Adhyaya 31

Verse 1

नारद उवाच । ते चैनं योज्य चाशीर्भिरयाचंत वरं गुहम् । एष एव वरोऽस्माकं यत्पापं तारकं जहि

Sinabi ni Nārada: Matapos siyang italaga nang wasto at pagpalain, humiling sila ng isang biyaya kay Guha: “Ito lamang ang aming biyaya—patayin ang makasalanang si Tāraka.”

Verse 2

एवमस्त्विति तानुक्त्वा योगोयोग इति ब्रुवन् । तारकारिमहातेजा मयूरं चाध्यरोहत

Sinabi Niya sa kanila, “Mangyari nawa,” at binigkas ang “yogo-yoga”; ang makapangyarihang maningning na kaaway ni Tāraka ay sumakay sa paboreal.

Verse 3

शक्तिहस्तो विनद्याथ गुहो देवांस्तदाब्रवीत् । यद्यद्य तारकं पापं नाहं हन्मि सुरोत्तमाः

May hawak na sibat, umatungal si Guha at sinabi sa mga diyos: “Kung ngayong araw ay hindi ko mapapatay ang makasalanang si Tāraka, O pinakadakila sa mga deva…”

Verse 4

गोब्राह्मणावमन्तॄणां ततो यामि गतिं स्फुटम् । एवं तेन प्रतिज्ञाते शब्दोऽतिसुमहानभूत्

“…kung gayon ay tiyak na mapapasaakin ang kapalaran ng mga lumalapastangan sa mga baka at sa mga brāhmaṇa.” Nang ipahayag niya ang panatang ito, isang napakalakas na ugong ang sumiklab.

Verse 5

योगोयोग इति प्राहुराज्ञया शरजन्मनः । अरजो वाससी रक्ते वसानः पार्वतीसुतः

Sa utos ng Panginoong isinilang sa mga tambo (Skanda), sumigaw sila ng “yogo-yoga.” Ang anak ni Pārvatī, nakasuot ng malinis at pulang kasuotan na walang dungis, ay lumantad at tumindig.

Verse 6

अथाग्रे सर्वदेवानां स्थितो वीरो ययौ मुदा । तस्य केतुरलं भाति चरणायुधशोभितः

Pagkaraan, ang bayani na nakatindig sa unahan ng lahat ng mga diyos ay sumulong nang may galak. Ang kaniyang watawat ay nagningning, pinalamutian ng sagisag ng “mga paa na sandata,” maringal at maningning.

Verse 7

चरणाभ्यां चरणाभ्यां गिरीञ्छक्तो यो विदारयितुं रणे । या चेष्टा सर्वभूतानां प्रभा शांतिर्बलं यथा

Siya ang may kapangyarihang, sa mismong mga paa, hatiin ang mga bundok sa digmaan. Sa kaniya nahayag ang pagkilos ng lahat ng nilalang, gayundin ang liwanag, kapayapaan, at lakas.

Verse 8

तन्मया गुहशक्तिः सा भृशं हस्ते व्यरोचत । यद्दार्ढ्यं सर्वलोकेषु तन्मयं कवचं तथा

Ang sibat ni Guha ay nagliyab sa liwanag sa kaniyang kamay, na wari’y hinubog mula sa kaniyang sariling diwa. Gayundin, ang katatagang nasa lahat ng daigdig ay naging baluting-sandata niya, na tila mula rin sa kaniya nilikha.

Verse 9

योत्स्यमानस्य वीरस्य देहेप्रादुरभूत्स्वयम् । धर्मः सत्यमसंमोहस्तेजः कांतत्वमक्षतिः

Sa katawan ng bayaning handang makipaglaban, kusang nahayag: dharma, katotohanan, kawalan ng pagkalito, ningning, kagandahan, at di-malalabag na kabanalan.

Verse 10

बलमोजः कृपा चव बद्धा करयुगं तथा । आदेशकारीण्यग्रेऽस्य स्वयं तस्थुर्महात्मनः

Ang lakas, sigla, at habag—kasama ang dalawang kamay na wari’y nakagapos sa kahandaang maglingkod—ay kusang tumindig sa harap ng dakilang kaluluwa, handang tumupad sa kaniyang utos.

Verse 11

तमग्रे चापि गच्छंतं पृष्ठतोनुययौ हरः । रथेनादित्यवर्णेन पार्वत्या सहितः प्रभुः

Habang siya’y nauuna, sumunod sa likuran si Hara—ang Panginoon, kasama si Pārvatī, na nakasakay sa karwaheng maningning na gaya ng araw.

Verse 12

निर्मितेन हरेणैव स्वयमीशेन लीलया । सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे

Ang kataas-taasang karwahe ay nilikha mismo ni Hara—ng Panginoon sa Kanyang banal na lila; at isang libong leon ang iniyugo sa maringal na karwaheng iyon.

Verse 13

अभीषून्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मा च जगृहे स्वयम् । ते पिबंत इवाकाशं त्रासयंतश्चराचरम्

O tigre sa mga tao, si Brahmā mismo ang humawak sa renda; at ang mga leon na iyon, na wari’y iniinom ang langit, ay nagpasindak sa lahat ng nilalang—gumagalaw man o hindi.

Verse 14

सिंहा रथस्य गच्छंतो नदंतश्चारुकेसराः । तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह

Ang mga leon ng karwahe ay sumulong, umuungal—may magagandang kiling; at sa karwaheng iyon, nagniningning si Paśupati, nakaupo kasama si Umā.

Verse 15

विद्युता मेडितः सूर्यः सेंद्रचापघनो यथा । अग्रतस्तस्य भगवान्धनेशो गुह्यकैः सह

Gaya ng araw na napalilibutan ng kidlat sa ulap-ulan na may busog ni Indra (bahaghari), sa unahan niya’y lumakad ang pinagpalang Panginoong Dhaneśa (Kubera), kasama ang mga Guhyaka.

Verse 16

आस्थाय रुचिरं याति पुष्पकं नरवाहनः । ऐरावणं समास्ताय शक्रश्चापि सुरैः सह

Si Naravāhana (Kubera) ay naglakbay na nakasakay sa maringal na Puṣpaka; at si Śakra rin, na nakasakay sa Airāvata, ay sumama kasama ng mga diyos.

Verse 17

पृष्ठतोनुययौ यांतं वरदं वृषभध्वजम् । तस्य दक्षिणतो देवा मरुतश्चित्रयोधिनः

Sumunod sa likuran ng Tagapagkaloob ng biyaya, ang Panginoong may watawat na toro habang Siya’y naglalakbay; sa Kaniyang kanan ay ang mga diyos at ang mga Marut, mga mandirigmang kahanga-hanga ang lakas.

Verse 18

गच्छंति वसुभिः सार्धं रुद्रैश्च सह संगताः । यमश्च मृत्युना सार्धं सर्वतः परिवारितः

Sila’y nagpatuloy kasama ng mga Vasu at nakipagtipon din sa mga Rudra; si Yama man, kasama si Mṛtyu, ay kumilos na napaliligiran sa lahat ng panig.

Verse 19

घोरैर्व्याधिशतैश्चापि सव्यतो याति कोपितः । यमस्य पृष्ठतश्चापि घोरस्त्रिशिखरः सितः

Sa kaliwa, siya’y naglakad na nagngangalit, kasunod ang daan-daang nakapanghihilakbot na karamdaman; at sa likuran ni Yama ay sumunod din ang kakila-kilabot na Triśikhara, maputla at nakatatakot.

Verse 20

विजयोनाम रुद्रस्य याति शूलः स्वयं कृतः । तमुग्रपाशो भगवन्वरुणः सलिलेश्वरः

Ang sariling hinubog na trident ni Rudra, na tinatawag na Vijaya, ay sumulong; at kasunod nito ay dumating ang pinagpipitagang Varuṇa, Panginoon ng mga tubig, tangan ang Kaniyang nakapanghihilakbot na panali.

Verse 21

परिवार्य शतैयाति यादोभिर्विविधैर्वृतः । पृष्ठतो विजयस्यापि याति रुद्रस्य पट्टिशः

Napapaligiran ng daan-daan at pinalilibutan ng sari-saring nilalang sa tubig, ito’y sumulong; at sa likuran ni Vijaya ay sumunod din ang palakol-pandigma (paṭṭiśa) ni Rudra.

Verse 22

गदामुशलशक्त्याद्यैर्वरप्रहरणैर्वृतः । पट्टिशं चान्वगात्पार्थ अस्त्रं पाशुपतं महत्

Pinalilibutan ng mahuhusay na sandata gaya ng pamalo (gadā), pambayo (muśala), at sibat (śakti); at kasunod ng palakol na paṭṭiśa ay sumunod ang dakilang sandatang Pāśupata, O anak ni Pṛthā.

Verse 23

बहुशीर्षं महाघोरमेकपादं बहूदरम् । कमंडलुश्चास्य पश्चान्महर्षिगणसेवितः

Sumunod ay dumating ang isang kakila-kilabot na nilalang na maraming ulo, iisang paa, at maraming tiyan; at sa likuran nito ay sumunod ang kamaṇḍalu (banga ng tubig ng asceta), na sinasamahan ng mga pangkat ng dakilang rishi.

Verse 24

तस्य दक्षिणतो भाति दण्डो गच्छञ्छ्रिया वृतः । भृग्वंगिरोभिः सहितो देवैरप्य भिपूजितः

Sa kanang panig nito ay nagningning ang tungkod (daṇḍa) habang sumusulong, nababalot ng karangalan—kasama sina Bhṛgu at Aṅgiras, at pinararangalan maging ng mga diyos.

Verse 25

राक्षसाश्चान्यदेवाश्च गन्धर्वा भुजगास्तथा । नद्यो नदाः समुद्राश्च मुनयोऽप्सरसां गणाः

Mga Rākṣasa at iba pang mga diyos, mga Gandharva at mga ahas na Nāga rin; mga ilog, batis, at mga karagatan; mga muni at mga pangkat ng Apsaras—

Verse 26

नक्षत्राणि ग्रहाश्चैव जंगमं स्थावरं तथा । मातरश्च महादेवमनुजग्मुः क्षुधान्विताः

Maging ang mga konstelasyon at mga planeta, ang gumagalaw at ang di-gumagalaw; at ang mga Ina (Mātṛ) ay sumunod kay Mahādeva, tinutulak ng matinding gutom.

Verse 27

सर्वेषां पृष्ठतश्चासीत्तार्क्ष्यस्थो बुद्धिमान्हरिः । पालयन्पृतनां सर्वां स्वपरीवारसंवृतः

Sa pinakahulihan ng lahat ay naroon ang marunong na Hari, nakasakay kay Tārkṣya (Garuḍa), binabantayan ang buong hukbo, napapaligiran ng sarili niyang mga kasama.

Verse 28

एवं सैन्यसमोपेत उत्तरं तटमागतः । ताम्रप्राकारमाश्रित्य तस्थौ त्र्यंबकनंदनः

Kaya nito, kasama ang buong hukbo, narating niya ang hilagang pampang; sumandig sa tanggulang tanso, ang anak ni Tryambaka ay tumindig nang matatag.

Verse 29

स तारकपुरस्यापि पश्यनृद्धि मनुत्तमाम् । विसिष्मिये महासेनः प्रशशंस तपोऽस्य च

Nang makita ang pambihirang kasaganaan ng Tārakapura, namangha si Mahāsena; at pinuri niya ang tapas, ang pag-aayuno at pagninilay na nagbunga nito.

Verse 30

स्थितः पश्यन्स शुशुभे मयूरस्थो गुहस्तदा । छत्रेण ध्रियमाणेन स्वयं सोमसमस्त्विषा

Noon, si Guha (Skanda), nakaupo sa paboreal at tumatanaw, ay nagningning nang marilag; may payong na itinataas sa ibabaw niya, at ang sariling liwanag niya’y kaagapay ng kislap ng Buwan.

Verse 31

वीज्यमानश्चामराभ्यां वाय्वग्रिभ्यां महाद्युतिः । मातृभिश्च सुरैर्दत्तैः स्वैर्गणैरपि संवृतः

Ang lubhang maningning na Siya ay pinapaypayan ng mga cāmara (pamaspas na buntot-yak) nina Vāyu at Agni; at pinalilibutan din Siya ng mga Ina (Mātṛ) at ng Kaniyang sariling mga pangkat na ipinagkaloob ng mga diyos.

Verse 32

ततः प्रणम्य तं शक्रो देव मध्ये वचोऽब्रवीत् । पश्यपश्य महासेन दैत्यानां बलशालिनाम्

Pagkaraan, si Śakra (Indra) ay yumukod at nagsalita sa gitna ng mga diyos: “Masdan, masdan, O Mahāsena, ang makapangyarihang lakas ng mga Daitya!”

Verse 33

ये त्वां कालं न जानंति मर्त्या गृहरता इव । एतेषां च गृहे दूतो यस्त्वां शंसतु तारकम्

“Yaong mga mortal na hindi nakakikilala sa Iyo bilang Kāla, ang Panahon mismo—gaya ng mga maybahay na abala sa kanilang tahanan—magpadala ng isang sugo sa kanilang mga bahay upang ipahayag Ka, O Tagapagpuksa kay Tāraka.”

Verse 34

वीराणामुचितं त्वेतत्कीर्तिदं च महाजने । अनुज्ञया ततः स्कन्दभक्तं शक्रो धनंजय

“Ito’y nararapat sa mga bayani at nagdudulot ng karangalan sa gitna ng madla.” Pagkaraan, sa pahintulot, itinalaga ni Śakra si Dhanañjaya—isang deboto ni Skanda—para sa gawaing iyon.

Verse 35

मामादिश्यासुरेन्द्राय प्राहिणोद्दौत्ययोग्यकम् । अहं स्वयं गन्तुकामः शक्रेणापि च प्रेषितः

Pagkatapos akong utusan, ipinadala niya ako—na karapat-dapat sa gawain ng sugo—sa panginoon ng mga Asura. Ako man ay sabik na magtungo, at ako’y ipinadala rin ni Śakra.

Verse 36

प्रासादे स्त्रीसहस्राणां प्रावोचं मध्यतोऽप्यहम् । असुराधमदुर्बुद्धे शक्रस्त्वामाह तच्छृणु

Sa palasyo, kahit nasa gitna ng libu-libong babae, ako’y nagpahayag: “O pinakamasamang Asura, baluktot ang isip—si Śakra (Indra) ang nagsasalita sa iyo; makinig ka!”

Verse 37

यज्जगद्दलनादाप्तं किल्बिषं दानव त्वया । तस्याहं नाशकस्तेऽद्य पुरुषश्चेद्भविष्यसि

“O Dānava, ang kasalanang naipon mo sa pagdurog sa mga daigdig—kaya ko itong lipulin para sa iyo ngayon, kung ikaw ay magiging taong may tunay na paninindigan.”

Verse 38

शीघ्रं निःसर पापिष्ठ निःसरिष्यसि चेन्न हि । क्षणात्तव पुरं क्षेप्स्ये पावित्र्यायैव सागरे

“Lumabas ka agad, O pinakamasamang makasalanan—kung hindi ka lalabas, sa isang kisapmata ay ihahagis ko ang iyong lungsod sa dagat, bilang paglilinis.”

Verse 39

इति श्रुत्वा रूक्षवाचं क्रुद्धः स्त्रीगणसंवृतः । मुष्टिमुद्यम्यमाऽधावद्भीतश्चाहं पलायितः

Nang marinig ang mabagsik na pananalita, siya’y nagngitngit; napaliligiran ng pangkat ng mga babae, sumugod siya sa akin na nakataas ang kamao—samantalang ako, sa takot, ay tumakas.

Verse 40

व्याकुलस्तत्र वृत्तांतं कुमाराय न्यवेदयम् । मयि चाप्यागते दैत्यश्चिंतयामास चेतसि

Sa pagkabalisa, isinalaysay ko roon kay Kumāra (Skanda) ang buong pangyayari. At nang ako man ay dumating, ang Daitya ay nagsimulang magmuni-muni nang may pangamba sa kanyang puso.

Verse 41

नालब्ध संश्रयः शक्रो वक्तुमेतदिहार्हति । निमित्तानि च घोराणि संत्रासं जनयंति मे

“Si Indra, na walang masandigan, ay hindi nararapat magsalita nang gayon dito. At ang mga kakila-kilabot na palatandaan ay nagbubunga ng pangamba sa aking kalooban.”

Verse 42

एवं विचिंत्य चोत्थाय गवाक्षं सोध्यरोहत । सहस्रभौमिकावासश्रृङ्गवातायनस्थितः

Sa pag-iisip nang gayon, siya’y tumindig at umakyat sa bintana. Nakatayo sa mataas na bintana ng palasyong maraming palapag, siya’y tumingin mula sa itaas.

Verse 43

अपश्यद्देवसैन्यं स दिवं भूमिं च संवृतम् । रतैर्गजैर्हयैश्चापि नादिताश्च दिशो दश

Nakita niya ang hukbo ng mga deva na pumupuno sa langit at sa lupa. Sa mga karwahe, elepante, at kabayo, umalingawngaw ang sampung dako.

Verse 44

विमानैश्चाद्भुताकारैः किंनरोद्गीतनादितैः । दुन्दुभिभिर्गोविषाणैस्तालैः शंखैश्च नादितैः

May mga vimāna na kahanga-hanga ang anyo, umaalingawngaw sa awit ng mga Kiṃnara. At ang himpapawid ay umuugong sa tambol, sungay ng baka, mga simbalo, at mga kabibe (śaṅkha).

Verse 45

अक्षोभ्यामिव तां सेनां दृष्ट्वा सोऽचिंतयत्तदा । एते मया जिताः पूर्वं कस्माद्भूयः समागताः

Nang makita ang hukbong iyon na parang dagat na umaalon, naisip niya: “Sila’y natalo ko na noon; bakit muling nagtipon ngayon?”

Verse 46

इति चिंतापरो दैत्यः शुश्राव कटुकाक्षरम् । देवबंदिभिरुद्वुष्टं घोरं हृदयदारणम्

Kaya nito, habang lubog sa balisang pag-iisip ang Daitya, narinig niya ang mababangis na salita—isinisigaw ng mga bard ng mga diyos—nakapanghihilakbot at dumudurog sa puso.

Verse 47

जयातु लशक्तिदीधितिपिंजररुचारुणमंडलभुजोद्भासितदेवसैन्य पुरवनकुमुदकाननविकासनेंदो कुमारनाथ जय दितिकुलमहोदधिवडवानल मधुररवमयूररवासुरमुकुटकूटकुट्टितचरणनखांकुर महासेन तारकवंशशुष्कतृमदावानल योगीश्वरयॉ योगिजनहृदयगगनविततचिंतासंतानसंतमसनोदनखरकिरणकल्पनखनिकरविराजितचरणकमल स्कन्द जय बाल सप्तवासर भुवनावलिशोकसंदहन

Tagumpay sa Iyo—O Panginoong Kumāra—na ang mga bisig, napalilibutan ng mapulang-gintong liwanag ng ningning ng sibat, ay nagpapakinang sa hukbo ng mga diyos; O buwan na nagpapabukadkad sa mga kakahuyan ng lotus sa mga lungsod at gubat ng mga diyos. Tagumpay, O Mahāsena—apoy sa ilalim ng dagat sa malawak na karagatan ng angkan ni Diti; ang Iyong matamis na dagundong ay gaya ng sigaw ng pabo-real; ang mga usbong ng kuko sa paa ay dumudurog sa tuktok ng mga korona ng mga asura. O Yogīśvara—apoy-gubat na sumusunod sa tuyong damo ng angkan ni Tāraka; O Skanda—ang Iyong mga paang-lotus ay nagliliyab sa mabagsik na sinag na nagpapawi sa dilim ng mga pag-iisip sa langit ng puso ng mga yogi. Tagumpay, O Banal na Sanggol—tagasunog ng dalamhati ng mga daigdig, sa lahat ng panahon.

Verse 48

नमो नमस्तेस्तु मनोरमाय नमोस्तु ते साधुभयापहाय । नमोस्तु ते बालकृताचलाय नमोनमो नाशय देवशत्रून्

Pagpupugay, pagpupugay sa Iyo, O Kaibig-ibig; pagpupugay sa Iyo na nag-aalis ng takot ng mga banal. Pagpupugay sa Iyo, O Sanggol na nagpapayuko maging ang mga bundok; pagpupugay, pagpupugay—lipulin ang mga kaaway ng mga diyos!