Adhyaya 11

Verse 1

श्रीशुक उवाच गोपा नन्दादय: श्रुत्वा द्रुमयो: पततोरवम् । तत्राजग्मु: कुरुश्रेष्ठ निर्घातभयशङ्किता: ॥ १ ॥

Śukadeva Gosvāmī tiếp lời: Hỡi Mahārāja Parīkṣit, bậc ưu tú của dòng Kuru, nghe tiếng rầm dữ dội khi hai cây yamala-arjuna đổ xuống, Nanda và các gopa khác, lo sợ tưởng là sét đánh, liền vội đến nơi ấy.

Verse 2

भूम्यां निपतितौ तत्र दद‍ृशुर्यमलार्जुनौ । बभ्रमुस्तदविज्ञाय लक्ष्यं पतनकारणम् ॥ २ ॥

Tại đó họ thấy hai cây yamala-arjuna đã ngã xuống đất; nhưng họ bối rối vì không thể lần ra nguyên nhân khiến cây đổ.

Verse 3

उलूखलं विकर्षन्तं दाम्ना बद्धं च बालकम् । कस्येदं कुत आश्चर्यमुत्पात इति कातरा: ॥ ३ ॥

Kṛṣṇa, cậu bé bị buộc bằng dây vào chiếc ulūkhala (cối gỗ), đang kéo lê nó. Các mục đồng hoang mang: “Ai làm việc này? Kỳ sự này từ đâu mà ra?”

Verse 4

बाला ऊचुरनेनेति तिर्यग्गतमुलूखलम् । विकर्षता मध्यगेन पुरुषावप्यचक्ष्महि ॥ ४ ॥

Bọn trẻ nói: “Chính Kṛṣṇa làm đó. Khi cậu ở giữa hai cây, chiếc cối mắc ngang; cậu kéo một cái thì cả hai cây đổ xuống. Rồi từ cây bước ra hai người tuấn mỹ—chúng tôi đã thấy tận mắt.”

Verse 5

न ते तदुक्तं जगृहुर्न घटेतेति तस्य तत् । बालस्योत्पाटनं तर्वो: केचित्सन्दिग्धचेतस: ॥ ५ ॥

Họ (đứng đầu là Nanda) không tin lời bọn trẻ: “Không thể nào!” Việc một đứa bé như Kṛṣṇa có thể làm đổ cây thật quá kỳ diệu. Tuy vậy, vài người còn ngờ vực; nhớ lời tiên đoán rằng Ngài ngang với Nārāyaṇa, họ cho rằng điều ấy cũng có thể xảy ra.

Verse 6

उलूखलं विकर्षन्तं दाम्ना बद्धं स्वमात्मजम् । विलोक्य नन्द: प्रहसद्वदनो विमुमोच ह ॥ ६ ॥

Thấy con mình bị buộc bằng dây vào cối gỗ mà vẫn kéo lê nó, Nanda Mahārāja mỉm cười rồi tháo trói cho Kṛṣṇa.

Verse 7

गोपीभि: स्तोभितोऽनृत्यद् भगवान्बालवत्‍क्‍वचित् । उद्गायति क्‍वचिन्मुग्धस्तद्वशो दारुयन्त्रवत् ॥ ७ ॥

Các gopī vỗ tay, hứa cho bánh ngọt để khích lệ Śrī Kṛṣṇa múa; dù là Đấng Bhagavān toàn năng, Ngài mỉm cười như trẻ thơ, múa theo ý họ như búp bê gỗ, và đôi khi hát vang theo lời họ.

Verse 8

बिभर्ति क्‍वचिदाज्ञप्त: पीठकोन्मानपादुकम् । बाहुक्षेपं च कुरुते स्वानां च प्रीतिमावहन् ॥ ८ ॥

Đôi khi mẹ Yaśodā và các gopī bạn bảo: “Mang cái này, mang cái kia,” sai đem tấm ván gỗ, dép gỗ hay bình đong. Kṛṣṇa nghe lệnh liền cố nhấc; có lúc như không nhấc nổi, chỉ chạm rồi đứng đó. Để làm vui lòng người thân, Ngài vung tay biểu lộ sức mạnh.

Verse 9

दर्शयंस्तद्विदां लोक आत्मनो भृत्यवश्यताम् । व्रजस्योवाह वै हर्षं भगवान् बालचेष्टितै: ॥ ९ ॥

Để những bhakta thanh tịnh hiểu được lila của Ngài, Bhagavān Kṛṣṇa đã bày tỏ rằng Ngài có thể bị khuất phục bởi tình yêu của các tôi tớ-bhakta; nhờ những trò thơ ấu ấy, Ngài làm tăng niềm hoan hỷ của dân Vraja.

Verse 10

क्रीणीहि भो: फलानीति श्रुत्वा सत्वरमच्युत: । फलार्थी धान्यमादाय ययौ सर्वफलप्रद: ॥ १० ॥

Một người bán trái cây rao: “Ai mua trái cây nào!” Nghe vậy, Acyuta Kṛṣṇa liền vội cầm ít hạt ngũ cốc đi đổi, như thể Ngài cần trái cây—trong khi chính Ngài là Đấng ban mọi quả lành.

Verse 11

फलविक्रयिणी तस्य च्युतधान्यकरद्वयम् । फलैरपूरयद् रत्नै: फलभाण्डमपूरि च ॥ ११ ॥

Khi Kṛṣṇa vội vã đến người bán trái cây, phần lớn ngũ cốc trong hai tay Ngài rơi xuống. Dẫu vậy, người bán vẫn đổ đầy trái cây vào tay Ngài, và ngay lập tức giỏ của bà tràn ngập châu báu cùng vàng.

Verse 12

सरित्तीरगतं कृष्णं भग्नार्जुनमथाह्वयत् । रामं च रोहिणी देवी क्रीडन्तं बालकैर्भृशम् ॥ १२ ॥

Sau khi nhổ bật cây yamala-arjuna, Rohiṇīdevī ra bờ sông và gọi Kṛṣṇa cùng Rāma, đang mải mê chơi đùa với bọn trẻ chăn bò.

Verse 13

नोपेयातां यदाहूतौ क्रीडासङ्गेन पुत्रकौ । यशोदां प्रेषयामास रोहिणी पुत्रवत्सलाम् ॥ १३ ॥

Vì mải mê trò chơi, hai cậu bé—Kṛṣṇa và Balarāma—không trở về dù được gọi. Bởi vậy Rohiṇī, đầy tình mẫu tử, sai mẹ Yaśodā đi gọi Hai Ngài về.

Verse 14

क्रीडन्तं सा सुतं बालैरतिवेलं सहाग्रजम् । यशोदाजोहवीत्कृष्णं पुत्रस्‍नेहस्‍नुतस्तनी ॥ १४ ॥

Dù đã quá muộn, thấy con mình cùng anh cả vẫn chơi với bọn trẻ, mẹ Yaśodā gọi Kṛṣṇa; vì tình mẫu tử dâng trào, sữa từ ngực mẹ tuôn chảy.

Verse 15

कृष्ण कृष्णारविन्दाक्ष तात एहि स्तनं पिब । अलं विहारै: क्षुत्क्षान्त: क्रीडाश्रान्तोऽसि पुत्रक ॥ १५ ॥

Mẹ Yaśodā nói: “Kṛṣṇa ơi, Kṛṣṇa mắt như hoa sen! Con lại đây, bú sữa mẹ. Chơi thế đủ rồi; con mệt vì đói và vì chơi lâu, con yêu.”

Verse 16

हे रामागच्छ ताताशु सानुज: कुलनन्दन । प्रातरेव कृताहारस्तद् भवान्भोक्तुमर्हति ॥ १६ ॥

“Hỡi Rāma, niềm vui của dòng tộc, con hãy mau đến cùng em. Con đã ăn từ sáng; giờ nên dùng thêm bữa nữa.”

Verse 17

प्रतीक्षतेत्वां दाशार्ह भोक्ष्यमाणो व्रजाधिप: । एह्यावयो: प्रियं धेहि स्वगृहान्यात बालका: ॥ १७ ॥

Hỡi Dāśārha! Nanda Mahārāja, chúa tể Vraja, đang chờ các con để dùng bữa. Balarāma yêu dấu, hãy trở về làm vui lòng chúng ta; và tất cả các bé trai chơi cùng Kṛṣṇa nay hãy về nhà mình.

Verse 18

धूलिधूसरिताङ्गस्त्वं पुत्र मज्जनमावह । जन्मर्क्षं तेऽद्य भवति विप्रेभ्यो देहि गा: शुचि: ॥ १८ ॥

Yaśodā nói: Con yêu, vì chơi suốt ngày thân con phủ đầy bụi cát; hãy về tắm rửa cho thanh sạch. Hôm nay là ngày cát tường của sao sinh con; vậy hãy giữ sự tinh khiết và bố thí bò cho các bà-la-môn.

Verse 19

पश्य पश्य वयस्यांस्ते मातृमृष्टान्स्वलङ्कृतान् । त्वं च स्‍नात: कृताहारो विहरस्व स्वलङ्कृत: ॥ १९ ॥

Hãy nhìn, hãy nhìn—các bạn đồng trang lứa của con đã được mẹ họ tắm rửa sạch sẽ và trang sức đẹp đẽ. Con cũng hãy tắm, dùng bữa, được trang điểm, rồi lại vui chơi cùng bạn bè.

Verse 20

इत्थं यशोदा तमशेषशेखरं मत्वा सुतं स्‍नेहनिबद्धधीर्नृप । हस्ते गृहीत्वा सहराममच्युतं नीत्वा स्ववाटं कृतवत्यथोदयम् ॥ २० ॥

Hỡi đức vua, vì tình thương ràng buộc tâm trí, mẹ Yaśodā xem Acyuta—đỉnh cao mọi vinh quang—là con mình. Bà nắm tay Ngài cùng Balarāma đưa về sân nhà, rồi chu toàn bổn phận: tắm rửa, mặc y phục, trang sức và cho hai Ngài dùng bữa.

Verse 21

श्रीशुक उवाच गोपवृद्धा महोत्पाताननुभूय बृहद्वने । नन्दादय: समागम्य व्रजकार्यममन्त्रयन् ॥ २१ ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī tiếp lời: Khi đã chứng kiến những biến động lớn ở Bṛhadvana, các bậc trưởng lão trong giới mục đồng, đứng đầu là Nanda Mahārāja, tụ họp lại và bàn việc phải làm gì để chấm dứt những rối loạn liên tiếp ở Vraja.

Verse 22

तत्रोपानन्दनामाह गोपो ज्ञानवयोऽधिक: । देशकालार्थतत्त्वज्ञ: प्रियकृद् रामकृष्णयो: ॥ २२ ॥

Trong cuộc họp của dân Gokula, người chăn bò tên Upananda—già dặn về tuổi tác và tri thức, am tường thời, thế và hoàn cảnh—đã nêu lời đề nghị vì lợi ích của Rāma và Kṛṣṇa.

Verse 23

उत्थातव्यमितोऽस्माभिर्गोकुलस्य हितैषिभि: । आयान्त्यत्र महोत्पाता बालानां नाशहेतव: ॥ २३ ॥

Ông nói: “Hỡi các bạn mục đồng, vì lợi ích của Gokula chúng ta nên rời khỏi đây, bởi nơi này liên tiếp xảy ra những tai biến lớn, là nguyên nhân đưa đến sự diệt vong của bọn trẻ.”

Verse 24

मुक्त: कथञ्चिद्‌राक्षस्या बालघ्‍न्या बालको ह्यसौ । हरेरनुग्रहान्नूनमनश्चोपरि नापतत् ॥ २४ ॥

Đứa trẻ Kṛṣṇa, nhờ ân sủng của Thượng Đế Hari, bằng cách nào đó đã thoát khỏi tay nữ rākṣasī Pūtanā vốn quyết giết Ngài; rồi cũng nhờ ân sủng ấy, chiếc xe kéo đã không rơi trúng đứa trẻ.

Verse 25

चक्रवातेन नीतोऽयं दैत्येन विपदं वियत् । शिलायां पतितस्तत्र परित्रात: सुरेश्वरै: ॥ २५ ॥

Rồi nữa, ác quỷ Tṛṇāvarta trong hình dạng lốc xoáy đã mang đứa trẻ lên bầu trời hiểm nguy để giết, nhưng hắn lại rơi xuống tảng đá; trong trường hợp ấy cũng vậy, nhờ ân sủng của Chúa Viṣṇu hay các vị tùy tùng của Ngài, đứa trẻ được cứu thoát.

Verse 26

यन्न म्रियेत द्रुमयोरन्तरं प्राप्य बालक: । असावन्यतमो वापि तदप्यच्युतरक्षणम् ॥ २६ ॥

Ngay hôm trước, dù hai cây đổ xuống, bọn trẻ ở gần hay thậm chí ở giữa hai cây, Kṛṣṇa và các bạn chơi của Ngài vẫn không chết; điều này cũng phải được xem là sự che chở của Acyuta.

Verse 27

यावदौत्पातिकोऽरिष्टो व्रजं नाभिभवेदित: । तावद्बालानुपादाय यास्यामोऽन्यत्र सानुगा: ॥ २७ ॥

Mọi biến cố này hẳn do một ác quỷ (asura) vô danh gây ra. Trước khi Arishta—kẻ gieo điềm dữ—đến Vraja quấy nhiễu lần nữa, bổn phận chúng ta là đưa các bé cùng quyến thuộc rời sang nơi khác.

Verse 28

वनं वृन्दावनं नाम पशव्यं नवकाननम् । गोपगोपीगवां सेव्यं पुण्याद्रितृणवीरुधम् ॥ २८ ॥

Giữa Nandeśvara và Mahāvana có khu rừng mang tên Vṛndāvana—rất thích hợp cho đàn gia súc, đầy những vườn cây non xanh. Nơi ấy đáng để gopa, gopī và đàn bò nương tựa; trù phú núi thiêng, cỏ xanh, cây cối và dây leo.

Verse 29

तत्तत्राद्यैव यास्याम: शकटान् युङ्त मा चिरम् । गोधनान्यग्रतो यान्तु भवतां यदि रोचते ॥ २९ ॥

Vì vậy, hôm nay chúng ta hãy lên đường ngay, không cần chờ thêm. Nếu mọi người tán thành, hãy chuẩn bị xe bò lập tức, cho đàn bò đi trước, rồi cùng đến nơi ấy.

Verse 30

तच्छ्रुत्वैकधियो गोपा: साधु साध्विति वादिन: । व्रजान्स्वान्स्वान्समायुज्य ययू रूढपरिच्छदा: ॥ ३० ॥

Nghe lời khuyên của Upananda, các gopa đồng lòng và nói: “Lành thay, lành thay!” Rồi họ sắp xếp việc nhà, chất y phục và đồ dùng lên xe, và lập tức lên đường đến Vṛndāvana.

Verse 31

वृद्धान्बालान्स्त्रियो राजन्सर्वोपकरणानि च । अन:स्वारोप्य गोपाला यत्ता आत्तशरासना: ॥ ३१ ॥ गोधनानि पुरस्कृत्य श‍ृङ्गाण्यापूर्य सर्वत: । तूर्यघोषेण महता ययु: सहपुरोहिता: ॥ ३२ ॥

Tâu Đại vương! Các gopa đưa người già, phụ nữ, trẻ nhỏ và mọi đồ dùng gia đình lên xe bò; họ cẩn trọng cầm cung tên để hộ vệ. Dẫn đàn bò đi trước, tiếng tù và bằng sừng vang dội khắp nơi, họ lên đường cùng các tư tế.

Verse 32

वृद्धान्बालान्स्त्रियो राजन्सर्वोपकरणानि च । अन:स्वारोप्य गोपाला यत्ता आत्तशरासना: ॥ ३१ ॥ गोधनानि पुरस्कृत्य श‍ृङ्गाण्यापूर्य सर्वत: । तूर्यघोषेण महता ययु: सहपुरोहिता: ॥ ३२ ॥

Tâu vua Parīkṣit! Sau khi đưa các bậc lão niên, trẻ nhỏ, phụ nữ và mọi đồ dùng trong nhà lên xe bò, lại dắt đàn bò đi trước, các mục đồng cẩn trọng cầm cung tên. Tiếng tù và bằng sừng vang dội bốn phương; cùng các vị tư tế, họ bắt đầu lên đường.

Verse 33

गोप्यो रूढरथा नूत्नकुचकुङ्कुमकान्तय: । कृष्णलीला जगु: प्रीत्या निष्ककण्ठ्य: सुवासस: ॥ ३३ ॥

Các gopī ngồi trên xe bò, mặc y phục mới tinh đẹp đẽ; cổ đeo trang sức niṣka, và ngực rạng ngời bởi lớp bột kuṅkuma tươi. Với niềm hoan hỷ, họ cất tiếng ca tụng những trò chơi thiêng liêng của Śrī Kṛṣṇa.

Verse 34

तथा यशोदारोहिण्यावेकं शकटमास्थिते । रेजतु: कृष्णरामाभ्यां तत्कथाश्रवणोत्सुके ॥ ३४ ॥

Cũng vậy, mẹ Yaśodā và Rohiṇīdevī, khát khao được nghe chuyện trò chơi của Kṛṣṇa và Rāma, đã cùng lên một xe bò với Hai Ngài. Trong cảnh ấy, cùng Kṛṣṇa và Balarāma, họ rạng rỡ đẹp đẽ vô cùng.

Verse 35

वृन्दावनं सम्प्रविश्य सर्वकालसुखावहम् । तत्र चक्रुर्व्रजावासं शकटैरर्धचन्द्रवत् ॥ ३५ ॥

Như thế họ tiến vào Vṛndāvana, nơi ở luôn an lạc trong mọi mùa. Tại đó, họ dựng chỗ trú tạm cho dân Vraja bằng cách xếp các xe bò thành hình nửa vầng trăng.

Verse 36

वृन्दावनं गोवर्धनं यमुनापुलिनानि च । वीक्ष्यासीदुत्तमा प्रीती राममाधवयोर्नृप ॥ ३६ ॥

Tâu vua Parīkṣit! Khi Rāma và Mādhava (Kṛṣṇa) nhìn thấy Vṛndāvana, núi Govardhana và những bãi bờ sông Yamunā, cả Hai Ngài đều tràn đầy niềm hoan hỷ tối thượng.

Verse 37

एवं व्रजौकसां प्रीतिं यच्छन्तौ बालचेष्टितै: । कलवाक्यै: स्वकालेन वत्सपालौ बभूवतु: ॥ ३७ ॥

Như vậy, bằng những trò nghịch ngợm trẻ thơ và lời nói còn ngọng nghịu, Śrī Kṛṣṇa và Balarāma ban niềm hỷ lạc thiêng liêng cho dân Vraja; theo thời gian, Hai Ngài đủ lớn để chăn giữ bê con.

Verse 38

अविदूरे व्रजभुव: सह गोपालदारकै: । चारयामासतुर्वत्सान् नानाक्रीडापरिच्छदौ ॥ ३८ ॥

Không xa nơi cư trú ở Vraja, với đủ thứ đồ chơi, Kṛṣṇa và Balarāma vui đùa cùng các cậu bé chăn bò và bắt đầu chăn giữ những bê con.

Verse 39

क्‍वचिद्वादयतो वेणुं क्षेपणै: क्षिपत: क्‍वचित् । क्‍वचित्पादै: किङ्किणीभि: क्‍वचित्कृत्रिमगोवृषै: ॥ ३९ ॥ वृषायमाणौ नर्दन्तौ युयुधाते परस्परम् । अनुकृत्य रुतैर्जन्तूंश्चेरतु: प्राकृतौ यथा ॥ ४० ॥

Có lúc Hai Ngài thổi sáo; có lúc ném dây và đá để làm rụng trái trên cây, có lúc chỉ ném đá; có lúc, chuông chân leng keng, Hai Ngài đá những trái bilva và āmalakī như đá bóng. Có lúc trùm chăn giả làm bò và bò đực, gầm rống như bò đực rồi giao đấu với nhau; có lúc bắt chước tiếng muôn loài. Như thế, Hai Ngài vui chơi hệt như hai đứa trẻ phàm trần.

Verse 40

क्‍वचिद्वादयतो वेणुं क्षेपणै: क्षिपत: क्‍वचित् । क्‍वचित्पादै: किङ्किणीभि: क्‍वचित्कृत्रिमगोवृषै: ॥ ३९ ॥ वृषायमाणौ नर्दन्तौ युयुधाते परस्परम् । अनुकृत्य रुतैर्जन्तूंश्चेरतु: प्राकृतौ यथा ॥ ४० ॥

Có lúc Hai Ngài thổi sáo; có lúc ném dây và đá để làm rụng trái trên cây, có lúc chỉ ném đá; có lúc, chuông chân leng keng, Hai Ngài đá những trái bilva và āmalakī như đá bóng. Có lúc trùm chăn giả làm bò và bò đực, gầm rống như bò đực rồi giao đấu với nhau; có lúc bắt chước tiếng muôn loài. Như thế, Hai Ngài vui chơi hệt như hai đứa trẻ phàm trần.

Verse 41

कदाचिद् यमुनातीरे वत्सांश्चारयतो: स्वकै: । वयस्यै: कृष्णबलयोर्जिघांसुर्दैत्य आगमत् ॥ ४१ ॥

Một ngày nọ, khi Kṛṣṇa và Balarāma cùng các bạn đang chăn bê bên bờ sông Yamunā, một ác quỷ khác đến đó, nuôi ý định sát hại Hai Ngài.

Verse 42

तं वत्सरूपिणं वीक्ष्य वत्सयूथगतं हरि: । दर्शयन् बलदेवाय शनैर्मुग्ध इवासदत् ॥ ४२ ॥

Khi Thượng Đế Hari thấy con quỷ hóa thành bê con và lẫn vào bầy bê, Ngài chỉ cho Baladeva: “Đây cũng là một ác quỷ.” Rồi như thể không hiểu ý đồ của nó, Ngài chậm rãi tiến lại gần với vẻ ngây thơ.

Verse 43

गृहीत्वापरपादाभ्यां सहलाङ्गूलमच्युत: । भ्रामयित्वा कपित्थाग्रे प्राहिणोद्गतजीवितम् । स कपित्थैर्महाकाय: पात्यमानै: पपात ह ॥ ४३ ॥

Sau đó, Śrī Kṛṣṇa—Đấng Acyuta—nắm lấy hai chân sau và đuôi của con quỷ, quay mạnh toàn thân nó cho đến khi nó chết, rồi ném lên ngọn cây kapittha. Cây đổ xuống, và xác con quỷ khổng lồ rơi theo cùng những trái cây.

Verse 44

तं वीक्ष्य विस्मिता बाला: शशंसु: साधु साध्विति । देवाश्च परिसन्तुष्टा बभूवु: पुष्पवर्षिण: ॥ ४४ ॥

Thấy xác quỷ đã chết, các cậu bé chăn bò kinh ngạc và reo lên: “Sādhu, sādhu! Thật tuyệt vời!” Trên các cõi trời, chư thiên hoan hỷ nên rải mưa hoa xuống dâng lên Bhagavān.

Verse 45

तौ वत्सपालकौ भूत्वा सर्वलोकैकपालकौ । सप्रातराशौ गोवत्सांश्चारयन्तौ विचेरतु: ॥ ४५ ॥

Sau khi diệt quỷ, Kṛṣṇa và Balarāma dùng bữa sáng xong, rồi tiếp tục trông coi bầy bê và thong dong đi đây đi đó. Dẫu là Đấng gìn giữ muôn loài, Hai Ngài vẫn nhận việc chăn bê như những cậu bé mục đồng.

Verse 46

स्वं स्वं वत्सकुलं सर्वे पाययिष्यन्त एकदा । गत्वा जलाशयाभ्याशं पाययित्वा पपुर्जलम् ॥ ४६ ॥

Một hôm, tất cả các cậu bé, gồm cả Kṛṣṇa và Balarāma, mỗi người dẫn nhóm bê của mình đến gần một hồ nước để cho chúng uống. Khi đàn bê đã uống xong, các cậu bé cũng uống nước ngay tại đó.

Verse 47

ते तत्र दद‍ृशुर्बाला महासत्त्वमवस्थितम् । तत्रसुर्वज्रनिर्भिन्नं गिरे: श‍ृङ्गमिव च्युतम् ॥ ४७ ॥

Ngay bên hồ nước, bọn trẻ chăn bò thấy một thân hình khổng lồ nằm đó, như đỉnh núi bị lưỡi sét (vajra) đánh vỡ rồi rơi xuống. Chỉ nhìn thấy sự to lớn ấy thôi chúng đã khiếp sợ.

Verse 48

स वै बको नाम महानसुरो बकरूपधृक् । आगत्य सहसा कृष्णं तीक्ष्णतुण्डोऽग्रसद् बली ॥ ४८ ॥

Con ác quỷ thân hình to lớn ấy tên là Bakāsura, giả dạng thành chim cò với chiếc mỏ sắc nhọn. Vừa đến nơi, hắn lập tức nuốt chửng Śrī Kṛṣṇa.

Verse 49

कृष्णं महाबकग्रस्तं द‍ृष्ट्वा रामादयोऽर्भका: । बभूवुरिन्द्रियाणीव विना प्राणं विचेतस: ॥ ४९ ॥

Thấy Kṛṣṇa bị con chim khổng lồ nuốt chửng, Balarāma và các cậu bé khác gần như bất tỉnh, như các giác quan không còn sinh khí.

Verse 50

तं तालुमूलं प्रदहन्तमग्निवद् गोपालसूनुं पितरं जगद्गुरो: । चच्छर्द सद्योऽतिरुषाक्षतं बक- स्तुण्डेन हन्तुं पुनरभ्यपद्यत ॥ ५० ॥

Kṛṣṇa—đấng vui chơi như con trai người chăn bò, nhưng thật là phụ thân của Brahmā, bậc thầy của vũ trụ—bỗng như lửa, thiêu đốt tận gốc cổ họng của Bakāsura. Lập tức hắn phải ói Ngài ra. Thấy Kṛṣṇa dù bị nuốt vẫn không hề hấn, hắn lại lao tới định giết bằng chiếc mỏ sắc.

Verse 51

तमापतन्तं स निगृह्य तुण्डयो- र्दोर्भ्यां बकं कंससखं सतां पति: । पश्यत्सु बालेषु ददार लीलया मुदावहो वीरणवद् दिवौकसाम् ॥ ५१ ॥

Khi Bakāsura, bạn của Kaṁsa, lao tới tấn công, Śrī Kṛṣṇa—bậc lãnh đạo của các vaiṣṇava, chúa tể của người hiền—dùng hai tay nắm lấy hai nửa chiếc mỏ của hắn. Trước mắt bọn trẻ chăn bò, Ngài dễ dàng xé đôi hắn, như đứa trẻ tách một lá cỏ vīraṇa. Nhờ diệt trừ ác quỷ ấy, chư thiên vô cùng hoan hỷ.

Verse 52

तदा बकारिं सुरलोकवासिन: समाकिरन् नन्दनमल्लिकादिभि: । समीडिरे चानकशङ्खसंस्तवै- स्तद् वीक्ष्य गोपालसुता विसिस्मिरे ॥ ५२ ॥

Vào lúc đó, cư dân cõi trời đã trút những bông hoa mallikā từ vườn Nandana xuống Kṛṣṇa, kẻ thù của Bakāsura. Họ cũng chúc mừng Ngài bằng cách đánh trống trời, thổi tù và và dâng lời cầu nguyện. Chứng kiến cảnh này, các cậu bé chăn bò vô cùng kinh ngạc.

Verse 53

मुक्तं बकास्यादुपलभ्य बालका रामादय: प्राणमिवेन्द्रियो गण: । स्थानागतं तं परिरभ्य निर्वृता: प्रणीय वत्सान् व्रजमेत्य तज्जगु: ॥ ५३ ॥

Cũng như các giác quan được xoa dịu khi ý thức và sự sống trở lại, khi Kṛṣṇa thoát khỏi nguy hiểm này, tất cả các cậu bé, bao gồm cả Balarāma, đều nghĩ rằng mạng sống của họ đã được phục hồi. Họ ôm chầm lấy Kṛṣṇa trong niềm hân hoan, rồi tập hợp những chú bê của mình và trở về Vrajabhūmi, nơi họ lớn tiếng kể lại sự việc.

Verse 54

श्रुत्वा तद्विस्मिता गोपा गोप्यश्चातिप्रियाद‍ृता: । प्रेत्यागतमिवोत्सुक्यादैक्षन्त तृषितेक्षणा: ॥ ५४ ॥

Khi những người chăn bò nam và nữ nghe tin về việc Bakāsura bị giết trong rừng, họ vô cùng kinh ngạc. Khi nhìn thấy Kṛṣṇa và nghe câu chuyện, họ đón tiếp Kṛṣṇa rất háo hức, nghĩ rằng Kṛṣṇa và các cậu bé khác đã trở về từ cõi chết. Vì vậy, họ nhìn Kṛṣṇa và các cậu bé với ánh mắt khao khát, không muốn rời mắt đi nơi khác.

Verse 55

अहो बतास्य बालस्य बहवो मृत्यवोऽभवन् । अप्यासीद् विप्रियं तेषां कृतं पूर्वं यतो भयम् ॥ ५५ ॥

Những người chăn bò, đứng đầu là Nanda Mahārāja, bắt đầu suy ngẫm: Thật đáng kinh ngạc là mặc dù cậu bé Kṛṣṇa này đã nhiều lần đối mặt với nhiều nguyên nhân gây ra cái chết, nhưng nhờ ân điển của Tối cao Pháp chủ, chính những nguyên nhân gây sợ hãi đó đã bị tiêu diệt thay vì Ngài.

Verse 56

अथाप्यभिभवन्त्येनं नैव ते घोरदर्शना: । जिघांसयैनमासाद्य नश्यन्त्यग्नौ पतङ्गवत् ॥ ५६ ॥

Mặc dù những nguyên nhân gây ra cái chết, các daitya, rất hung dữ, nhưng chúng không thể giết được cậu bé Kṛṣṇa này. Thay vào đó, vì chúng đến để giết những cậu bé vô tội, nên ngay khi chúng đến gần, chính chúng đã bị giết, giống như những con thiêu thân lao vào lửa.

Verse 57

अहो ब्रह्मविदां वाचो नासत्या: सन्ति कर्हिचित् । गर्गो यदाह भगवानन्वभावि तथैव तत् ॥ ५७ ॥

Thật kỳ diệu! Lời của bậc tri Brahman không bao giờ sai. Điều Garga Muni đã tiên tri, nay chúng ta đang trải nghiệm đúng như vậy, từng chi tiết.

Verse 58

इति नन्दादयो गोपा: कृष्णरामकथां मुदा । कुर्वन्तो रममाणाश्च नाविन्दन् भववेदनाम् ॥ ५८ ॥

Như vậy, Nanda và các mục đồng khác hân hoan kể chuyện về Kṛṣṇa và Balarāma, say đắm trong hỷ lạc siêu việt đến nỗi chẳng hề cảm nhận khổ não trần gian.

Verse 59

एवं विहारै: कौमारै: कौमारं जहतुर्व्रजे । निलायनै: सेतुबन्धैर्मर्कटोत्‍प्लवनादिभि: ॥ ५९ ॥

Như thế, Kṛṣṇa và Balarāma đã trải qua tuổi thơ ở Vraja bằng những trò trẻ nhỏ: trốn tìm, dựng chiếc cầu tưởng tượng, và nhảy nhót như bầy khỉ, v.v.