Adhyaya 347

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वै हाटकेश्वरम् । नलेश्वरात्पूर्वभागे शतधन्वंतरद्वये

Wika ni Īśvara: “Pagkatapos, O Mahādevī, marapat na magtungo sa liṅga na tinatawag na Hāṭakeśvara, na nasa silangan ng Naleśvara, sa layong dalawang daang dhanuṣ.”

Verse 2

अगस्त्याम्रवनंनाम तत्र स्थाने तु संस्थितम् । चिंतामणेस्तु पूर्वेण ईशाने त्रिशतंधनुः । तत्र पूर्वं तपस्तप्तमगस्त्येन महात्मना

Sa pook na yaon ay naroon ang isang lugar na tinatawag na Agastyāmravana. Sa silangan-hilagang-silangan ng Cintāmaṇi, sa layong tatlong daang dhanuṣ, naroon ang mismong pook na pinagtapasan noon ng dakilang-makaluluwang na ṛṣi Agastya.

Verse 3

देव्युवाच । कस्मिन्काले महादेव सर्वं विस्तरतो वद

Sinabi ng Diyosa: “Sa anong panahon ito naganap, O Mahādeva? Isalaysay mo sa akin ang lahat nang ganap at masinsin.”

Verse 4

ईश्वर उवाच । पुरा दैत्यगणा रौद्रा बभूवुर्वरवर्णिनि । कालकेया इति ख्यातास्त्रैलोक्योच्छेदकारकाः

Wika ni Īśvara: “Noong unang panahon, O marikit ang kutis, sumibol ang mababangis na pangkat ng mga Dānava, na tanyag sa pangalang Kālakeya—mga tagapuksa na naghangad ng pagkalipol ng tatlong daigdig.”

Verse 5

अथ ते निहताः सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना । दैत्यसूदननाम्ना तु प्रभासक्षेत्रवासिना

Pagkaraan, silang lahat ay pinaslang ni Viṣṇu, ang makapangyarihang Panginoon. Nanahan Siya sa Prabhāsa-kṣetra at doon ay tanyag sa pangalang “Daityasūdana,” ang Tagapaglipol ng mga asura.

Verse 6

कृत्वा व्याघ्रस्य रूपं तु नाम्ना चक्रमुखीति च । हता वै तेन रूपेण ततोऽभूद्दैत्यसूदनः

Nag-anyong tigre Siya, at tinatawag ding Cakramukhī. Sa anyong iyon mismo Niya sila pinuksa; at dahil sa gawang iyon, Siya’y nakilala bilang Daityasūdana.

Verse 7

हतशेषाः समुद्रांते प्रविष्टा भयविह्वलाः । ततस्ते मंत्रयामासुः पीड्यंते देवताः कथम्

Ang mga nakaligtas sa pagpatay, nanginginig sa takot, ay pumasok sa gilid ng dagat. Pagkaraan, sila’y nag-usap: “Paano muling mapapahirapan ang mga diyos?”

Verse 9

अथ ते समयं कृत्वा रात्रौ निष्क्रम्य सागरात् । निर्जघ्नुस्तापसांस्तत्र यज्ञदानरतान्प्रिये

Pagkaraan, gumawa sila ng kasunduan at sa gabi’y lumabas mula sa dagat. Doon ay pinaslang nila ang mga asceta, yaong masigasig sa paghahandog at pagkakawanggawa, O minamahal.

Verse 10

प्रभासे तु महादेवि तत्र द्वादशयोजने । वसिष्ठस्याश्रमे तत्र महर्षीणां महात्मनाम्

Sa Prabhāsa, O dakilang Diyosa, sa loob ng labindalawang yojana, naroon ang ashram ni Vasiṣṭha—tahanan ng mga maharṣi na may dakilang diwa.

Verse 11

भक्षितानि सहस्राणि पंच सप्त च तापसान् । शतानि पंच रैभ्यस्य विश्वामित्रस्य षोडश

Nilamon nila ang libu-libong mga tapasvin—limang libo at dagdag pang pito. At nilamon din nila ang limang daan na kay Raibhya, at ang labing-anim na kay Viśvāmitra.

Verse 12

च्यवनस्य च सप्तैव जाबालेर्द्विशतं मुनेः । वालखिल्याश्रमे पुण्ये षट्छतानि दुरात्मभिः

Nilamon din ang pito kay Cyavana, at ang dalawang daan ng pantas na si Jābāli. Sa banal na ashram ng Vālakhilya, nilamon pa ng masasamang iyon ang anim na raan pang iba.

Verse 13

यत्र क्वचिद्भवेद्यज्ञस्तत्र गत्वा निशागमे । यज्ञदानसमायुक्तानृत्विजो भक्षयंति च

Saanman may isinasagawang yajña, doon sila nagtutungo pagdapit-hapon. At nilalamon nila ang mga ṛtvij, ang mga paring tagapagganap—yaong abala sa ritwal at sa banal na pagkakaloob ng dāna.

Verse 14

ततो भयाकुलाः सर्वे बभूवुर्जगती तले । न च कश्चिद्विजानाति दैत्यानां तु विचेष्टितम्

Pagkaraan nito, ang lahat sa ibabaw ng daigdig ay nabalot ng matinding takot. At walang sinuman ang nakaunawa sa lihim na pagkilos ng mga Daitya.

Verse 15

रात्रौ स्वपंति मुनयः सुखशय्यागताश्च ते । प्रभाते त्वध्वरे तेषामस्थिसंघाश्च केवलम्

Sa gabi, ang mga muni ay natutulog sa mariringal at maginhawang higaan. Ngunit pagsapit ng bukang-liwayway, sa kanilang adhvara—pook ng paghahandog—tanging mga bunton ng buto na lamang ang natira.

Verse 16

ततो धर्मक्रियास्त्यक्ता भूतले सर्वमानवैः । निःस्वाध्यायवषट्कारं भूतलं समपद्यत

Pagkaraan nito, tinalikuran ng lahat ng tao sa lupa ang mga gawang-dharma; at ang daigdig ay nawalan ng pag-aaral ng Veda at ng banal na sigaw na “vaṣaṭ” sa mga handog.

Verse 17

अथान्ये तापसा रात्रौ संयुताश्च च धृतायुधाः । अथोच्छेदं गते धर्मे पीडितास्त्रिदिवौकसः

Pagkatapos, ang iba pang mga tapas ay nagtipon sa gabi, tangan ang mga sandata; at nang itinutulak sa pagkalipol ang dharma, ang mga nananahan sa langit ay labis na naghirap.

Verse 18

किमेतदिति जल्पंतो ब्रह्माणं शरणं गताः । भगवंस्तापसाः सर्वे तथा ये ज्ञानशीलिनः

Sinasabi nila, “Ano ito?”, at ang lahat ng mga tapas—kasama ang mga deboto ng karunungan—ay lumapit kay Brahmā upang manangan, na tumatawag: “O Mapalad na Panginoon!”

Verse 19

भक्ष्यन्ते केनचिद्रात्रौ मृत्युमेव प्रयान्ति च । नष्टधर्मक्रियाः सर्वे भूतले प्रपितामह

“Sa gabi, kami’y nilalamon ng isang di-kilalang nilalang at kamatayan lamang ang aming sinasapit. Naglaho na ang lahat ng gawang-dharma sa lupa, O Dakilang Ninuno!”

Verse 20

यो धर्ममाचरेदह्नि स रात्रौ मृत्युमेति च । न स्वाध्यायवषट्कारं समस्ते भूतले विभो

“Sinumang nagsasagawa ng dharma sa araw ay namamatay sa gabi; at sa buong daigdig ay wala nang pag-aaral ng Veda at wala na ring pagbigkas ng ‘vaṣaṭ’, O Makapangyarihan.”

Verse 21

धर्माभावाद्वयं सर्वे संदेहं परमं गताः । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ध्यात्वा देवः पितामहः । अब्रवीत्त्रिदशान्सर्वान्सन्देहं परमं गतान्

“Dahil sa kawalan ng dharma, kaming lahat ay nahulog sa pinakamalalim na pagdududa.” Pagkarinig sa kanilang mga salita at pagninilay, ang banal na Lolo (Brahmā) ay nagsalita sa lahat ng mga diyos na nalubog din sa labis na kawalan ng katiyakan.

Verse 22

कालेया इति विख्याता दानवा रौद्रकारिणः । ते समुद्रं समासाद्य तापसान्भक्षयंति च

“Sila ay mga Dānava na kilala bilang mga Kāleya, mga gumagawa ng kakila-kilabot na mga gawain. Pagdating sa dagat, nilalamon nila ang mga asetiko.”

Verse 23

युष्माकं च विनाशाय ते न शक्या निषूदितुम् । यतध्वमेषां नाशाय नो चेन्नाशो भविष्यति

Hindi sila mapapatay—ngunit sila ay nakatadhanang magdulot ng inyong pagkasira. Kaya't magsikap para sa kanilang pagkawasak; kung hindi, ang inyong sariling pagkawasak ay tiyak na mangyayari.

Verse 24

व्रजध्वं भूतले शीघ्रमगस्त्यो यत्र तिष्ठति । व्रतचर्यारतो नित्यं प्रभासे क्षेत्र उत्तमे

Pumunta nang mabilis sa lupa kung saan naninirahan si Agastya—na laging tapat sa pagtupad ng mga sagradong panata—sa Prabhāsa, ang pinakamahusay sa mga banal na lugar.

Verse 25

स शक्तः सागरं पातुं मित्रावरुणसंभवः । प्रसाद्यश्च स युष्माभिः समुद्रं पिब सत्तम

Siya—na ipinanganak nina Mitra at Varuṇa—ay kayang uminom ng karagatan. Kunin ang kanyang pabor, at ang pinakamahusay na taong iyon ay iinumin ang dagat.

Verse 26

ततस्तथा कृते तेन ते सर्वे दानवाधमाः । वध्या युष्माकं भविष्यंति एवं च त्रिदिवेश्वराः

Pagkaraan, kapag nagawa na niya iyon, ang lahat ng hamak na Dānava ay magiging mapapatay na ninyo—ganyan ang mangyayari, O mga panginoon ng langit.

Verse 27

ईश्वर उवाच । एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा लोककारिणा । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य अगस्त्यं शरणं गताः

Wika ni Īśvara: Nang masabihan nang gayon ni Brahmā, ang tagapagpala ng mga daigdig, ang lahat ng mga Deva ay dumating sa banal na kṣetra ng Prabhāsa at sumilong kay Agastya.

Verse 28

देवा ऊचुः । रक्षरक्ष द्विजश्रेष्ठ त्रैलोक्यं संशयं गतम् । कालकेयैः प्रतिध्वस्तं समुद्रं समुपाश्रितैः

Sabi ng mga Deva: Iligtas kami, iligtas kami, O pinakadakila sa mga Brahmin! Ang tatlong daigdig ay nalugmok sa panganib, winawasak ng mga Kālakeya na sumisilong sa karagatan.

Verse 29

तं शोषय द्विजश्रेष्ठ हितार्थं त्रिदिवौकसाम् । नान्यः शक्तः पुमान्कश्चित्कर्तुमीदृक्क्रिया विभो

Patuyuin mo ang karagatang iyon, O pinakadakila sa mga Brahmin, alang-alang sa kapakanan ng mga nananahan sa langit. Wala nang ibang taong makagagawa ng gawang ganito, O makapangyarihan.

Verse 30

ईश्वर उवाच । एवमुक्तः सुरगणैरगस्त्यो मुनिपुङ्गवः । जगाम त्रिदशैः सार्धं समुद्रं प्रति हर्षितः

Wika ni Īśvara: Nang masabihan nang gayon ng mga pangkat ng Deva, si Agastya—ang pinakadakila sa mga muni—ay masayang umalis kasama ng mga diyos patungo sa karagatan.

Verse 31

गीयमानस्तु गंधर्वैः स्तूयमानस्तु किन्नरैः । श्लाघ्यमानस्तु विबुधैर्वाक्यमेतदुवाच ह

Inaawit ng mga Gandharva, pinupuri ng mga Kinnara, at itinatanghal ng mga diyos, saka niya binigkas ang mga salitang ito.

Verse 32

एष त्रैलोक्यरक्षार्थं शोषयामि महार्णवम् । द्रक्ष्यध्वं कौतुकं देवाः समीनमकरैर्महत्

“Para sa pag-iingat ng tatlong daigdig, ngayo’y patutuyuin ko ang dakilang karagatan. Masdan ninyo, O mga Deva, ang kababalaghang ito—malawak, hitik sa isda at mga halimaw-dagat na Makara.”

Verse 33

एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठो ह्यगस्त्यो भगवान्मुनिः । गंडूषमकरोत्सर्वं सागरं सरितांपतिम्

Pagkasabi nito, ang pinagpalang pantas na si Agastya—pinakamataas sa mga dwija—ay ginawang tila isang lagok lamang ang buong karagatan, ang panginoon ng mga ilog, at ininom ito nang lubos.

Verse 34

पीते तत्र महासिन्धावगत्स्ये न महात्मना । दानवा भयसंत्रस्ता इतश्चेतश्च बभ्रमुः

Nang mainom na ng dakilang-loob na si Agastya ang napakalawak na karagatan, ang mga Dānava ay nanginig sa takot at nagtakbuhan sa iba’t ibang panig.

Verse 35

वध्यमानाः सुरैस्तत्र शस्त्रैः सुनिशितैस्तथा । कांतारमन्ये गच्छंतः पलायनपरायणा

Habang sila’y pinapatay roon ng mga diyos sa pamamagitan ng napakatalim na sandata, ang ilan ay tumakas patungo sa ilang, tanging pagnanais ay makaligtas.

Verse 36

हतभूयेषु दैत्येषु विदार्य धरणीतलम् । पातालं विविशुस्तूर्णं रुधिरेण परिप्लुताः

Nang mapatay ang karamihan sa mga Daitya, ang mga nakaligtas—na humati sa ibabaw ng lupa—ay mabilis na pumasok sa Pātāla, na naliligo sa dugo.

Verse 37

अथोचुस्त्रिदशा हृष्टा अगस्त्यं मुनिसत्तमम् । सिद्धं नो वांछितं सर्वं पूर्यतां सागरः पुनः

Pagkatapos, ang mga natutuwang diyos ay nagsabi kay Agastya, ang pinakamahusay sa mga pantas: "Ang lahat ng aming ninanais ay naisakatuparan na; ngayon hayaang mapuno muli ang karagatan."

Verse 38

अगस्त्य उवाच । जीर्णं तोयं मया देवास्तथैवामेध्यतां गतम् । उत्पत्स्यति रघूणां हि कुले नृपतिसत्तमः

Sinabi ni Agastya: "O mga diyos, ang tubig ay ininom at tinunaw ko na, at ito ay naging marumi na rin. Ngunit sa lahi ng mga Raghu ay lilitaw ang isang mahusay na hari."

Verse 39

भगीरथेति विख्यातः सर्वशस्त्रभृतां वरः । स ज्ञातिकारणादेव गंगां तत्रानयिष्यति

Kilala bilang Bhāgīratha, ang nangunguna sa lahat ng mga may hawak ng sandata, siya—dahil sa pagmamalasakit sa kanyang mga ninuno—ay dadalhin ang Gaṅgā doon.

Verse 40

ब्रह्मलोकात्सरिच्छ्रेष्ठां तया पूर्णो भविष्यति । एवमुक्त्वा सुरैः सार्द्धं स्वस्थानं चागमन्मुनिः

"Mula sa Brahmaloka ay darating ang pinakamahusay na ilog; sa pamamagitan niya ang karagatan ay mapupuno muli." Matapos sabihin ito, ang pantas ay umalis kasama ang mga diyos patungo sa kanyang sariling tahanan.

Verse 41

ततः स्वमाश्रमं प्राप्तं देवा वाक्यमथाबुवन् । अनेन कर्मणा ब्रह्मन्परितुष्टा वयं मुने

Pagkaraan, nang siya’y dumating sa sarili niyang āśrama, nagsalita ang mga deva: “O Brahmana, O muni, labis kaming nalugod sa gawaing ito.”

Verse 42

किं कुर्मो ब्रूहि तेऽभीष्टं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

“Ano ang aming gagawin? Sabihin mo ang iyong ninanais—kahit ito’y lubhang mahirap makamtan.”

Verse 43

अगस्त्य उवाच । यावद्ब्रह्मसहस्राणि पंचविंशतिकोटयः । वैमानिको भविष्यामि दक्षिणांबरमूर्द्धनि

Sinabi ni Agastya: “Hangga’t tumatagal ang dalawampu’t limang krore ng libu-libong siklo ni Brahmā, mananatili akong Vaīmānika—isang nilalang na makalangit na naglalakbay sa banal na sasakyang panghimpapawid—sa tuktok ng timog na dako.”

Verse 44

अत्रागत्य नरो यस्तु ममाश्रमपदे शुभे । हाटकेश्वरसांनिध्ये प्रभासक्षेत्र उत्तमे

Sinumang dumating dito—sa mapalad na pook ng aking āśrama, sa mismong harapan ni Hāṭakeśvara, sa pinakadakilang banal na pook ng Prabhāsa-kṣetra—

Verse 45

स्नानमाचरते सम्यक्स यातु परमां गतिम् । पातालादवतीर्णं तं लिंगरूपं महेश्वरम्

—at magsagawa ng banal na pagligo (snāna) nang wasto, siya’y makakamtan ang kataasang kalagayan. Si Mahādeva, ang Mahēśvara na bumaba mula sa Pātāla, ay nananahan dito sa anyong liṅga.

Verse 46

मया तपः प्रभावेन स्थापितं यः प्रपूजयेत् । दिनेदिने भवेत्तस्य गोशतस्य फलं ध्रुवम्

Sinumang sumamba sa aking itinatag sa kapangyarihan ng aking pag-aayuno at pagninilay, araw-araw, tiyak na tatanggap ng bunga ng kabutihang katumbas ng pag-aalay ng sandaang baka.

Verse 47

लोपामुद्रासहायं मां यो मर्त्यः संप्रपूजयेत् । अर्घ्यं दद्याद्विधानेन काश पुष्पैः समाहितः

Sinumang mortal na sumamba sa akin na kasama si Lopāmudrā bilang aking katuwang, at may isip na nakatuon, ay maghandog ng arghya ayon sa tuntunin gamit ang mga bulaklak na kāśa,

Verse 48

प्राप्ते शरदि काले च स यातु परमां गतिम् । लोपामुद्रासहायं मां हाटकेश्वरसंयुतम्

Pagdating ng panahon ng taglagas, makakamtan niya ang sukdulang kalagayan, sa pagsamba sa akin kasama si Lopāmudrā, na kaisa ni Hāṭakeśvara, ang Panginoon ng pook na iyon.

Verse 49

अयने चोत्तरे पूज्य गोलक्ष फलमाप्नुयात् । यः श्राद्धं कुरुते चात्र अयने चोत्तरे द्विजः । भूयात्तस्य फलं कृत्स्नं गयाश्राद्धस्य सत्तमाः

Kung ang pagsamba ay isagawa sa uttarāyaṇa (hilagang solstisyo), makakamtan ang bunga na katumbas ng pag-aalay ng isang daang libong baka. At ang dvija na magsasagawa ng śrāddha rito sa uttarāyaṇa ay tatanggap ng ganap na kabutihang gaya ng tanyag na Gayā-śrāddha, O pinakamainam sa mabubuti.

Verse 50

ईश्वर उवाच । बाढमित्ये व ते चोक्त्वा सर्वे देवाः सवासवाः । स्वस्थानं तु गताः सर्वे संहृष्टमनसस्तदा

Sinabi ni Īśvara: “Mangyari nawa.” Pagkasabi nito, ang lahat ng mga diyos—kasama si Indra—ay nagsiuwi sa kani-kanilang tahanan, na may pusong nagagalak noon.

Verse 51

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्ते शरदि मानवः । अगस्त्यस्याश्रमं गत्वा हाटकेशं प्रपूजयेत्

Kaya nga, sa buong pagsisikap, pagdating ng taglagas, ang tao ay dapat pumunta sa ashram ni Agastya at sumamba kay Hāṭakeśa.

Verse 52

अगस्त्येश्वरनामानं कल्पलिंगं सुरप्रियम् । यश्चैतच्छुणुयाद्भक्त्या ऋषेस्तस्य विचेष्टितम् । अहोरात्रकृतात्पापात्तत्क्षणा देव मुच्यते

Ito ang liṅga na tumutupad ng hangarin na tinatawag na Agastyeśvara, minamahal ng mga diyos. Sinumang makinig nang may debosyon sa salaysay ng mga gawa ng ṛṣi na iyon, O Panginoon, ay agad na napapalaya sa mga kasalanang nagawa sa araw at gabi.

Verse 346

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये हाटकेश्वरमाहात्म्य वर्णनंनाम षट्चत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-347 na kabanata, na tinatawag na “Paglalahad ng Kadakilaan ni Hāṭakeśvara,” sa Prabhāsa Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa loob ng Prabhāsa-kṣetra Māhātmya.