
Sa Kabanata 77, nag-uusap ang mga Ṛṣi at si Sūta tungkol sa tila salungatan sa panahon o lugar: sinasabing nakaluklok sina Śiva at Umā/Pārvatī sa gitna ng vedi (vedimadhya), ngunit ang kasal ay inaalala ring naganap noon sa Oṣadhiprastha at mas malawak na isinalaysay sa Hāṭakeśvara-kṣetra. Ipinaliwanag ni Sūta ito sa pagsasalaysay ng mas sinaunang siklo na inilalagay sa mga naunang manvantara, at saka inilahad ang tagpo ng kasal na kaugnay ni Dakṣa. Inihanda ni Dakṣa ang dakilang pagdiriwang at itinakda ang mapalad na sandali: Caitra śukla trayodaśī, Bhaga-nakṣatra, sa araw ng Linggo. Dumating si Śiva kasama ang malalaking kapulungan ng mga diyos at mga nilalang na mala-diyos. Sumunod ang isang aral na etikal at teolohikal: si Brahmā, nadaig ng pagnanasa, ay nagtangkang masilip ang mukhang natatakpan ni Satī; sa pamamagitan ng usok mula sa ritwal ng apoy, nagtagumpay siya, kaya’t pinagalitan ni Śiva at itinakda ang nararapat na pag-penitensiya. Ang nahulog na binhi ay naging sanhi ng paglitaw ng mga munting ascetic na kasinlaki ng hinlalaki (Vālakhilya), na humiling ng dalisay na pook para sa tapas at nagkamit ng siddhi roon. Sa wakas, itinatag ang kabanalan ng pook: pumayag si Śiva na manatili sa gitna ng vedi kasama ang kanyang kabiyak upang dalisayin ang mga nilalang. Ang pagtanaw sa Kanya sa itinakdang oras ay sinasabing nagpapawi ng kasalanan at nagbibigay ng pagpapala, kabilang ang kaginhawahang panlipunan na kaugnay ng mga ritwal ng pag-aasawa. Sa phalaśruti, ipinangako na ang makikinig nang taimtim at sasamba kay Vṛṣabhadhvaja ay makatatapos ng mga ritwal na may kinalaman sa kasal nang walang hadlang.
Verse 1
। ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तत्र तौ परमेश्वरौ । उमामहेश्वरौ सूत हरिश्चन्द्रेण भूभुजा
Wika ng mga rishi: Tungkol sa sinabi mo—ang dalawang Kataas-taasang Panginoon doon, si Umā at si Maheśvara—O Sūta, ipaliwanag kung paano sila naugnay kay Haring Hariścandra.
Verse 2
कृतौ कथयसीत्येवं वेदिमध्यं समाश्रितौ । उतान्यौ स्थापितौ तत्र चमत्कारपुरांतिकम्
Tinanong nila, “Paano sila ginawa o itinatag?”—sa gayong pananalita, (narinig na) ang dalawa ay pumuwesto sa gitna ng dambana; at bukod pa rito, may dalawa pang iba na iniluklok doon malapit sa lungsod na tinatawag na Camatkāra.
Verse 3
वेदिमध्यगतौ नित्यं पार्वतीपरमेश्वरौ । एतत्संश्रूयते सूत विवाहः प्रागभूत्तयोः । ओषधिप्रस्थमासाद्य पुरं हिम वतः प्रियम्
Si Pārvatī at ang Kataas-taasang Panginoon (Śiva) ay laging naroroon sa gitna ng dambana. Naririnig, O Sūta, na ang kanilang kasal ay naganap noon nang marating nila ang Oṣadhiprastha—ang lungsod na minamahal ni Himavat.
Verse 4
अत्र नः संशयो जातः श्रद्धेयमपि ते वचः । श्रुत्वा किं वा भ्रमस्तेऽयं किं वाऽस्माकं प्रकीर्तय
Dito ay sumibol ang pag-aalinlangan sa amin, bagaman ang iyong mga salita ay karapat-dapat pagtiwalaan. Pagkarinig nito, ang kalituhang ito ba ay sa iyo, o sa amin? Ipagpaliwanag mo ito nang malinaw.
Verse 5
सूत उवाच । नास्माकं विभ्रमो जातो युष्माकं तु द्विजोत्तमाः । परं यत्कारणं कृत्स्नं तद्ब्रवीमि निबोध्यताम्
Sinabi ni Sūta: Walang pagkalito sa akin; O mga pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, sa inyo nagmumula ang pag-aalinlangan. Sasabihin ko ang ganap at tunay na dahilan—makinig at unawain ninyo.
Verse 6
य एष ओषधिप्रस्थे विवाहः प्रागभू त्तयोः । उमात्रिनेत्रयो रम्यः सर्वदेवप्रमोदकृत्
Ang kasalang naganap noon sa Oṣadhiprastha para sa dalawang iyon—kay Umā at sa Panginoong Tatlong-Mata—ay maringal at nagdulot ng galak sa lahat ng mga diyos.
Verse 7
वैवस्वतेऽन्तरे पूर्वं संजातो द्विजसत्तमाः । सप्तमस्य तु विख्यातो युष्माकं विदितोऽत्र यः
Ito’y naganap na noon pa sa Vaivasvata Manvantara, O pinakamainam sa mga dvija; at sa ikapitong Manvantara rin ay tanyag—na nalalaman ninyo rito.
Verse 8
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यश्चोद्वाहस्तयोरभूत् । स्वायंभुवमनोराद्ये स संजातः सुविस्तरः
Ang kasal ng dalawang iyon na naganap sa banal na lupain ng Hāṭakeśvara—na unang sumibol sa sinaunang panahon ni Svāyaṃbhuva Manu—ay naging malawak na tanyag at masinsing isinalaysay sa banal na tradisyon.
Verse 9
ऋषय ऊचुः । विवाह ओषधिप्रस्थे यः पुरा समभूत्तयोः । पार्वतीहरयोः सूत सोऽस्माभिर्विस्तराच्छ्रुतः
Wika ng mga rishi: O Sūta, narinig na namin nang masinsinan ang sinaunang kasal nina Pārvatī at Hara na naganap sa Oṣadhiprastha.
Verse 10
हाटकेश्वरजे क्षेत्रे दक्षयज्ञे मनोहरे । विवाहो वृषयानस्य मनौ स्वायंभुवे पुरा
Sa banal na lupain ng Hāṭakeśvara—sa kaakit-akit na yajña ni Dakṣa—noong unang panahon, sa kapanahunan ni Svāyaṃbhuva Manu, naganap ang kasal ni Vṛṣayāna.
Verse 11
सोऽस्माकं कीर्तनीयश्च त्वया सूतकुलोद्वह । विस्तरेण यथा वृत्तः एतन्न कौतुकं परम्
Kaya nga, ikaw—O pinakadakila sa angkan ng Sūta—ay magsalaysay sa amin nang ganap kung paano ito naganap; sapagkat ito’y isang kababalaghang sukdulan.
Verse 12
सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि सर्वपातकनाशनम् । विवाहसमयं सम्यग्देवदेवस्य शूलिनः
Wika ni Sūta: Dito ay isasalaysay ko sa inyo, nang wasto at ayon sa pagkakasunod, ang panahon ng kasal ng Panginoon ng mga diyos, ang may tangan ng trishula; ang salaysay na ito’y pumupuksa sa lahat ng kasalanan.
Verse 13
ब्रह्मणो दक्षिणांगुष्ठाद्दक्षः प्राचेतसोऽभवत् । शतानि पञ्च कन्यानां तस्य जातानि च द्विजाः
Mula sa kanang hinlalaki ni Brahmā ay sumilang si Dakṣa Prācetasa; at, O mga dwija, limandaang anak na babae ang ipinanganak sa kanya.
Verse 14
तासां ज्येष्ठतमा साध्वी सतीनाम शुचिस्मिता । बभूव कन्यका सर्वैर्गुणैर्युक्ताऽयतेक्षणा
Sa kanila, ang pinakamatanda ay ang banal na dalagang si Satī, may dalisay na ngiti; siya’y pinagkalooban ng lahat ng kagalingan at may mahahaba’t marikit na mga mata.
Verse 15
न देवी न च गंधर्वी नासुरी न च नागजा । तादृग्रूपाऽभवच्चान्या यादृशी सा सुमध्यमा
Hindi man sa mga diyosa, ni sa mga dalagang Gandharva, ni sa mga Asurī, ni sa mga babaeng isinilang sa lahing Nāga—wala nang iba pang may ganyang kagandahan gaya ni Satī na may baywang na payat.
Verse 17
ततः पुण्यतमं क्षेत्रं कन्यादानस्य स क्षमम् । संध्याय ससुतामात्यः सभृत्यः समुपस्थितः
Pagkaraan, pumili siya ng pinakabanal na pook na angkop sa Kanyādāna, ang banal na pag-aalay ng anak na dalaga. Sa oras ng takipsilim, dumating siya roon kasama ang kaniyang anak, mga ministro, at mga tagapaglingkod.
Verse 18
ततश्चोद्वाहयोग्यानि वसुनि विविधान्यपि । आनयामास भूरीणि मांगल्यानि विशेषतः
Pagkatapos, nagdala siya ng sari-saring yaman at mga bagay na nararapat sa kasalan—lalo na ng saganang mga kagamitang mapalad para sa mga ritwal.
Verse 19
अथ चैत्रस्य शुक्लस्य नक्षत्रे भगदैवते । त्रयोदश्यां दिने भानोः समायातो महेश्वरः
At nang sumapit ang maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, sa ilalim ng nakṣatra na pinamumunuan ni Bhaga, sa ikalabintatlong araw, sa araw ng Linggo, dumating si Maheśvara.
Verse 20
सर्वैः सुरगणैः सार्धं देवविष्णुपुरःसरैः । आदित्यैर्वसुभी रुद्रैरश्विभ्यां च तथाऽपरैः
Dumating siya kasama ang lahat ng pangkat ng mga deva, na pinangungunahan ni Deva Viṣṇu; kasama rin ang mga Āditya, mga Vasu, mga Rudra, ang dalawang Aśvin, at iba pang mga nilalang na banal.
Verse 21
सिद्धैः साध्यगणैर्भूतैः प्रेतैर्वैनायकैस्तथा । गन्धर्वैश्चारणौघैश्च गुह्यकैर्यक्षराक्षसैः
Kasama ang mga Siddha, mga pangkat ng Sādhya, mga Bhūta at mga Preta, at gayundin ang mga Vaināyaka; kasama ang mga Gandharva at mga pulutong ng Cāraṇa; kasama ang mga Guhyaka, Yakṣa, at Rākṣasa.
Verse 22
एतस्मिन्नंतरे दक्षः संप्रहृष्टतनूरुहः । प्रययौ संमुखस्तस्य युक्तः सर्वैः सुहृद्गणैः
Samantala, si Dakṣa—nangingilabot sa tuwa—ay lumabas upang salubungin Siya nang harapan, kasama ang lahat ng kaniyang mga kaibigang may mabuting hangarin.
Verse 23
वाद्यमानैर्महावाद्यैः सूतमागधबन्दिभिः । पठद्भिः सर्वतोऽनेकैर्गायद्भिर्गायनैस्तथा
Habang tinutugtog ang mga dakilang instrumento, ang mga sūta, māgadha, at mga makata ay bumibigkas ng papuri sa lahat ng panig, at ang mga mang-aawit ay umaawit din.
Verse 24
ततः सर्वे सुरास्तत्र स्वयं दक्षेण पूजिताः । यथाश्रेष्ठं यथाज्येष्ठमुपविष्टा यथाक्रमम् । परिवार्याखिलां वेदिं मंडपांतरवर्तिनीम्
Pagkaraan, ang lahat ng mga deva roon ay personal na sinamba ni Dakṣa, at sila’y umupo ayon sa wastong kaayusan—ayon sa ranggo at katandaan—na pumapalibot sa buong dambana sa loob ng pavilion.
Verse 25
ततः पितामहं प्राह दक्षः प्रीतिपुरःसरम् । प्रणिपत्य त्वया कर्म कार्यं वैवाहिकं विभोः
Pagkatapos, si Dakṣa na puspos ng pag-ibig ay nagsalita kay Pitāmaha (Brahmā). Yumukod siya at nagsabi: “O Panginoon, ikaw ang magsagawa ng mga ritwal ng kasalang ito.”
Verse 26
स्वयमेव सुताऽस्माकं येन स्यात्सुभगा सती । पुत्र पौत्रवती नित्यं सुशीला पतिवल्लभा
“Upang ang aming sariling anak na si Satī ay tunay na maging mapalad—laging may mga anak at apo, may mabuting asal, at minamahal ng kaniyang asawa.”
Verse 27
बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा प्रहृष्टेनांतरात्मना । समुत्थाय ततश्चक्रे कृत्यमर्हणपूर्वकम्
Siya man ay nagsabi, “Gayon nga,” at sa kaloob-loob na nagagalak ay tumindig; saka isinagawa ang nararapat gawin, na nagsimula sa wastong paggalang at pag-aalay.
Verse 28
संप्रदानक्रियां कृत्वा तत्रैव विधिपूर्वकम् । ततो हस्तग्रहं ताभ्यां मिथश्चक्रे यथाक्रमम् । मातॄणां पुरतो वेधाः सतीशाभ्यां यथोचितम्
Matapos isagawa roon mismo, ayon sa tuntunin, ang seremonya ng pormal na pag-aalay (kanyādāna), inayos niya ang paghawak-kamay ng dalawa sa wastong pagkakasunod; at sa harap ng mga Ina (Mātṛ), si Vedhā, ang Lumikha (Brahmā), ang nanguna sa ritwal para kina Satī at Īśa ayon sa nararapat.
Verse 29
अथ वेदिं समासाद्य गृह्योक्तविधिनाऽखिलम् । अग्निकार्यं यथोद्दिष्टं चकाराथ सुविस्तरम्
Pagkaraan, lumapit siya sa dambana at, ayon sa buong tuntuning itinuturo sa tradisyong Gṛhya, isinagawa niya ang ritwal ng apoy (agni-kārya) gaya ng itinakda, nang masinsin at malawakan.
Verse 30
यथायथा स रम्याणि वीक्षतेंऽगानि कौतुकात् । सत्याः पितामहो हृष्टः कामार्तोऽभूत्तथातथा
At sa tuwing siya, dahil sa pag-uusisa, ay patuloy na tumititig sa magagandang sangkap ng katawan niya, gayon din ang lolo ni Satyā ay lalo pang nalulugod—at sa gayong sukat din ay pinahihirapan ng pagnanasa.
Verse 31
तेनैकं वदनं मुक्त्वा तस्या वस्त्रावगुंठितम् । वीक्षिताऽतिस्मरार्तेन यथा कश्चिन्न बुद्ध्यते
Sa layuning iyon, iniwan niyang nakalantad lamang ang mukha niya habang ang iba’y natatakpan ng tela; at siya’y tumitig, labis na tinamaan ng nag-uumapaw na pagnanasa kaya halos hindi na makapag-isip nang malinaw.
Verse 32
न शंभोर्लज्जया वक्त्रं प्रत्यक्षं स व्यलोकयत् । न च सा लज्जयाविष्टा करोति प्रकटं मुखम्
Dahil sa pagkamahinhin sa harap ni Śambhu, hindi niya tinitigan nang tuwiran ang mukha niya; at siya man, nababalot ng hiya, ay hindi rin naghayag ng mukha nang lantaran.
Verse 33
ततस्तद्दर्शनार्थाय स उपायं व्यलो कयत् । धूमद्वारेण कामार्तश्चकार च ततः परम्
Pagkaraan, upang makita siya, nag-isip siya ng isang paraan; pinahihirapan ng pagnanasa, nagpatuloy siya at ginamit ang usok bilang dahilan at kasangkapan.
Verse 34
आर्द्रेंधनानि भूरीणि क्षिप्त्वाक्षित्वा विभावसौ । स्वल्पाज्याहुतिविन्यासादार्द्रद्रव्योद्भव स्तथा
Inihagis niya sa apoy (Vibhāvasu) ang saganang basang panggatong, at kaunting handog lamang na ghee ang inayos; kaya, ayon sa kanyang layon, umalimbukay ang usok mula sa mamasa-masang bagay.
Verse 35
एतस्मिन्नंतरे धूमः प्रादुर्भूतः समंततः । तादृग्येन तमोभूतं वेदिमूलं विनिर्मितम्
Sa sandaling iyon, sumiklab ang usok sa lahat ng panig; at dahil sa tindi ng kapal nito, ang paanan ng dambana (vedi) ay waring nabalot ng dilim.
Verse 36
ततो धूमाकुलेनेत्रे भगवांस्त्रिपु रान्तकः । हस्ताभ्यां छादयामास येऽन्ये तत्र व्यवस्थिताः
Pagkaraan, dahil sa usok na sumasakit sa mga mata, ang Mapalad na Panginoon—si Tripurāntaka—ay tinakpan ang mga ito ng dalawang kamay; at ang iba pang naroon ay gayon din ang ginawa.
Verse 37
ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य सतीवक्त्रं पितामहः । वीक्षयामास कामार्तः प्रहृष्टेनांतरात्मना
Pagkaraan, itinaas niya ang tela, at ang Matandang Ninuno—pinahihirapan ng pagnanasa—ay tumingin sa mukha ni Satī, na ang kalooban ay nagagalak at nanginginig.
Verse 38
तस्य रेतः प्रचस्कन्द ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् । पतितं च धरापृष्ठे तुषारचयसंनिभम्
Sa pagkakita roon, biglang umagos ang kaniyang binhi at mabilis na bumagsak sa ibabaw ng lupa, na wari’y bunton ng hamog na nagyelo.
Verse 39
ततश्च सिकतौघेना तत्क्षणात्पद्मसंभवः । छादयामास तद्रेतो यथा कश्चिन्न बुद्ध्यते
At noon din, si Padma-sambhava (Brahmā) ay tinabunan ang binhing iyon ng rumaragasang buhangin, upang walang makaalam.
Verse 40
अथ तद्भगवाञ्च्छंभुर्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । रेतोऽवस्कन्दनात्तस्य कोपादेतदुवाच ह
Pagdaka, si Bhagavān Śambhu (Śiva), nang makita iyon sa banal na paningin, ay nag-alab sa galit sa ginawa nilang pagpapabagsak ng binhi at nagsalita nang ganito.
Verse 41
किमेतद्विहितं पाप त्वया कर्म विगर्हितम् । नैवार्हा मम कान्ताया वक्त्रवीक्षाऽनुरागतः
“Ano ito, O makasalanan—ang kasuklam-suklam na gawaing ginawa mo? Hindi ka karapat-dapat tumingin sa mukha ng aking minamahal (Devī), sapagkat nakakapit ka sa gayong asal.”
Verse 43
त्वं वेत्सि शंकरेणैतत्कर्मजालं न विंदितम् । त्रैलोक्येऽपि मयाऽप्यस्ति गूढं तत्स्यात्कथं विधे । यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु जंगमं स्थावरं तथा । तस्याहं मध्यगो मूढ तैलं यद्वत्तिलांतगम्
“Inaakala mong alam mo ito, gayong si Śaṅkara man ay hindi pa nasusukat ang lambat ng mga gawa (karma). Sa tatlong daigdig ay may mga bagay ding lihim sa akin—paano ko nga ba malalaman ang lahat, O Vidhātṛ? Anumang nasa tatlong mundo, gumagalaw man o di-gumagalaw—naroroon ako sa gitna nito, gaya ng langis na nakatago sa butil ng linga, O nalilinlang.”
Verse 44
तस्मात्स्पृश निजं शीर्षं ब्रह्मन्नेतदसंशयम् । यावदेवं गते ब्रह्मा शिरः स्पृशति पाणिना । तावत्तत्र स्थितः साक्षात्तद्रूपो वृषवाहनः
“Kaya nga, O Brahman, hipuin mo ang sarili mong ulo—walang alinlangan dito.” Nang si Brahmā ay lumapit at hinipo ang ulo sa pamamagitan ng kamay, sa sandaling iyon ay tumindig doon nang hayag si Vṛṣavāhana (Śiva, ang Panginoong may bandilang toro), taglay ang gayong anyo rin.
Verse 45
ततो लज्जापरीतांगः स्थितश्चाधोमुखो द्विजाः । इन्द्राद्यैरमरैः सर्वैः सहितः सर्वतः स्थितैः
Pagkaraan, nabalot ng matinding hiya ang kanyang katawan at siya’y tumindig na nakayuko ang mukha, O mga dalawang-ulit na isinilang; at ang lahat ng mga deva—si Indra at iba pa—ay naroon sa paligid, sa lahat ng dako.
Verse 46
अथाऽसौ लज्जयाविष्टः प्रणिपत्य महेश्वरम् । प्रोवाच च स्तुतिं कृत्वा क्षम्यतां क्षम्यतामिति
Pagkatapos, dahil sa hiya, siya’y nagpatirapa kay Maheśvara (Śiva) at matapos maghandog ng papuri ay nagsabi: “Patawarin nawa ako, patawarin nawa ako.”
Verse 47
अस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं प्राय श्चित्तं वद प्रभो । निग्रहं च यथान्यायं येन पापं प्रयाति मे
“Upang luminis ang kasalanang ito, O Panginoon, ipahayag mo ang nararapat na prāyaścitta (pagbabayad-sala); at itakda rin ang makatarungang disiplina, upang ang aking kasalanan ay mapawi.”
Verse 48
श्रीभगवानुवाच । अनेनैव तु रूपेण मस्तकस्थेन वै ततः । तपः कुरु समाधिस्थो ममाराधनतत्परः
Wika ng Mapalad na Panginoon: “Sa mismong anyong ito, na nakapirmi sa iyong ulo, magsagawa ka ng pag-aayuno at pagpapakasakit; manatiling nakalagay sa samādhi, lubos na nakatuon sa pagsamba sa Akin.”
Verse 49
ख्यातिं यास्यति सर्वत्र नाम्ना रुद्रशिरः क्षितौ । साधकः सर्वकृत्यानां तेजोभाजां द्विजन्म नाम्
“Sasikat ito sa buong daigdig sa pangalang ‘Rudraśiraḥ’; at tutuparin nito ang lahat ng banal na layunin para sa mga nagniningning na dvija (dalawang ulit na isinilang).”
Verse 50
मानुषाणामिदं कृत्यं यस्माच्चीर्णं त्वयाऽधुना । तस्मात्त्वं मानुषो भूत्वा विचरिष्यसि भूतले
Sapagkat ginawa mo na ngayon ang gawang ito—isang gawang nararapat sa tao—kaya ikaw ay magiging tao at maglalakbay sa ibabaw ng lupa.
Verse 51
यस्त्वां चानेन रूपेण दृष्ट्वा पृच्छां करिष्यति । किमेतद्ब्रह्मणो मूर्ध्नि भगवांस्त्रिपुरांतकः
At sinumang makakita sa iyo sa anyong ito at magtanong: “Ano ito sa ulo ni Brahmā, O Mapalad na Tripurāntaka (Śiva)?”—
Verse 52
ततस्ते चेष्टितं सर्वं कौतुकाच्च शृणोति यः । परदारकृतात्पापात्ततो मुक्तिं प्रयास्यति
Kung gayon, sinumang makarinig—sa banal na pag-uusisa—ng buong salaysay ng iyong mga ginawa, ay magpapatuloy tungo sa kalayaan, makalalaya mula sa kasalanang nagmula sa pakikiapid sa asawa ng iba.
Verse 53
यथायथा जनस्त्वेतत्कृत्यं ते कीर्तयिष्यति । तथातथा विशुद्धिस्ते पापस्यास्य भविष्यति
Kung gaano kalawak ipahahayag ng mga tao ang gawaing ito mo, gayon din kalawak darating ang iyong paglilinis mula sa kasalanang ito.
Verse 54
एतदेव हि ते ब्रह्मन्प्रायश्चित्तं प्रकीर्तितम् । जनहास्यकरं लोके तव गर्हाकरं परम्
Ito nga, O Brahman, ang ipinahayag na iyong prāyaścitta (pagtubos-sala)—na sa daigdig ay gagawin kang katatawanan ng madla at magdadala sa iyo ng sukdulang paglibak.
Verse 55
एतच्च तव वीर्यं तु पतितं वेदिमध्यगम् । कामार्तस्य मया दृष्टं नैतद्व्यर्थं भविष्यति
At ang iyong lakas-panlalaki/binhi ay nahulog sa gitna ng dambana. Nasaksihan ko ito nang ikaw ay pinahihirapan ng pagnanasa; hindi ito magiging walang saysay.
Verse 56
यावन्मात्रैः परिस्पृष्टमेतत्सैकतरेणुभिः । तावन्मात्रा भविष्यंति मुनयः संशितव्रताः
Sa sukat na ito’y nasaling ng mga butil ng buhangin, sa gayong sukat din lilitaw ang mga pantas na may matitibay na panata.
Verse 57
वालखिल्या इति ख्याताः सर्वेंऽगुष्ठप्रमाणकाः । तपोवीर्यसमोपेताः शापानुग्रहकारकाः
Sila’y tanyag sa pangalang Vālakhilya—bawat isa’y kasinlaki ng hinlalaki—taglay ang kapangyarihang bunga ng tapas, may kakayahang magsumpa at magpala.
Verse 58
एतस्मिन्नंतरे तस्माद्वेदिमध्याच्च तत्क्षणात् । अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनां भावितात्मनाम् । अंगुष्ठकप्रमाणानि निष्क्रान्तानि द्विजोत्तमाः
Sa mismong sandaling iyon, mula sa gitna ng dambana, lumitaw ang walumpu’t walong libong mga muni na may disiplinadong diwa—kasinglaki ng hinlalaki, O pinakadakila sa mga dwija.
Verse 59
ततस्ते प्रणिपत्योच्चैः प्रोचुर्देवं पितामहम् । स्थानं दर्शय नस्तात तपोऽर्थं कलिवर्जितम्
Pagkaraan, sila’y nagpatirapa at nagsalita nang malakas sa banal na Pitāmaha (Brahmā): “Mahal na ama, ituro mo sa amin ang isang pook para sa pag-aayuno at pagninilay—na walang dungis ng Kali.”
Verse 60
पितामह उवाच । अस्मिन्क्षेत्रे मया सार्धं कुरुध्वं पुत्रकास्तपः । गमिष्यथ परां सिद्धिं येन लोके सुदुर्लभाम्
Wika ni Pitāmaha (Brahmā): “Mga anak ko, magsagawa kayo ng tapas dito sa banal na kṣetra kasama ko. Sa pamamagitan nito, mararating ninyo ang sukdulang siddhi—na bihirang makamtan sa daigdig.”
Verse 61
ते तथेति प्रतिज्ञाय कृत्वा तत्राश्रमं शुभम् । वालखिल्यास्तपश्चक्रुः संसिद्धिं च परां गताः
Sumagot sila, “Gayon nga,” at nagtayo roon ng isang mapalad na āśrama. Pagkaraan, ang mga Vālakhilya ay nagsagawa ng tapas at nakamtan ang ganap na sukdulang siddhi.
Verse 62
अथ ब्रह्मापि तत्कर्म सर्वं वैवाहिकं क्रमात् । समाप्तिमनयत्प्रोक्तं यच्छ्रुतौ तेन च स्वयम्
Pagkaraan, si Brahmā man ay ayon sa wastong pagkakasunod ay tinapos ang buong ritwal ng kasal—gaya ng itinatadhana sa Śruti at gaya ng naipahayag na tuntunin.
Verse 63
पतत्सु पुष्पवर्षेषु समन्ताद्गगनांगणात् । वाद्यमानेषु वाद्येषु गीय मानैश्चगीतकैः
Habang umuulan ng mga bulaklak mula sa kalawakan ng langit sa lahat ng dako, umalingawngaw ang mga tugtugin at inaawit ang mga himno.
Verse 64
पठत्सु विप्रमुख्येषु नृत्यमानासु रागतः । रंभादिषु पुरन्ध्रीषु देवानां दृङ्मनोहरम्
Samantalang bumibigkas ang mga pangunahing brāhmaṇa at sumasayaw nang may alab ang mga dalagang makalangit—si Rambhā at iba pa—ang tanawing iyon ay nakalulugod sa mata at isipan ng mga diyos.
Verse 65
एवं महोत्सवो जज्ञे तत स्तुंबुरुपूर्वकैः । गीयमानेषु गीतेषु यथापूर्वं त्रिविष्टपे
Kaya nga sumilang ang isang dakilang pagdiriwang; at nang inaawit ni Tumburu at ng iba pa ang mga awit, ito’y wari’y pagdiriwang sa Triviṣṭapa (langit) gaya noong unang panahon.
Verse 66
अथ कर्मावसाने स भगवांस्त्रिपुरांतकः । प्रोवाच पद्मजं भक्त्या दक्षिणां ते ददामि किम्
Pagkaraan, nang matapos ang ritwal, nagsalita ang Mapalad na Panginoong Tripurāntaka (Śiva) kay Padmaja (Brahmā) nang may debosyon: “Anong dakṣiṇā (handog na kabayaran) ang ibibigay ko sa iyo?”
Verse 67
वैवाहिकी सुरश्रेष्ठ यद्यपि स्यात्सुदुर्लभा । ब्रूहि शीघ्रं महाभाग नादेयं विद्यते मम
“O pinakamainam sa mga diyos, kahit ang handog sa kasal ay lubhang bihira, magsalita ka agad, O mapalad na dakila; sapagkat sa akin, walang bagay na hindi maibibigay.”
Verse 68
पितामह उवाच । अनेनैव तु रूपेण वेद्यामस्यां सुरेश्वर । त्वया स्थेयं सदैवात्र नृणां पापविशुद्धये
Wika ni Pitāmaha (Brahmā): “O Panginoon ng mga diyos, sa anyong ito rin ay manatili Ka rito magpakailanman sa banal na vedi, upang luminis ang mga tao mula sa kasalanan.”
Verse 69
येन ते सन्निधौ कृत्वा स्वाश्रमं शशिशेखर । तपः करोमि नाशाय पापस्यास्य महत्तमम्
“Upang, O Śaśiśekhara, Panginoong may koronang buwan, sa pagtatatag ko ng aking āśrama sa Iyong harapan, magawa kong magsagawa ng tapasya upang ganap na mapuksa ang dakilang kasalanang ito.”
Verse 70
चैत्रशुक्लत्रयोदश्यां नक्षत्रे भगदैवते । सूर्यवारेण यो भक्त्या वीक्षयिष्यति मानवः । तदैव तस्य पापानि प्रयास्यन्ति च संक्षयम्
Sa ikalabintatlong araw (Trayodaśī) ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, kapag namamayani ang bituing pinamumunuan ni Bhaga, at sa araw ng Linggo—ang sinumang may debosyon na tumingin at magdarśana (sa banal na presensiyang ito), sa sandaling iyon ay lilisan at mauubos ang kanyang mga kasalanan.
Verse 71
या नारी दुर्भगा वन्ध्या काणा रूपविवर्जिता । साऽपि त्वद्दर्शनादेव भविष्यति सुरूपधृक् । प्रजावती सुभोगाढ्या सुभगा नात्र संशयः
Sinumang babae na malas, baog, iisa ang mata, o salat sa ganda—sa darśana mo lamang ay magiging marikit ang anyo; magkakaroon ng supling, sasagana sa matuwid na ligaya at kasaganaan, at magiging mapalad—walang pag-aalinlangan.
Verse 72
महेश्वर उवाच । हिताय सर्वलोकानां वेद्यामस्यां व्यवस्थितः । स्थास्यामि सहितः पत्न्या सत्यात्व द्वचनाद्विधे
Wika ni Maheśvara: “Para sa kapakanan ng lahat ng daigdig, mananatili Ako sa vedi na ito, kasama ang Aking kabiyak. O Vidhi (Brahmā), gawin mong ganap na totoo ito sa pamamagitan ng iyong salita.”
Verse 73
सूत उवाच । एवं स भगवांस्तत्र सभार्यो वृषभध्वजः । विद्यते वेदिमध्यस्थो लोकानां पापनाशनः ०
Wika ni Sūta: “Sa gayon, ang Mapalad na Panginoon na si Vṛṣabhadhvaja (Śiva), kasama ang kaniyang kabiyak, ay naroon, nananahan sa gitna ng dambana, tagapagpawi ng mga kasalanan ng mga tao.”
Verse 74
एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा तस्य पुराऽभवत् । विवाहो वृषनाथस्य मनौ स्वायंभुवे द्विजाः
Ang lahat ng ito ay naisalaysay ko na sa inyo, O mga dwija, ayon sa nangyari noong unang panahon—ang kasal ni Vṛṣanātha sa panahon ni Svāyambhuva Manu.
Verse 76
कन्या च सुखसौभाग्य शीलाचारगुणान्विता । तथा स्यात्पुत्रिणी साध्वी पतिव्रतपरायणा
At ang dalaga ay mapupuspos ng ligaya at mabuting kapalaran, taglay ang mabuting asal at wastong gawi; siya’y magiging ina ng mga anak, isang marangal na babae, ganap na nakatuon sa panatang katapatan sa asawa.
Verse 79
विवाहसमये प्राप्ते प्रारम्भे वा शृणोति यः । एतदाख्यानमव्यग्रं संपूज्य वृषभध्वजम् । तस्याऽविघ्नं भवेत्सर्वं कर्म वैवाहिकं च यत्
Sinumang, pagdating ng panahon ng kasal—o sa mismong pagsisimula—ay makinig sa salaysay na ito nang hindi naliligalig ang isip, matapos sambahin nang nararapat si Vṛṣabhadhvaja (Śiva), para sa kaniya ang lahat ng ritwal ng pag-aasawa ay magiging walang balakid.