Adhyaya 5

Verse 1

श्रीशुक उवाच अत्रानुवर्ण्यतेऽभीक्ष्णं विश्वात्मा भगवान् हरि: । यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्र: क्रोधसमुद्भ‍व: ॥ १ ॥

Śukadeva nói: Trong Śrīmad-Bhāgavatam này, qua nhiều câu chuyện, đã nhiều lần miêu tả Hari—Bhagavān, Linh Hồn của vũ trụ; từ sự hài lòng của Ngài Brahmā sinh ra, và từ cơn thịnh nộ của Ngài Rudra xuất hiện.

Verse 2

त्वं तु राजन् मरिष्येति पशुबुद्धिमिमां जहि । न जात: प्रागभूतोऽद्य देहवत्त्वं न नङ्‌क्ष्यसि ॥ २ ॥

Hỡi Đại vương, hãy bỏ tâm niệm thô lậu: “Ta sẽ chết.” Ngươi không sinh như thân xác; xưa nay ngươi vẫn hiện hữu và sẽ không bị tiêu diệt.

Verse 3

न भविष्यसि भूत्वा त्वं पुत्रपौत्रादिरूपवान् । बीजाङ्कुरवद् देहादेर्व्यतिरिक्तो यथानल: ॥ ३ ॥

Ngươi sẽ không tái sinh thành hình dạng con cháu như mầm từ hạt rồi lại sinh hạt mới. Ngươi hoàn toàn khác với thân và các duyên thuộc thân, như lửa khác với nhiên liệu.

Verse 4

स्वप्ने यथा शिरश्छेदं पञ्चत्वाद्यात्मन: स्वयम् । यस्मात् पश्यति देहस्य तत आत्मा ह्यजोऽमर: ॥ ४ ॥

Như trong mộng người ta có thể thấy đầu mình bị chém và hiểu rằng bản ngã thật đứng ngoài kinh nghiệm mộng, cũng vậy khi tỉnh ta thấy thân là sản phẩm của năm đại. Vì thế, linh hồn khác với thân, vô sinh và bất tử.

Verse 5

घटे भिन्ने घटाकाश आकाश: स्याद् यथा पुरा । एवं देहे मृते जीवो ब्रह्म सम्पद्यते पुन: ॥ ५ ॥

Khi cái bình vỡ, khoảng không trong bình vẫn là hư không như trước. Cũng vậy, khi thân thô và thân tế diệt, jīva lại trở về bản tính linh thiêng của mình (Brahman).

Verse 6

मन: सृजति वै देहान् गुणान् कर्माणि चात्मन: । तन्मन: सृजते माया ततो जीवस्य संसृति: ॥ ६ ॥

Tâm vật chất tạo ra cho linh hồn: thân, các phẩm tính và hành vi. Chính tâm ấy lại do năng lực huyễn hóa (māyā) của Đấng Tối Thượng tạo nên; vì vậy jīva rơi vào vòng luân hồi thế gian.

Verse 7

स्‍नेहाधिष्ठानवर्त्यग्निसंयोगो यावदीयते । तावद्दीपस्य दीपत्वमेवं देहकृतो भव: । रज:सत्त्वतमोवृत्त्या जायतेऽथ विनश्यति ॥ ७ ॥

Như ngọn đèn chỉ là ngọn đèn khi có dầu, bình, tim và lửa hợp lại, cũng vậy đời sống vật chất do chấp thân mà thành, sinh và diệt bởi vận hành của ba guna: sattva, rajas và tamas।

Verse 8

न तत्रात्मा स्वयंज्योतिर्यो व्यक्ताव्यक्तयो: पर: । आकाश इव चाधारो ध्रुवोऽनन्तोपमस्तत: ॥ ८ ॥

Linh hồn (ātman) tự chiếu sáng, vượt ngoài thân thô hữu hình và thân tế vô hình. Nó là nền tảng bất biến của mọi trạng thái thân thể biến đổi, như hư không làm phông nền không đổi; vì thế ātman vô tận và không thể so sánh bằng vật chất.

Verse 9

एवमात्मानमात्मस्थमात्मनैवामृश प्रभो । बुद्ध्यानुमानगर्भिण्या वासुदेवानुचिन्तया ॥ ९ ॥

Tâu Đại vương, hãy luôn quán niệm Đức Vāsudeva và dùng trí tuệ trong sáng, hợp lý mà suy xét cẩn trọng về chân ngã của mình và cách nó an trú trong thân vật chất.

Verse 10

चोदितो विप्रवाक्येन न त्वां धक्ष्यति तक्षक: । मृत्यवो नोपधक्ष्यन्ति मृत्यूनां मृत्युमीश्वरम् ॥ १० ॥

Dù Takṣaka được sai đến bởi lời nguyền của bà-la-môn, hắn cũng không thể thiêu đốt chân ngã của ngài. Các sứ giả của tử thần cũng không thể thiêu đốt bậc làm chủ bản thân như ngài, vì ngài nương tựa Đấng Chúa Tể là “cái chết của cái chết”.

Verse 11

अहं ब्रह्म परं धाम ब्रह्माहं परमं पदम् । एवं समीक्ष्य चात्मानमात्मन्याधाय निष्कले ॥ ११ ॥ दशन्तं तक्षकं पादे लेलिहानं विषाननै: । न द्रक्ष्यसि शरीरं च विश्वं च पृथगात्मन: ॥ १२ ॥

Hãy quán rằng: “Ta là Brahman, là nơi nương tựa tối thượng; và Brahman, đích đến tối thượng ấy, không khác ta.” Khi an trú và phó thác mình nơi Paramātmā thanh tịnh, vượt mọi ngộ nhận, ngài sẽ chẳng hề để ý Takṣaka đang liếm lưỡi với nanh độc khi cắn vào chân; cũng chẳng thấy thân đang chết hay thế giới vật chất quanh mình, vì đã chứng ngộ mình tách biệt khỏi chúng.

Verse 12

अहं ब्रह्म परं धाम ब्रह्माहं परमं पदम् । एवं समीक्ष्य चात्मानमात्मन्याधाय निष्कले ॥ ११ ॥ दशन्तं तक्षकं पादे लेलिहानं विषाननै: । न द्रक्ष्यसि शरीरं च विश्वं च पृथगात्मन: ॥ १२ ॥

“Ta là Phạm (Brahman), là nơi nương tựa tối thượng; và Brahman ấy, đích đến tối thượng, không khác ta.” Quán chiếu như vậy và an trú nơi Paramātmā thanh tịnh, ngươi sẽ chẳng hề để ý Takṣaka với nanh độc khi nó cắn vào chân; cũng chẳng thấy thân đang chết hay thế giới vật chất, vì ngươi đã biết mình tách biệt khỏi chúng.

Verse 13

एतत्ते कथितं तात यदात्मा पृष्टवान् नृप । हरेर्विश्वात्मनश्चेष्टां किं भूय: श्रोतुमिच्छसि ॥ १३ ॥

Hỡi con yêu, hỡi bậc quân vương! Những điều ngươi đã hỏi từ tận đáy lòng—các lila của Chúa Hari, Linh Hồn Tối Thượng của vũ trụ—ta đã thuật lại rồi. Nay ngươi còn muốn nghe thêm điều gì?