Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

Devanagari script

अगस्त्येश्वरनामानं कल्पलिंगं सुरप्रियम् । यश्चैतच्छुणुयाद्भक्त्या ऋषेस्तस्य विचेष्टितम् । अहोरात्रकृतात्पापात्तत्क्षणा देव मुच्यते

Transliteration

agastyeśvaranāmānaṃ kalpaliṃgaṃ surapriyam | yaścaitacchuṇuyādbhaktyā ṛṣestasya viceṣṭitam | ahorātrakṛtātpāpāttatkṣaṇā deva mucyate

Translation

Ito ang liṅga na tumutupad ng hangarin na tinatawag na Agastyeśvara, minamahal ng mga diyos. Sinumang makinig nang may debosyon sa salaysay ng mga gawa ng ṛṣi na iyon, O Panginoon, ay agad na napapalaya sa mga kasalanang nagawa sa araw at gabi.

Word by Word

• अगस्त्येश्वरनामानम्: named ‘Agastyeśvara’
• अगस्त्येश्वरनामानम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अगस्त्य + ईश्वर + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष ‘अगस्त्येश्वर इति नाम यस्य’ (नामधारक)

• कल्पलिङ्गम्: the sacred liṅga for (this) kalpa / a kalpa-liṅga
• कल्पलिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कल्प + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष ‘कल्पस्य लिङ्गम्’

• सुरप्रियम्: dear to the gods
• सुरप्रियम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सुर + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष ‘सुराणां प्रियम्’

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• च: and
• च: Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• एतत्: this (account)
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• शृणुयात्: should hear
• शृणुयात्: Kriya (Injunctive/vidhi)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• ऋषेः: of the sage
• ऋषेः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• विचेष्टितम्: deed(s) / exploits
• विचेष्टितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वि + चेष्ट् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (PPP) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भावे/कर्मणि अर्थे ‘कृतं कर्म’

• अहोरात्रकृतात्: done day and night
• अहोरात्रकृतात्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अहोरात्र + कृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; तत्पुरुष ‘अहोरात्रे कृतम्’

• पापात्: from sin
• पापात्: Apadana (Source/Separation)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• तत्क्षणात्: at that very moment / immediately
• तत्क्षणात्: Adverbial (काल/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तत् + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष ‘तस्मिन् क्षणे’ (idiomatically ‘immediately’)

• देव: O Lord
• देव: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

Speaker

Īśvara (Śiva) (contextual continuation; verse includes a vocative ‘deva’)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agastyeśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene shrine of Agastyeśvara: a radiant liṅga adorned with bilva and garlands; Ṛṣi Agastya’s presence implied through a small ascetic figure or water-pot (kamaṇḍalu). Devotees sit in a semicircle listening to a reciter; a subtle aura suggests instant purification.

Characters & Entities

• Agastyeśvara
• Kalpa-liṅga
• Agastya
• Devas
• Prabhāsa Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti expressed through śravaṇa (devotional listening) purifies quickly; remembrance of sacred deeds and sacred sites removes sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Agastyeśvara (the kalpa-liṅga) in Prabhāsa Kṣetra, associated with Agastya’s āśrama and Hāṭakeśvara tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa: listen devoutly to the narrative of Agastya and the Agastyeśvara liṅga’s greatness.