Adhyaya 165

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सावित्रीं लोकमातरम् । महा पापप्रशमनीं सोमेशादीशदिक्स्थिताम्

Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Dakilang Diyosa, dapat magtungo kay Sāvitrī, ang Ina ng mga daigdig—tagapawi ng mabibigat na kasalanan—na naroroon sa direksiyong nagsisimula sa (panig ng) Someśa.

Verse 2

संयतात्मा नरः पश्येत्तत्र तां नियतात्मवान्

Ang lalaking may pagpipigil-sa-sarili at disiplinadong isip ay nararapat na masdan ang Mahal na Diyosa roon.

Verse 3

ब्रह्मणा यष्टुकामेन सावित्री सहधर्मिणी । कृता तां बलतो ज्ञात्वा गायत्रीं कोपमाविशत्

Nang si Brahmā, na nagnanais magsagawa ng yajña, ay kinuha si Sāvitrī bilang kanyang kabiyak na ayon sa dharma; si Gāyatrī, nang malaman na ito’y naganap sa pamimilit, ay sinakmal ng galit.

Verse 4

ततः संत्यज्य सा देवी ब्रह्माणं कमलोद्भवम् । सपत्नीरोषसन्तप्ता प्रभासं क्षेत्रमाश्रिता

Pagkaraan, iniwan ng Diyosa si Brahmā na isinilang sa lotus; pinahihirapan ng poot na mula sa tunggalian ng kapwa-asawa, siya’y sumilong sa banal na kṣetra ng Prabhāsa.

Verse 5

तपः करोति विपुलं देवैरपि सुदुःसहम् । तत्र स्थले स्थिता देवी साऽद्यापि प्रियदर्शना

Doon siya nagsasagawa ng napakalaking tapas, isang pagsubok na mahirap tiisin kahit ng mga deva; nananatili ang Diyosa sa mismong pook na iyon hanggang ngayon, kaaya-ayang masdan.

Verse 6

श्रीदेव्युवाच । किमर्थं सा परित्यक्ता सावित्री ब्रह्मणा पुरा । गायत्री च कथं प्राप्ता केन चास्य निवेदिता

Winika ng Mapalad na Diyosa: “Bakit noon ay iniwan ni Brahmā si Sāvitrī? At paano napunta sa kanya si Gāyatrī—at sino ang naghandog sa kanya?”

Verse 7

कीदृशीं तां च गायत्रीं लब्धवान्पद्मसंभवः । यस्तां पत्नीं समुत्सृज्य तस्यामेव मनो दधौ

At ano ang anyo ng Gāyatrī na yaong natamo ng Brahmā na isinilang sa lotus—siya na, matapos isantabi ang kanyang asawa, ay itinuon ang kanyang isipan sa kanya lamang?

Verse 8

कस्य सा दुहिता देव किमर्थं च विवाहिता । एतन्मे कौतुकं सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि

O Panginoon, kaninong anak na babae siya, at sa anong layunin siya ipinakasal? Lahat ng ito ang aking pag-uusisa—mangyaring ipaliwanag nang wasto, ayon sa tunay na nangyari.

Verse 9

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि सावित्र्याश्चरितं महत् । यथा सा ब्रह्मणा त्यक्ता गायत्री च विवाहिता

Wika ni Īśvara: Makinig, O Diyosa; isasalaysay ko ang dakilang kasaysayan ni Sāvitrī—kung paanong iniwan siya ni Brahmā, at kung paanong ipinakasal si Gāyatrī.

Verse 10

पुरा बुद्धिः समुत्पन्ना ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । इति वेदा मया प्रोक्ता यज्ञार्थं नात्र संशयः

Noong unang panahon, may isang hangarin na sumibol sa loob ni Brahmā na ang kapanganakan ay di-mahayag: “Ang mga Veda ay ipinahayag Ko para sa layunin ng yajña; dito’y walang pag-aalinlangan.”

Verse 11

यज्ञैः संतर्पिता देवा वृष्टिं दास्यंति भूतले । ततश्चौषधयः सर्वा भविष्यंति धरातले

Kapag nasiyahan ang mga deva sa mga yajña, ipagkakaloob nila ang ulan sa ibabaw ng lupa; at kung magkagayon, lahat ng halamang-gamot at mga pananim ay uusbong at lalago sa daigdig.

Verse 12

तस्मात्संजायते शुक्रं शुक्रात्सृष्टिः प्रवर्तते । सृष्ट्यर्थं सर्वलोकानां ततो यज्ञं करोम्यहम्

Mula roon sumisibol ang kapangyarihang paglikha; mula sa kapangyarihang iyon, umuusad ang paglalang. Kaya, upang malikha ang lahat ng mga daigdig, isinasagawa ko ang banal na yajña.

Verse 13

दृष्ट्वा मां यज्ञ आसक्तं ये च विप्रा धरातले । ते यज्ञान्प्रचरिष्यंति शतशोऽथ सहस्रशः

Pagkakita sa akin na nakatuon sa yajña, ang mga brahmin sa ibabaw ng lupa ay magpapalaganap ng mga paghahandog—daan-daan, at maging libu-libo.

Verse 14

एवं स निश्चयं कृत्वा यज्ञार्थं सुरसुंदरि । तीर्थं निवेशयामास पुष्करं नाम नामतः

Sa gayon, matapos pagtibayin ang pasiya para sa yajña, O dalagang makalangit, itinatag niya roon ang isang banal na tīrtha, na tanyag sa pangalang Puṣkara.

Verse 15

यज्ञवाटो महांस्तत्र आसीत्तस्य महात्मनः । तत्र देवर्षयः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः

Doon, para sa dakilang kaluluwang iyon, may isang napakalawak na yajñavāṭa, ang bakuran ng paghahandog. Doon din nagtipon ang lahat ng mga devarṣi at ang mga diyos na pinangungunahan ni Indra.

Verse 16

समायाता महादेवि यज्ञे पैतामहे तदा । पुण्यास्तेऽपि द्विजश्रेष्ठास्तत्रर्त्विजः प्रजज्ञिरे

Noon, O Mahādevī, nagtipon sila para sa yajña na Paitāmaha; at doon, ang mga mararangal na dwija, puspos ng kabanalan, ay naging mga ṛtvij, ang mga paring tagapagpatupad ng ritwal.

Verse 17

सावित्री लोकजननी पत्नी तस्य महात्मनः । गृहकार्ये समासक्ता दीक्षा कालव्यतिक्रमात् । अध्वर्युणा समाहूता सावित्री वाक्यमब्रवीत्

Si Sāvitrī, ang Ina ng mga daigdig at asawa ng dakilang may kaluluwang marangal, ay abala sa mga gawaing-bahay; at sapagkat nalalampasan na ang oras ng dīkṣā (pagpapabanal), siya’y ipinatawag ng paring Adhvaryu—kaya’t nagsalita si Sāvitrī ng mga salitang ito.

Verse 18

सावित्र्युवाच । अद्यापि न कृतो वेषो न गृहे गृहमण्डनम् । लक्ष्मीर्नाद्यापि संप्राप्ता न भवानी न जाह्नवी

Wika ni Sāvitrī: “Hanggang ngayon, hindi pa naihahanda ang aking kasuotan, ni hindi pa napapalamutian ang tahanan. Hindi pa dumarating si Lakṣmī—ni si Bhavānī, ni si Jāhnavī.”

Verse 19

न स्वाहा न स्वधा चैव तथा चैवाप्यरुंधती । इन्द्राणी देवपत्न्योऽन्याः कथमेकाकिनी व्रजे

“Wala rito si Svāhā, wala rin si Svadhā, gayundin si Arundhatī; wala rin si Indrāṇī at ang iba pang mga asawa ng mga diyos. Paano ako makapupunta roon nang mag-isa?”

Verse 20

उक्तः पितामहो गत्वा पुलस्त्येन महात्मना । सावित्री देव नायाति प्रसक्ता गृहकर्मणि

Pagkaraan, ang dakilang si Pulastya ay nagtungo at nagsabi kay Pitāmaha: “O diyos, hindi dumarating si Sāvitrī—siya’y abala sa mga gawaing-bahay.”

Verse 21

त्वत्पत्नी किमिदं कर्म फलेन संप्रवर्तते । तच्छ्रुत्वा दीक्षितो वाचं शिखी मुंडी मृगाजिनी

“Ang iyong asawa, bakit ganito ang ginagawa—anong bunga ang magmumula rito?” Nang marinig iyon, ang nakapagdīkṣā—may śikhā na tuktok-buhok, ahit ang ulo, at nakabalot sa balat ng usa—ay tumugon.

Verse 22

पत्नीकोपेन संतप्तः प्राह देवं पुरंदरम्

Nag-aalab sa galit dahil sa kanyang asawa, nagsalita siya sa diyos na si Purandara (Indra).

Verse 23

गच्छ मद्वचनाच्छक्र पत्नीमन्यां कुतश्चन । गृहीत्वा शीघ्रमागच्छ न स्यात्कालात्ययो यथा

“Humayo ka, O Śakra, sa aking utos—magdala mula sa kung saan man ng ibang asawa, at bumalik kaagad, upang hindi malampasan ang itinakdang oras.”

Verse 24

जगाम बलहा तूर्णं वचनात्परमेष्ठिनः । अपश्यमानः कांचित्स्त्रीं या योग्या हंसवाहने

Sa utos ni Parameṣṭhin (Brahmā), si Balahā ay nagmadaling umalis, naghahanap ng isang babae na karapat-dapat iugnay sa Panginoong nakasakay sa Sisne para sa banal na ritwal.

Verse 25

अथ शापाद्बिभीतेन सहस्राक्षेण धीमता । दृष्टा गोपालकन्यैका रूपयौवनशालिनी

Pagkaraan, ang marunong na si Sahasrākṣa (Indra), nanginginig sa takot dahil sa sumpa, ay nakakita ng isang dalagang pastol ng baka—nagniningning sa ganda at kabataan.

Verse 26

बिभ्रती तत्र पूर्णं सा कुम्भं कन्येत्यचोदयत् । तां गृहीत्वा ततः शक्रः समायाद्यत्र दीक्षितः । देवदेवश्चतुर्वक्त्रो विष्णुरुद्रसमन्वितः

Naroon siya roon, tangan ang isang banga ng tubig na punô; (si Indra) ay tumawag at nag-udyok, “Dalaga!” Pagkaraan, dinala siya ni Śakra sa pook na ginaganap ang pagtatalaga—kung saan naroon ang apat-ang-mukhang Panginoon ng mga diyos (Brahmā), kasama sina Viṣṇu at Rudra.

Verse 27

संप्रदानं तु कृतवान्कन्याया मधुसूदनः

Pagkaraan, isinagawa ni Madhusūdana (Viṣṇu) ang banal na saṃpradāna—ang pormal na “paglilipat” o pag-aalay ng dalaga.

Verse 28

प्रेरितः शंकरेणैव ब्रह्मा देवर्षिभिस्तथा । परिणीयतां ततो दीक्षां तस्याश्चक्रे यथात्मनः

Sa udyok ni Śaṅkara at ng mga banal na rishi, si Brahmā ay nagpagawa ng kasal ayon sa dharma at isinagawa ang dīkṣā, na parang para rin sa kanyang sarili.

Verse 29

ततः प्रवर्तितो यज्ञः सर्वकामसमन्वितः

Pagkaraan, sinimulan ang yajña—puspos ng kapangyarihang tumupad sa lahat ng marapat na hangarin.

Verse 30

अत्रिर्होतार्चिकस्तत्र पुलस्त्योऽध्वर्युरेव च । उद्गाताऽथो मरीचिश्च ब्रह्माहं सुरपुंगवः

Doon, si Atri ang Hotṛ at siya rin ang tagapagbigkas ng Ṛc; si Pulastya ang Adhvaryu; si Marīci ang Udgātṛ; at ako, ang pinakadakila sa mga diyos, ang paring Brahmā na tagapangasiwa ng ritwal.

Verse 31

सनत्कुमारप्रमुखाः सदस्यास्तस्य निर्मिताः । वस्त्रैराभरणैर्युक्ता मुकुटैरंगुलीयकैः

Si Sanatkumāra at ang iba pa ay itinalaga bilang mga kasapi ng kapulungan para sa ritwal na iyon, na may kasuotang marangal at mga palamuti—mga korona at mga singsing.

Verse 32

भूषिता भूषणोपेता एकैकस्य पृथक्पृथक् । त्रयस्त्रयः पृष्ठतोऽन्ये ते चैवं षोडशर्त्विजः

Sila’y maringal na pinalamutian—bawat isa’y may natatanging hiyas. Ang iba nama’y nakahanay sa likuran nang tig-tatatlo; sa gayon ay naihanay ang labing-anim na ṛtvij, ang mga pari ng yajña.

Verse 33

प्रोक्ता भवद्भि र्यज्ञेऽस्मिन्ननुगृह्योऽस्मि सर्वदा । पत्नी ममेयं गायत्री यज्ञेऽस्मिन्ननुगृह्यताम्

“Sa yajñang ito, kayo ang nagsalita at gumabay; ako’y laging pinagpapala ninyo. Ito ang aking asawa, si Gāyatrī—nawa’y tanggapin din siya nang may biyaya sa yajñang ito.”

Verse 34

मृदुवस्त्रधरां साक्षात्क्षौमवस्त्रावगुण्ठिताम् । निष्क्रम्य पत्नीशालात ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः

Nakasuot siya ng malalambot na kasuotan at natatakpan ng telang lino ang mukha; lumabas siya mula sa bulwagan ng mga asawa, na sinasamahan ng mga ṛtvij na bihasa sa mga Veda.

Verse 35

औदुम्बरेण दण्डेन संवृतो मृगचर्मणा । तया सार्धं प्रविष्टश्च ब्रह्मा तं यज्ञमण्डपम्

Taglay ang tungkod na yari sa kahoy na udumbara at nababalutan ng balat ng usa, pumasok si Brahmā sa mandapa ng yajña kasama niya.

Verse 36

ईश्वर उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु संप्राप्ता देवयोषितः । संप्राप्ता यत्र सावित्री यज्ञे तस्मिन्निमंत्रिताः

Wika ni Īśvara: “Sa mismong sandaling iyon, dumating ang mga dalagang makalangit—dumating sila sa yajña ring yaon na doo’y inanyayahan si Sāvitrī.”

Verse 37

भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना विष्णुपत्नी यशस्विनी । आमन्त्रिता सा लक्ष्मीश्च तत्रायाता त्वरान्विता

Si Lakṣmī—maluwalhating kabiyak ni Viṣṇu, isinilang kina Bhṛgu at Khyāti—nang maanyayahan ay nagmadaling dumating sa pook na iyon.

Verse 38

तत्र देवी महाभागा योगनिद्रादिभूषिता । देवी कांतिस्तथा श्रद्धा द्युतिस्तुष्टिस्तथैव च

Doon dumating ang mapalad na Diyosa, pinalamutian ng Yoga-nidrā at ng iba pa; at kasama rin ang mga diyosang Kānti, Śraddhā, Dyuti, at Tuṣṭi.

Verse 39

सती या दक्षतनया उमा या पार्वती शुभा । त्रैलोक्यसुन्दरी देवी स्त्रीणां सौभाग्यदायका

Siya ang Satī, anak ni Dakṣa; siya ang mapalad na Umā, ang banal na Pārvatī—ang Diyosa, kagandahan ng tatlong daigdig, tagapagkaloob ng mabuting kapalaran sa mga babae.

Verse 40

जया च विजया चैव गौरी चैव महाधना । मनोजवा वायुपत्नी ऋद्धिश्च धनदप्रिया

Dumating din sina Jayā at Vijayā, gayundin si Gaurī at Mahādhanā; si Manojavā, asawa ni Vāyu; at si Ṛddhi, minamahal ng Panginoon ng kayamanan.

Verse 41

देवकन्यास्तथाऽयाता दानव्यो दनुवंशजाः । सप्तर्षीणां तथा पत्न्य ऋषीणां च तथैव च

Dumating din ang mga dalagang makalangit, at ang mga babaeng Dānava na mula sa angkan ni Danu; gayundin ang mga asawa ng Pitong Ṛṣi at ang mga asawa ng iba pang mga pantas.

Verse 42

प्लवा मित्रा दुहितरो विद्याधरगणास्तथा । पितरो रक्षसां कन्यास्तथाऽन्या लोकमातरः

Dumalo roon sina Plavā at Mitrā, pati ang mga anak na babae, at ang mga pangkat ng Vidyādhara; ang mga Pitṛ; ang mga dalagang Rākṣasa; at iba pang mga Ina ng mga daigdig.

Verse 43

वधूभिश्चैव मुख्याभिः सावित्री गन्तुमिच्छति । अदित्याद्यास्तथा देव्यो दक्षकन्याः समागताः

Ninais ni Sāvitrī na magtungo, kasama ang mga pangunahing babaing ikakasal; at ang mga diyosang nagsisimula kay Aditi—mga anak na babae ni Dakṣa—ay nagtipon din doon.

Verse 44

ताभिः परिवृता सार्धं ब्रह्माणी कमलालया । काश्चिन्मोदकमादाय काश्चित्पूपं वरानने

Napapaligiran ng mga ginang na iyon, si Brahmāṇī—kabiyak ni Brahmā, ang diyosang nananahan sa lotus—ay lumisan kasama nila: ang ilan ay may dalang matatamis na modaka, at ang iba’y may dalang pūpa (mga kakanin), O marikit ang mukha.

Verse 45

फलानि तु समादाय प्रयाता ब्रह्मणोऽन्तिकम् । आढकीश्चैव निष्पावान्राजमाषांस्तथाऽपराः

May dalang mga prutas, sila’y nagtungo sa harapan ni Brahmā. Ang ilan ay may āḍhakī (mga butil na munggo/pulso), ang iba’y niṣpāva na beans, at ang iba pa’y rāja-māṣa (piling uri ng beans).

Verse 46

दाडिमानि विचित्राणि मातुलिंगानि शोभने । करीराणि तथा चान्या गृहीत्वा करमर्दकान्

Ang ilan ay kumuha ng sari-saring kulay na granada at magagandang mātuliṅga (citrón), O maningning; ang iba nama’y nagdala rin ng karīra na bunga, at matapos tipunin, pati karamardaka na bunga ay isinama.

Verse 47

कौसुंभं जीरकं चैव खर्जूरं चापरास्तथा । उततीश्चापरा गृह्य नालिकेराणि चापराः

Ang iba ay nagdala ng kausuṃbha (safflower) at kumin, gayundin ng mga datiles; may ilan na may dalang utatī, at ang iba nama’y nag-uwi ng mga niyog.

Verse 48

द्राक्षया पूरितं चाम्रं शृङ्गाराय यथा पुरा । कर्बुराणि विचित्राणि जंबूकानि शुभानि च

At dinala rin ang mga manggang punô ng ubas—gaya noong unang panahon para sa ligaya—kasama ang makukulay na bungang karbura at ang mapalad na bungang jambu.

Verse 49

अक्षोडामलकान्गृह्य जंबीराणि तथा पराः । बिल्वानि परिपक्वानि चिर्भटानि वरानने

May nagdala ng mga walnut at āmalaka; ang iba nama’y nagdala rin ng mga limon na jambīra. O marikit ang mukha, naroon din ang hinog na bungang bilva at mga cirbhaṭa (melon).

Verse 50

अन्नपानाधिकाराणि बहूनि विविधानि च । शर्करापुत्तलीं चान्या वस्त्रे कौसुम्भके तथा

Marami at sari-saring handog na pagkain at inumin ang dinala. May isa pang nagdala ng matatamis na kendi ng asukal, at gayundin ng mga kasuotang tinina sa kulay kausumbha (safflower).

Verse 51

एवमादीनि चान्यानि गृह्य पूर्वे वरानने । सावित्र्या सहिताः सर्वाः संप्राप्तास्तु तदा शुभाः

Sa gayon, O marikit ang mukha, dala ang marami pang bagay na tulad nito, dumating noon sa pook na yaon ang lahat ng mararangal na babae—kasama si Sāvitrī—sa isang mapalad na paraan.

Verse 52

सावित्रीमागतां दृष्ट्वा भीतस्तत्र पुरंदरः । अधोमुखः स्थितो ब्रह्मा किमेषा मां वदिष्यति

Nang makita si Sāvitrī na dumarating, si Purandara (Indra) roon ay natakot. Si Brahmā ay tumindig na nakayuko ang mukha, iniisip: “Ano kaya ang sasabihin niya sa akin?”

Verse 53

त्रपान्वितौ विष्णुरुद्रौ सर्वे चान्ये द्विजातयः । सभासदस्तथा भीतास्तथैवान्ये दिवौकसः

Napuno ng pagkapahiya sina Viṣṇu at Rudra; gayon din ang lahat ng iba pang mga “dalawang-ulit na isinilang.” Natakot din ang mga kasapi ng kapulungan—gayundin ang iba pang mga nilalang sa langit.

Verse 54

पुत्रपौत्रा भागिनेया मातुला भ्रातरस्तथा । ऋतवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः

Naroon ang mga anak at mga apo, ang mga anak na lalaki ng kapatid na babae, ang mga tiyuhin sa ina, at ang mga kapatid—kasama ang mga diyos na tinatawag na mga Panahon (Ṛtu), na iginagalang maging sa hanay ng mga diyos—lahat ay naroon.

Verse 55

विलक्षास्तु तथा सर्वे सावित्री किं वदिष्यति । ब्रह्मवाक्यानि वाच्यानि किं नु वै गोपकन्यया

Napatigil silang lahat na litong-lito: “Ano ang sasabihin ni Sāvitrī? Paano maipapahayag ang mga banal at mabigat na salita ni Brahmā—at paano iyon mabibigkas ng isang dalagang pastol ng baka?”

Verse 56

मौनीभूतास्तु शृण्वानाः सर्वेषां वदतां गिरः । अध्वर्युणा समाहूता नागता वरवर्णिनी

Natahimik sila, nakikinig sa mga tinig ng lahat ng nagsasalita. Bagaman ipinatawag ng paring Adhvaryu, hindi dumating ang marikit na ginang.

Verse 57

शक्रेणान्या तथाऽनीता दत्ता सा विष्णुना स्वयम् । अनुमोदिता च रुद्रेण पित्रा दत्ता स्वयं तथा

Pagkaraan, may isa pang babae na dinala ni Śakra (Indra). Si Viṣṇu mismo ang nagkaloob sa kanya sa pag-aasawa; pinagtibay ni Rudra, at ang ama niya rin ay nagbigay sa kanya sa sariling kamay.

Verse 58

कथं सा भविता यज्ञः समाप्तिं वा कथं व्रजेत् । एवं चिन्तयतां तेषां प्रविष्टा कमलालया

“Paano magpapatuloy ang handog na ito, at paano ito matatapos nang ganap?”—habang sila’y nag-iisip nang gayon, pumasok sa bulwagan ang Ginang na nananahan sa lotus.

Verse 59

वृतो ब्रह्मा भार्यया स ऋत्विग्भिर्वेदपारगैः । हूयन्ते चाग्नयस्तत्र ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

Si Brahmā, kasama ang kanyang asawa, ay pinalilibutan ng mga pari ng ritwal na bihasa sa Veda; at doon, ang mga banal na apoy ay maayos na tinawag at inihandog ng mga Brahmin na ganap sa kaalamang Vedic.

Verse 60

पत्नीशाले तथा गोपी रौप्यशृंगा समेखला । क्षौमवस्त्रपरीधाना ध्यायन्ती परमेश्वरम्

Sa patnīśālā, ang paviliong para asawa, naroon ang dalagang gopī—may palamuting pilak at pamigkis, nakasuot ng pinong telang linen—na nagmumuni-muni sa Kataas-taasang Panginoon.

Verse 61

पतिव्रता पतिप्राणा प्राधान्येन निवेशिता । कृपान्विता विशालाक्षी तेजसा भास्करोपमा

Siya’y isang pativratā, itinuturing ang asawa bilang mismong buhay; iniluklok siya sa marangal na puwesto—mahabagin, malalaki ang mga mata, at nagniningning sa tejas na tulad ng araw.

Verse 62

द्योतयंती सदस्तत्र सूर्यस्येव यथा प्रभा । ज्वलमानस्तथा वह्निर्भ्रमंते चर्त्विजस्तथा

Pinaliwanag niya ang bulwagan ng paghahandog doon, gaya ng sariling liwanag ng araw. Nagningas din ang apoy, at ang mga paring tagapagpatupad ay kumilos ayon sa wastong kaayusan.

Verse 63

पशूनामवदानानि गृह्णंति द्विजसत्तमाः । प्राप्ता भागार्थिनो देवा विलंबसमयोऽभवत्

Kinuha ng pinakamahuhusay na Brahmin ang mga bahaging itinakda mula sa mga hayop na inihahandog. Dumating na ang mga diyos na naghahanap ng kanilang bahagi, subalit nagkaroon ng pagkaantala.

Verse 64

कालहीनं न कर्तव्यं कृतं न फलदं भवेत् । वेदेष्वयमधीकारो दृष्टः सर्वो मनीषिभिः

Hindi dapat isagawa ang ritwal nang wala sa takdang panahon; kapag ginawa nang di-napapanahon, hindi ito nagbubunga. Ang tuntuning ito tungkol sa karapatan at tiyempo ng pagsasagawa ay nasasaksihan sa buong Veda, gaya ng kinilala ng lahat ng pantas.

Verse 65

प्रवर्ग्ये क्रियमाणे तु ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । क्षीरद्वये हूयमाने मंत्रेणाध्वर्युणा तथा

Nang isinasagawa ang ritong Pravargya ng mga Brahmin na ganap na bihasa sa Veda, at nang ang dalawang handog na gatas ay ibinubuhos sa apoy na may mantra ng paring Adhvaryu ayon sa itinakda—

Verse 66

उपहूतोपहूतेन आगतेषु द्विजन्मसु । क्रियमाणे तथा भक्ष्ये दृष्ट्वा देवी क्रुधान्विता । उवाच देवी ब्रह्माणं सदोमध्ये तु मौनिनम्

Nang dumating ang mga dalawang-beses-na-ipinanganak ayon sa paanyaya at tugong paanyaya, at nang inihahanda ang pagkain, nakita iyon ng Diyosa at napuno ng poot. Sa gitna ng bulwagan ng kapulungan, nagsalita ang Diyosa kay Brahmā na nakaupo roon sa katahimikan.

Verse 67

किमेवं बुध्यते देव कृतमेतद्विचेष्टितम् । मां परित्यज्य यः कामात्कृतवानसि किल्बिषम्

O Deva, paano mo naisip at nagawa ang ganitong bagay? Sa pag-iwan sa akin dahil sa pagnanasa, ikaw ay nakagawa ng isang makasalanang paglabag.

Verse 68

न तुल्या पादरजसा समा साऽधिशिरः कृता

Siya ay hindi kapantay kahit ng alikabok sa mga paa; gayunpaman siya ay inilagay bilang kapantay—sa katunayan, inilagay sa itaas ng ulo.

Verse 69

यद्वदंति नराः सर्वे संगताः सदसि स्थिताः । आश्चर्यं च प्रभूणां तु कुरुते यं यमिच्छति

Ang sinasabi ng lahat ng taong nagtipon at nakaupo sa kapulungan ay ito: ang mga makapangyarihan ay maaaring lumikha ng anumang kababalaghan na nais nila.

Verse 70

भवता रूपलोभेन कृतं कर्म विगर्हितम्

Dahil sa kasakiman sa kagandahan, ikaw ay gumawa ng isang gawaing karapat-dapat na sisihin.

Verse 71

न पुत्रेषु कृता लज्जा पौत्रेषु च न ते विभो । कामकारकृतं मन्ये ह्येतत्कर्म विगर्हितम्

Hindi ka nakaramdam ng kahihiyan sa harap ng iyong mga anak na lalaki, ni sa iyong mga apo, O Panginoon. Itinuturing ko na ang kahiya-hiyang gawaing ito ay ginawa sa ilalim ng pamimilit ng pagnanasa.

Verse 72

पितामहोऽसि देवानामृषीणां प्रपितामहः । कथं न ते त्रपा जाता आत्मनः पश्यतस्तनुम्

Ikaw ang Lolo ng mga diyos, at ang ninuno-sa-ninuno ng mga rishi. Paano hindi sumibol sa iyo ang hiya, kahit tinitingnan mo ang sarili mong katawan?

Verse 73

लोकमध्ये कृतं हास्यमिह चैव विगर्हितः । यद्येष ते स्थितो भावस्तिष्ठ देव नमोऽस्तु ते

Sa gitna ng daigdig, ikaw ay naging katatawanan, at dito man ay sinisisi. Kung iyan ang matatag na saloobin mo, manatili ka na nga sa ganyan, O Deva—pagpupugay sa iyo.

Verse 74

अहं कथं सखीनां तु दर्शयिष्यामि वै मुखम् । भर्त्रा मे विहिता पत्नी कथमेतदहं वदे

Paano ko maihaharap ang aking mukha sa aking mga kasamang babae? Paano ko masasabi ito—na ako’y itinakdang maging asawa ng aking kabiyak?

Verse 75

ब्रह्मोवाच । ऋत्विग्भिरहमाज्ञप्तो दीक्षा कालोऽतिवर्तते । पत्नीं विना न होमोत्र शीघ्रं पत्नीमिहानय

Wika ni Brahmā: “Inutusan ako ng mga ritvik—lumilipas na ang oras ng dīkṣā. Kung walang asawa, hindi maisasagawa ang homa rito; dalhin agad ang asawa dito.”

Verse 76

शक्रेणैषा समानीता दत्ता चैवाऽथ विष्णुना । गृहीता च मया त्वं हि क्षमस्वैकं मया कृतम् । न चापराध्यं भूयोऽन्यं करिष्ये तव सुव्रते

Siya’y dinala ni Śakra at ibinigay nga ni Viṣṇu; at tinanggap ko siya. O marangal na may mabuting panata, patawarin mo ang nag-iisang gawa kong ito. Hindi na ako muling magkakasala laban sa iyo.

Verse 77

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता तदा क्रुद्धा ब्रह्माणं शप्तुमुद्यता । यदि मेऽस्ति तपस्तप्तं गुरवो यदि तोषिताः

Wika ni Īśvara: Nang masabihan nang gayon, siya’y nag-alab sa galit at naghanda na sumpain si Brahmā: “Kung tunay na naisagawa ko ang tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay), kung ang aking mga guro ay tunay na nalugod…”

Verse 78

सर्वब्राह्मणशालासु स्थानेषु विविधेष्वपि । न तु ते ब्राह्मणाः पूजां करिष्यंति कदाचन

“Sa lahat ng bulwagan ng mga Brahmana at sa iba’t ibang pook, ang mga Brahmana ay hindi kailanman magsasagawa ng pagsamba para sa iyo.”

Verse 79

ऋते वै कार्तिकीमेकां पूजां सांवत्सरीं तव । करिष्यंति द्विजाः सर्वे सत्येनानेन ते शपे । एतद्बुद्ध्वा न कोपोस्तु हतो हन्ति न संशयः

“Maliban sa iisang taunang pagsamba sa buwan ng Kārtika, ang lahat ng dvija (dalawang ulit na isinilang) ay hindi sasamba sa iyo. Sa katotohanang ito, ako’y nanunumpa sa iyo. Pagkaalam nito, huwag magalit—ang tinamaan ay tiyak na gaganti, walang pag-aalinlangan.”

Verse 80

सावित्र्युवाच । भोभोः शक्र त्वयानीता आभीरी ब्रह्मणोऽन्तिकम् । यस्मादीदृक्कृतं कर्म तस्मात्त्वं लप्स्यसे फलम्

Sinabi ni Sāvitrī: “O Śakra (Indra), ikaw ang nagdala sa babaeng pastol na Ābhīrī sa harap ni Brahmā. Yamang ikaw ang nagpasagawa ng gayong gawa, tatanggapin mo ang bunga nito.”

Verse 81

यदा संग्राममध्ये त्वं स्थाता शक्र भविष्यसि । तदा त्वं शत्रुभिर्बद्धो नीतः परमिकां दशाम्

“Kapag ikaw, O Śakra, ay nakatindig sa gitna ng digmaan, sa sandaling iyon ikaw ay tatalian ng mga kaaway at dadalhin sa pinakamasahol na kalagayan.”

Verse 82

अकिंचनो नष्टसुतः शत्रूणां नगरे स्थितः । पराभवं महत्प्राप्य अचिरादेव मोक्ष्यसे

Walang anumang yaman, nawala ang iyong ‘anak,’ at naninirahan ka sa lungsod ng kaaway—pagkaraan ng malaking kahihiyan, sa di magtatagal ay mapapalaya ka.

Verse 83

शक्रं शप्त्वा तदा देवी विष्णुं चाऽथ वचोब्रवीत्

Matapos sumpain si Śakra, ang Diyosa ay nagsalita rin ng mga salita kay Viṣṇu.

Verse 84

गुरुवाक्येन ते जन्म यदा मर्त्ये भवि ष्यति । भार्याविरहजं दुःखं तदा त्वं तत्र भोक्ष्यसे

Sa utos ng iyong guro, kapag ikaw ay isinilang sa daigdig ng mga mortal, doon mo mararanasan ang dalamhating dulot ng pagkawalay sa iyong asawa.

Verse 85

हृतां शत्रुगणैः पत्नीं परे पारे महोदधेः । न च त्वं ज्ञायसे सीतां शोकोपहचेतनः

Kapag ang iyong asawa ay dinukot ng mga pangkat ng kaaway patungo sa malayong pampang ng dakilang karagatan, hindi mo siya makikilala—sapagkat natabunan ng dalamhati ang iyong kamalayan.

Verse 86

भ्रात्रा सह परां काष्ठामापदं दुःखितस्तथा । पशूनां चैव संयोगश्चिरकालं भविष्यति

Kasama ang iyong kapatid, aabot ka sa sukdulan ng kapahamakan, nababalot ng pighati; at sa mahabang panahon ay makakasama mo rin ang mga baka (buhay na pagala-galang pastol).

Verse 87

तथाऽह रुद्रं कुपिता यदा दारुवने स्थितः । तदा ते मुनयः क्रुद्धाः शापं दास्यंति ते हर

Gayon din, kapag si Rudra ay nakatayo sa Dāruvana at (sila) ay nagngitngit, ang mga pantas na muni, sa galit, ay magpapahayag ng sumpa laban sa iyo, O Hara.

Verse 88

भोभोः कापालिक क्षुद्र पत्न्योऽस्माकं जिहीर्षसि । तदेतद्भूषितं लिंग भूमौ रुद्र पतिष्यति

“Hoy, ikaw na hamak na Kāpālika! Nais mong agawin ang aming mga asawa. Kaya ang pinalamuting liṅga na ito, O Rudra, ay babagsak sa lupa.”

Verse 89

विहीनः पौरुषेण त्वं मुनिशापाच्च पीडितः । गंगातीरे स्थिता पत्नी सा त्वामाश्वासयिष्यति

Kapag nawala ang iyong lakas-panlalaki at pinahirapan ng sumpa ng mga muni, ang iyong asawa—na nananahan sa pampang ng Gaṅgā—ang aaliw at magpapalakas-loob sa iyo.

Verse 90

अग्ने त्वं सर्वभक्षोऽसि पूर्वं पुत्रेण मे कृतः । भ्रूणहा धर्म इत्येष कथं दग्धं दहाम्यहम्

O Agni, ikaw ang lumalamon sa lahat; noon, ginawa kang ganyan ng aking anak. Ngunit “ang pumatay sa sanggol sa sinapupunan ay laban sa dharma”—paano ko susunugin ang bagay na nasunog na?

Verse 91

जातवेदस रुद्रस्त्वां रेतसा प्लावयिष्यति । मेध्येषु च कृतज्वाला ज्वालया त्वां ज्वलिष्यति

O Jātavedas, lulunurin ka ni Rudra ng Kanyang binhi; at ang apoy na sinindihan sa mga handog na ritwal ay maglalagablab laban sa iyo sa sarili nitong liyab.

Verse 92

ब्राह्मणानृत्विजः सर्वान्सावित्री ह्यशपत्तदा

Noon, si Sāvitrī ay tunay na nagsumpa sa lahat ng mga Brāhmaṇa na nagsilbing mga punong saserdote ng ritwal.

Verse 93

प्रतिग्रहाग्निहोत्राश्च वृथा दारा वृथाश्रमाः । सदा क्षेत्राणि तीर्थानि लोभादेव गमिष्यथ

“Ang pagtanggap ninyo ng mga handog at ang agnihotra ay magiging walang bunga; walang bunga ang inyong mga tahanan, walang bunga ang inyong mga ashram. At lagi kayong tutungo sa mga banal na kṣetra at mga tīrtha dahil lamang sa kasakiman.”

Verse 94

परान्नेषु सदा तृप्ता अतृप्ताः स्वगृहेषु च । अयाज्ययाजनं कृत्वा कुत्सितस्य प्रतिग्रहम्

Laging busog sa pagkain ng iba, ngunit hindi nasisiyahan sa sariling tahanan—nagsagawa ng mga ritwal bilang saserdote para sa mga hindi karapat-dapat, at tumanggap ng mga handog mula sa mga hamak.

Verse 95

वृथा धनार्जनं कृत्वा व्यवश्चैव तथा वृथा । मृतानां तेन प्रेतत्वं भविष्यति न संशयः

Sa walang saysay na pag-iipon ng yaman, at sa walang saysay ding pamumuhay—dahil dito, sa mga yumao ay lilitaw ang kalagayang preta, ang ligaw na espiritu; walang pag-aalinlangan.

Verse 96

एवं शक्रं तथा विष्णुं रुद्रं वै पावकं तथा । ब्रह्माणं ब्राह्मणांश्चैव सर्वांस्तानशपत्तदा

Kaya nga noon, isinumpa niya si Śakra (Indra), si Viṣṇu, si Rudra, si Pāvaka (Agni), si Brahmā, at ang mga Brāhmaṇa—lahat sila.

Verse 97

शापं दत्त्वा तथा तेषां तदा सावस्थिता स्थिरा

Matapos niyang ipahayag ang sumpa sa kanila, siya’y tumindig na matatag at hindi matinag.

Verse 98

लक्ष्मीः प्राह सखीं तां च इन्द्राणी च वरानना । अन्या देव्यस्तथा प्राहुः साऽह स्थास्यामि नात्र वै । तत्र चाहं गमिष्यामि यत्र श्रोष्ये न तु ध्वनिम्

Nagsalita si Lakṣmī, at nagsalita rin kayong kaibigan ang magandang-mukhang si Indrāṇī; nagsalita rin ang iba pang mga diyosa. Sinabi niya, “Hindi ako mananatili rito. Pupunta ako sa lugar na wala akong maririnig na anumang tunog.”

Verse 99

ततस्ताः प्रमदाः सर्वाः प्रयाताः स्वं निकेतनम् । सावित्री कुपिता तासां पुनः शापाय चोद्यता

Pagkaraan, ang lahat ng mga dalagang makalangit ay umalis patungo sa kani-kanilang tahanan. Si Sāvitrī, nagngingitngit sa kanila, ay muling naudyok na magpahayag ng sumpa.

Verse 100

यस्मान्मां संपरित्यज्य गतास्ता देवयोषितः । तासामपि तथा शापं प्रदास्ये कुपिता भृशम्

“Sapagkat ang mga banal na babae ay umalis at iniwan ako, ako man—sa matinding galit—ay magbibigay rin ng sumpa sa kanila.”

Verse 101

नैकत्र वासो लक्ष्म्यास्तु भविष्यति कदाचन । रुद्रापि चंचला तावन्मूर्खेषु च वसिष्यसि

“Si Lakṣmī ay hindi kailanman maninirahan nang matagal sa iisang lugar. At ikaw, bagaman tinatawag na ‘Rudrā’ (ang mapalad na ginang), ay mananatiling pabagu-bago; at maninirahan ka sa piling ng mga hangal.”

Verse 102

म्लेच्छेषु पर्वतीयेषु कुत्सिते कुष्ठिते तथा । वाचाटे चावलिप्ते च अभिशस्ते दुरात्मनि । एवंविधे नरे तुभ्यं वसतिः शापकारिता

Dahil sa sumpang ito, ang iyong tahanan ay magiging kasama ng mga taong tulad nito: mga Mleccha, mga taga-bundok, mga hamak, mga may ketong, mga madaldal, mga mayabang, mga isinumpa, at mga may masasamang kaluluwa.

Verse 103

शापं दत्त्वा ततस्तस्या इन्द्राणीमशपत्तदा

Matapos ibigay ang sumpang iyon, siya noon, sa oras na iyon, ay isinumpa si Indrāṇī.

Verse 104

त्वष्टुर्वाचा गृहीतेन्द्रे पत्यौ ते दुष्टकारिणि । नहुषाय गते राज्ये दृष्ट्वा त्वां याचयिष्यति

O masamang gumagawa! Kapag ang iyong asawang si Indra ay dinakip ng sumpa ni Tvaṣṭṛ, at kapag ang soberanya ay lumipat kay Nahūṣa, makikita ka niya at hahanapin ka nang may maling pagnanasa.

Verse 105

अहमिन्द्रः कथं चैषा नोपतिष्ठति चालसा । सर्वान्देवान्हनिष्यामि लप्स्ये नाहं शचीं यदि

Ako si Indra—paanong ang insolenteng ito ay hindi naglilingkod sa akin? Kung hindi ko makuha si Śacī, papatayin ko ang lahat ng mga diyos!

Verse 106

नष्टा त्वं च तदा शस्ता वने महति दुःखिता । वसिष्यसि दुराचारे शापेन मम गर्विते

Pagkatapos ikaw ay itatapon at itataboy sa isang malaking kagubatan, na puno ng pighati. O mayabang, masamang-asal—ikaw ay maninirahan doon sa pamamagitan ng aking sumpa.

Verse 107

देवभार्यासु सर्वासु तदा शापमयच्छत

Pagkaraan, binigkas niya ang isang sumpa laban sa lahat ng mga asawa ng mga diyos.

Verse 108

न चापत्यकृता प्रीतिः सर्वास्वेव भविष्यति । दह्यमाना दिवारात्रौ वंध्याशब्देन दुःखिताः

“At sa kanilang lahat ay hindi magkakaroon ng ligayang dulot ng pagkakaroon ng anak. Sa pagliyab ng dalamhati araw at gabi, magdurusa sila sa mapanuyang pangalang ‘baog’.”

Verse 109

गौरीमेवं तथा शप्त्वा सा देवी वरवर्णिनी । उच्चै रुरोद सावित्री भर्तृ यज्ञाद्बहिः स्थिता

Matapos sumpain si Gaurī nang gayon, ang diyosang si Sāvitrī na may marikit na anyo ay tumayo sa labas ng paghahandog-yajña ng kanyang asawa at humagulgol nang malakas.

Verse 110

रोदमाना तु सा दृष्टा विष्णुना च प्रसादिता । मा रोदीस्त्वं विशालाक्षि एह्यागच्छ सदः शुभे

Nang makita siyang umiiyak, inaliw siya ni Viṣṇu: “Huwag kang lumuha, O malalapad ang mga mata; halika—pumasok sa mapalad na bulwagan ng yajña.”

Verse 111

प्रविष्टा च शुभे यागे मेखलां क्षौमवाससी । गृहाण दीक्षां ब्रह्माणि पादौ ते प्रणमे शुभे

Pumasok siya sa mapalad na yajña, may bigkis sa baywang at nakasuot ng kasuotang lino. “O kabiyak ni Brahmā, tanggapin mo ang dīkṣā (pagpapabanal); O mapalad na ginang, yumuyuko ako sa iyong mga paa.”

Verse 112

एवमुक्ताऽब्रवीदेनं नाहं कुर्यां वचस्तव । तत्राहं च गमिष्यामि यत्र श्रोष्ये न च ध्वनिम्

Nang siya’y kausapin nang gayon, sinabi niya sa kanya: “Hindi ko gagawin ang ayon sa iyong salita. Pupunta ako sa isang pook na ni isang tunog man (tungkol dito) ay hindi ko maririnig.”

Verse 113

एतावदुक्त्वा व्यरमदुच्चैः स्थाने क्षितौ स्थिता

Pagkasabi lamang ng gayon, siya’y tumigil at nanatili roon, nakatayo sa lupa sa isang mataas na pook.

Verse 114

विष्णुस्तदग्रतः स्थित्वा बद्ध्वा च करसंपुटम् । तुष्टाव प्रणतो भूत्वा भक्त्या परमया युतः

Pagkaraan, tumindig si Viṣṇu sa harap niya, pinagdugtong ang mga palad sa paggalang, yumukod, at nagpuri sa kanya sa sukdulang debosyon.

Verse 115

विष्णुरुवाच । नमोऽस्तु ते महादेवि भूर्भुवःस्वस्त्रयीमयि । सावित्रि दुर्गतरिणि त्वं वाणी सप्तधा स्मृता

Wika ni Viṣṇu: “Pagpupugay sa iyo, O Mahādevī—ikaw ang diwa ng tatlong Veda at ng Bhūr, Bhuvaḥ, at Svaḥ. O Sāvitrī, tagapagpatawid sa mga nilalang mula sa dalamhati, ikaw ay inaalala bilang Vāc, ang Banal na Pananalita, sa pitong anyo.”

Verse 116

सर्वाणि स्तुतिशास्त्राणि लक्षणानि तथैव च । भविष्या सर्वशास्त्राणां त्वं तु देवि नमोऽस्तु ते

“Lahat ng mga śāstra ng pagpupuri at gayundin ang lahat ng mga tanda at katangian—tunay nga, O Diyosa, ikaw ang magiging pinagmulan at magiging kinabukasan ng bawat śāstra. Pagpupugay sa iyo.”

Verse 117

श्वेता त्वं श्वेतरूपासि शशांकेन समानना । शशिरश्मिप्रकाशेन हरिणोरसि राजसे । दिव्यकुंडलपूर्णाभ्यां श्रवणाभ्यां विभूषिता

O Ikaw na maningning at maputi ang anyo, ang mukha mo’y gaya ng buwan. Sa liwanag ng mga sinag ng buwan, ikaw ay kumikislap sa balat ng usa (bilang upuan/kasuotan). Ang dalawang tainga mo’y pinalamutian ng ganap na banal na hikaw.

Verse 118

त्वं सिद्धिस्त्वं तथा ऋद्धिः कीर्तिः श्रीः संततिर्मतिः । संध्या रात्रि प्रभातस्त्वं कालरात्रिस्त्वमेव च

Ikaw ang Siddhi (kaganapan) at ikaw rin ang Ṛddhi (kasaganaan); ikaw ang katanyagan, ang Śrī (kapalaran), ang lahi, at ang pag-unawa. Ikaw ang dapithapon, ang gabi, at ang bukang-liwayway—at tunay, ikaw rin ang Kālarātri, ang Gabi ng Panahon.

Verse 119

कर्षुकाणां यथा सीता भूतानां धारिणी तथा । एवं स्तुवंतं सावित्री विष्णुं प्रोवाच सुव्रता

Gaya ng “sītā,” ang guhit ng araro para sa mga nag-aararo, gayon din siya ang tagapagtaguyod ng lahat ng nilalang. Kaya, habang pinupuri siya ni Viṣṇu, si Sāvitrī—ang matatag sa banal na panata—ay nagsalita sa Kanya.

Verse 120

सम्यक्स्तुता त्वया पुत्र अजेयस्त्वं भविष्यसि । अवतारे सदा वत्स पितृमातृसु वल्लभः

“Anak Ko, wasto ang pagpupuri mo sa Akin; ikaw ay magiging di-matatalo. At sa iyong mga paglusong (avatāra), mahal kong anak, lagi kang mamahalin ng mga ama at ina.”

Verse 121

अनेन स्तवराजेन स्तोष्यते यस्तु मां सदा । सर्वदोषविनिर्मुक्तः परं स्थानं गमिष्यति

“Sinumang laging pumupuri sa Akin sa pamamagitan ng ‘Hari ng mga Himno’ na ito ay mapapalaya sa lahat ng kapintasan at makararating sa kataas-taasang tahanan.”

Verse 122

गच्छ यज्ञं चिरं तस्य समाप्तिं नय पुत्रक

Humayo ka, anak ko, at dalhin mo sa ganap na pagtatapos ang matagal nang nakabinbing yajña.

Verse 123

कुरुक्षेत्रे प्रयागे च भविष्ये यज्ञकर्मणि । समीपगा स्थिता भर्तुः करिष्ये तव भाषितम्

Sa Kurukṣetra at sa Prayāga, at sa hinaharap sa mga gawaing yajña, mananatili akong malapit sa aking asawa at tutuparin ang iyong sinabi.

Verse 124

एवमुक्तो गतो विष्णुर्ब्रह्मणः सद उत्तमम् । सावित्री तु समायाता प्रभासे वरवर्णिनि

Nang masabihan nang gayon, umalis si Viṣṇu patungo sa pinakadakilang tahanan ni Brahmā. At si Savitrī, O may marikit na kutis, ay dumating sa Prabhāsa.

Verse 125

गतायामथ सावित्र्यां गायत्री वाक्यमब्रवीत्

Pagkaraan, nang makaalis na si Savitrī, nagsalita si Gāyatrī ng mga salitang ito.

Verse 126

शृण्वंतु मुनयो वाक्यं मदीयं भर्तृसन्निधौ । यदहं वच्मि संतुष्टा वरदानाय चोद्यता

Pakinggan nawa ng mga muni ang aking mga salita sa harap ng aking Panginoon. Ang aking sinasabi, sa kagalakang-loob, ay aking ipinahahayag upang magpala at magbigay ng mga biyaya.

Verse 127

ब्रह्माणं पूजयिष्यंति नरा भक्तिसमन्विताः । तेषां वस्त्रं धनं धान्यं दाराः सौख्यं सुताश्च वै

Ang mga taong puspos ng debosyon ay sasamba kay Brahmā. Para sa kanila ay magkakaroon ng kasuotan, yaman, butil ng ani, kabiyak, kaligayahan, at tunay ngang mga anak.

Verse 128

अविच्छिन्नं तथा सौख्यं गृहं वै पुत्रपौत्रिकम् । भुक्त्वाऽसौ सुचिरं कालं ततो मोक्षं गमिष्यति

Magkakaroon din ng ligayang di napuputol at ng tahanang pinagpala ng mga anak at mga apo. Matapos tamasahin ito sa napakahabang panahon, saka siya makakamit ang mokṣa, ang paglaya.

Verse 129

शक्राहं ते वरं वच्मि संग्रामे शत्रुभिः सह । तदा ब्रह्मा मोचयिता गत्वा शत्रुनिकेतनम्

O Śakra (Indra), sasabihin ko sa iyo ang isang biyaya: sa digmaan laban sa iyong mga kaaway, noon si Brahmā ang magiging tagapagligtas mo, tutungo sa kuta ng mga kaaway.

Verse 130

सपुत्रशत्रुनाशात्त्वं लप्स्यसे च परं मुदम् । अकंटकं महद्राज्यं त्रैलोक्ये ते भविष्यति

Sa paglipol sa kaaway kasama ang kanyang mga anak, makakamtan mo ang sukdulang kagalakan. At ang dakilang paghahari na walang tinik o hadlang sa tatlong daigdig ay mapapasaiyo.

Verse 131

मर्त्यलोके यदा विष्णो ह्यवतारं करिष्यसि । भ्रात्रा सह परं दुःखं स्वभार्या हरणं च यत्

At kapag, O Viṣṇu, ikaw ay mag-aanyong-tao sa daigdig ng mga mortal, kasama ang iyong kapatid ay daranas ka ng matinding dalamhati—ang pagdukot sa sarili mong asawa.

Verse 132

हत्वा शत्रुं पुनर्भार्यां लप्स्यसे सुरसन्निधौ । गृहीत्वा तां पुनः प्राज्यं राज्यं कृत्वा गमिष्यसि

Pagkatapos mapuksa ang kaaway, sa harap ng mga diyos, muli mong mababawi ang iyong asawa. Isasama mo siyang muli at itatatag na naman ang isang masaganang kaharian, at pagkaraan ay lilisan ka sa sanlibutan.

Verse 133

एकादश सहस्राणि कृत्वा राज्यं पुनर्दिवम् । ख्यातिस्ते विपुला लोके चानुरागो भविष्यति

Maghahari ka sa loob ng labing-isang libong taon, at pagkatapos ay babalik kang muli sa langit. Ang iyong katanyagan sa daigdig ay magiging malawak, at sisibol ang debosyon at pag-ibig sa iyo.

Verse 134

गायत्री ब्राह्मणांस्तांश्च सर्वानेवाब्रवीदिदम्

Pagkaraan, kinausap ni Gāyatrī ang lahat ng mga brāhmaṇa at sinabi ang mga salitang ito.

Verse 135

युष्माकं प्रीणनं कृत्वाऽ तृप्तिं यास्यंति देवताः । भवंतो भूमिदेवा वै सर्वे पूज्या भविष्यथ

Sa pagpapasaya sa inyo, ang mga diyos mismo ay nakakamit ang kasiyahan. Tunay, kayo ang ‘mga diyos sa lupa’; kayong lahat ay magiging karapat-dapat sambahin at parangalan.

Verse 136

युष्माकं पूजनं कृत्वा दत्त्वा दानान्यनेकशः । प्राणायामेन चैकेन सर्वमेतत्तरिष्यथ

Sa pagsamba sa inyo, sa pagbibigay ng sari-saring kaloob, at kahit sa iisang pagsasanay ng prāṇāyāma, malalampasan ninyo ang lahat ng ito (mga pagkukulang at kahirapan).

Verse 137

प्रभासे तु विशेषेण जप्त्वा मां वेदमातरम् । प्रतिग्रहकृतान्दोषान्न प्राप्स्यध्वं द्विजोत्तमाः

Ngunit sa Prabhāsa, lalo na, sa pagbigkas ng japa sa Akin—ang Ina ng mga Veda—o mga dakilang brāhmaṇa, hindi ninyo tatamuhin ang mga kapintasan na dulot ng pagtanggap ng mga handog.

Verse 138

पुष्करे चान्नदानेन प्रीताः सर्वे च देवताः । एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवतिभोजिता

Sa Puṣkara rin, sa pag-aalay ng pagkain ay nalulugod ang lahat ng mga diyos. Kapag isang brāhmaṇa ang napakain, para bang isang crore ang napakain.

Verse 139

ब्रह्महत्यादिपापानि दुरितानि च यानि च । तरिष्यंति नराः सर्वे दत्ते युष्मत्करे धने

Kapag ang yaman ay ibinigay sa inyong mga kamay, ang lahat ng tao ay makalalampas sa mga kasalanang gaya ng brahmahatyā at sa iba pang masasamang gawa.

Verse 140

महीयध्वे तु जाप्येन प्राणायामैस्त्रिभिः कृतैः । ब्रह्महत्यासमं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

Ngunit kayo’y lubos na pararangalan sa pamamagitan ng japa; kapag naisagawa ang tatlong prāṇāyāma, ang kasalanang kasingbigat ng brahmahatyā ay napapawi sa mismong sandali.

Verse 141

दशभिर्जन्मजनितं शतेन तु पुरा कृतम् । त्रियुगं तु सहस्रेण गायत्री हंति किल्बिषम्

Sa sampung (pagbigkas), winawasak ng Gāyatrī ang mga kasalanang isinilang sa buhay na ito; sa isandaan, ang mga nagawa noon; sa isanlibo, napapawi ang dungis ng tatlong yuga.

Verse 142

एवं ज्ञात्वा सदा पूज्या जाप्ये च मम वै कृते । भविष्यध्वं न सन्देहो नात्र कार्या विचारणा

Pagkaalam nito, igalang at sambahin ninyo Ako palagi at isagawa ang japa ng Aking mantra. Makakamtan ninyo ang ipinangakong bunga—walang pag-aalinlangan; dito’y hindi na kailangan ang pagninilay-nilay pa.

Verse 143

ओंकारेण त्रिमात्रेण सार्धेन च विशेषतः । पूज्याः सर्वे न सन्देहो जप्त्वा मां शिरसा सह

Lalo na sa pamamagitan ng Oṃkāra (praṇava) na may tatlong mātrā, kasama ang anyong idinaragdag; matapos bigkasin Ako sa japa at ilapat sa ulo (sa ritwal), ang lahat ay nagiging karapat-dapat parangalan—walang duda.

Verse 144

अष्टाक्षरस्थिता चाहं जगद्व्याप्तं मया त्विदम् । माताऽहं सर्ववेदानां वेदैः सर्वैरलङ्कता

“Nanahan Ako sa banal na anyong may walong pantig, at ang buong daigdig na ito’y nilulukuban Ko. Ako ang Ina ng lahat ng Veda, pinalalamutian at pinatutunayan ng lahat ng pahayag na Vedic.”

Verse 145

जत्वा मां परमां सिर्द्धि पश्यन्ति द्विजसत्तमाः । प्राधान्यं मम जाप्येन सर्वेषां वो भविष्यति

“Sa pagsamba o pagbigkas sa japa sa Akin, ang pinakamainam sa mga ‘dalawang-ulit na isinilang’ ay nakakakita ng sukdulang kaganapan. Sa japa ng Aking mantra, darating sa inyong lahat ang pag-angat at pagkakabukod-tangi.”

Verse 146

गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः । नायंत्रितश्चतुर्वेदः सर्वाशी सर्वविक्रयी

“Kahit ang isang brāhmaṇa na tanging diwa ng Gāyatrī lamang ang nalalaman ay higit na marangal kung siya’y may mahigpit na disiplina. Ngunit ang walang disiplina—kahit alam ang apat na Veda—nagiging lumalamon ng lahat at nagbebenta ng lahat (ginagawang kalakal ang dharma).”

Verse 147

यस्माद्भवतां सावित्र्या शापो दत्तो सदे त्विह । अत्र दत्तं हुतं चापि सर्वमक्षयकारकम् । दत्तो वरो मया तेन युष्माकं द्विजसत्तमाः

Sapagkat dito ay ipinataw ni Sāvitrī ang sumpa sa inyo, kaya anumang kawanggawang ibinibigay dito at anumang handog na inihuhulog sa apoy dito ay nagbubunga nang di-mauubos. Dahil dito, ipinagkaloob ko ang biyayang ito sa inyo, O pinakamainam sa mga dalawang-besing isinilang.

Verse 148

अग्निहोत्रपरा विप्रास्त्रिकालं होमदायिनः । स्वर्गं ते तु गमिष्यंति एकविंशतिभिः कुलैः

Ang mga brāhmaṇa na nakatuon sa Agnihotra, na nag-aalay ng homa sa tatlong takdang oras araw-araw, ay tunay na tutungo sa langit—kasama ang dalawampu’t isang salinlahi ng kanilang angkan.

Verse 149

एवं शक्रे च विष्णौ च रुद्रे वै पावके तथा । ब्रह्मणो ब्रह्मणानां च गायत्री सा वरं ददौ । तस्मिन्काले वरं दत्त्वा ब्रह्मणः पार्श्वगाऽभवत्

Kaya si Gāyatrī ay nagkaloob ng biyaya kay Śakra (Indra), kay Viṣṇu, kay Rudra, at gayundin kay Pāvaka (Agni)—at kay Brahmā at sa mga brāhmaṇa. Nang maipagkaloob ang biyaya sa panahong iyon, siya’y naging yaong nananahan sa tabi ni Brahmā.

Verse 150

हरिणा तु समाख्यातं लक्ष्म्याः शापस्य कारणम् । युवतीनां च सर्वासां शापस्तासां पृथक्पृथक्

Pagkaraan, ipinaliwanag ni Hari ang sanhi ng sumpa ni Lakṣmī, at isinalaysay rin ang sari-saring magkakahiwalay na sumpang dumapo sa lahat ng kabataang babae, bawat isa ayon sa sariling paraan.

Verse 151

लक्ष्म्यास्तदा वरं प्रादाद्गायत्री ब्रह्मणः प्रिया

Pagkatapos, si Gāyatrī, ang minamahal ni Brahmā, ay nagkaloob ng isang biyaya kay Lakṣmī.

Verse 152

अकुत्सिताः सदा पुत्रि तव वासेन शोभने । भविष्यति न संदेहः सर्वेभ्यः प्रीतिदायकाः

“O anak, hindi sila kailanman hahamakin; sa iyong paninirahan sa piling nila, O marikit, walang alinlangan, sila’y magiging kaaya-aya at minamahal ng lahat.”

Verse 153

ये त्वया वीक्षिताः सर्वे सर्वे वै पुण्यभाजनाः । तेषां जातिः कुलं शीलं धर्मश्चैव वरानने

“Lahat ng iyong tinanaw—bawat isa—ay tunay na sisidlan ng kabutihan. O may magandang mukha, ang kanilang kapanganakan, angkan, asal, at maging ang kanilang dharma ay magiging mapalad at mapangangalagaan.”

Verse 154

परित्यक्तास्त्वया ये तु ते नरा दुःखभागिनः । सभायां ते न शोभन्ते मन्यन्ते न च पार्थिवैः

Ang mga lalaking iyong tinalikuran ay nagiging tagapagmana ng dalamhati. Sa mga kapulungan ng hari, hindi sila nagliliwanag, at hindi sila iginagalang ng mga hari.

Verse 155

आशिषश्चैव तेषां तु कुर्वते वै द्विजोत्तमाः । सौजन्यं तेषु कुर्वन्ति नप्ता भ्राता पिता गुरुः

At para sa kanila, ang pinakamahuhusay sa mga dwija (mga Brahmana) ay nagkakaloob ng mga pagpapala. Sa kanila’y nagpapakita ng kagandahang-loob ang apo, ang kapatid, ang ama, at ang guro.

Verse 156

बांधवोऽसि न संदेहो न जीवेऽहं त्वया विना । त्वयि दृष्टे प्रसन्ना मे दृष्टिर्भवति शोभना । मनः प्रसीदतेऽत्यर्थं सत्यंसत्यं वदामि ते

Ikaw ay aking kamag-anak—walang alinlangan. Hindi ako mabubuhay nang wala ka. Kapag ikaw ay aking namamasdan, luminaw at nagningning ang aking paningin; ang aking puso’y lubhang napapawi. Tunay, tunay, ito ang sinasabi ko sa iyo.

Verse 157

एवंविधानि वाक्यानि त्वया दृष्ट्या निरीक्षिते । सज्जनास्ते वदिष्यन्ति जनानां प्रीतिदायकाः

Kapag ikaw ay minasdan sa gayong mapagpala at mahabaging tingin, ang mga mabubuting tao ay magsasambit ng mga salitang yaon—mga salitang nagdudulot ng kagalakan sa lahat.

Verse 158

इन्द्राणि नहुषः प्राप्य स्वर्गं त्वां याचयिष्यति । अदृष्ट्वा तु हतः पापो अगस्त्यवचनाद्द्रुतम्

O Indrāṇī, si Nahuṣa, pagkamit ng langit, ay magsusumamo sa iyo. Ngunit kung hindi ka niya mamamasdan nang may paggalang, ang makasalanang yaon ay agad na mapapabagsak sa bisa ng salita ni Agastya.

Verse 159

सर्पत्वं समनुप्राप्य प्रार्थयिष्यति तं मुनिम् । दर्पेणाहं विनष्टोऽस्मि शरणं मे मुने भव

Pagdating niya sa kalagayang maging ahas, magsusumamo siya sa muning iyon: “Sa kapalaluan ako’y napahamak; O muni, maging kanlungan ko.”

Verse 160

वाक्येन तेन तस्यासौ नृपस्य भगवानृषिः । कृत्वा मनसि कारुण्यमिदं वचनमब्रवीत्

Nang marinig ang mga salita ng hari, ang kagalang-galang na rishi—dinala ang habag sa kanyang puso—at nagsalita ng ganitong tugon.

Verse 161

उत्पत्स्यति कुले राजा त्वदीये कुरुनंदन । सार्पं कलेवरं दृष्ट्वा प्रश्नैस्त्वामुद्धरिष्यति

O kagalakan ng mga Kuru, may isang haring lilitaw sa sarili mong angkan. Pagkakita sa iyong katawang-ahas, sa pamamagitan ng mga tanong ay iaahon ka niya mula sa gayong kalagayan.

Verse 162

सोऽप्यजगरतां त्यक्त्वा पुनः स्वर्गं गमिष्यति । अश्वमेधे कृते भर्त्रा सह यासि पुनर्दिवि । प्राप्स्यसे वर दानेन ममानेन सुलोचने

Siya man, pagtalikod sa kalagayang gaya ng dambuhalang ahas, ay muling tutungo sa langit. Kapag isinagawa ng iyong asawa ang banal na Aśvamedha, sasama kang muli sa kanya sa daigdig na makalangit. Sa biyayang iginawad ko, O may magagandang mata, matatamo mo iyon.

Verse 163

देवपत्न्यस्तदा सर्वास्तुष्टया परिभाषिताः । अपत्यैरपि हीनाः स्युर्नैव दुःखं भविष्यति

Noon, ang lahat ng mga asawa ng mga diyos, na kinausap nang may kagalakan, ay magiging walang dalamhati—kahit pa sila’y salat sa mga anak.

Verse 164

इति दत्त्वा वरान्देवी गायत्री लोकसंमता । जगामादर्शनं देवी सर्वेषां पश्यतां तदा

Pagkagawad ng mga biyaya, ang Diyosa Gāyatrī—na iginagalang ng lahat ng daigdig—ay naglaho sa paningin sa mismong sandaling iyon, habang ang lahat ay nakatanaw.

Verse 165

सावित्री तु तदा देवी प्रभासं क्षेत्रमागता । कृतस्मरस्य शृङ्गे तु श्रीसोमेश्वरपूर्वतः

Pagkaraan, dumating ang Diyosa Sāvitrī sa banal na pook ng Prabhāsa—sa tuktok na tinatawag na Kṛtasmarā, sa silangan ng kagalang-galang na Someśvara.

Verse 166

मन्वन्तरे चाक्षुषे च द्वितीये द्वापरे शुभे । तत्र यज्ञः समारब्धो ब्रह्मणा लोककारिणा

Sa mapalad na panahon ng Dvāpara sa ikalawang Manvantara (Cākṣuṣa), si Brahmā—ang tagapagkaloob ng kabutihan sa mga daigdig—ay nagsimula roon ng isang yajña (sa Prabhāsa).

Verse 167

यज्ञे याता महात्मानो देवाः सप्तर्षयो वराः । स्वायंभुवे तु ये शस्ताः शप्तास्ते चाभवन्पुरा

Sa paghahandog na yaon, dumating ang mga diyos na dakila ang loob at ang mararangal na Pitong Rishi. Yaong mga bantog noong kapanahunang Svāyambhuva ay minsan ding nasumpa noong unang panahon.

Verse 168

तस्मात्कालात्समारभ्य प्रभासं क्षेत्रमाश्रिताः

Mula noon, sila’y sumilong at nanahan sa banal na pook ng Prabhāsa.

Verse 169

सावित्री लोकजननी लोकानुग्रहकारिणी । यस्तां पूजयते भक्त्या पक्षमेकं निरंतरम् । ब्रह्मपूजाविधानेन तस्य पुत्रो ध्रुवो भवेत्

Si Sāvitrī ang Ina ng mga daigdig at tagapagkaloob ng biyaya sa lahat ng nilalang. Sinumang sumamba sa Kanya nang may debosyon sa loob ng isang pakṣa na walang patid, ayon sa ritwal ng pagsamba kay Brahmā, ay tiyak na magkakamit ng anak na lalaking matatag at di-matitinag.

Verse 170

पाण्डुकूपे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा लिंगानि पञ्च वै । पाण्डवैः स्थापितानीह दृष्ट्वा यज्ञफलं लभेत्

Ang sinumang maligo sa Pāṇḍu-kūpa at masilayan ang limang liṅga na itinindig dito ng mga Pāṇḍava, ay magkakamit ng gantimpalang kasinghalaga ng isang yajña.

Verse 171

ज्येष्ठस्य पूर्णिमायां तु सावित्रीस्थलसंनिधौ । पठेद्यो ब्रह्मसूक्तानि मुच्यते सर्वपातकैः

Sa araw ng kabilugan ng buwan ng Jyeṣṭha, malapit sa banal na pook ni Sāvitrī, ang sinumang bumigkas ng mga Brahma-sūkta ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 172

एतत्ते सर्वविख्यातमाख्यातं कल्मषापहम् । यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या स गच्छेत्परमं पदम्

Ito, na bantog sa lahat ng dako, ay isinalaysay sa iyo bilang tagapagpawi ng karumihan. Sinumang makinig dito nang may debosyon ay makaaabot sa kataas-taasang kalagayan.