Adhyaya 4

Sutra 1

त्रयः प्राचीना राजमार्गास्त्रय उदीचीना इति वास्तुविभागः ॥ कZ_०२.४.०१ ॥

Sự phân chia quy hoạch đô thị là: ba đại lộ hoàng gia chạy về hướng đông và ba đại lộ hoàng gia chạy về hướng bắc.

Sutra 2

स द्वादशद्वारो युक्तोदकभ्रमच्छन्नपथः ॥ कZ_०२.४.०२ ॥

Nó (thành/pháo) nên có mười hai cổng, được trang bị một vòng nước bao quanh (hào/thuỷ hệ), và có các lối đi được che phủ/ẩn kín.

Sutra 3

चतुर्दण्डान्तरा रथ्याः ॥ कZ_०२.४.०३ ॥

Các đường phố (rathyāḥ) nên có khoảng cách/chiều rộng bốn daṇḍa.

Sutra 4

राजमार्गद्रोणमुखस्थानीयराष्ट्रविवीतपथाः सम्यानीयव्यूहश्मशानग्रामपथाश्चाष्टदण्डाः ॥ कZ_०२.४.०४ ॥

Các đại lộ hoàng gia, các tuyến đường đến droṇamukha (tiền đồn/điểm chiến lược biên giới), các tuyến đường đến các trạm hành chính địa phương, các tuyến đường xuyên qua vùng nông thôn/lãnh thổ, và cả các lối đi dành cho samyānīya, đội hình quân sự (vyūha), bãi hỏa táng/nghĩa địa, và các làng—tất cả [những tuyến này] phải rộng tám daṇḍa.

Sutra 5

चतुर्दण्डः सेतुवनपथः द्विदण्डो हस्तिक्षेत्रपथः पञ्चारत्नयो रथपथः चत्वारः पशुपथः द्वौ क्षुद्रपशुमनुष्यपथः ॥ कZ_०२.४.०५ ॥

Đường cầu/đê và đường rừng rộng bốn daṇḍa; đường qua vùng voi rộng hai daṇḍa; đường xe (chiến xa) rộng năm aratni; đường gia súc rộng bốn; và đường cho gia súc nhỏ cùng người đi bộ rộng hai.

Sutra 6

प्रवीरे वास्तुनि राजनिवेशश्चातुर्वर्ण्यसमाजीवे ॥ कZ_०२.४.०६ ॥

Tại vị trí trung tâm/ưu việt nhất của khu đất (pravīra vāstu), nên lập dinh thự hoàng gia, đồng thời tổ chức hệ thống sinh kế của bốn đẳng cấp xã hội (cāturvarṇya).

Sutra 7

वास्तुहृदयादुत्तरे नवभागे यथोक्तविधानमन्तःपुरं प्रान्मुखमुदन्मुखं वा कारयेत् ॥ कZ_०२.४.०७ ॥

Ở phần thứ chín về phía bắc tính từ “trái tim” của khu đất, nội cung (antaḥpura) nên được xây theo các quy định đã nêu, quay mặt về hướng đông hoặc hướng bắc.

Sutra 8

तस्य पूर्वोत्तरं भागमाचार्यपुरोहितेज्यातोयस्थानं मन्त्रिणश्चावसेयुः पूर्वदक्षिणं भाग्ं महानसं हस्तिशाला कोष्ठागारं च ॥ कZ_०२.४.०८ ॥

Ở khu vực đông-bắc của nó nên có nơi ở của thầy (ācārya), nơi ở của tư tế (purohita), nơi thờ phụng và lấy nước, cùng nhà ở của các đại thần. Ở khu vực đông-nam nên có bếp lớn, chuồng voi và các kho chứa.

Sutra 9

ततः परं गन्धमाल्यरसपण्याः प्रसाधनकारवः क्षत्रियाश्च पूर्वां दिशमधिवसेयुः ॥ कZ_०२.४.०९ ॥

Xa hơn nữa, những người buôn hương liệu, vòng hoa và rượu/nước ép, các thợ làm đồ trang sức/trang điểm cá nhân, và giai cấp kṣatriya nên cư trú ở khu phía đông.

Sutra 10

दक्षिणपूर्वं भागं भाण्डागारमक्षपटलं कर्मनिषद्याश्च दक्षिणपश्चिमं भागं कुप्यगृहमायुधागारं च ॥ कZ_०२.४.१० ॥

Ở góc đông nam, nên đặt kho chứa/kho hàng, cơ quan sổ sách kế toán (Akṣapaṭala) và văn phòng công vụ (Karmaniṣadyā). Ở góc tây nam, nên đặt kho báu/nhà kho đồ quý (Kupyagṛha) và kho vũ khí.

Sutra 11

ततः परं नगरधान्यव्यावहारिककार्मान्तिकबलाध्यक्षाः पक्वान्नसुरामांसपण्या रूपाजीवास्तालावचरा वैश्याश्च दक्षिणां दिशमधिवसेयुः ॥ कZ_०२.४.११ ॥

Tiếp theo, ở hướng nam nên bố trí cư trú: các quan giám sát thành thị, lương thực/ngũ cốc, thương mại/giao dịch, thủ công nghiệp/xưởng sản xuất và quân lực; những người bán đồ ăn chín, rượu và thịt; người làm nghề giải trí/kỹ nữ (sống bằng sắc đẹp); các nghệ sĩ lưu diễn; và thương nhân (Vaiśya).

Sutra 12

पश्चिमदक्षिणं भागं खरोष्ट्रगुप्तिस्थानं कर्मगृहं च पश्चिमोत्तरं भागं यानरथशालाः ॥ कZ_०२.४.१२ ॥

Ở khu vực tây nam, nên lập trạm canh giữ lừa và lạc đà, cùng nhà lao động/cơ sở làm việc. Ở khu vực tây bắc, nên đặt các nhà che cho xe cộ và chiến xa.

Sutra 13

ततः परमूर्णासूत्रवेणुचर्मवर्मशस्त्रावरणकारवः शूद्राश्च पश्चिमां दिशमधिवसेयुः ॥ कZ_०२.४.१३ ॥

Sau đó, ở hướng tây nên cư trú: các thợ thủ công làm việc với len, sợi/chỉ, tre, da, áo giáp, vũ khí và các vật che chắn bảo hộ; cùng với người Śūdra.

Sutra 14

उत्तरपश्चिमं भागं पण्यभैषज्यगृहमुत्तरपूर्वं भागं कोशो गवाश्वं च ॥ कZ_०२.४.१४ ॥

Ở khu vực tây bắc, nên đặt nhà chứa hàng hóa và thuốc men. Ở khu vực đông bắc, nên đặt kho bạc (Kośa) và cơ sở nuôi giữ bò và ngựa.

Sutra 15

ततः परं नगरराजदेवतालोहमणिकारवो ब्राह्मणाश्चोत्तरां दिशमधिवसेयुः ॥ कZ_०२.४.१५ ॥

Sau đó, ở hướng bắc nên cư trú: những người gắn với các thần hộ mệnh hoàng gia của thành; các thợ thủ công làm việc với kim loại và đá quý; và các Bà-la-môn (Brāhmaṇa).

Sutra 16

वास्तुच्छिद्रानुशालेषु श्रेणीप्रपणिनिकाया आवसेयुः ॥ कZ_०२.४.१६ ॥

Trong các ngõ/dãy phố phù hợp với quy hoạch các khối đô thị và các khoảng mở (vāstu‑chidrāni), các phường hội và các nhóm cửa hàng thương nhân nên cư trú.

Sutra 17

अपराजिताप्रतिहतजयन्तवैजयन्तकोष्ठान् शिववैश्रवणाश्विश्रीमदिरागृहाणि च पुरमध्ये कारयेत् ॥ कZ_०२.४.१७ ॥

Ở giữa thành phố, ông nên xây các kho tàng mang tên Aparājitā, Pratihata, Jayanta và Vaijayanta; đồng thời dựng các đền/nhà thờ Śiva và Vaiśravaṇa, và các cơ sở của Aśvī, Śrī và Madirā.

Sutra 18

यथोद्देशं वास्तुदेवताः स्थापयेत् ॥ कZ_०२.४.१८ ॥

Ông nên an vị các thần của bố cục đô thị (vāstu‑devatās) theo sự phân định vị trí đã quy định.

Sutra 19

ब्राह्माइन्द्रयाम्यसैनापत्यानि द्वाराणि ॥ कZ_०२.४.१९ ॥

Các cổng được (đặt tên/ấn định) là Brāhma, Aindra, Yāmya và Saināpatya.

Sutra 20

बहिः परिखाया धनुःशतापकृष्टाश्चैत्यपुण्यस्थानवनसेतुबन्धाः कार्याः यथादिशं च दिग्देवताः ॥ कZ_०२.४.२० ॥

Bên ngoài hào, ở khoảng cách một trăm tầm cung, nên xây các đền miếu và nơi công đức, các khu rừng dành riêng, và các đê/đường đắp (để điều tiết nước và qua lại); đồng thời an vị các thần phương hướng theo từng phương của họ.

Sutra 21

उत्तरः पूर्वो वा श्मशानभागो वर्णोत्तमानाम् दक्षिणेन श्मशानं वर्णावराणाम् ॥ कZ_०२.४.२१ ॥

Khu hỏa táng dành cho các varṇa cao nên ở phía bắc hoặc phía đông; phía nam nên là khu hỏa táng dành cho các varṇa thấp.

Sutra 22

तस्यातिक्रमे पूर्वः साहसदण्डः ॥ कZ_०२.४.२२ ॥

Ai vi phạm quy định đó thì bị phạt sāhasa bậc thứ nhất (mức thấp nhất).

Sutra 23

पाषण्डचण्डालानां श्मशानान्ते वासः ॥ कZ_०२.४.२३ ॥

Những kẻ dị giáo/thuộc các giáo phái (pāṣaṇḍa) và caṇḍāla phải cư trú ở rìa khu hỏa táng.

Sutra 24

कर्मान्तक्षेत्रवशेन कुटुम्बिनां सीमानं स्थापयेत् ॥ कZ_०२.४.२४ ॥

Ông ta nên thiết lập các đường ranh giới của các hộ gia đình theo sự bố trí của các nơi làm việc và ruộng đất canh tác.

Sutra 25

तेषु पुष्पफलवाटान्धान्यपण्यनिचयांश्चानुज्ञाताः कुर्युः ॥ कZ_०२.४.२५ ॥

Trong các khu vực đó, những người được phép có thể duy trì vườn hoa và vườn cây ăn quả, cũng như các kho/bãi tích trữ lương thực và hàng hóa.

Sutra 26

दशकुलीवाटं कूपस्थानम् ॥ कZ_०२.४.२६ ॥

Một vị trí giếng nước phải phục vụ một đơn vị gồm mười gia đình/hộ.

Sutra 27

सर्वस्नेहधान्यक्षारलवणगन्धभैषज्यशुष्कशाकयवसवल्लूरतृणकाष्ठलोहचर्माङ्गारस्नायुविषविषाणवेणुवल्कलसारदारुप्रहरणावरणाश्मनिचयाननेकवर्षोपभोगसहान् कारयेत् ॥ कZ_०२.४.२७ ॥

Ông ta phải lập/duy trì các kho dự trữ—có thể dùng trong nhiều năm—gồm mọi loại dầu mỡ, ngũ cốc, chất kiềm, muối, hương liệu/chất thơm, thuốc men, rau khô, lúa mạch, thức ăn gia súc, cỏ, gỗ, kim loại, da, than, gân, chất độc, sừng, tre, sợi vỏ cây, nhựa/tinh chất, gỗ xẻ, vũ khí, trang bị bảo hộ và dự trữ đá.

Sutra 28

नवेनानवं शोधयेत् ॥ कZ_०२.४.२८ ॥

Ông ta phải thường xuyên kiểm tra và làm mới kho bằng cách thay cái cũ bằng cái mới.

Sutra 29

हस्त्यश्वरथपादातमनेकमुख्यमवस्थापयेत् ॥ कZ_०२.४.२९ ॥

Ông ta phải bố trí một lực lượng chủ lực đa mũi gồm voi chiến, kỵ binh, chiến xa và bộ binh.

Sutra 30

अनेकमुख्यं हि परस्परभयात्परोपजापं नोपैति ॥ कZ_०२.४.३० ॥

Một tập thể có nhiều người lãnh đạo sẽ không rơi vào sự xúi giục của kẻ khác, vì các thành viên sợ lẫn nhau.

Sutra 31

एतेनान्तपालदुर्गसंस्कारा व्याख्याताः ॥ कZ_०२.४.३१ ॥

Nhờ đó, các quy định về lính canh biên giới và việc bố trí các pháo đài đã được giải thích.

Sutra 32

क्षिपेज्जनपदे चैतान् सर्वान्वा दापयेत्करान् ॥ कZ_०२.४.३२च्द् ॥

Ông nên đuổi họ ra vùng nông thôn—hoặc nếu không thì bắt tất cả họ nộp thuế/sưu dịch.