Adhyaya 191
Tinanong ng mga Ṛṣi si Sūta tungkol sa naunang pagbanggit kina Sāvitrī at Gāyatrī—kung paanong si Gāyatrī ay naiuugnay bilang asawa sa konteksto ng yajña, at kung paano nagtungo si Sāvitrī sa yajña-maṇḍapa at pumasok sa paviliong para sa mga asawa (patnīśālā). Isinalaysay ni Sūta na naunawaan ni Sāvitrī ang kalagayan ng kanyang kabiyak, pinatatag ang loob, at tinipon ang isang pangkat ng mga banal na asawa—Gaurī, Lakṣmī, Śacī, Medhā, Arundhatī, Svadhā, Svāhā, Kīrti, Buddhi, Puṣṭi, Kṣamā, Dhṛti—kasama ang mga apsaras na sina Ghṛtācī, Menakā, Rambhā, Urvaśī, Tilottamā. Masaya ang paglalakbay na may tugtugin at awit na pinangungunahan ng mga gandharva at kinnara. Ngunit paulit-ulit na naranasan ni Sāvitrī ang mga masamang palatandaan (śakuna/utpāta): pagkibot ng kanang mata, di-mabuting galaw ng mga hayop, baligtad na huni ng mga ibon, at tuluy-tuloy na panginginig ng katawan na nagdudulot ng pagkabagabag sa loob. Samantala, ang mga kasamang diyosa ay abala sa paligsahang awit at sayaw at hindi napapansin ang pag-aalimpuyo sa isip ni Sāvitrī. Itinatampok ng kabanatang ito ang kahulugan ng mga palatandaan sa Purāṇa sa gitna ng masiglang prusisyon patungo sa sagradong ritwal, kung saan ang pag-unawa sa dharma at ang tensiyon ng damdamin ay sabay na lumilitaw.
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । सूतपुत्र त्वया प्रोक्तं सावित्री नागता च यत् । कौटिल्येन समायुक्तैराहूता वचनैस्तथा । पुलस्त्येन पुनश्चैव प्रसक्ता गृहकर्मणि
Wika ng mga rishi: “O anak ni Sūta, sinabi mo na sa amin na hindi dumating si Sāvitrī. Bagaman siya’y tinawag sa pamamagitan ng mapanghikayat at masining na mga salita, muli siyang naitalaga ni Pulastya sa mga gawaing-bahay. Isalaysay mo sa amin ang pangyayari ayon sa tunay na naganap.”
Verse 2
ततस्तु ब्रह्मणा कोपाद्गायत्री च समाहृता । देवैर्विप्रेश्चे साऽतीव शंसिता भार्यतां गता
Pagkaraan, dahil sa poot ni Brahmā, dinala si Gāyatrī. Lubhang pinuri ng mga deva at ng mga rishi na brahmana, kaya’t natamo niya ang kalagayang maging (kanyang) asawa.
Verse 3
सावित्री च कथं जाता तां ज्ञात्वा यज्ञमण्डपे । पत्नीशालां प्रविष्टां च सर्वं नो विस्तराद्वद
“Paano nasangkot si Sāvitrī sa bagay na ito? At nang maunawaan ang nangyari sa loob ng mandapa ng yajña—paano siya pumasok sa bulwagan ng mga asawa—isalaysay mo sa amin ang lahat nang lubos na detalyado.”
Verse 4
सूत उवाच । सावित्री वशगं कांतं ज्ञात्वा विश्वासमागता । स्थिरा भूत्वा तदा सर्वा देवपत्नीः समानयत्
Wika ni Sūta: Nang malaman ni Sāvitrī na ang minamahal niyang asawa ay napasailalim sa impluwensiya ng iba, muli niyang nabawi ang pananalig at kapanatagan. Nang maging matatag ang loob, tinipon niya ang lahat ng mga asawa ng mga diyos.
Verse 5
गौरी लक्ष्मीः शची मेधा तथा चैवाप्यरुन्धती । स्वधा स्वाहा तथा कीतिर्बुद्धिः पुष्टिः क्षमा धृतिः । तथा चान्याश्च बहवो ह्यप्सरोभिः समन्विताः
Naroon sina Gaurī, Lakṣmī, Śacī, Medhā at Arundhatī; gayundin sina Svadhā at Svāhā; at sina Kīrti, Buddhi, Puṣṭi, Kṣamā at Dhṛti—kasama pa ang maraming iba pang banal na ginang, na sinasamahan ng mga pangkat ng apsaras.
Verse 6
घृताची मेनका रंभा उर्वशी च तिलोत्तमा । अप्सराणां गणाः सर्वे समाजग्मुर्द्विजोत्तमाः
Naroon sina Ghṛtācī, Menakā, Rambhā, Urvaśī at Tilottamā—tunay ngang ang lahat ng pangkat ng mga apsaras ay nagtipon doon, O pinakamainam sa mga dvija.
Verse 7
सा ताभिः सहिता देवीपूर्णहस्ताभिरेव च । संप्रहृष्टमनोभिश्च प्रस्थिता मण्डपं प्रति
Ang diyosang iyon ay sumama sa kanila, tangan ang mga handog na punô sa kaniyang mga palad. Taglay ang galak sa puso ng mga kasama, sila’y naglakad patungo sa mandapa.
Verse 8
वाद्यमानेषु वाद्येषु गीतध्वनियुतेषु च । गन्धर्वाणां प्रमुख्यानां किन्नराणां विशेषतः
Habang tinutugtog ang mga instrumento at umaalingawngaw ang mga himig—lalo na mula sa mga pangunahing Gandharva at mga Kinnara—sumulong ang mapalad na prusisyon.
Verse 9
प्रस्थिता सा महाभागा यावत्तद्यज्ञमण्डपम् । तावत्तस्यास्तदा चक्षुः प्रास्फुरद्दक्षिणं मुहुः
Nang maglakad ang mapalad na Diyosa patungo sa mandapa ng yajña, noon ding sandali’y paulit-ulit na kumibot ang kaniyang kanang mata.
Verse 10
अपसव्यं मृगाश्चक्रुस्तथान्येऽपि खगादयः । विपर्यस्तेन संयाति शब्दान्कुर्वंति चासकृत्
Ang mga usa’y kumilos sa kaliwa na di-mabuti ang tanda; gayundin ang ibang nilalang, mga ibon at iba pa, ay naglakad na tila baligtad at paulit-ulit na naglalabas ng matitinis at magagaspang na hiyaw.
Verse 11
दक्षिणानि तथाऽङ्गानि स्फुरमाणानि वै मुहुः । तस्या मनसि संक्षोभं जनयति निरर्गलम्
Muli’t muli, ang mga sangkap sa kanang panig niya’y kumibot at nanginig; at ito’y walang tigil na nagbunsod ng di-mapigil na pag-aalab ng pagkabalisa sa kaniyang isip.
Verse 12
ताश्च देवस्त्रियः सर्वा नृत्यंति च हसंति च । गायंति च यथोत्साहं तस्याः पार्श्वे व्यवस्थिताः
At ang lahat ng yaong mga dalagang makalangit, na nakatayo sa kaniyang tabi, ay nagsayaw at nagtawanan, at umawit nang buong sigasig.
Verse 13
न जानंति च संक्षोभं तथा शकुनजं हृदि । अन्योन्यस्पर्द्धया सर्वा गीतनृत्यपरायणाः
Hindi nila napansin ang pagkaligalig sa kaniyang puso, ni ang pagkabahalang dulot ng masamang palatandaan; sa pag-uunahan sa isa’t isa, lubos silang nakatuon sa awit at sayaw.
Verse 14
अहंपूर्वमहंपूर्वं प्रविशामि महामखे । इत्यौत्सुक्यसमोपेतास्ता गच्छंति तदा पथि
“Ako muna! Ako muna ang papasok sa dakilang paghahandog!”—sa gayong pananabik, sila’y nagpatuloy noon sa daan.
Verse 191
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सावित्र्या यज्ञागमनकालिकोत्पाताद्यपशकुनोद्भववर्णनंनामैकनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim na Nāgara-khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara—ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng masasamang pangitain at palatandaang lumitaw sa pagdating ni Sāvitrī sa paghahandog,” na siyang Kabanata 191.