Adhyaya 12

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठा गोप्रचारमतः परम् । यत्र स्नात्वा नरो भक्त्या लभेद्गोदानजं फलम्

Wika ni Prahlāda: Pagkaraan nito, O pinakamahuhusay na Brāhmaṇa, magtungo pa sa banal na pook na tinatawag na Gopracāra. Ang sinumang maligo roon nang may debosyon ay magkakamit ng gantimpalang tulad ng sa pag-aalay ng mga baka.

Verse 2

यत्र स्नातो जगन्नाथो नभस्ये दैवतैर्वृतः । कटदानं च तत्प्रोक्तं द्वादश्यां द्विजसत्तमाः

Doon naligo si Jagannātha sa buwan ng Nabhas, na napalilibutan ng mga diyos. At doon, O pinakamahuhusay na Brāhmaṇa, itinatakda sa araw ng Dvādaśī ang pag-aalay ng telang pangbaywang (kaṭa-dāna).

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कथं तु तत्र दैत्येन्द्राऽभवद्वै गोप्रचारकम् । तीर्थं कथय तत्त्वेन यत्र स्नातो जनार्द्दनः

Wika ng mga rishi: “Ngunit paano nga ba, O panginoon ng mga Daitya, nakilala ang pook na iyon bilang Gopracāraka? Ihayag mo sa amin nang tapat ang tunay na kalikasan ng tīrtha kung saan naligo si Janārdana.”

Verse 4

प्रह्लाद उवाच । हते कंसे भोजराजे कृष्णेनामिततेजसा । उग्रसेने चाभिषिक्ते मधुपुर्य्यां महात्मना

Sinabi ni Prahlāda: “Matapos mapatay ni Kṛṣṇa na may di-masukat na ningning si Kaṃsa, ang haring Bhoja, at matapos italaga ng dakilang-loob si Ugrasena bilang hari sa Mathurā (Madhupurī),”

Verse 5

उद्धवं प्रेषयामास गोकुले गोकुलप्रियः । सुहृदां प्रियकामार्थं गोपगोपीजनस्य च

Ang minamahal ng Gokula ay nagsugo kay Uddhava patungong Gokula, upang tuparin ang pananabik ng kanyang mga mahal na kaibigan—ang mga gopa at mga gopī.

Verse 6

नमस्कृत्य च गोविदं प्रययौ नंदगोकुलम् । स तत्सदृशवेषेण वस्त्रालंकारभूषणैः

Pagkatapos yumukod kay Govinda, tumungo siya sa Gokula ni Nanda, nakasuot ng kasuotan at palamuti na angkop sa anyo ng mga tao roon.

Verse 7

तं दृष्ट्वा दिवसस्यांते गोविंदानुचरं प्रियम् । उद्धवं पूजयामास वस्त्रालंकारभूषणैः

Nang makita siya sa pagtatapos ng araw—si Uddhava, ang minamahal na tagasunod ni Govinda—pinarangalan nila siya ng mga kasuotan at palamuti.

Verse 8

तं भुक्तवंतं विश्रांतं यशोदा पुत्रवत्सला । आनंदबाष्पपूर्णाक्षी पप्रच्छानामयं हरेः

Nang makakain at makapagpahinga Siya, si Yaśodā—puspos ng pag-ibig ng ina—na may mga matang puno ng luha ng kagalakan, ay nagtanong tungkol sa kapakanan ni Hari.

Verse 9

कच्चिद्धि स्तः सुखं पुत्रौ रामकृष्णौ यदूत्तमौ । कच्चित्स्मरति गोविंदो वयस्यान्गोपबालकान्

“Mabuti at masaya ba talaga ang dalawang anak, sina Rāma at Kṛṣṇa—ang pinakadakila sa angkan ng Yadu? Naaalala pa ba ni Govinda ang kanyang mga kasamang batang pastol ng baka, ang mga kaibigang kalaro noong kabataan?”

Verse 10

कच्चिदेष्यति गोविंदो गोकुलं मधुरेश्वरः । तारयिष्यति पुत्रोऽसौ गोकुलं वृजिनार्णवात्

“Babalik pa kaya si Govinda—Panginoon ng Mathurā—sa Gokula? Ililigtas kaya ng aming Anak ang Gokula mula sa dagat ng dalamhati at kapighatian?”

Verse 11

इत्युक्त्वा बाष्पपूर्णाक्षौ यशोदा नंद एव च । दीर्घं रुरुदतुर्दीनौ पुत्रस्नेहवशंगतौ

Pagkasabi nito, sina Yaśodā at Nanda—na may mga matang puno ng luha—ay tumangis nang matagal, lugmok at walang magawa sa ilalim ng paghahari ng pag-ibig sa anak.

Verse 12

उद्धवस्तौ ततो दृष्ट्वा प्राणसंशयमागतौ । मधुरैः कृष्णसंदेशैः स्नेहयुक्तैरजीवयत्

Pagkaraan, si Uddhava, nang makita silang dalawa na tila nasa bingit ng buhay, ay muling nagpasigla sa kanila sa pamamagitan ng matatamis na mensahe mula kay Kṛṣṇa, na binigkas nang may malambing na pag-ibig.

Verse 13

नमस्करोति भवतीं भवंतं च सहाग्रजः । अनामयं पृष्टवांश्च तौ च क्षेमेण तिष्ठतः

Siya, kasama ang nakatatandang kapatid, ay nag-aalay ng pagyukod at pagpupugay sa inyong dalawa; at nagtanong tungkol sa kalusugan, kung kayo ba’y nananatiling ligtas at nasa kagalingan.

Verse 14

क्षिप्रमेष्यति दाशार्हो रामेण सहितो विभुः । अत्रागत्य जगन्नाथो विधास्यति च वो हितम्

Ang makapangyarihang Dāśārha ay darating agad, kasama si Rāma. Pagdating dito, si Jagannātha, Panginoon ng sanlibutan, ay tiyak na gagawa ng kabutihang para sa inyong kapakanan.

Verse 15

इत्येवं कृष्णसंदेशैः समाश्वास्योद्धवस्तदा । सुखं सुष्वाप शयने नन्दाद्यैरभिनंदितः

Kaya nito, matapos mapanatag sa mga mensahe ni Kṛṣṇa, si Uddhava ay natulog nang payapa sa kanyang higaan, pinarangalan at malugod na tinanggap nina Nanda at ng iba pa.

Verse 16

गोप्यस्तदा रथं दृष्ट्वा द्वारे नंदस्य विस्मिताः । कोऽयं कोऽयमिति प्राहुः कृष्णागमनशंकया

Noon, nang makita ng mga gopī ang karwahe sa pintuan ni Nanda, sila’y namangha. “Sino ito—sino ito?” ang tanong nila, sa hinalang si Kṛṣṇa ay dumating na.

Verse 17

गोपालराजस्य गृहे रथेनादित्यवर्चसा । समागतो महाबाहुः कृष्णवेषानुगस्तथा

Sa bahay ng haring pastol (Nanda) ay dumating, sakay ng karwaheng kislap na parang araw, ang isang makapangyarihang may malalakas na bisig, na nakadamit na kahawig ng kay Kṛṣṇa.

Verse 18

परस्परं समागम्य सर्वास्ता व्रजयोषितः । विविक्ते कृष्णदूतं तं पप्रच्छुः शोककर्षिताः

Nagtipon ang lahat ng kababaihan ng Vraja; dahil sa dalamhati, tinanong nila sa isang lihim na pook ang sugo ni Kṛṣṇa.

Verse 19

श्रीगोप्य ऊचुः । कस्मात्त्वमिह संप्राप्तः किं ते कार्य्यमिहाद्य वै । दस्युरूपप्रतिच्छन्नो ह्यस्मान्संहर्तुमिच्छसि

Wika ng mga iginagalang na gopī: “Bakit ka naparito? Ano ang pakay mo rito ngayon? Nakabalatkayo bilang tulisan—nais mo ba kaming lipulin?”

Verse 20

पूर्वमेव हतं तेन कृष्णेन हृदयादिकम् । पाययित्वाऽधरविषं योषिद्व्रातं पलायितः

Sa Kanya—kay Kṛṣṇa—matagal nang napatay ang aming puso at lahat ng nasa loob. Pinainom Niya ang karamihan ng kababaihan ng lason mula sa Kanyang mga labi, at saka tumakas palayo.

Verse 21

इत्येवमुक्त्वा ता गोप्यो मुमुहुः शोकविह्वलाः । ईक्षंत्यः कृष्णदासं तं निपेतुर्धरणीतले

Pagkasabi nito, ang mga gopī na lugmok sa dalamhati ay nawalan ng malay. Habang nakatitig pa rin sa lingkod ni Kṛṣṇa, bumagsak sila sa lupa.

Verse 22

उद्धवस्तं जनं दृष्ट्वा कृष्णस्नेहहृताशयम् । आश्वासयामास तदा वाक्यैः श्रोत्रसुखावहैः

Nang makita ni Uddhava ang mga taong ang puso’y nabihag ng pag-ibig kay Kṛṣṇa, inaliw niya sila noon sa mga salitang kaaya-ayang pakinggan.

Verse 23

उद्धव उवाच । भगवानपि दाशार्हः कन्दर्पशरपीडितः । न भुंक्ते न स्वपिति च चिन्तयन्वस्त्वहर्निशम्

Sinabi ni Uddhava: Maging ang Mapalad na Panginoon, ang Dāśārha, na pinahihirapan ng mga palaso ni Kāma, ay hindi kumakain ni natutulog, sapagkat iniisip ang bagay na iyon araw at gabi.

Verse 24

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ललिता क्रोधमूर्छिता । उद्धवं ताम्रनयना प्रोवाच रुदती तदा

Nang marinig ang kanyang mga salita, si Lalitā—nanghihina sa tindi ng galit—ay nagsalita kay Uddhava, namumula ang mga mata at umiiyak noon.

Verse 25

ललितोवाच । असत्यो भिन्नमर्य्यादः क्रूरः क्रूरजनप्रियः । त्वं मा कृथा नः पुरतः कथां तस्याऽकृतात्मनः

Sinabi ni Lalitā: Siya’y sinungaling, lumabag sa lahat ng dangal at kaayusan—malupit at kinagigiliwan ang malulupit. Huwag mong isalaysay sa harap namin ang kuwento ng taong walang pagpipigil na iyon.

Verse 26

धिग्धिक्पापसमाचारो धिग्धिग्वै निष्ठुराशयः । हित्वा यः स्त्रीजनं मूढो गतो द्वारवतीं हरिः

Kasuklam-suklam siya—may gawang makasalanan; kasuklam-suklam nga ang pusong malupit na iyon! Iniwan niya ang samahan ng mga babae, at ang naliligaw na si Hari ay nagtungo sa Dvāravatī.

Verse 27

श्यामलोवाच । किं तस्य मन्दभाग्यस्य अल्पपुण्यस्य दुर्मतेः । मा कुरुध्वं कथाः साध्व्यः कथां कथयताऽपराम्

Sinabi ni Śyāmala: Ano ang pakinabang sa pagbanggit sa taong malas, kapos sa kabutihan, at masamang pag-iisip? O mga babaeng banal, huwag ninyong isalaysay ang kanyang kuwento—magkuwento na lamang ng ibang paksa.

Verse 28

धन्योवाच । केनायं हि समानीतो दूतो दुष्टजनस्य च । यातु तेन पथा पापः पुनर्नायाति येन च

Sinabi ni Dhanyā: Sino ang nagdala rito ng sugo ng masamang taong iyon? Pabalikin ang makasalanan sa landas na kanyang dinaanan, upang hindi na siya muling magbalik.

Verse 29

विशाखोवाच । न शीलं न कुलं यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यो ज्ञायते जन्म कर्म च । हीनस्य पुरुषार्थेन तेन संगो निरर्थकः

Sinabi ni Viśākhā: Ang sinumang walang mabuting asal at walang marangal na angkan, at hindi natatakot sa kasalanang nagawa—sa kanyang “pagpatay” sa mga babae (pagwasak sa kanilang buhay sa paghihiwalay), o mga banal na babae, nahahayag ang kanyang pinagmulan at mga gawa. Sa gayong hamak na taong sariling pakinabang lamang ang hangad, walang saysay ang pakikisama.

Verse 30

राधोवाच । भूतानां घातने यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यः शंका कापि न विद्यते

Sinabi ni Rādhā: Ang sinumang pumatay ng mga nilalang na may buhay at hindi natatakot sa kasalanan—tungkol sa gayong tao, o mga banal na babae, walang anumang pag-aalinlangan na kaya rin niyang pumatay ng mga babae.

Verse 31

शैब्योवाच । सत्यं ब्रूहि महाभाग किं करोति यदूत्तमः । संगतो नागरस्त्रीभिरस्माकं किं कथां स्मरेत्

Sinabi ni Śaibyā: Sabihin mo ang katotohanan, o marangal—ano ang ginagawa ng pinakamainam sa angkan ng Yadu? Kapag napaliligiran siya ng mga babae sa lungsod, bakit pa niya maaalala ang anumang usapan tungkol sa amin?

Verse 32

पद्मोवाच । कदोद्धव महाभाग नागरीजनवल्लभः । समेष्यतीह दाशार्हः पद्मपत्रायतेक्षणः

Sinabi ni Padmā: O Uddhava, marangal na ginoo—kailan darating dito ang Dāśārha, minamahal ng mga taga-lungsod, na may mga matang tulad ng talulot ng lotus?

Verse 33

भद्रोवाच । हा कृष्ण हा गोपवर हा गोपीजनवल्लभ । समुद्धर महाबाहो गोपीः संसारसागरात्

Wika ni Bhadrā: “O Kṛṣṇa! O pinakamainam sa mga pastol ng baka! O minamahal ng mga gopī! O makapangyarihang bisig—iangat mo ang mga gopī mula sa dagat ng saṃsāra.”

Verse 34

प्रह्लाद उवाच । इति ता विविधैर्वाक्यैर्विलपंत्यो व्रजस्त्रियः । रुरुदुः सुस्वरं देव्यः स्मरंत्यः कृष्ण चेष्टितम्

Sabi ni Prahlāda: “Gayon, sa iba’t ibang pananalita ng pagdaing, ang mga babae ng Vraja—yaong mga mariringal na ginang—ay humagulgol nang malakas sa matatamis na tinig, habang inaalala ang mga gawa ni Kṛṣṇa.”

Verse 35

तासां तद्रुदितं श्रुत्वा भक्तिस्नेहसमन्वितः । विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्विति चाब्रवीत्

Nang marinig ang kanilang pag-iyak, siya—puspos ng debosyon at pag-ibig—ay napuno ng dakilang pagkamangha at nagsabi: “Napakabuti! Napakabuti!”

Verse 36

उद्धव उवाच । यं न ब्रह्मा न च हरो न देवा न महर्षयः । स्वभावमनुगच्छंति सर्वा धन्या व्रजस्त्रियः

Sabi ni Uddhava: “Yaong hindi ganap na masusundan sa tunay Niyang kalikasan nina Brahmā, ni Hara (Śiva), ni ng mga deva, ni ng mga dakilang rishi—ngunit pinagpala ang lahat ng babae ng Vraja, sapagkat likás silang sumasabay sa Kanya.”

Verse 37

सर्वासां सफलं जन्म जीवितं यौवनं धनम् । यासां भवेद्भगवति भक्तिरव्यभिचारिणी

Para sa lahat ng yaong sa kanila’y sumisibol ang di-nalilihis na debosyon kay Bhagavān, ang kanilang kapanganakan, buhay, kabataan, at yaman ay nagiging tunay na mabunga.

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । तासां तद्भाषितं श्रुत्वा तथा विलपितं बहु । बाढमित्येव ता ऊच उद्धवः स्नेहविह्वलाः

Wika ni Prahlāda: “Nang marinig ang kanilang mga salita at ang marami nilang panaghoy, si Uddhava—nalulunod sa pag-ibig at malasakit—ay nagsabi lamang sa kanila, ‘Gayon nga, tunay.’”

Verse 40

उद्धवेन समं सर्वास्ततस्ता व्रजयोषितः । अनुजग्मुर्मुदा युक्ताः कृष्णदर्शनलालसाः

Pagkaraan, ang lahat ng kababaihan ng Vraja ay sumama kay Uddhava, puspos ng galak at sabik na masilayan si Kṛṣṇa.

Verse 41

गायन्त्यः प्रियगीतानि तद्बालचरितानि च । जग्मुः सहैव शनकैरुद्धवेन व्रजांगनाः

Umaawit sila ng mga awit na minamahal at ng mga salaysay ng Kanyang kabataan; at ang mga dalaga ng Vraja ay dahan-dahang sumabay kay Uddhava.

Verse 42

यदुपुर्य्यां ततो दृष्ट्वा उद्यानविपिनावलीः । अद्य देवं प्रपश्यामः कृष्णाख्यं नंदनंदनम्

Nang makita nila sa lungsod ng mga Yadu ang hanay ng mga hardin at kakahuyan, sinabi nila: “Ngayong araw masisilayan natin ang Panginoon—si Kṛṣṇa, ang anak ni Nanda.”

Verse 43

द्वारवत्यां तु गमनाद्ध्यानाल्लक्ष्मीपतेस्तदा । अशेषकल्मषान्मुक्ता विध्वस्ताखिलबन्धनाः

Ngunit sa pagpunta sa Dvāravatī at sa pagninilay sa Panginoon ni Lakṣmī, sila’y napalaya sa lahat ng kasalanan, at ang lahat ng gapos ay lubusang naglaho.

Verse 44

संप्राप्तास्तास्ततः सर्वास्तीरे मयसरस्य च । प्रणिपत्योद्धवः प्राह गोपिकाः कृष्णदेवताः

Pagkaraan, dumating silang lahat sa pampang ng lawa ng Mayasaras. Yumukod si Uddhava at nagsalita sa mga gopī na si Kṛṣṇa ang kanilang sinasambang Diyos.

Verse 45

स्थीयतां मातरश्चात्रात्रैवेष्यति महाभुजः । कृष्णः कमलपत्राक्षो विधास्यति च वो हितम्

“Manatili kayo rito, mga ina; dito mismo darating si Kṛṣṇa na makapangyarihan ang bisig, ang may matang tulad ng talulot ng lotus. Tiyak na gagawin niya ang ikabubuti ninyo.”

Verse 46

गोप्य ऊचुः । कस्योद्धव इदं चात्र सरः सारसशोभितम् । संपूर्णं पंकजैश्चित्रैः कल्हारकुमुदोत्पलैः

Sinabi ng mga gopī: “O Uddhava, kaninong lawa ito rito—na pinalalamutian ng mga sisne at punô ng mga kahanga-hangang lotus, asul na lotus, puting lotus, at mga liryo sa tubig?”

Verse 47

उद्धव उवाच । मयो नाम महादैत्यो मायावी लोकविश्रुतः । कृतं तेन सरः शुभ्रं तस्य नाम्ना च विश्रुतम्

Sumagot si Uddhava: “May isang dakilang Dānava na ang pangalan ay Maya, bantog sa daigdig bilang bihasa sa mahika. Siya ang lumikha ng marilag na lawang ito, at sa kanyang pangalan ito nakilala.”

Verse 48

श्रीगोप्य ऊचुः । शीघ्रमानय गोविंदं साधु दर्शय चाच्युतम् । नयनानंदजननं तापत्रयविनाशनम्

Sinabi ng mga iginagalang na gopī: “Dalhin agad si Govinda; maawaing ipakita sa amin si Acyuta—ang nagbibigay-lugod sa paningin at pumupuksa sa tatlong uri ng pagdurusa.”

Verse 49

तच्छ्रुत्वा वचनं तासां गोपिकानां तदोद्धवः । दूतैः समानयामास श्रीकृष्णं शीघ्रयायिभिः

Nang marinig ang mga salita ng mga gopī, ipinatawag ni Uddhava si Śrī Kṛṣṇa sa pamamagitan ng mga sugo na mabilis maglakbay.

Verse 50

आयांतं शीघ्रयानेन दृष्ट्वा देवकिनंदनम् । भ्राजमानं सुवपुषा वनमालाविभूषितम्

Nang makita nila ang anak ni Devakī na papalapit sakay ng mabilis na sasakyan—nagniningning sa marikit na anyo at may palamuting kuwintas ng mga bulaklak sa gubat—namalas nila Siya sa kaluwalhatian.

Verse 51

ज्वलत्किरीटमुकुटं स्फुरन्मकरकुण्डलम् । श्रीवत्सांकं महाबाहुं पीतकौशेयवाससम्

Namataan nila ang Panginoon: nagliliyab sa ningning ang Kanyang korona, kumikislap ang mga hikaw na anyong makara; may tanda ng Śrīvatsa sa dibdib, malalapad ang bisig, at nakasuot ng dilaw na sutla.

Verse 52

आतपत्रैर्वृतं मूर्ध्नि संवृतं वृष्णिपुंगवैः । संस्तुतं बंदिमुख्यैश्च गीतवादित्रनिस्वनैः

Sa ibabaw ng Kanyang ulo ay nakataas ang mga payong panghari; napaliligiran Siya ng mga pangunahing Vṛṣṇi, at pinupuri ng mga pangunahing makata sa gitna ng alingawngaw ng awit at tugtugin.

Verse 53

पौरजानपदैर्लोकैर्वैष्णवैः सर्वतो वृतम् । पश्यन्तं हंसमिथुनैः सरः सारसशोभितम्

Napapaligiran Siya sa lahat ng dako ng mga taga-lungsod at taga-nayon—mga debotong Vaiṣṇava—habang minamasdan Niya ang lawa na pinalalamutian ng mga pares ng sisne at pinaganda ng mga tagak.

Verse 54

तं दृष्ट्वाऽच्युतमायांतं लोककांतं मनोहरम् । प्रियं प्रियाश्चिराद्दृष्ट्वा मुमुहुस्ता व्रजांगनाः

Nang makita si Acyuta na papalapit—minamahal ng sanlibutan at kaakit-akit—ang mga babae ng Vraja, matapos ang mahabang panahon na muling masilayan ang kanilang minamahal, ay nahimatay.

Verse 55

चिराय संज्ञां संप्राप्य विलेपुश्च सुदुःखिताः । हा नाथ कांत हा कृष्ण हा व्रजेश मनोहर

Pagkaraan ng matagal, nang sila’y magkamalay, sila’y humagulgol sa matinding dalamhati: “Ay, Panginoon! Ay, minamahal! Ay, Krishna! Ay, hari ng Vraja, kaakit-akit na mahal!”

Verse 56

संवर्धितोऽसि यैर्बाल्ये क्रीडितो वत्सपालकैः । तेऽपि त्वया परित्यक्ताः कथं दुष्टोऽसि निर्घृणः

“Yaong mga nagpalaki sa iyo noong kabataan, at yaong mga batang pastol ng guya na kalaro mo—pati sila ba’y iniwan mo? Paano ka naging gayong malupit at walang habag?”

Verse 57

न ते धर्मो न सौहार्द्दं न सत्यं सख्यमेव च । पितृमातृपरित्यागी कथं यास्यसि सद्गतिम्

“Wala sa iyo ang dharma, wala ang pagdamay, wala ang katotohanan, ni maging pagkakaibigan. Iniwan mo ang ama at ina—paano ka makaaabot sa mabuting hantungan?”

Verse 58

स्वामिन्भक्तपरित्यागः सर्वशास्त्रेषु गर्हितः । त्यजताऽस्मान्वने वीर धर्मो नावेक्षितस्त्वया

“O Panginoon, ang pagtalikod sa mga deboto (bhakta) ay hinahatulan sa lahat ng śāstra. O bayani—nang iwan mo kami sa gubat, hindi mo pinangalagaan ang dharma.”

Verse 59

प्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा तासां विलपितं गोपीनां नंद नंदन । अनन्यशरणाः सर्वा भावज्ञो भगवान्विभुः । सांत्वयामास वचनैर्व्रजेशस्ता व्रजांगनाः

Sinabi ni Prahlāda: Nang marinig ang panaghoy ng mga gopī, O anak ni Nanda, ang Panginoong Makapangyarihan—na nakakabatid ng bawat damdamin—nakitang Siya lamang ang kanilang kanlungan, kaya inaliw Niya ang mga babae ng Vraja sa malumanay na pananalita.

Verse 60

अध्यात्मशिक्षया गोपीः प्रभुस्ता अन्वशिक्षयत्

Pagkaraan, tinuruan ng Panginoon ang mga gopī sa pamamagitan ng aral ng adhyātma, ang katuruan tungkol sa panloob na sarili.

Verse 61

श्रीभगवानुवाच । भवतीनां वियोगो मे न हि सर्वात्मना क्वचित् । वसामि हृदये शश्वद्भूतानामविशेषतः

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Walang panahong may ganap na pagkalayo sa pagitan ninyo at Ko. Ako’y laging nananahan sa puso ng lahat ng nilalang, nang walang pagtatangi.”

Verse 62

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तो देवाः सवासवाः । आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः

“Ako ang pinagmulan ng lahat; mula sa Akin sumibol ang mga deva, kabilang si Indra kasama ng mga Vasu—gayundin ang mga Āditya, mga Rudra, mga Sādhya, mga Viśvedevas, at ang mga pangkat ng Marut.”

Verse 63

ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च सनकाद्या महर्षयः । इंद्रियाणि मनो बुद्धिस्तथा सत्त्वं रजस्तमः

“Si Brahmā, si Rudra at si Viṣṇu; ang mga dakilang ṛṣi na nagsisimula kay Sanaka; ang mga pandama, ang isip at ang talino; at ang tatlong guṇa—sattva, rajas, tamas—lahat ay nakaugat sa Akin.”

Verse 64

कामः क्रोधश्च लोभश्च मोहोऽहंकार एव च । एतत्सर्वमशेषेण मत्तो गोप्यः प्रवर्त्तते

O mga Gopī, ang pagnanasa, galit, kasakiman, pagkalito, at pagkamakasarili—ang lahat ng ito, sa kabuuan, ay nagmumula sa Akin (bilang kosmikong saligan ng pagpapakita).

Verse 65

एतज्ज्ञात्वा महाभागा मा स्म कृध्वं मनः शुचि । सर्वभूतेषु मां नित्यं भावयध्वमकल्मषाः

Yamang nalalaman ito, O mga mapalad, huwag ninyong hayaang malugmok sa dalamhati ang inyong dalisay na isip. Lagi ninyong pagnilayan Ako sa lahat ng nilalang, na walang dungis.

Verse 66

प्रह्लाद उवाच । ताः कृष्णवचनं श्रुत्वा गोप्यो विध्वस्तबन्धनाः । विमुक्तसंशयक्लेशा दर्शनानन्दसंप्लुताः । ऊचुश्च गोपवध्वस्ताः कृष्णं निर्मलमानसाः

Sinabi ni Prahlāda: Nang marinig ng mga Gopī ang mga salita ni Kṛṣṇa, ang kanilang mga gapos ay nagiba. Napawi ang pag-aalinlangan at pighati, at sila’y binaha ng ligaya sa pagtanaw sa Kanya. Taglay ang dalisay na puso, nagsalita ang mga babaeng pastol na iyon kay Kṛṣṇa.

Verse 67

गोप्य ऊचुः । अद्य नः सफलं जन्म अद्य नः सफला दृशः । यत्त्वां पश्याम गोविन्द नागरीजनवल्लभम्

Sinabi ng mga Gopī: Ngayon ay nagbunga ang aming pagsilang; ngayon ay nagbunga rin ang aming mga mata—sapagkat nasisilayan Ka namin, Govinda, minamahal ng mga tao sa lungsod (Dvārakā).

Verse 68

पुण्यहीना न पश्यंति कृष्णाख्यं पुरुषं परम् । वाक्यैर्हेत्वर्थसंयुक्तैर्यदि संबोधिता वयम् । तथापि माया हृदयान्नापैति मधुसूदन

Ang mga salat sa kabutihang-loob ay hindi nakakakita sa Kataas-taasang Persona na tinatawag na Kṛṣṇa. Kahit kami’y turuan ng mga salitang may katuwiran at kahulugan, gayon pa man—O Madhusūdana—hindi pa rin lumilisan ang māyā sa puso.

Verse 69

श्रीकृष्ण उवाच । दर्शनात्स्पर्शनाच्चास्य विमुक्ताऽशेषबन्धनाः । स्नात्वा च सकलान्कामानवाप्स्यथ व्रजांगनाः

Wika ni Śrī Kṛṣṇa: “Sa pagtanaw at sa paghipo sa banal na tubig na ito, mapapalaya kayo sa lahat ng gapos. At matapos maligo, O mga babae ng Vraja, matatamo ninyo ang katuparan ng lahat ng marapat na hangarin.”

Verse 70

गोप्य ऊचुः । अद्भुतो हि प्रभावस्ते सरसोऽस्य उदाहृतः । विधिं ब्रूहि जगन्नाथ विस्तराद्वृष्णिनन्दन

Nagsalita ang mga Gopī: “Tunay na kagila-gilalas ang kapangyarihan ng banal na lawa na iyong ipinahayag. O Panginoon ng sanlibutan, O ligaya ng angkang Vṛṣṇi, ipaliwanag mo sa amin nang masinsin ang wastong pamamaraan.”

Verse 71

श्रीकृष्ण उवाच । भवतीनां मया सार्द्धं सञ्जातमत्र दर्शनम् । तस्मान्मया सदा ह्यत्र स्नातव्यं नियमेन हि

Wika ni Śrī Kṛṣṇa: “Dito ako pinagkalooban ng mapalad na pagdatal at darśana kasama ninyo. Kaya nararapat na lagi akong maligo sa pook na ito, na may pagsunod sa itinakdang disiplina at tuntunin.”

Verse 72

यः स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन्सन्तर्पयिष्यति । श्रावणस्य सिते पक्षे द्वादश्यां नियतः शुचिः

Sinumang matapos maligo nang may sukdulang bhakti at magbigay-kasiyahan sa mga Pitṛ (mga ninuno) sa pamamagitan ng handog—sa buwan ng Śrāvaṇa, sa maliwanag na kalahati, sa ikalabindalawang araw ng buwan—na may pagpipigil at kalinisan;

Verse 73

दत्त्वा दानं स्वशक्त्या च मामुद्दिश्य तथा पितॄन् । लभते वैष्णवं लोकं पितृभिः परिवारितः

Sa pagbibigay ng kawanggawa ayon sa sariling kakayahan, na iniaalay sa Akin at gayundin sa mga Pitṛ (mga ninuno), matatamo niya ang daigdig ng Vaiṣṇava, na napalilibutan at sinasamahan ng kanyang mga ninuno.

Verse 74

मय तीर्थं समासाद्य कृत्वा च करयोः कुशान् । फलमेकं गृहीत्वा तु मन्त्रेणार्घ्यं प्रदापयेत्

Pagdating sa Mayatīrtha, ilagay ang damong kuśa sa dalawang kamay, humawak ng iisang bunga, at maghandog ng arghya (banal na handog na tubig) sa pamamagitan ng itinakdang mantra.

Verse 75

गृहान्धकूपे पतितं माया पाशशतैर्वृतम् । मामुद्धर महीनाथ गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

“Nahulog ako sa bulag na balon ng pag-iral sa sanlibutan, at ginapos ng sandaang tali ng māyā—iangat Mo ako, O Panginoon ng lupa. Tanggapin Mo ang arghya na ito; pagpupugay sa Iyo.”

Verse 76

अर्घ्यमन्त्रः । स्नात्वा यः परया भक्त्या पितॄन्संतर्प्य भावतः । कुर्याच्छ्राद्धं च परया पितृभक्त्या समन्वितः

Mantra ng arghya: “Ang sinumang matapos maligo nang may sukdulang debosyon, taos-pusong magbigay-kasiyahan sa mga Pitṛ (mga ninunong banal) sa pamamagitan ng handog, at saka magsagawa ng śrāddha na puspos ng debosyon sa mga ninuno—”

Verse 77

दक्षिणां च ततो दद्याद्रजतं रुक्ममेव च । विशेषतः प्रदातव्यं पायसं च सशर्करम्

Pagkaraan, magbigay ng dakṣiṇā (handog-galang sa pari): pilak at gayundin ginto; at lalo na, maghandog ng pāyasa (matamis na lugaw sa gatas) na may asukal.

Verse 78

नवनीतं घृतं छत्रं कंबलाजिनमेव च । भवतीभिः समं यस्मात्संजातं मम दर्शनम् । आगंतव्यं मया तस्मात्सदा ह्यस्मिञ्जलाशये

Mantikilya (navanīta), ghee (ghṛta), payong, mga kumot at balat ng usa—ang mga ito’y dapat ihandog. Sapagkat dito, sa piling ninyo, naganap ang aking mapalad na darśana; kaya’t lagi akong paririto sa mismong lawaing ito.

Verse 79

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते मयस्य सरसि प्रियाः । गंगास्नानफलं तस्य विष्णुलोकस्तथाऽक्षयः

Mga minamahal, sinumang maligo rito sa lawa ni Māyā ay nagkakamit ng bunga ng pagligo sa Ilog Gaṅgā; at mararating din niya ang di-nasisirang kaharian ni Viṣṇu.

Verse 80

मुक्तिं प्रयांति तस्यैव पितरस्त्रिकुलोद्भवाः । पुत्रपौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः । यावज्जीवं सुखं भुक्त्वा चान्ते हरिपुरं व्रजेत्

Dahil sa kanya lamang, ang mga Pitṛ na nagmula sa tatlong angkan ay nakaaabot sa kalayaan. Taglay ang mga anak at apo, at sagana sa yaman at ani, tinatamasa niya ang ligaya habang nabubuhay; at sa wakas ay tutungo sa lungsod ni Hari, ang tahanan ni Viṣṇu.