Adhyaya 5

Verse 1

मैत्रेय उवाच भवो भवान्या निधनं प्रजापते- रसत्कृताया अवगम्य नारदात् । स्वपार्षदसैन्यं च तदध्वरर्भुभि- र्विद्रावितं क्रोधमपारमादधे ॥ १ ॥

Maitreya nói: Khi Śiva nghe Nārada báo rằng Satī, hiền thê của Ngài, đã chết vì bị Prajāpati Dakṣa sỉ nhục, và rằng quân tùy tùng của Ngài bị các thần Ṛbhu xua đuổi, Ngài bừng lên cơn thịnh nộ vô biên.

Verse 2

क्रुद्ध: सुदष्टौष्ठपुट: स धूर्जटि- र्जटां तडिद्वह्निसटोग्ररोचिषम् । उत्कृत्य रुद्र: सहसोत्थितो हसन् गम्भीरनादो विससर्ज तां भुवि ॥ २ ॥

Trong cơn thịnh nộ tột cùng, Śiva—Đấng Dhūrjaṭi—nghiến chặt môi, giật một lọn tóc bện trên đầu, rực cháy như điện quang và lửa. Ngài lập tức đứng bật dậy, cười như kẻ cuồng, phát tiếng gầm trầm hùng rồi ném lọn tóc ấy xuống đất.

Verse 3

ततोऽतिकायस्तनुवा स्पृशन्दिवं सहस्रबाहुर्घनरुक् त्रिसूर्यद‍ृक् । करालदंष्ट्रो ज्वलदग्निमूर्धज: कपालमाली विविधोद्यतायुध: ॥ ३ ॥

Từ đó hiện ra một ác quỷ đen đáng sợ, thân hình khổng lồ chạm trời, rực sáng như ba mặt trời. Nanh răng ghê rợn, tóc trên đầu bốc cháy như lửa; hắn có ngàn cánh tay, giương đủ loại vũ khí, và đeo vòng hoa bằng những chiếc đầu người.

Verse 4

तं किं करोमीति गृणन्तमाह बद्धाञ्जलिं भगवान् भूतनाथ: । दक्षं सयज्ञं जहि मद्भटानां त्वमग्रणी रुद्र भटांशको मे ॥ ४ ॥

Tên quỷ khổng lồ chắp tay thưa: “Bạch Chúa, con phải làm gì?” Khi ấy Bhagavān Śiva, đấng Bhūtanātha, truyền lệnh: “Ngươi sinh từ thân Ta, là thủ lĩnh các gaṇa của Ta; vậy hãy giết Dakṣa cùng quân lính của hắn ngay tại lễ tế yajña.”

Verse 5

आज्ञप्त एवं कुपितेन मन्युना स देवदेवं परिचक्रमे विभुम् । मेने तदात्मानमसङ्गरंहसा महीयसां तात सह: सहिष्णुम् ॥ ५ ॥

Được lệnh bởi cơn phẫn nộ bừng cháy, hắn đi nhiễu quanh Rudra, vị Thần của các thần, Đấng Đại Quyền Năng. Hắn tự cho mình có sức mạnh không gì ngăn nổi, đủ đối đầu cả sự nhẫn nhịn của bậc đại nhân.

Verse 6

अन्वीयमान: स तु रुद्रपार्षदै- र्भृशं नदद्‌भिर्व्यनदत्सुभैरवम् । उद्यम्य शूलं जगदन्तकान्तकं सम्प्राद्रवद् घोषणभूषणाङ्‌घ्रि: ॥ ६ ॥

Các tùy tùng của Rudra theo sau, gào thét dữ dội làm vang lên tiếng rền ghê rợn. Hắn giương cây đinh ba khủng khiếp có thể diệt cả Tử thần, rồi lao tới; những vòng trang sức nơi chân hắn như gầm rú.

Verse 7

अथर्त्विजो यजमान: सदस्या: ककुभ्युदीच्यां प्रसमीक्ष्य रेणुम् । तम: किमेतत्कुत एतद्रजोऽभू- दिति द्विजा द्विजपत्‍न्यश्च दध्यु: ॥ ७ ॥

Khi ấy trong đàn tế, các ṛtvik, người chủ lễ, các vị tham dự, các brāhmaṇa và vợ họ nhìn về phương bắc thấy bụi mù dâng lên, liền nghĩ: “Bóng tối gì thế này? Bụi này từ đâu mà có?”

Verse 8

वाता न वान्ति न हि सन्ति दस्यव: प्राचीनबर्हिर्जीवति होग्रदण्ड: । गावो न काल्यन्त इदं कुतो रजो लोकोऽधुना किं प्रलयाय कल्पते ॥ ८ ॥

Họ suy đoán: “Không có gió thổi, cũng chẳng có bọn cướp; vua Prācīnabarhi, người trừng phạt nghiêm khắc, vẫn còn sống. Bò cũng không đi qua; vậy bụi này từ đâu? Chẳng lẽ thế gian nay sắp bước vào thời pralaya?”

Verse 9

प्रसूतिमिश्रा: स्त्रिय उद्विग्नचित्ता ऊचुर्विपाको वृजिनस्यैव तस्य । यत्पश्यन्तीनां दुहितृणां प्रजेश: सुतां सतीमवदध्यावनागाम् ॥ ९ ॥

Prasūti, vợ của Dakṣa, cùng các phụ nữ khác vô cùng bối rối và nói: Tai họa này chính là quả báo tội lỗi của Dakṣa; Satī vô tội đã rời bỏ thân xác trước mắt các chị em và đi về cõi trời.

Verse 10

यस्त्वन्तकाले व्युप्तजटाकलाप: स्वशूलसूच्यर्पितदिग्गजेन्द्र: । वितत्य नृत्यत्युदितास्त्रदोर्ध्वजान् उच्चाट्टहासस्तनयित्नुभिन्नदिक् ॥ १० ॥

Vào lúc đại hủy diệt, tóc bện của Thần Śiva tung xõa; Ngài dùng đinh ba đâm xuyên các vị hộ phương. Dang tay cao như cờ phướn, Ngài cười vang và múa đầy oai lực, như tiếng sấm làm rung chuyển khắp bốn phương.

Verse 11

अमर्षयित्वा तमसह्यतेजसं मन्युप्लुतं दुर्निरीक्ष्यं भ्रुकुट्या । करालदंष्ट्राभिरुदस्तभागणं स्यात्स्वस्ति किं कोपयतो विधातु: ॥ ११ ॥

Người khổng lồ da đen ấy rực lên thứ hào quang không thể chịu nổi, tràn đầy phẫn nộ và khó nhìn thẳng; hắn nhe nanh đáng sợ. Chỉ bằng cái nhíu mày, hắn làm các vì sao tán loạn và bị che phủ bởi ánh sáng sắc bén của hắn—trước cơn thịnh nộ của Đấng Tạo Hóa, ai còn mong an lành?

Verse 12

बह्वेवमुद्विग्नद‍ृशोच्यमाने जनेन दक्षस्य मुहुर्महात्मन: । उत्पेतुरुत्पाततमा: सहस्रशो भयावहा दिवि भूमौ च पर्यक् ॥ १२ ॥

Trong lúc mọi người bàn tán với ánh mắt bất an, Dakṣa thấy từ khắp phía—trên trời và dưới đất—hàng ngàn điềm gở đáng sợ hiện ra.

Verse 13

तावत्स रुद्रानुचरैर्महामखो नानायुधैर्वामनकैरुदायुधै: । पिङ्गै: पिशङ्गैर्मकरोदराननै: पर्याद्रवद्‌भिर्विदुरान्वरुध्यत ॥ १३ ॥

Hỡi Vidura, các tùy tùng của Rudra bao vây đàn tế và chạy vòng quanh. Họ thấp bé, mang đủ loại vũ khí; thân hình như cá mập, ánh đen pha vàng, và bắt đầu gây náo loạn trong lễ tế.

Verse 14

केचिद्बभञ्जु: प्राग्वंशं पत्नीशालां तथापरे । सद आग्नीध्रशालां च तद्विहारं महानसम् ॥ १४ ॥

Một số binh lính giật đổ các cột chống của mạn-đà-la tế lễ; một số xông vào khu nữ quyến; một số phá hoại nhà tế và gian agnīdhra; và một số tràn vào bếp cùng nơi cư trú để tàn phá.

Verse 15

रुरुजुर्यज्ञपात्राणि तथैकेऽग्नीननाशयन् । कुण्डेष्वमूत्रयन् केचिद्‌बिभिदुर्वेदिमेखला: ॥ १५ ॥

Họ đập vỡ các bình khí dùng cho tế lễ; một số dập tắt lửa tế; một số tiểu tiện vào các kuṇḍa; và một số xé bỏ đường ranh giới (mekhalā) quanh bàn tế.

Verse 16

अबाधन्त मुनीनन्ये एके पत्नीरतर्जयन् । अपरे जगृहुर्देवान् प्रत्यासन्नान् पलायितान् ॥ १६ ॥

Một số chặn đường các hiền triết đang chạy trốn; một số đe dọa những phụ nữ tụ hội; và một số bắt giữ các chư thiên đang tháo chạy khỏi mạn-đà-la.

Verse 17

भृगुं बबन्ध मणिमान् वीरभद्र: प्रजापतिम् । चण्डेश: पूषणं देवं भगं नन्दीश्वरोऽग्रहीत् ॥ १७ ॥

Maṇimān, thuộc đoàn tùy tùng của Śiva, trói bắt Bhṛgu Muni; Vīrabhadra bắt Prajāpati Dakṣa; Caṇḍeśa bắt giữ thần Pūṣā; và Nandīśvara bắt thần Bhaga.

Verse 18

सर्व एवर्त्विजो दृष्ट्वा सदस्या: सदिवौकस: । तैरर्द्यमाना: सुभृशं ग्रावभिर्नैकधाद्रवन् ॥ १८ ॥

Một trận mưa đá liên tục trút xuống. Tất cả các ṛtvij, những người tham dự và các chư thiên hiện diện đều chịu khổ sở tột cùng; vì sợ mất mạng, họ tản mác chạy về nhiều hướng.

Verse 19

जुह्वत: स्रुवहस्तस्य श्मश्रूणि भगवान् भव: । भृगोर्लुलुञ्चे सदसि योऽहसच्छ्‌मश्रु दर्शयन् ॥ १९ ॥

Virabhadra đã giật đứt ria mép của Bhrigu, người đang cầm muôi dâng lễ vật vào lửa, bởi vì ông ta đã nhạo báng Thần Shiva bằng cách khoe ria mép của mình.

Verse 20

भगस्य नेत्रे भगवान् पातितस्य रुषा भुवि । उज्जहार सदस्थोऽक्ष्णा य: शपन्तमसूसुचत् ॥ २० ॥

Virabhadra ngay lập tức tóm lấy Bhaga, người đã nhướng mày khi Daksha nguyền rủa Thần Shiva, và trong cơn giận dữ tột độ, ông đã ném hắn xuống đất và móc mắt hắn ra.

Verse 21

पूष्णो ह्यपातयद्दन्तान् कालिङ्गस्य यथा बल: । शप्यमाने गरिमणि योऽहसद्दर्शयन्दत: ॥ २१ ॥

Giống như Baladeva đã đánh gãy răng của Vua Kalinga, Virabhadra đã đánh gãy răng của Pusha, người đã mỉm cười khoe răng khi Thần Shiva bị nguyền rủa.

Verse 22

आक्रम्योरसि दक्षस्य शितधारेण हेतिना । छिन्दन्नपि तदुद्धर्तुं नाशक्नोत् त्र्यम्बकस्तदा ॥ २२ ॥

Sau đó, Virabhadra ngồi lên ngực Daksha và cố gắng chặt đầu ông ta bằng vũ khí sắc bén, nhưng không thể tách đầu khỏi cơ thể.

Verse 23

शस्त्रैरस्त्रान्वितैरेवमनिर्भिन्नत्वचं हर: । विस्मयं परमापन्नो दध्यौ पशुपतिश्चिरम् ॥ २३ ॥

Ông đã cố gắng chặt đầu Daksha bằng cả thần chú và vũ khí, nhưng vẫn khó có thể cắt đứt dù chỉ là lớp da của Daksha. Virabhadra vô cùng kinh ngạc.

Verse 24

दृष्ट्वा संज्ञपनं योगं पशूनां स पतिर्मखे । यजमानपशो: कस्य कायात्तेनाहरच्छिर: ॥ २४ ॥

Sau đó, Vīrabhadra nhìn thấy thiết bị bằng gỗ trong trường tế lễ dùng để giết các con vật. Ông đã tận dụng cơ hội này để chặt đầu Dakṣa.

Verse 25

साधुवादस्तदा तेषां कर्म तत्तस्य पश्यताम् । भूतप्रेतपिशाचानां अन्येषां तद्विपर्यय: ॥ २५ ॥

Khi chứng kiến hành động của Vīrabhadra, đoàn tùy tùng của Thần Śiva vui mừng và reo hò, tất cả các bhūta, ma quỷ đều tạo ra âm thanh ầm ĩ. Ngược lại, các brāhmaṇa phụ trách buổi tế lễ đã khóc than đau buồn trước cái chết của Dakṣa.

Verse 26

जुहावैतच्छिरस्तस्मिन्दक्षिणाग्नावमर्षित: । तद्देवयजनं दग्ध्वा प्रातिष्ठद् गुह्यकालयम् ॥ २६ ॥

Vīrabhadra sau đó lấy cái đầu và với sự tức giận tột độ ném nó vào phía nam của ngọn lửa tế lễ. Sau khi đốt cháy toàn bộ đấu trường, họ khởi hành về nơi ở của chủ nhân, Kailāsa.