Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 31›Shloka 47
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

Devanagari script

जयातु लशक्तिदीधितिपिंजररुचारुणमंडलभुजोद्भासितदेवसैन्य पुरवनकुमुदकाननविकासनेंदो कुमारनाथ जय दितिकुलमहोदधिवडवानल मधुररवमयूररवासुरमुकुटकूटकुट्टितचरणनखांकुर महासेन तारकवंशशुष्कतृमदावानल योगीश्वरयॉ योगिजनहृदयगगनविततचिंतासंतानसंतमसनोदनखरकिरणकल्पनखनिकरविराजितचरणकमल स्कन्द जय बाल सप्तवासर भुवनावलिशोकसंदहन

Transliteration

jayātu laśaktidīdhitipiṃjararucāruṇamaṃḍalabhujodbhāsitadevasainya puravanakumudakānanavikāsaneṃdo kumāranātha jaya ditikulamahodadhivaḍavānala madhuraravamayūraravāsuramukuṭakūṭakuṭṭitacaraṇanakhāṃkura mahāsena tārakavaṃśaśuṣkatṛmadāvānala yogīśvarayaॉ yogijanahṛdayagaganavitataciṃtāsaṃtānasaṃtamasanodanakharakiraṇakalpanakhanikaravirājitacaraṇakamala skanda jaya bāla saptavāsara bhuvanāvaliśokasaṃdahana

Translation

Tagumpay sa Iyo—O Panginoong Kumāra—na ang mga bisig, napalilibutan ng mapulang-gintong liwanag ng ningning ng sibat, ay nagpapakinang sa hukbo ng mga diyos; O buwan na nagpapabukadkad sa mga kakahuyan ng lotus sa mga lungsod at gubat ng mga diyos. Tagumpay, O Mahāsena—apoy sa ilalim ng dagat sa malawak na karagatan ng angkan ni Diti; ang Iyong matamis na dagundong ay gaya ng sigaw ng pabo-real; ang mga usbong ng kuko sa paa ay dumudurog sa tuktok ng mga korona ng mga asura. O Yogīśvara—apoy-gubat na sumusunod sa tuyong damo ng angkan ni Tāraka; O Skanda—ang Iyong mga paang-lotus ay nagliliyab sa mabagsik na sinag na nagpapawi sa dilim ng mga pag-iisip sa langit ng puso ng mga yogi. Tagumpay, O Banal na Sanggol—tagasunog ng dalamhati ng mga daigdig, sa lahat ng panahon.

Word by Word
जयातुmay (he) be victorious
जयातु:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive usage), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); परस्मैपदम्
ल-शक्ति-दीधिति-पिंजर-रुचि-अरुण-मण्डल-भुज-उद्भासित-देव-सैन्य(he) whose divine army is illumined by arms with a reddish-golden radiance
ल-शक्ति-दीधिति-पिंजर-रुचि-अरुण-मण्डल-भुज-उद्भासित-देव-सैन्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलशक्ति (प्रातिपदिक) + दीधिति (प्रातिपदिक) + पिंजर (प्रातिपदिक) + रुचि (प्रातिपदिक) + अरुण (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक) + उद्भासित (कृदन्त, √भास्) + देव (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (1st case), एकवचन (singular); समासः—बहुपद-तत्पुरुषः (determinative chain), विशेषणम्
पुर-वन-कुमुद-कानन-विकासनेन्दोO moon (i.e., one like the moon) causing the blooming of the kumuda-groves in city-gardens
पुर-वन-कुमुद-कानन-विकासनेन्दो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक) + वन (प्रातिपदिक) + कुमुद (प्रातिपदिक) + कानन (प्रातिपदिक) + विकासन (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव) + इन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (1st case), एकवचन (singular); समासः—तत्पुरुषः; संबोधनार्थे स्तुत्युपाधि (epithet)
कुमारनाथO Lord Kumāra
कुमारनाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन (nominative/vocative usage in praise), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (lord of Kumāra/young ones)
जयbe victorious
जय:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम् (elliptic: ‘be victorious!’)
दिति-कुल-महा-उदधि-वडवानलO submarine-fire to the great ocean of Diti’s clan (Daityas)
दिति-कुल-महा-उदधि-वडवानल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + महा (उपसर्गवत्/प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक) + वडवानल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; उपमा-रूपकात्मक उपाधि
मधुर-रव-मयूर-रव-असुर-मुकुट-कूट-कुट्टित-चरण-नख-अङ्कुरO (one) whose toenail-sprouts of the feet have crushed the peaks of the demons’ crowns, with sweet peacock-like cry
मधुर-रव-मयूर-रव-असुर-मुकुट-कूट-कुट्टित-चरण-नख-अङ्कुर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमधुर (प्रातिपदिक) + रव (प्रातिपदिक) + मयूर (प्रातिपदिक) + रव (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + मुकुट (प्रातिपदिक) + कूट (प्रातिपदिक) + कुट्टित (कृदन्त, √कुट्ट्) + चरण (प्रातिपदिक) + नख (प्रातिपदिक) + अङ्कुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; समासः—बहुपद-तत्पुरुषः; उपाधि (epithet)
महासेनO Mahāsena
महासेन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + सेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (‘great army/army-chief’)
तारक-वंश-शुष्क-तृण-मद-अवानलO forest-fire to the dry grass of the pride of Tāraka’s lineage
तारक-वंश-शुष्क-तृण-मद-अवानल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + शुष्क (प्रातिपदिक) + तृण (प्रातिपदिक) + मद (प्रातिपदिक) + अवानल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; रूपक (metaphor)
योगीश्वरायto the Lord of yogins
योगीश्वराय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयोगीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th case, dative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘lord of yogins’); स्तुतौ दत्तिः (salutation/benediction sense)
योगिजन-हृदय-गगन-वितत-चिन्ता-सन्तान-सन्तमस्-नोदन-खर-किरण-कल्पन-ख-निकर-विराजित-चरण-कमल(he) whose lotus-feet shine with clusters of sharp rays that dispel the darkness of the spread-out succession of thoughts in the sky of yogins’ hearts
योगिजन-हृदय-गगन-वितत-चिन्ता-सन्तान-सन्तमस्-नोदन-खर-किरण-कल्पन-ख-निकर-विराजित-चरण-कमल:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोगि (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक) + हृदय (प्रातिपदिक) + गगन (प्रातिपदिक) + वितत (कृदन्त, √तन्) + चिन्ता (प्रातिपदिक) + सन्तान (प्रातिपदिक) + सन्तमस् (प्रातिपदिक) + नोदन (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव, √नुद्) + खर (प्रातिपदिक) + किरण (प्रातिपदिक) + कल्पन (प्रातिपदिक) + ख (प्रातिपदिक) + निकर (प्रातिपदिक) + विराजित (कृदन्त, √राज्) + चरण (प्रातिपदिक) + कमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—बहुपद-तत्पुरुषः; विशेषणम् (qualifying ‘skanda’)
स्कन्दO Skanda
स्कन्द:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन
जयbe victorious
जय:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
बालO child (youthful one)
बाल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन
सप्तवासरO seven-day (one)
सप्तवासर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या/प्रातिपदिक) + वासर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; समासः—द्विगुः (‘seven-day’)
भुवनावलि-शोक-संदहनO burner of the sorrow of the multitude of worlds
भुवनावलि-शोक-संदहन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + आवलि (प्रातिपदिक) + शोक (प्रातिपदिक) + संदहन (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव, √दह्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘burning up the sorrow of the series of worlds’)
Speaker

Deva-bards (Deva-baṃdi) praising Skanda (explicitly indicated in prior verse context)

Skanda Dialogue

Listener: Devas and the assembled audience; indirectly Tāraka and daityas who hear the proclamation

Visual Art Cues

Scene: A radiant child-warrior Skanda (Kumāra/Mahāsena) stands before the devas’ host; his śakti-spear emits reddish-golden light; lotus-groves bloom like under moonlight; demons’ crowns are crushed beneath the blazing lotus-feet; yogins’ heart-sky is cleared of darkness by foot-ray brilliance.

Characters & Entities
S
Skanda
K
Kumāra
M
Mahāsena
T
Tāraka
D
Diti
D
Daityas
A
Asuras
Y
Yogins

FAQs

Skanda is praised as the luminous force that protects dharma—destroying demonic pride and dispelling inner darkness in yogins’ hearts.

No single tīrtha is named; the verse functions as a panegyric (stuti) magnifying Skanda’s cosmic guardianship.

Implicitly, stotra-recitation (praise of Skanda) is presented as auspicious; no explicit vrata/dāna/snānā instruction appears in this verse.

←Previous Verse
Next Verse→