Adhyaya 29

Verse 1

स्कंद उवाच । आनंदबाष्पसलिलरुद्धकंठं विलोक्य तम् । मृडः पस्पर्श पाणिभ्यां सौधाभ्यां तु सुधांबुधिः

Sinabi ni Skanda: Nang makita niya na ang kanyang lalamunan ay nababara ng mga agos ng luha na isinilang sa ligaya, hinipo siya ni Mṛḍa, ang maamong Rudra—ang karagatan ng amṛta—ng dalawang kamay na malamig at nakapagpapaginhawa.

Verse 2

अथ तत्स्पर्शसौख्येन धर्मराजो महातपाः । पुनरंकुरयामास तपोग्नि ज्वलितां तनुम्

Pagkaraan, sa ginhawang dulot ng yaong paghipo, si Dharmarāja—ang dakilang mapagpenitensiya—ay muling pinasibol at pinasigla ang kaniyang katawan na minsang tinupok ng apoy ng tapasya.

Verse 3

ततः प्रोवाच स ब्राध्निर्देव देवमुमापतिम् । प्रसन्नवदनं शांतं शांतपारिषदावृतम्

Pagkatapos, nagsalita ang maningning na iyon sa Diyos ng mga diyos, kay Umāpati; ang kaniyang mukha’y mapagpala at maamo, ang kaniyang diwa’y payapa, at napalilibutan siya ng mapayapang kapisanan.

Verse 4

प्रसन्नोसि यदीशान सर्वज्ञ करुणानिधे । किमन्येन वरेणात्र यत्त्वं साक्षात्कृतो मया

“Kung ikaw ay nalulugod, O Īśāna—ang ganap na nakaaalam, karagatan ng habag—ano pang ibang biyaya ang kailangan dito, yamang ikaw ay aking nasilayan nang tuwiran?”

Verse 5

यं न वेदा विदुः सम्यङ्न च तौ वेदपूरुषौ । ततोपि वरयोग्योस्मि तन्नाथ प्रार्थयाम्यहम्

“Yaong hindi ganap na nalalaman maging ng mga Veda—ni ng dalawang ‘tao ng Veda’—gayunman, ako’y karapat-dapat pa ring humiling ng biyaya. Kaya, O Panginoon, inihaharap ko ang aking pagsusumamo.”

Verse 6

श्रीकंठांडज डिंभानाममीषां मधुरब्रुवाम् । मत्तपश्चिरसाक्षीणां मत्पुरः प्राप्तजन्मनाम्

“Tungkol sa mga batang ito, na isinilang mula sa itlog ni Śrīkaṇṭha, matatamis magsalita—matagal nang saksi sa aking tapasya at nagkamit ng kapanganakan sa aking lungsod, sa aking harapan…”

Verse 7

पितृभ्यां परिहीनानामितिहास कथाविदाम् । त्यक्ताहारविहाराणां कीराणां वरदो भव

Maging tagapagkaloob ka ng biyaya sa mga lorong ito—ulila sa mga magulang, bihasa sa mga salaysay at banal na kasaysayan, at tumalikod sa pagkain at karaniwang paggalaw dahil sa kanilang pagtitika.

Verse 8

एतत्प्रसूतिसमये आमयेन प्रपीडिता । शुकी पंचत्वमापन्ना शुकः श्येनेन भक्षितः

Sa mismong oras ng panganganak, ang inang loro, pinahirapan ng karamdaman, ay namatay; at ang munting loro naman ay nilamon ng isang lawin.

Verse 9

रक्षितानामनाथानां सदा मन्मुखदर्शिनाम् । अनाथनाथ भवता ह्यायुःशेषस्वरूपिणा

Kami na mga ulila at walang magawa, na iyong iningatan, ay laging tumitingin sa iyong mukha; O Panginoon ng mga walang kanlungan, ikaw—na wari’y mismong anyo ng nalalabing haba ng aming buhay—ang aming sandigan.

Verse 10

इति धर्मवचः श्रुत्वा परोपकृतिनिर्मलम् । तानाहूय मुने शंभुर्विनयावनताननान्

Nang marinig ang mga salitang ito ng Dharma—dalisay sa diwa ng pagtulong sa kapwa—si Śambhu, O pantas, ay tumawag sa kanila, habang sila’y nakayuko ang mukha sa pagpapakumbaba.

Verse 11

उवाच धर्मेति प्रीतः शुकशावानिदं वचः । अयि पत्त्ररथा ब्रूत साधवो धर्मसंगताः

Nalugod siya at nagsalita sa mga batang loro ng ganitong wika, na binigkas ang “Dharma!”: “O mga nilalang na sinasakyan ng pakpak, magsalita kayo—O mga mabubuti, na kaayon ng katuwiran.”

Verse 12

को वरो भवता देयो धर्मेश परिचारिणाम् । साधुसंसर्गसंक्षीण जन्मांतरमहैनसाम्

“Anong biyaya ang dapat mong ipagkaloob, O Panginoon ng Dharma, sa iyong mga tagapaglingkod—na ang malalaking kasalanang naipon sa maraming kapanganakan ay napawi sa pakikisama sa mga banal?”

Verse 13

इति श्रुत्वा महेशस्य वचनं ते पतत्त्रिणः । प्रोचुः प्रणम्य देवेशं नमस्ते भवनाशन

Nang marinig ang mga salita ni Maheśa, yaong mga ibon ay yumukod sa Panginoon ng mga diyos at nagsabi: “Pagpupugay sa iyo, O Tagapagwasak ng pag-iral sa sanlibutan!”

Verse 14

पक्षिण ऊचुः । अनाथनाथ सर्वज्ञ को वरो नः समीहितः । इतोपि त्र्यक्ष यत्साक्षात्तिर्यक्त्वेपि समीक्षिताः

Sinabi ng mga ibon: “O Kanlungan ng mga walang-kanlungan, O Ganap na Nakaaalam—anong biyaya pa ang aming hihilingin? O Panginoong Tatlong-Mata, sapat na ito: na kami’y nasilayan mo nang tuwiran, kahit kami’y mga hayop lamang.”

Verse 15

लाभाः संतूद्यमवतां गिरीशेह परः शताः । परं परोयं लाभोत्र यत्त्वं दृग्गोचरी भवेः

Di-mabilang na pakinabang ang maaaring matamo ng mga nilalang dito, O Panginoon ng Bundok; ngunit higit sa lahat ng iyon ang pinakadakilang pakinabang—na ikaw ay maging lantad sa aming mga mata.

Verse 16

यदेतद्दृश्यते नाथ तत्सर्वं क्षणभंगुरम् । अभंगुरो भवानेकस्त्वत्सपर्याप्यभंगुरा

Anuman ang nakikita sa mundong ito, O Panginoon, ay marupok—nababasag sa isang iglap. Ikaw lamang ang di-napaparam; at ang paglilingkod sa iyo ay di rin napaparam.

Verse 17

विचित्रजन्मकोटीनां स्मृतिर्नोत्र परिस्फुरेत् । एतत्तपस्विरचितलिंगपूजा विलोकनात्

Hindi sumisiklab dito ang alaala ng aming di-mabilang at sari-saring kapanganakan—sapagkat sa pagtanaw sa pagsamba sa Liṅga na itinatag ng isang mapag-asceta.

Verse 18

देवयोनिरपि प्राप्ता चिरमस्माभिरीशितः । दिव्यांगना सहस्राणि तत्र भुक्त्वा स्वलीलया

O Panginoon, sa mahabang panahon ay nakamtan pa namin ang mga kapanganakang makalangit; at doon, ayon sa aming sariling mapaglarong karma, tinamasa namin ang libu-libong dalagang selestiyal.

Verse 19

आसुरी दानवी नागी नैरृती चापि कैन्नरी । विद्याधरी च गांधर्वी योनिरस्माभिरर्जिता

Nakamit din namin ang mga kapanganakan bilang Asurī, Dānavī, Nāgī, Nairṛtī at Kinnarī—gayundin bilang Vidyādharī at Gandharvī.

Verse 20

नरत्वे भूपतित्वं च परिप्राप्तमनेकशः । जले जलचरत्वं च स्थले च स्थलचारिता

Sa pagiging tao, paulit-ulit naming nakamtan ang pagiging hari; sa tubig, naging mga nilalang na pantubig kami, at sa lupa, namuhay bilang mga nilalang na panlupa.

Verse 21

वने वनौकसो जाता ग्रामेषु ग्रामवासिनः । दातारो याचितारश्च रक्षितारश्च घातुकाः

Sa mga gubat, naging mga naninirahan kami sa gubat; sa mga nayon, naging mga taga-nayon—minsan nagbibigay, minsan namamalimos, minsan tagapagtanggol, at minsan mamamatay-tao.

Verse 22

सुखिनोपि वयं जाता दुःखिनो वयमास्म च । जेतारश्च वयं जाताः पराजेतार एव च

Kami’y isinilang na masaya, at kami rin ay naging dukha sa dalamhati; kami’y naging mga nagwagi, at gayundin ay naging mga natalo.

Verse 23

अधीतिनोपि मूर्खाश्च स्वामिनः सेवका अपि । चतुर्षु भूतग्रामेषु उत्तमाधममध्यमाः

Kami’y naging marunong, at gayunma’y naging mangmang; naging mga panginoon at naging mga lingkod din—sa apat na pangkat ng mga nilalang, bilang mataas, mababa, at katamtaman.

Verse 24

अभूम भूरिशः शंभो न क्वापि स्थैर्यमागताः । इतोयोनेस्ततो योनौ ततो योनेस्ततोन्यतः

O Śambhu, kami’y umiral sa di-mabilang na anyo, ngunit kailanma’y di nakatagpo ng katatagan saanman—mula sa isang sinapupunan tungo sa iba, at mula roon ay muli pang iba.

Verse 25

पिनाकिन्क्वापि न प्रापि सुखलेशो मनागपि । इदानीं पुण्यसंभारैर्धर्मेश्वरविलोकनात्

O Pinākin, saanman ay di namin natamo kahit munting patak ng ligaya; ngunit ngayon, sa naipong kabutihang-loob, sa pagtanaw kay Dharmēśvara, may bagong kalagayang sumilang sa amin.

Verse 26

तापनेःसुतपो वह्निज्वालाप्रज्वलितैनसः । संवीक्ष्य त्र्यक्ष साक्षात्त्वां कृतकृत्या बभूविम

Sinunog ng mga kasalanang naglalagablab na tila apoy, nagsagawa kami ng mahigpit na pagtitika; at, O Tatlong-Mata, nang masilayan Ka nang hayagan, kami’y naging ganap—natupad ang aming layon.

Verse 27

तथापि चेद्वरो देयस्तिर्यक्ष्वस्मासु धूर्जटे । कृपणेष्वपि शोच्येषु ज्ञानं सर्वज्ञ देहि तत्

Gayunman, kung may ipagkakaloob na biyaya sa amin—kahit kami’y hamak at pagala-gala, O Dhūrjaṭi—sa amin ding kaawa-awa at dapat tangisan, O Panginoong Ganap na Nakaaalam, ipagkaloob mo yaong mapagpalayang kaalaman.

Verse 28

येन ज्ञानेन मुक्ताः स्मोऽमुष्मात्संसारबंधनात् । यंत्रिताः प्राकृतैः पाशैरदुर्भेद्यैश्च मादृशैः

Sa pamamagitan ng gayong karunungan kami’y napalaya mula sa gapos ng saṃsāra—bagaman ang mga tulad namin ay nakatali ng likás at materyal na mga lubid, mga pamatok na halos di mabuwag.

Verse 29

ऐंद्रं पदं न वांछामो न चांद्रं नान्यदेव हि । वाञ्छामः केवलं मृत्युं काश्यां शंभोऽपुनर्भवम्

Hindi namin ninanais ang katayuan ni Indra, ni ang luklukan ng Buwan, ni alinmang pagka-diyos. Iisa lamang ang aming hangad: mamatay sa Kāśī, O Śambhu, at magkamit ng kalagayang di na muling isisilang.

Verse 30

त्वत्सान्निध्याद्विजानीमः सर्वज्ञ सकलं वयम् । यथा चंदनसंसर्गात्सर्वे सुरभयो द्रुमाः

Sa iyong kalapitan, O Ganap na Nakaaalam, nauunawaan namin ang lahat—gaya ng mga punong nagiging mabango sa pagdikit sa punong-sandal.

Verse 31

एतदेव परं ज्ञानं संसारोच्छित्तिकारणम् । वपुर्विसर्जनं काले यत्तवानंदकानने

Ito lamang ang kataas-taasang kaalaman, ang sanhi ng pagkaputol ng saṃsāra: ang pagtalikod sa katawan sa takdang oras, sa iyong Gubat ng Ānanda.

Verse 32

निर्मथ्य विष्वग्वाग्जालं सारभूतमिदं परम् । ब्रह्मणोदीरितं पूर्वं काश्यां मुक्तिस्तनुत्यजाम्

Matapos kiskisin ang malawak na lambat ng mga salita, nahango ang kataas-taasang diwa—na unang ipinahayag ni Brahmā: sa Kāśī, dumarating ang mokṣa sa mga nagbubuwis ng katawan.

Verse 33

यद्वाच्यं बहुभिर्ग्रंथैस्तदष्टाभिरिहाक्षरैः । हरिणोक्तं रविपुरः कैवल्यं काशिसंस्थितौ

Ang hinahangad ipahayag ng di-mabilang na aklat ay dito nasabi sa walong pantig: ipinahayag ni Hari sa harap ni Ravi, “Ang kaivalya ay para sa nananahan sa Kāśī.”

Verse 34

याज्ञवल्क्यो मुनिवरः प्रोक्तवान्मुनिसंसदि । रवेरधीत्य निगमान्काश्यामंते परं पदम्

Si Yājñavalkya, ang pinakadakilang muni, ay nagpahayag sa kapulungan ng mga rishi: “Matapos pag-aralan ang mga Veda kay Ravi, sa wakas sa Kāśī natatamo ang kataas-taasang kalagayan.”

Verse 35

स्वामिनापि जगद्धात्री पुरतो मंदराचले । इदमेव पुरा प्रोक्तं काशीनिर्वाणजन्मभूः

Maging ang Panginoon, sa harap ni Jagaddhātrī sa Bundok Mandara, ay matagal nang nagpahayag ng bagay na ito: ang Kāśī ang sinapupunan ng nirvāṇa, ang pook ng ganap na paglaya.

Verse 36

कृष्णद्वैपायनोप्येवं शंभो वक्ष्यति नान्यथा । यत्रविश्वेश्वरः साक्षान्मुक्तिस्तत्र पदेपदे

Maging si Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa), O Śambhu, ay magsasabi rin nang gayon at hindi iba: kung saan si Viśveśvara ay hayagang naroroon, doon ay may mokṣa sa bawat hakbang.

Verse 37

वदंत्यन्येपि मुनयस्तीर्थसंन्यासकारिणः । चिरंतना लोमशाद्याः काशिका मुक्तिकाशिका

Sinasabi rin ng iba pang mga pantas—mga sinaunang nagtatag ng pagtalikod at ng mga banal na tīrtha—gaya ni Lomaśa at iba pa: “Ang Kāśikā ay Muktikāśikā, ang Kāśī na nagkakaloob ng mokṣa.”

Verse 38

वयमप्येवं जानीमो यत्र स्वर्गतरंगिणी । आनंदकानने शंर्भोमोक्षस्तत्रैव निश्चितम्

Alam din naming gayon nga—kung saan dumadaloy ang makalangit na ilog; sa Ānandakānana, O Śambhu, doon lamang tiyak ang mokṣa, walang alinlangan.

Verse 39

भूतं भावि भविष्यं यत्स्वर्गे मर्त्ये रसातले । तत्सर्वमेव जानीमो धर्मेशानुग्रहात्परात्

Anumang nagdaan, kasalukuyan, at darating—sa langit, sa lupa, o sa mga daigdig sa ilalim—lahat ng iyon ay ganap naming nalalaman, sa dakilang biyaya ni Dharmarāja.

Verse 40

अतो हिरण्यगर्भोक्तं हरिप्रोक्तं मुनीरितम् । भवतोक्तं च निखिलं शंभो जानीमहे वयम्

Kaya, ang sinabi ni Hiraṇyagarbha (Brahmā), ang sinabi ni Hari (Viṣṇu), ang ipinahayag ng mga muni, at maging ang lahat ng sinasabi mo—O Śambhu—ay lubos naming nalalaman.

Verse 41

करामलकवत्सर्वमेतद्ब्रह्मांडगोलकम् । अस्मद्वाग्गोचरेऽस्त्येव धर्मपीठनिषेवणात्

Ang buong bilog ng sansinukob na ito ay para sa amin na parang bungang āmalaka sa palad—naaabot ng aming salita at pag-unawa—sapagkat naglingkod kami sa banal na luklukan ng Dharma.

Verse 42

धर्मराजस्य तपसा तिर्यञ्चोपि वयं विभो । जाताः स्म निर्विकल्पं हि सर्वज्ञानस्य भाजनम्

Sa bisa ng matinding tapas ni Dharmarāja—kahit kami’y mga ibon lamang, O Panginoon—naging mga sisidlang walang alinlangan na karapat-dapat paglagyan ng ganap na kaalaman.

Verse 43

मधुरं मृदुलं सत्यं स्वप्रमाणं सुसंस्कृतम् । हितं मितं सदृष्टांतं श्रुत्वा पक्षिसुभाषितम्

Nang marinig ang mabubuting pananalita ng mga ibon—matamis, banayad, totoo, may sariling patunay, at pinong-pinong anyo; kapaki-pakinabang, may sukat, at may angkop na halimbawa—(siya’y naantig).

Verse 44

देवोतिविस्मयापन्नो ऽवर्णयत्पीठगौरवम् । त्रैलोक्यनगरे चात्र काशीराजगृहं मम

Dahil sa pambihirang pagkamangha, ang Deva’y nagsalaysay ng kadakilaan ng banal na luklukan; at dito, sa lungsod na wari’y kabiserang-bayan ng tatlong daigdig, binanggit niya ang aking maharlikang tahanan sa Kāśī.

Verse 45

तत्रापि भोगभवनमनर्घ्यमणिनिर्मितम् । मोक्षलक्ष्मीविलासाख्यः प्रासादो मेति शर्मभूः

Doon din ay may isang bahay ng kaligayahan, yari sa mga hiyas na di-matatawaran—ang aking palasyong tinatawag na ‘Mokṣalakṣmīvilāsa,’ na pinagmumulan ng aking malaking kagalakan.

Verse 46

पतत्त्रिणो पिमुच्यंते यं कुर्वाणाः प्रदक्षिणम् । स्वेच्छया विचरंतः खे खेचरा अपि देवताः

Maging ang mga nilalang na lumilipad ay napapalaya sa pag-ikot dito nang pradakṣiṇa; at ang mga diyos man—na naglalakbay sa himpapawid bilang mga khecara—ay malayang gumagala roon ayon sa kanilang nais.

Verse 47

मोक्षलक्ष्मीविलासाख्य प्रासादस्य विलोकनात् । शरीराद्दूरतो याति ब्रह्महत्यापि नान्यथा

Sa pagtanaw lamang sa palasyong tinatawag na ‘Mokṣalakṣmīvilāsa,’ kahit ang kasalanang brahmahatyā ay lumalayo sa katawan—wala nang ibang bunga kundi ito.

Verse 48

मोक्षलक्ष्मीविलासस्य कलशो यैर्निरीक्षतः । निधानकलशास्तांस्तु न मुंचंति पदेपदे

Yaong tumitingin sa kalasa (tuktok na banga) ng palasyong pinaglalaruan ng Kalayaan at Lakṣmī—hindi sila iniiwan sa bawat hakbang ng mga banga ng kayamanan at kasaganaan.

Verse 49

दूरतोपि पताकापि मम प्रासादमूर्धगा । नेत्रातिथी कृता यैस्तु नित्यं तेऽतिथयो मम

Kahit mula sa malayo, yaong ginagawang panauhin ng kanilang mga mata ang watawat sa tuktok ng Aking palasyo—sila nga ang Aking palagiang mga panauhin.

Verse 50

भूमिं भित्त्वा स्वयं जातस्तत्प्रासादमिषेण हि । आनंदाख्यस्य कंदस्य कोप्येष परमोंकुरः

Binutas ang lupa at kusang sumibol ito—tunay nga, na wari’y dahil sa palasyong iyon. Ito’y tila ang kataas-taasang usbong ng ugat na tinatawag na ‘Kaligayahan’.

Verse 51

ब्रह्मादिस्थावरांतानि यत्र रूपण्यनेकशः । मामेवोपासते नित्यं चित्रं चित्रगतान्यपि

Doon, ang sari-saring anyo—mula kay Brahmā hanggang sa mga di-nakikilos na nilalang—ay laging sumasamba sa Akin lamang; kamangha-mangha, maging ang mga larawan sa loob ng mga pinta ay gayon din.

Verse 52

ससौधो मेखिले लोके स्थानं परमनिर्वृतेः । रतिशाला स मे रम्या स मे विश्वासभूमिका

Sa mundong napalilibutan, yaong gusali ang Aking luklukan ng sukdulang kaluwalhatian. Yaong kaaya-ayang bulwagan ang Aking silid ng ligaya; siya ang lupang pinagtitibayan ng Aking matalik na katiyakan sa mga deboto.

Verse 53

मम सर्वगतस्यापि प्रासादोयं परास्पदम् । परं ब्रह्म यदाम्नातं परमोपनिषद्गिरा । अमूर्तं तदहं मूर्तो भूयां भक्तकृपावशात्

Bagaman Ako’y laganap sa lahat, ang palasyong ito ang Aking sukdulang luklukan. Ako yaong Kataas-taasang Brahman na ipinahahayag ng pinakadakilang tinig ng mga Upaniṣad; bagaman walang anyo, nagkakatawang-anyo Ako dahil sa habag sa mga deboto.

Verse 54

नैःश्रेयस्याः श्रियो धाम तद्याम्यां मंडपोस्ति मे । तत्राहं सततं तिष्ठे तत्सदोमंडपं मम

Sa gawing timog ay may isang pabilion para sa Akin—tahanan ng ningning ng ganap na kaligtasan. Doon Ako laging nananahan; yaon ang Aking bulwagang pagtitipon.

Verse 55

निमेषार्धप्रमाणं च कालं तिष्ठति निश्चलः । तत्र यस्तेन वै योगः समभ्यस्तः समाः शतम्

Ang sinumang manatiling di-kumikilos doon kahit kalahati ng isang kisap—sa pamamagitan niyon lamang, ang yogang naisagawa roon ay katumbas ng sandaang taon ng pagsasanay sa ibang dako.

Verse 56

निर्वाणमंडपं नाम तत्स्थानं जगतीतले । तत्रर्चं संजपन्नेकां लभेत्सर्वश्रुतेः फलम्

Ang pook na yaon sa ibabaw ng lupa ay tinatawag na ‘Pabilion ng Nirvāṇa’. Doon, sa pagbigkas ng iisang banal na mantra sa harap ng anyong-diyos, natatamo ang bunga ng lahat ng ipinahayag na Kasulatan.

Verse 57

प्राणायामं तु यः कुर्यादप्येकं मुक्तिमंडपे । तेनाष्टांगः समभ्यस्तो योगोऽन्यत्रायुतं समाः

Ngunit sinumang magsagawa kahit isang prāṇāyāma sa “Pabilyon ng Paglaya” — sa bisa nito, ang walong-sangay na yoga ay itinuturing na naisagawa, na para bang sampung libong taon sa ibang dako.

Verse 58

निर्वाणमंडपे यस्तु जपेदेकं षडक्षरम् । कोटिरुद्रेण जप्तेन यत्फलं तस्य तद्भवेत्

Sinumang sa Nirvāṇa Maṇḍapa ay umawit o bumigkas kahit minsan ng anim-na-pantig na mantra, matatamo niya ang kaparehong bunga ng bantog na Koṭirudra-japa—ang pagbigkas kay Rudra nang isang crore.

Verse 59

शुचिर्गंगांभसि स्नातो यो जपेच्छतरुद्रियम् । निर्वाणमंडपे ज्ञेयः स रुद्रो द्विजवेषभृत्

Dalisay, matapos maligo sa tubig ng Gaṅgā, sinumang bumigkas ng Śatarudrīya—alamin na sa Nirvāṇa Maṇḍapa siya mismo si Rudra, bagaman nakabihis sa anyo ng isang dalawang-ulit-na-ipinanganak (brāhmaṇa).

Verse 60

ब्रह्मयज्ञसकृत्कृत्वा मम दक्षिणमंडपे । ब्रह्मलोकमवाप्याथ परं ब्रह्माधिगच्छति

Matapos maisagawa kahit minsan ang Brahma-yajña sa aking Timog na Maṇḍapa, nararating ng tao ang Brahmaloka; at pagkaraan, natatanto niya ang Kataas-taasang Brahman.

Verse 61

धर्मशास्त्रं पुराणानि सेतिहासानि तत्र यः । पठेन्निरभिलाषुः सन्स वसेन्मम वेश्मनि

Doon, sinumang bumabasa ng Dharmaśāstra, ng mga Purāṇa, at ng mga Itihāsa nang walang pagnanasa sa pansariling pakinabang—siya’y nananahan sa aking sariling tahanan.

Verse 62

तिष्ठेदिंद्रियचापल्यं यो निवार्य क्षणं कृती । निर्वाणमंडपेन्यत्र तेन तप्तं महत्तपः

Ang marunong na, kahit saglit, pumipigil sa pagkapabigla-bigla ng mga pandama habang nananatili sa Nirvāṇa Maṇḍapa—siya’y nagsasagawa ng dakilang tapasya.

Verse 63

वायुभक्षणतोन्यत्र यत्पुण्यं शरदां शतम् । तत्पुण्यं घटिकार्धेन मौनं दक्षिणमंडपे

Ang anumang kabutihang-loob na natatamo sa iba sa pagkain lamang ng hangin sa loob ng sandaang taglagas—yaon ding puṇya ang natatamo sa kalahating ghaṭikā ng pananahimik sa Dakṣiṇa Maṇḍapa.

Verse 64

मितं कृष्णलकेनापि योदद्यान्मुक्तिमंडपे । स्वर्णं सौवर्णयानेन स तु संचरते दिवि

Kahit sukat na kaloob—kahit isang kṛṣṇalaka lamang—ang ibigay sa Mukti Maṇḍapa, siya’y naglalakbay sa langit sakay ng gintong karuwahe.

Verse 65

तत्रैकं जागरं कुर्याद्यस्मिन्कस्मिन्दिनेपि यः । उपोषितोर्चयेल्लिंगं स सर्वव्रतपुण्यभाक्

Sinumang sa alinmang araw ay magbantay roon nang isang gabi, nag-aayuno at sumasamba sa Liṅga—siya’y nagkakamit ng puṇya ng lahat ng mga panata.

Verse 66

तत्र दत्त्वा महादानं तत्र कृत्वा महाव्रतम् । तत्राधीत्याखिलं वेदं च्यवते न नरो दिवः

Doon nagkaloob ng dakilang dāna, doon tumupad ng dakilang vrata, at doon pinag-aralan ang buong Veda—ang taong yaon ay hindi nahuhulog mula sa langit.

Verse 67

प्रयाणं कुर्वते यस्य प्राणा मे मुक्तिमंडपे । समामनुप्रविष्टोत्र तिष्ठेद्यावदहं खलु

Sa sinumang ang hininga ng buhay ay lumisan sa Aking Mukti Maṇḍapa, Ako mismo’y pumapasok doon na kasama ng kanyang mga prāṇa, at nananatili roon kasama ng kaluluwang yaon hangga’t Ako’y tunay na mananatili.

Verse 68

जलक्रीडां सदा कुर्यां ज्ञानवाप्यां सहोमया । यदंबुपानमात्रेण ज्ञानं जायेत निमर्लम्

Ako’y laging naglalaro sa tubig sa Jñāna-vāpī, ang Balon ng Kaalaman, kasama si Umā; at sa pag-inom lamang ng tubig na yaon, sumisilang ang dalisay at walang dungis na kaalaman.

Verse 69

तज्जलक्रीडनस्थानं मम प्रीतिकरं महत् । अमुष्मिन्राजसदने जाड्यहृज्जलपूरितम्

Ang pook na yaon ng paglalaro sa tubig ay lubhang nakalulugod sa Akin. Sa maharlikang tahanang iyon, napupuno ito ng tubig na nag-aalis ng pamamanhid at kabigatan ng puso.

Verse 70

तत्प्रासादपुरोभागे मम शृंगारमंडपः श्री । पीठं तद्धि विज्ञेयं निःश्रीकश्रीसमर्पणम्

Sa harapang bahagi ng palasyong iyon naroon ang Aking mapalad na Śṛṅgāra-maṇḍapa, ang paviliong pang-adornment. Yaon ay dapat makilalang banal na upuan (pīṭha) na nagkakaloob ng kasaganaan kahit sa salat sa kapalaran.

Verse 71

मदर्थं तत्र यो दद्याद्दुकूलानि शुचीन्यहो । माल्यानि सुविचित्राणि यक्षकर्दमवंति च

Sinumang doon, alang-alang sa Akin, ay maghandog ng malilinis na kasuotan—gayundin ng mga garlandang marikit at sari-sari, at maging ng mababangong pahid na angkop sa mga nilalang na dibino—ay magkakamit ng Aking kalinga.

Verse 72

नाना नेपथ्यवस्तूनि पूजोपकरणाऽन्यपि । स श्रियालंकृतस्तिष्ठेद्यत्र कुत्रापि सत्तमः

Sa pag-aalay ng sari-saring palamuti at iba pang kasangkapan sa pagsamba, ang marangal na tao ay nananatiling pinalalamutian ng Śrī—saan man siya manirahan.

Verse 73

निर्वाणलक्ष्मीर्वृणुते तं निर्वाणपदाप्तये । यत्र कुत्रापि निधनं प्राप्नुयादपि स ध्रुवम्

Pinipili siya ni Nirvāṇa-Lakṣmī upang makamtan ang kalagayan ng paglaya; kahit saan man siya abutan ng kamatayan, tiyak para sa kanya ang yaong kapalarang nagpapalaya.

Verse 74

मोक्षलक्ष्मीविलासाख्य प्रासादस्योत्तरे मम । ऐश्वर्यमडपं रम्यं तत्रैश्वर्यं ददाम्यहम्

Sa hilaga ng Aking palasyong tinatawag na ‘Mokṣa-Lakṣmī-Vilāsa’ ay may kaaya-ayang bulwagan ng kapangyarihan, ang Aiśvarya-maṇḍapa; doon Ko iginagawad ang aiśvarya.

Verse 75

मत्प्रासादैंद्रदिग्भागे ज्ञानमंडपमस्ति यत् । ज्ञानं दिशामि सततं तत्र मां ध्यायतां सताम्

Sa silangang dako ng Aking palasyo ay naroon ang Jñāna-maṇḍapa, ang bulwagan ng kaalaman; doon Ko walang humpay na iginagawad ang kaalaman sa mga banal na nagmumuni-muni sa Akin.

Verse 76

भवानि राजसदने ममास्ति हि महानसम् । यत्तत्रोपहृतं पुण्यं निर्विशामि मुदैव तत्

O Bhavānī, sa maharlikang tahanan ay tunay na naroon ang Aking dakilang kusina; anumang banal na handog na inihahatid doon, tinatanggap Ko at tinatamasa nang may galak.

Verse 77

विशालाक्ष्या महासौधे मम विश्रामभूमिका । तत्र संसृतिखिन्नानां विश्रामं श्राणयाम्यहम्

Sa dakilang palasyo ni Viśālākṣī ang Aking pahingahan; doon Ko ipinagkakaloob ang kapahingahan sa mga napapagod sa saṃsāra.

Verse 78

नियमस्नानतीर्थं च चक्रपुष्करिणी मम । तत्र स्नानवतां पुंसां तन्नैर्मल्यं दिशाम्यहम्

Ang Aking tīrtha ng itinakdang paliligo ay ang Cakra-Puṣkariṇī; sa mga naliligo roon, Ako mismo ang nagkakaloob ng kadalisayan at kawalang-dungis.

Verse 79

यदाहुः परमं तत्त्वं यदाहुर्ब्रह्मसत्तमम् । स्वसंवेद्यं यदाहुश्च तत्तत्रांते दिशाम्यहम्

Yaong tinatawag nilang Kataas-taasang Katotohanan, yaong tinatawag nilang pinakadakilang Brahman, at yaong sinasabing tuwirang nalalaman ng sarili—iyon ang inihahayag Ko roon, sa pinakahantungan.

Verse 80

यदाहुस्तारकं ज्ञानं यदाहुरतिनिर्मलम् । स्वात्मारामं यदाहुश्च तत्तत्रांते दिशाम्यहम्

Yaong kaalamang tinatawag nilang Tāraka, yaong tinatawag nilang lubhang dalisay, at yaong sinasabing nagagalak sa Sarili lamang—iyon ang inihahayag Ko roon, sa pinakahantungan.

Verse 81

जगन्मंगलभूर्यात्र परमा मणिकर्णिका । विपाशयामि तत्राहं कर्मभिः पाशितान्पशून्

Dito, ang kataas-taasang Maṇikarṇikā—sagana sa pagpapala para sa daigdig—ang pinakamataas na yātrā. Doon Ko pinaluluwag at pinalalaya ang mga nilalang na iginapos ng sarili nilang karma.

Verse 82

निर्वाणश्राणने यत्र पात्रापात्रं न चिंतये । आनंदकानने तन्मे दानस्थानं दिवानिशम्

Sa ‘Nirvāṇa-Śrāṇaṇa’ na hindi ko iniisip kung karapat-dapat o hindi; sa Ānandakānana naroon ang aking pook ng pag-aalay, araw at gabi.

Verse 83

भवांबुधौ महागाधे प्राणिनः परिमज्जतः । भूत्वैव कर्णधारोंते यत्र संतारयाम्यहम्

Sa malawak at di-masukat na karagatan ng pag-iral sa daigdig, kapag lumulubog ang mga nilalang, doon—sa huling sandali—ako ang nagiging timonel at inihahatid ko sila sa ibayo.

Verse 84

सौभाग्यभाग्यभूर्या वै विख्याता मणिकर्णिका । ददामि तस्यां सर्वस्वमग्रजायांत्यजाय वा

Ang Maṇikarṇikā, bantog bilang dakilang lupain ng suwerte at tadhana, ay tunay na kilala; doon ko ipinagkakaloob ang lahat—sa pinakadakila man o kahit sa itinakwil.

Verse 85

महासमाधिसंपन्नैर्वेदांतार्थ निषेविभिः । दुष्प्रापोन्यत्र यो मोक्षः शोच्यैरपि स लभ्यते

Ang kalayaang mahirap makamtan sa iba, kahit ng may dakilang samādhi at naglilingkod sa diwa ng Vedānta—dito’y natatamo maging ng kaawa-awa at nalugmok.

Verse 86

दीक्षितो वा दिवाकीर्तिः पंडितो वाप्यपंडितः । तुल्यो मे मोक्षदीक्षायां संप्राप्य मणिकर्णिकाम्

Maging siya’y may dīkṣā, tanyag na parang liwanag ng araw, marunong o di-marunong—pagdating sa Maṇikarṇikā, pantay-pantay sa aking dīkṣā tungo sa mokṣa.

Verse 87

यत्त्यागेन्यत्र कृपणस्तत्प्राप्य मणिकर्णिकाम् । ददामि जंतुमात्राय सर्वस्वं चिरसंचितम्

Ang yaong kayamanang sa ibang dako’y ibinibigay lamang ng kuripot sa matinding pagtalikod—pagdating sa Maṇikarṇikā, ipinagkakaloob ko sa bawat nilalang ang lahat ng matagal nang naipon.

Verse 88

यदि दैवादिह प्राप्तस्त्रिसंयोगोऽतिदुर्घटः । अविचारं तदा देयं सर्वस्वं चिरसंचितम्

Kung sa bisa ng banal na kapalaran ay makamtan dito ang lubhang bihirang ‘tatluhang pagsasanib’, kung gayon ay walang pag-aalinlangan na dapat ipagkawanggawa ang buong yaman na matagal nang naipon.

Verse 89

शरीरमथ संपत्तिरथ सा मणिकर्णिका । त्रिसंयोगोयमप्राप्यो देवैरिंद्रादिकैरपि

Ang katawan ng tao, ang kabuhayan at yaman, at yaong Maṇikarṇikā—ang tatluhang pagsasanib na ito’y di-makamtan kahit ng mga diyos, simula kay Indra.

Verse 90

पुनः पुनर्विचार्येति जंतुमात्रेभ्य एव च । निर्वाणलक्ष्मीं यच्छामि सदोपमणिकर्णिकम्

Kaya’t paulit-ulit na pagnilayan: para nga sa lahat ng nilalang, ipinagkakaloob ko ang kasaganaan ng paglaya; sapagkat ang Maṇikarṇikā ay laging kataas-taasan.

Verse 91

मुक्तिदा न मही सा मे वाराणस्यां महीयसी । तन्मही रजसा साम्यं त्रिलोक्यपि न चोद्वहेत्

Ang lupang yaon na akin sa Vārāṇasī ay lubhang dakila; hindi lamang ito lupa—ito ang nagbibigay ng paglaya. Ni ang tatlong daigdig ay di makapapantay kahit sa alabok nito.

Verse 92

परं लिंगार्चनस्थानमविमुक्तेश्वरेश्वरम् । तत्र पूजां सकृत्कृत्वा कृतकृत्यो नरो भवेत्

Ang Avimukteśvara ang kataas-taasang pook ng pagsamba sa Liṅga. Sa pag-aalay ng pūjā roon kahit minsan, ang tao’y nagiging ganap na natupad ang layon ng buhay.

Verse 93

सायं पाशुपतीं संध्यां कुर्यां पशुपतीश्वरे । विभूतिधारणात्तत्र पशुपाशैर्न बध्यते

Sa dapithapon ay gawin ang Pāśupata sandhyā sa Paśupatīśvara. Sa pagsusuot ng banal na abo (vibhūti) roon, hindi siya natatali ng mga gapos na bumibihag sa mga nilalang.

Verse 94

प्रातःसध्याकरोम्येव सदोंकारनिकेतने । तत्रैकापि कृता संध्या सर्वपातककृंतनी

Sa umaga’y isinasagawa ko ang sandhyā sa walang-humpay na tahanan ni Oṃkāra. Kahit iisang sandhyā na gawin doon ay pumuputol sa lahat ng kasalanan.

Verse 96

रत्नेश्वरोर्चितो दद्यान्महारत्नानि भक्तितः । रत्नैः समर्च्य तल्लिंगं स्त्रीरत्नादि लभेन्नरः

Kapag sinasamba si Ratneśvara, maghandog nang may debosyon ng mahahalagang hiyas. Sa pagsamba sa Liṅgang iyon sa pamamagitan ng mga hiyas, nakakamit ng lalaki ang mahahalagang biyaya—gaya ng isang dakilang asawa at iba pang ‘hiyas’ ng buhay.

Verse 97

विष्टपत्रितयांतःस्थोप्यहं लिंगे त्रिविष्टपे । तिष्ठामि सततं भक्तमनोरथसमृद्धये

Bagaman nananahan sa tatluhang daigdig, ako’y laging nananatili sa Liṅgang ito, upang ganap na umunlad ang mga taimtim na hangarin ng deboto.

Verse 98

विरजस्कं महापीठं तत्र संसेव्य मानवः । विरजा जायते नूनं चतुर्नद कृतोदकः

Sa paglilingkod sa dakilang pīṭha na tinatawag na Virajaska, ang tao’y tiyak na napapawi sa karumihan. Ang nagsasagawa roon ng ritwal na tubig ng “apat na ilog” ay tunay na nalilinis.

Verse 99

वसामि कृत्तिवासेहं सदा प्रति चतुर्दशि । अत्र जागरणं कृत्वा चतुर्दश्यां न गर्भभाक्

“Ako’y laging nananahan dito sa Kṛttivāsa tuwing ika-labing-apat na araw ng buwan (caturdaśī). Ang nagbabantay-puyat dito sa caturdaśī ay hindi na muling isisilang sa sinapupunan.”

Verse 100

पितृप्रीतिप्रदं पीठं वृषभध्वजसंज्ञकम् । पितृतर्पणकृत्तत्र पितॄंस्तारयति क्षणात्

“Ang banal na pīṭha na ito, na kilala bilang Vṛṣabhadhvaja, ay nagbibigay-galak sa mga ninuno. Sinumang magsagawa roon ng tarpaṇa para sa mga Pitṛ ay agad na nagliligtas sa mga ninuno.”

Verse 110

ममानुग्रहतः कीरानेतान्पश्य रवेः सुत । दिव्यविमानमारुह्य गंतारो मत्पुरं महत्

“Sa aking biyaya, masdan mo ang mga lorong ito, O anak ng Araw. Sasakay sila sa isang makalangit na vimāna at tutungo sa aking dakilang tahanan.”

Verse 113

आरुह्यते न यानेन दिव्यरूपवराः खगाः । कैलासमभिसंजग्मुर्धर्ममापृच्छ्यतेऽमलाः

Ang mga ibong yaon, na ngayo’y may maringal na anyong makalangit at nalinis, ay hindi na kinailangang sumakay sa anumang sasakyan; sila’y nagtungo sa Kailāsa upang magtanong hinggil sa Dharma.