ ॥

Bạch bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, các tín đồ quả thật là những người đã giải thoát; vì thế họ không thể bị cuốn chặt vào chuyện gia đình.

Verse 3

महतां खलु विप्रर्षे उत्तमश्लोकपादयो: । छायानिर्वृतचित्तानां न कुटुम्बे स्पृहामति: ॥ ३ ॥

Bạch bậc hiền triết Bà-la-môn, các mahātmā nương tựa nơi hoa sen bàn chân của Uttamaśloka được no đủ trong bóng mát của bàn chân ấy; ý thức họ không thể bám víu vào người thân trong gia đình.

Verse 4

संशयोऽयं महान् ब्रह्मन् दारागारसुतादिषु । सक्तस्य यत्सिद्धिरभूत्कृष्णे च मतिरच्युता ॥ ४ ॥

Nhà vua nói: “Hỡi đại Bà-la-môn, đây là nghi vấn lớn của ta. Làm sao Priyavrata, người còn vướng luyến vợ con và gia thất, lại có thể đạt đến sự viên mãn tối thượng, bất hoại trong ý thức Kṛṣṇa?”

Verse 5

श्रीशुक उवाच बाढमुक्तं भगवत उत्तमश्लोकस्य श्रीमच्चरणारविन्दमकरन्दरस आवेशितचेतसो भागवतपरमहंस दयितकथां किञ्चिदन्तरायविहतां स्वां शिवतमां पदवीं न प्रायेण हिन्वन्ति ॥ ५ ॥

Śrī Śukadeva nói: “Điều ngài nói là đúng. Vinh quang của Bhagavān, Đấng Uttamaśloka được tán dương bằng những thi kệ siêu việt, thật ngọt lành đối với các đại bhakta và bậc giải thoát. Người có tâm đắm trong mật cam lộ nơi hoa sen bàn chân Chúa, dẫu đôi khi bị chướng ngại ngăn trở, vẫn hầu như không từ bỏ địa vị tối thượng đã đạt được.”

Verse 6

यर्हि वाव ह राजन् स राजपुत्र: प्रियव्रत: परमभागवतो नारदस्य चरणोपसेवयाञ्जसावगतपरमार्थसतत्त्वो ब्रह्मसत्रेण दीक्षिष्यमाण: अवनितलपरिपालनायाम्नातप्रवरगुणगणैकान्तभाजनतया स्वपित्रोपामन्त्रितो भगवति वासुदेव एवाव्यवधानसमाधियोगेन समावेशित-सकलकारकक्रियाकलापो नैवाभ्यनन्दद्यद्यपि तदप्रत्याम्नातव्यं तदधिकरण आत्मनोऽन्यस्माद सतोऽपि पराभवमन्वीक्षमाण: ॥ ६ ॥

Śukadeva tiếp lời: “Tâu Đại vương, hoàng tử Priyavrata là một đại bhāgavata. Nhờ phụng sự dưới chân sen của Nārada, vị đạo sư của mình, ngài thấu hiểu chân lý tối thượng. Khi đang chuẩn bị thọ dikṣā trong lễ brahma-satra, phụ vương khuyên ngài, theo bổn phận được kinh điển chỉ dạy, hãy gánh trách nhiệm trị vì thế gian. Nhưng Priyavrata luôn an trú trong samādhi-yoga không gián đoạn, tưởng niệm Vāsudeva, khiến mọi hoạt động của các căn đều hòa vào phụng sự Chúa; vì thế, tuy không thể khước từ mệnh lệnh của cha, ngài cũng không vui mừng đón nhận, lo rằng việc trị quốc sẽ làm mình xa rời bhakti.”

Verse 7

अथ ह भगवानादिदेव एतस्य गुणविसर्गस्य परिबृंहणानुध्यानव्यवसित सकलजगदभिप्राय आत्मयोनिरखिलनिगमनिजगणपरिवेष्टित: स्वभवनादवततार ॥ ७ ॥

Rồi Bhagavān Brahmā, vị thần đầu tiên, người chuyên tâm suy niệm và đảm trách việc mở rộng, sắp đặt công cuộc tạo hóa theo các guṇa, thấu hiểu ý định của toàn vũ trụ; Ngài, đấng tự sinh, được bao quanh bởi các Veda được nhân cách hóa cùng đoàn tùy tùng, đã rời nơi cư ngụ của mình mà giáng xuống.

Verse 8

स तत्र तत्र गगनतल उडुपतिरिव विमानावलिभिरनुपथममरपरिवृढैरभिपूज्यमान: पथि पथि च वरूथश: सिद्धगन्धर्वसाध्यचारणमुनिगणैरुपगीयमानो गन्धमादनद्रोणीमवभासयन्नुपससर्प ॥ ८ ॥

Khi Brahmā giáng xuống bầu trời, chư thiên từ nhiều cõi bay đến trong các phi thuyền khác nhau để đón tiếp và tôn kính; Ngài rực sáng như trăng tròn giữa muôn sao. Dọc đường, từng đoàn Siddha, Gandharva, Sādhya, Cāraṇa và các bậc hiền triết đồng ca tán dương. Như thế, Ngài làm bừng sáng thung lũng Gandhamādana và tiến đến gần nơi Priyavrata đang tọa thiền.

Verse 9

तत्र ह वा एनं देवर्षिर्हंसयानेन पितरं भगवन्तं हिरण्यगर्भमुपलभमान: सहसैवोत्थायार्हणेन सह पितापुत्राभ्यामवहिताञ्जलिरुपतस्थे ॥ ९ ॥

Tại đó, Narada Muni thấy phụ thân mình là Bhagavan Hiranyagarbha Brahma ngự trên thiên nga liền nhận ra ngay. Ngài lập tức đứng dậy cùng Svayambhuva Manu và con trai ông là Priyavrata, chắp tay cung kính và dâng lễ thờ phụng Brahma với lòng tôn kính sâu xa.

Verse 10

भगवानपि भारत तदुपनीतार्हण: सूक्तवाकेनातितरामुदितगुणगणावतारसुजय: प्रियव्रतमादि पुरुषस्तं सदयहासावलोक इति होवाच ॥ १० ॥

Hỡi Bharata, khi Narada, Priyavrata và Svayambhuva Manu dâng phẩm vật thờ phụng và ca ngợi Brahma bằng lời lẽ trang nghiêm theo nghi lễ Veda, Brahma—Đấng Nguyên Thủy của vũ trụ—khởi lòng thương Priyavrata. Ngài mỉm cười nhìn chàng và nói như sau.

Verse 11

श्रीभगवानुवाच निबोध तातेदमृतं ब्रवीमि मासूयितुं देवमर्हस्यप्रमेयम् । वयं भवस्ते तत एष महर्षि- र्वहाम सर्वे विवशा यस्य दिष्टम् ॥ ११ ॥

Đức Bhagavan Brahma nói: Hỡi con Priyavrata, hãy lắng nghe kỹ; ta sẽ nói điều chân thật, lợi lạc như cam lồ. Chớ ganh tị với Đấng Tối Thượng, vượt ngoài mọi đo lường của chúng ta. Tất cả chúng ta—kể cả Śiva, phụ thân con và đại hiền Narada—đều phải gánh vác mệnh lệnh của Ngài; không ai có thể trái lệnh ấy.

Verse 12

न तस्य कश्चित्तपसा विद्यया वा न योगवीर्येण मनीषया वा । नैवार्थधर्मै: परत: स्वतो वा कृतं विहन्तुं तनुभृद्विभूयात् ॥ १२ ॥

Không một hữu tình nào có thể tránh lệnh của Đấng Tối Thượng—không bằng khổ hạnh nghiêm khắc, không bằng học vấn cao sâu, cũng không bằng năng lực yoga, sức mạnh thân thể hay trí tuệ. Dù nhờ sức của dharma, của cải, tự lực hay nhờ người khác, cũng không thể chống lại mệnh lệnh của Thượng Chủ.

Verse 13

भवाय नाशाय च कर्म कर्तुं शोकाय मोहाय सदा भयाय । सुखाय दु:खाय च देहयोग- मव्यक्तदिष्टं जनताङ्ग धत्ते ॥ १३ ॥

Hỡi Priyavrata, theo mệnh lệnh của Đấng Tối Thượng, mọi hữu tình thọ nhận các thân khác nhau để sinh và tử, để hành nghiệp, để sầu khổ và mê lầm, để sợ hãi trước hiểm họa tương lai, và để nếm trải hạnh phúc cùng đau khổ. Tất cả đều diễn ra theo định mệnh vô hình.

Verse 14

यद्वाचि तन्त्यां गुणकर्मदामभि: सुदुस्तरैर्वत्स वयं सुयोजिता: । सर्वे वहामो बलिमीश्वराय प्रोता नसीव द्विपदे चतुष्पद: ॥ १४ ॥

Hỡi con, theo phẩm chất và nghiệp, các huấn lệnh Veda ràng buộc tất cả chúng ta vào sự phân chia varṇāśrama; sự sắp đặt ấy khó tránh vì được thiết lập chặt chẽ. Vì vậy ta phải thực hành bổn phận varṇāśrama-dharma dâng lên Thượng Đế, như bò đực bị điều khiển bởi dây thắt nơi mũi.

Verse 15

ईशाभिसृष्टं ह्यवरुन्ध्महेऽङ्ग दु:खं सुखं वा गुणकर्मसङ्गात् । आस्थाय तत्तद्यदयुङ्क्त नाथ- श्चक्षुष्मतान्धा इव नीयमाना: ॥ १५ ॥

Hỡi Priyavrata, tùy theo sự kết hợp với các guṇa và nghiệp, Đấng Tối Thượng ban cho ta thân thể riêng cùng hạnh phúc hay khổ đau. Vì vậy hãy an trú trong vị trí mình được đặt và để Ngài dẫn dắt, như người mù được người sáng mắt dắt đi.

Verse 16

मुक्तोऽपि तावद्ब‍िभृयात्स्वदेह- मारब्धमश्नन्नभिमानशून्य: । यथानुभूतं प्रतियातनिद्र: किं त्वन्यदेहाय गुणान्न वृङ्क्ते ॥ १६ ॥

Dù đã giải thoát, người ấy vẫn mang thân do nghiệp quá khứ đem lại. Nhưng không còn ngã chấp, họ xem hưởng thụ và khổ đau ấy như giấc mộng của người đã tỉnh. Vì thế họ vững vàng và không hành động để đạt một thân vật chất khác dưới ảnh hưởng ba guṇa.

Verse 17

भयं प्रमत्तस्य वनेष्वपि स्याद् यत: स आस्ते सहषट्‌सपत्न: । जितेन्द्रियस्यात्मरतेर्बुधस्य गृहाश्रम: किं नु करोत्यवद्यम् ॥ १७ ॥

Người buông lung không tự chế, dù đi hết rừng này sang rừng khác vẫn sợ trói buộc vật chất, vì sống cùng sáu “người vợ chung”—tâm và các căn nhận thức. Nhưng đời sống gia chủ cũng không thể hại người trí, tự mãn trong nội tâm và đã chế ngự các căn.

Verse 18

य: षट् सपत्नान् विजिगीषमाणो गृहेषु निर्विश्य यतेत पूर्वम् । अत्येति दुर्गाश्रित ऊर्जितारीन् क्षीणेषु कामं विचरेद्विपश्चित् ॥ १८ ॥

Người ở đời gia chủ mà tuần tự chế ngự tâm và năm căn—sáu kẻ thù—thì như vị vua trong thành lũy chinh phục các địch thủ hùng mạnh. Khi dục vọng đã suy giảm, bậc trí ấy có thể đi khắp nơi không còn hiểm nguy.

Verse 19

त्वं त्वब्जनाभाङ्‌घ्रिसरोजकोश- दुर्गाश्रितो निर्जितषट्‌सपत्न: । भुङ्‌क्ष्वेह भोगान् पुरुषातिदिष्टान् विमुक्तसङ्ग: प्रकृतिं भजस्व ॥ १९ ॥

Phạm Thiên nói: “Hỡi Priyavrata, hãy nương tựa trong nụ sen nơi bàn chân của Đấng Padmanābha, rồi chế ngự sáu căn, kể cả tâm. Hãy thọ nhận các lạc thú vật chất đúng như mệnh lệnh đặc biệt của Ngài; luôn vô chấp và hành trì bổn phận theo bản tánh chân thật của con.”

Verse 20

श्रीशुक उवाच इति समभिहितो महाभागवतो भगवतस्त्रिभुवनगुरोरनुशासनमात्मनो लघुतयावनतशिरोधरो बाढमिति सबहुमानमुवाह ॥ २० ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī nói: Sau khi được Đức Phạm Thiên—bậc thầy của ba cõi—chỉ dạy như thế, Priyavrata, vị đại bhāgavata, tự thấy mình thấp kém nên cúi đầu đảnh lễ, thưa “xin vâng”, kính cẩn tiếp nhận mệnh lệnh và thực hành đúng đắn.

Verse 21

भगवानपि मनुना यथावदुपकल्पितापचिति: प्रियव्रतनारदयोरविषममभिसमीक्षमाणयोरात्मसमवस्थानमवाङ्‍मनसं क्षयमव्यवहृतं प्रवर्तयन्नगमत् ॥ २१ ॥

Bấy giờ, Manu cung kính thờ phụng Đức Phạm Thiên hết sức mình. Priyavrata và Nārada cũng nhìn Ngài mà không hề vướng chút bất mãn. Sau khi sắp đặt để Priyavrata chấp thuận lời thỉnh cầu của cha, Phạm Thiên trở về Satyaloka—cõi của Ngài, vượt ngoài khả năng diễn tả của lời nói và tâm trí phàm tục.

Verse 22

मनुरपि परेणैवं प्रतिसन्धितमनोरथ: सुरर्षिवरानुमतेनात्मजमखिलधरामण्डलस्थितिगुप्तय आस्थाप्य स्वयमतिविषमविषयविषजलाशयाशाया उपरराम ॥ २२ ॥

Svāyambhuva Manu, nhờ sự trợ giúp của Phạm Thiên, đã toại nguyện như thế. Với sự cho phép của đại hiền Nārada, ông trao cho con trai trách nhiệm trị vì để duy trì và bảo hộ mọi cõi trong vũ trụ. Nhờ vậy, ông được giải thoát khỏi đại dương khát dục vật chất đầy độc hại và hiểm nguy.

Verse 23

इति ह वाव स जगतीपतिरीश्वरेच्छयाधिनिवेशितकर्माधिकारोऽखिलजगद्ब‍न्धध्वंसनपरानुभावस्य भगवत आदिपुरुषस्याङ्‌घ्रियुगलानवरतध्यानानुभावेन परिरन्धितकषायाशयोऽवदातोऽपि मानवर्धनो महतां महीतलमनुशशास ॥ २३ ॥

Vì thế, Mahārāja Priyavrata, bậc chủ tể thế gian, theo ý chí của Thượng Đế mà đảm nhận trách vụ đời. Tuy vậy, ngài luôn không ngừng thiền niệm đôi chân sen của Ādi-Puruṣa, Bhagavān, Đấng có uy lực phá tan mọi trói buộc của thế gian. Nhờ năng lực thiền niệm ấy, tâm ngài đã thanh tịnh; dẫu vậy, để tôn trọng mệnh lệnh của bậc trưởng thượng, ngài vẫn trị vì cõi đất này.

Verse 24

अथ च दुहितरं प्रजापतेर्विश्वकर्मण उपयेमे बर्हिष्मतीं नाम तस्यामु ह वाव आत्मजानात्मसमानशीलगुणकर्मरूपवीर्योदारान्दश भावयाम्बभूव कन्यां च यवीयसीमूर्जस्वतीं नाम ॥ २४ ॥

Sau đó, Mahārāja Priyavrata kết hôn với Barhiṣmatī, ái nữ của Prajāpati tên Viśvakarmā. Nơi bà, ngài sinh mười người con trai ngang ngài về dung mạo, tính hạnh, phẩm chất, công hạnh, dũng lực và lòng quảng đại; lại có một người con gái út tên Ūrjasvatī.

Verse 25

आग्नीध्रेध्मजिह्वयज्ञबाहुमहावीरहिरण्यरेतोघृतपृष्ठसवनमेधातिथिवीतिहोत्रकवय इति सर्व एवाग्निनामान: ॥ २५ ॥

Mười người con trai ấy tên là Āgnīdhra, Idhmajihva, Yajñabāhu, Mahāvīra, Hiraṇyaretā, Ghṛtapṛṣṭha, Savana, Medhātithi, Vītihotra và Kavi. Những danh xưng này cũng là các danh hiệu của Agni, thần Lửa.

Verse 26

एतेषां कविर्महावीर: सवन इति त्रय आसन्नूर्ध्वरेतसस्त आत्मविद्यायामर्भभावादारभ्य कृतपरिचया: पारमहंस्यमेवाश्रममभजन् ॥ २६ ॥

Trong số mười người ấy, Kavi, Mahāvīra và Savana—ba vị này sống đời thanh tịnh tuyệt đối (ūrdhva-retas). Được rèn luyện nếp sống brahmacārī từ thuở ấu thơ, họ tinh thông minh triết về ngã (ātma-vidyā) và chỉ nương theo địa vị tối thượng của paramahaṁsa-āśrama.

Verse 27

तस्मिन्नु ह वा उपशमशीला: परमर्षय: सकलजीवनिकायावासस्य भगवतो वासुदेवस्य भीतानां शरणभूतस्य श्रीमच्चरणारविन्दाविरतस्मरणाविगलितपरमभक्तियोगानुभावेन परिभावितान्तर्हृदयाधिगते भगवति सर्वेषां भूतानामात्मभूते प्रत्यगात्मन्येवा- त्मनस्तादात्म्यमविशेषेण समीयु: ॥ २७ ॥

Vì vậy, từ thuở đầu đời trong địa vị xuất ly, cả ba đã điều phục trọn vẹn các hoạt động của căn và trở thành bậc đại thánh. Họ luôn chuyên chú tưởng niệm hoa sen nơi bàn chân của Đấng Tối Thượng Vāsudeva, chốn nương tựa của toàn thể sinh linh và là nơi quy y duy nhất cho kẻ sợ hãi vòng sinh tử. Nhờ sức mạnh của bhakti-yoga thanh tịnh do sự tưởng niệm không gián đoạn ấy, họ trực nhận Thượng Đế ngự trong tim như Paramātmā, Linh hồn của muôn loài, và chứng ngộ rằng về phẩm tính thiêng liêng không có sai biệt giữa họ và Ngài.

Verse 28

अन्यस्यामपि जायायां त्रय: पुत्रा आसन्नुत्तमस्तामसो रैवत इति मन्वन्तराधिपतय: ॥ २८ ॥

Nơi người vợ khác, Mahārāja Priyavrata còn sinh ba người con trai: Uttama, Tāmasa và Raivata. Về sau, cả ba đều đảm nhiệm quyền cai quản các manvantara (các Manu).

Verse 29

एवमुपशमायनेषु स्वतनयेष्वथ जगतीपतिर्जगतीमर्बुदान्येकादश परिवत्सराणामव्याहताखिलपुरुषकारसारसम्भृतदोर्दण्डयुगलापीडितमौर्वीगुणस्तनितविरमितधर्मप्रतिपक्षो बर्हिष्मत्याश्चानुदिनमेधमानप्रमोदप्रसरणयौषिण्यव्रीडाप्रमुषितहासावलोकरुचिरक्ष्वेल्यादिभि: पराभूयमानविवेक इवानवबुध्यमान इव महामना बुभुजे ॥ २९ ॥

Sau khi Kavi, Mahāvīra và Savana được huấn luyện trọn vẹn trong địa vị sống của bậc paramahaṁsa, Đức Vua Priyavrata—chúa tể của thế gian—đã trị vì vũ trụ suốt mười một arbuda năm. Mỗi khi ngài quyết đặt mũi tên lên dây cung bằng đôi tay hùng mạnh, mọi kẻ chống đối các nguyên tắc của dharma đều khiếp sợ mà bỏ chạy trước uy lực cai trị vô song của ngài. Ngài hết mực yêu thương hoàng hậu Barhiṣmatī; theo ngày tháng trôi qua, niềm hoan lạc của tình nghĩa phu thê cũng tăng trưởng. Với dáng vẻ nữ tính—trang sức, bước đi, đứng dậy, nụ cười, tiếng cười, ánh nhìn và trò vui—hoàng hậu Barhiṣmatī làm tăng thêm sinh lực cho ngài. Vì thế, tuy là bậc đại hồn, ngài vẫn dường như bị cuốn theo phong thái của hoàng hậu như một người thường; nhưng kỳ thực ngài vẫn là bậc vĩ đại.

Verse 30

यावदवभासयति सुरगिरिमनुपरिक्रामन् भगवानादित्यो वसुधातलमर्धेनैव प्रतपत्यर्धेनावच्छादयति तदा हि भगवदुपासनोपचितातिपुरुषप्रभावस्तदनभिनन्दन् समजवेन रथेन ज्योतिर्मयेन रजनीमपि दिनं करिष्यामीति सप्तकृत्वस्तरणिमनुपर्यक्रामद् द्वितीय इव पतङ्ग: ॥ ३० ॥

Khi thần Mặt Trời (Āditya) đi vòng quanh núi Sumeru, ngài chỉ chiếu sáng mặt đất ở một nửa và che phủ nửa còn lại. Priyavrata, nhờ thờ phụng Bhagavān mà tích lũy uy lực siêu phàm, không tán thành tình trạng ấy. Ngài quyết: “Ngay nơi đang là đêm, ta cũng sẽ làm thành ban ngày.” Rồi ngài lên cỗ xe rực sáng, chạy đều tốc, bám theo quỹ đạo của thần Mặt Trời và đi vòng bảy lần, như thể một mặt trời thứ hai.

Verse 31

ये वा उ ह तद्रथचरणनेमिकृतपरिखातास्ते सप्त सिन्धव आसन् यत एव कृता: सप्त भुवो द्वीपा: ॥ ३१ ॥

Khi Priyavrata lái cỗ xe theo sau thần Mặt Trời, vành bánh xe đã tạo nên những rãnh sâu; về sau các rãnh ấy trở thành bảy đại dương, chia hệ Bhū-maṇḍala thành bảy hòn đảo lớn.

Verse 32

जम्बूप्लक्षशाल्मलिकुशक्रौञ्चशाकपुष्करसंज्ञास्तेषां परिमाणं पूर्वस्मात्पूर्वस्मादुत्तर उत्तरो यथासंख्यं द्विगुणमानेन बहि: समन्तत उपक्‍ल‍ृप्ता: ॥ ३२ ॥

Tên các đảo là Jambū, Plakṣa, Śālmali, Kuśa, Krauñca, Śāka và Puṣkara. Mỗi đảo theo thứ tự đều lớn gấp đôi đảo đứng trước, và mỗi đảo được bao quanh bởi một chất lỏng; vượt qua đó là đảo kế tiếp.

Verse 33

क्षारोदेक्षुरसोदसुरोदघृतोदक्षीरोददधिमण्डोदशुद्धोदा: सप्त जलधय: सप्त द्वीपपरिखा इवाभ्यन्तरद्वीपसमाना एकैकश्येन यथानुपूर्वं सप्तस्वपि बहिर्द्वीपेषु पृथक्परित उपकल्पितास्तेषु जम्ब्वादिषु बर्हिष्मतीपतिरनुव्रतानात्मजानाग्नीध्रेध्मजिह्वयज्ञबाहुहिरण्यरेतोघृतपृष्ठमेधातिथिवीतिहोत्रसंज्ञान् यथा संख्येनैकैकस्मिन्नेकमेवाधिपतिं विदधे ॥ ३३ ॥

Bảy đại dương lần lượt chứa nước mặn, nước mía, rượu surā, bơ tinh (ghee), sữa, dadhi-maṇḍa (sữa chua đánh nhuyễn), và nước uống ngọt tinh khiết. Chúng bao quanh bảy đảo như những hào lũy, và bề rộng mỗi đại dương bằng đúng đảo mà nó bao bọc. Mahārāja Priyavrata, phu quân của hoàng hậu Barhiṣmatī, đã trao quyền cai trị các đảo Jambū và các đảo khác cho các con trai mình theo thứ tự: Āgnīdhra, Idhmajihva, Yajñabāhu, Hiraṇyaretā, Ghṛtapṛṣṭha, Medhātithi và Vītihotra—mỗi người làm chúa tể một đảo.

Verse 34

दुहितरं चोर्जस्वतीं नामोशनसे प्रायच्छद्यस्यामासीद् देवयानी नाम काव्यसुता ॥ ३४ ॥

Sau đó, vua Priyavrata gả con gái mình là Ūrjasvatī cho Uśanas (Śukrācārya). Từ bà sinh ra một ái nữ tên Devayānī, con gái dòng Kāvya.

Verse 35

नैवंविध: पुरुषकार उरुक्रमस्यपुंसां तदङ्‌घ्रिरजसा जितषड्‌गुणानाम् । चित्रं विदूरविगत: सकृदाददीतयन्नामधेयमधुना स जहाति बन्धम् ॥ ३५ ॥

Tâu Đại vương, người sùng kính nương tựa nơi bụi chân sen của Đức Chúa Urukrama có thể vượt qua sáu làn sóng vật chất—đói, khát, sầu, mê, già và chết—và chế ngự tâm cùng năm giác quan. Nhưng với tín đồ thuần tịnh, điều ấy chẳng có gì lạ; bởi ngay cả kẻ ngoài giai cấp, chỉ cần xưng Danh Thánh của Ngài một lần, liền được giải thoát khỏi trói buộc luân hồi.

Verse 36

स एवमपरिमितबलपराक्रम एकदा तु देवर्षिचरणानुशयनानुपतितगुणविसर्गसंसर्गेणानिर्वृतमिवात्मानं मन्यमान आत्मनिर्वेद इदमाह ॥ ३६ ॥

Trong khi hưởng thụ phú quý với sức mạnh và uy thế vô lượng, Mahārāja Priyavrata một hôm suy xét: tuy đã quy phục dưới chân bậc thánh Nārada và đang đi trên con đường ý thức Kṛṣṇa, vậy mà do giao hội với dòng chảy của các guṇa, ông lại vướng vào hoạt động vật chất. Tâm ông bấy giờ xao động, và ông bắt đầu nói với tinh thần ly tham.

Verse 37

अहो असाध्वनुष्ठितं यदभिनिवेशितोऽहमिन्द्रियैरविद्यारचितविषमविषयान्धकूपे तदलमलममुष्या वनिताया विनोदमृगं मां धिग्धिगिति गर्हयाञ्चकार ॥ ३७ ॥

Nhà vua tự trách mình: “Ôi, ta đã hành xử bất thiện biết bao! Bị các giác quan lôi kéo, ta rơi vào cái giếng tối của những đối tượng hiểm độc do vô minh dựng nên. Đủ rồi, đủ rồi! Ta sẽ không hưởng thụ nữa. Hãy xem, ta đã thành như con khỉ múa, món tiêu khiển trong tay vợ; thật đáng hổ thẹn!”

Verse 38

परदेवताप्रसादाधिगतात्मप्रत्यवमर्शेनानुप्रवृत्तेभ्य: पुत्रेभ्य इमां यथादायं विभज्य भुक्तभोगां च महिषीं मृतकमिव सह महाविभूतिमपहाय स्वयं निहितनिर्वेदो हृदि गृहीतहरिविहारानुभावो भगवतो नारदस्य पदवीं पुनरेवानुससार ॥ ३८ ॥

Nhờ ân sủng của Đấng Tối Thượng, Mahārāja Priyavrata tỉnh thức lại. Ông phân chia mọi tài sản trần thế cho các con trai ngoan thuận theo phần thích đáng. Ông từ bỏ cả hoàng hậu—người ông từng hưởng thụ nhiều—và vương quốc huy hoàng, như bỏ lại một thân xác chết. Với ly tham an trú trong lòng và trái tim được thanh tịnh bởi năng lực của những cuộc hí lộng của Hari, ông trở lại con đường ý thức Kṛṣṇa, theo dấu chân mà thánh Nārada đã ban cho ông.

Verse 39

तस्य ह वा एते श्लोका:— प्रियव्रतकृतं कर्म को नु कुर्याद्विनेश्वरम् । यो नेमिनिम्नैरकरोच्छायां घ्नन् सप्त वारिधीन् ॥ ३९ ॥

Về Ngài có những kệ tụng nổi tiếng— nếu không nhờ quyền năng của Đấng Tối Thượng, ai có thể làm được công hạnh như Mahārāja Priyavrata? Ngài để lại vệt bánh xe như chém tan bóng tối, khiến ranh giới bảy đại dương hiển lộ.

Verse 40

भूसंस्थानं कृतं येन सरिद्ग‍िरिवनादिभि: । सीमा च भूतनिर्वृत्यै द्वीपे द्वीपे विभागश: ॥ ४० ॥

Ngài đã sắp đặt cấu trúc địa cầu bằng sông ngòi, núi non và rừng thẳm; vì sự an hòa của muôn loài, Ngài phân chia từng châu đảo và lập ranh giới rõ ràng.

Verse 41

भौमं दिव्यं मानुषं च महित्वं कर्मयोगजम् । यश्चक्रे निरयौपम्यं पुरुषानुजनप्रिय: ॥ ४१ ॥

Vinh hiển nơi cõi đất, cõi trời và xã hội loài người do karma-yoga mà được, Mahārāja Priyavrata—vị bhakta được hiền triết Nārada yêu mến—đều xem như địa ngục; dẫu vậy Ngài vẫn hành trì dharma, làm rạng danh.