Atharva Veda 13.1.25: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 1, Mantra 25

Sukta 1

Sanskrit (Devanagari)

यो रोहि॑तो वृष॒भस्ति॒ग्मशृ॑ङ्गः॒ पर्य॒ग्निं परि॒ सूर्यं॑ ब॒भूव॑ । यो वि॑ष्ट॒भ्नाति॑ पृथि॒वीं दिवं॑ च॒ तस्मा॑द् दे॒वा अधि॒ सृष्टीः॑ सृजन्ते

Sanskrit recitationAtharva Veda 13.1.25

IAST Transliteration

yó róhito vṛṣabhás tigmá-śṛṅgaḥ pár yagníṃ pári sū́ryaṃ babhū́va | yó viṣṭabh́nāti pṛthivī́ṃ dívaṃ ca tásmād devā́ ádhi sṛ́ṣṭīḥ sṛjante

English Translation (Griffith/Whitney)

Rohita, the bull with sharp-pointed horns, hath compassed Agni round, hath compassed round the Sun; he who upholds apart both Earth and Heaven—from him the Gods, thereon, send forth their ordered creations.

Translation

Rohita, con bò đực với cặp sừng nhọn sắc, đã bao quanh Agni và cũng bao quanh Mặt Trời; chính vị ấy nâng đỡ, phân cách Đất và Trời. Từ vị ấy, các Deva phát khởi và phóng xuất những tạo tác (sṛṣṭi) theo trật tự.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश (यः… सः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रोहितः: the ruddy/red one (Rohita)
• रोहितः: कर्तृ (यः… रोहितः) / विशेषण
• Type: Adjective/Noun
• Root: रोहित (प्रातिपदिक) अथवा √रुह् (कृदन्त-निष्पन्न)

• वृषभः: bull
• वृषभः: कर्तृ (समनाधिकरणम्) / विशेषण
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• तिग्मशृङ्गः: sharp-horned
• तिग्मशृङ्गः: कर्तृ (समनाधिकरणम्) / विशेषण
• Type: Adjective (compound)
• Root: तिग्म-शृङ्ग (समास-प्रातिपदिक; तिग्म + शृङ्ग)

• परि: around
• परि: अव्यय-सम्बन्ध (परितः/पर्यन्तम्) क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• अग्निम्: Agni, the fire
• अग्निम्: कर्म (परि… बभूव) / परिक्रम्य-विषय
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• परि: around
• परि: अव्यय-सम्बन्ध (परितः) क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म (परि… बभूव) / परिक्रम्य-विषय
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• बभूव: became / came to be
• बभूव: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति)

• यः: who
• यः: सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश (यः… सः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विष्टभ्नाति: supports, props up
• विष्टभ्नाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वि + √स्तभ् (स्तभ्नाति)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: कर्म (विष्टभ्नाति)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• दिवम्: the heaven/sky
• दिवम्: कर्म (विष्टभ्नाति)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक; ‘दिव’ रूपम्)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• तस्मात्: from him/therefore (from that one)
• तस्मात्: अपादान (तस्मात्… सृजन्ते)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ (सृजन्ते)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: अव्यय-सम्बन्ध (उपरि/अधिष्ठान) क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• सृष्टीः: creations, emanations
• सृष्टीः: कर्म (सृजन्ते)
• Type: Noun
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक)

• सृजन्ते: create, bring forth
• सृजन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सृज् (सृजति)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (AV 13.1 cycle)

Devata: Rohita (cosmic bull/support); associated: Agni, Sūrya

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like (to be verified)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta