Shloka 1

Gokula’s Wonder, Kṛṣṇa’s Bhakta-vaśyatā, the Move to Vṛndāvana, and the Slaying of Vatsāsura and Bakāsura

Devanagari script

श्रीशुक उवाच गोपा नन्दादय: श्रुत्वा द्रुमयो: पततोरवम् । तत्राजग्मु: कुरुश्रेष्ठ निर्घातभयशङ्किता: ॥ १ ॥

Transliteration

śrī-śuka uvāca gopā nandādayaḥ śrutvā drumayoḥ patato ravam tatrājagmuḥ kuru-śreṣṭha nirghāta-bhaya-śaṅkitāḥ

Translation

Śukadeva Gosvāmī tiếp lời: Hỡi Mahārāja Parīkṣit, bậc ưu tú của dòng Kuru, nghe tiếng rầm dữ dội khi hai cây yamala-arjuna đổ xuống, Nanda và các gopa khác, lo sợ tưởng là sét đánh, liền vội đến nơi ấy.

Synonyms

• श्री-शुकः: Śrī Śuka
• श्री-शुकः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री-शुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• गोपाः: the cowherd men
• गोपाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• नन्द-आदयः: Nanda and others
• नन्द-आदयः: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नन्द (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘नन्दः आदिः येषाम्’ (Nanda and others)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund); ‘having heard’

• द्रुमयोः: of the two trees
• द्रुमयोः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: द्रुम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन

• पततोः: of the two falling
• पततोः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; ‘of the two falling’ (द्रुमयोः विशेषण)

• रवम्: the sound
• रवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Desha (देश-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb ‘there’)

• आजग्मुः: came
• आजग्मुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• कुरु-श्रेष्ठ: O best of the Kurus
• कुरु-श्रेष्ठ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कुरु (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (8th/Vocative), एकवचन; ‘कुरूणां श्रेष्ठः’

• निर्घात-भय-शङ्किताः: alarmed, fearing a thunderous crash
• निर्घात-भय-शङ्किताः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्घात (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक) + शङ्कित (शङ्क्-धातु, क्त-कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘निर्घातस्य भयेन शङ्किताः’ (alarmed due to fear of thunder/crash)

Characters & Entities

• Śukadeva Gosvāmī
• Mahārāja Parīkṣit
• Nanda
• Gopas (cowherd men)

FAQs

What is happening in Srimad Bhagavatam 10.11.1 when the trees fall?

Nanda and the other cowherd men hear the loud crash of two trees falling and rush to the spot in fear, sensing that something dangerous has occurred.

Why does Shukadeva Goswami address Parikshit as 'Kuruśreṣṭha' in this verse?

Śukadeva is narrating to King Parīkṣit and honors him as the best among the Kuru dynasty while drawing him into the immediacy of the Vraja pastime.

What practical lesson can devotees take from Bhagavatam 10.11.1?

In moments of sudden disturbance or fear, the Vraja mood teaches alertness and care, while the broader narrative reminds devotees that Krishna’s presence ultimately turns danger into divine purpose.