Adhyaya 11

Verse 1

अगस्त्य उवाच । षडास्य माधवाख्यानं श्रुतं मे पापनाशनम् । महिमापि श्रुतः श्रेयान्सम्यक्पंचनदस्य वै

Sinabi ni Agastya: Narinig ko na ang salaysay na pumupuksa ng kasalanan tungkol kay Ṣaḍāsya at Mādhava; at narinig ko rin, sa wastong sukat, ang dakilang kaluwalhatian ng Pañcanada na tunay na napakahusay.

Verse 2

यदग्निबिंदुना पृच्छि माधवो दैत्यसूदनः । तस्योत्तरं समाख्याहि यथाख्यातं मधुद्विषा

Ang itinatanong ni Agnibindu kay Mādhava, ang mamumuksa sa mga daitya—isalaysay mo ang tugon niyon, ayon sa pagkakabigkas ng Kaaway ni Madhu.

Verse 3

स्कंद उवाच । शृण्वगस्त्य महर्षे त्वं कथ्यमानं मयाधुना । माधवेन यथाचक्षि मुनये चाग्निबिंदवे

Sinabi ni Skanda: Makinig ka, O Agastya, dakilang rishi, sa aking isasalaysay ngayon—gaya ng mismong ipinahayag ni Mādhava sa pantas na si Agnibindu.

Verse 4

बिंदुमाधव उवाच । आदौ पादोदके तीर्थे विद्धि मामादिकेशवम् । अग्निबिंदो महाप्राज्ञ भक्तानां मुक्तिदायकम्

Sinabi ni Bindumādhava: Sa pasimula, sa banal na Pādodaka-tīrtha, kilalanin mo Ako bilang Ādi-keśava, O Agnibindu na lubhang marunong—Ako ang nagbibigay ng kalayaan (mokṣa) sa mga deboto.

Verse 5

अविमुक्तेऽमृते क्षेत्रे येर्चयंत्यादिकेशवम् । तेऽमृतत्वं भजंत्येव सर्वदुःखविवर्जिताः

Sa Avimukta, ang walang-kamatayang banal na kṣetra, yaong sumasamba kay Ādi-keśava ay tunay na nagkakamit ng walang-kamatayan, at nalalaya sa lahat ng dalamhati.

Verse 6

संगमेशं महालिंगं प्रतिष्ठाप्यादिकेशवः । दर्शनादघहं नृणां भुक्तिं मुक्तिं दिशेत्सदा

Itinatag ni Ādikeśava ang dakilang Liṅga na tinatawag na Saṅgameśa; sa pagtanaw pa lamang nito, lagi niyang ipinagkakaloob sa mga tao ang pagkapawi ng kasalanan, kasama ang ginhawa sa daigdig at ang pangwakas na kalayaan.

Verse 7

याम्यां पादोदकाच्छ्वेतद्वीपतीर्थं महत्तरम् । तत्राहं ज्ञानदो नृणां ज्ञानकेशवसंज्ञकः

Sa timog ay naroon ang lubhang dakilang Śvetadvīpa-tīrtha, sumibol mula sa tubig na naghugas sa mga paa. Doon ako, na tinatawag na Jñānakeśava, ay nagkakaloob ng tunay na kaalaman sa mga tao.

Verse 8

श्वेतद्वीपे नरः स्नात्वा ज्ञानकेशवसन्निधौ । न ज्ञानाद्भ्रश्यते क्वापि ज्ञानकेशवपूजनात्

Ang taong naligo sa Śvetadvīpa, sa harap ni Jñānakeśava, ay hindi kailanman nalalayo sa kaalaman saanman—ganyan ang bisa ng pagsamba kay Jñānakeśava.

Verse 9

तार्क्ष्यकेशवनामाहं तार्क्ष्यतीर्थे नरोत्तमैः । पूजनीयः सदा भक्त्या तार्क्ष्य वत्ते प्रिया मम

Sa Tārkṣya-tīrtha ako’y tinatawag na Tārkṣyakeśava; doon ako’y laging dapat sambahin nang may bhakti ng pinakamahuhusay na tao, sapagkat ang tahanang Tārkṣya ay mahal sa akin.

Verse 10

तत्रैव नारदे तीर्थेस्म्यहं नारदकेशवः । ब्रह्मविद्योपदेष्टा च तत्तीर्थाप्लुत वर्ष्मणाम्

Doon din, sa Nārada-tīrtha, Ako si Nārada-Keśava; at Ako ang nagtuturo ng Brahma-vidyā sa mga ang katawan ay naligo sa banal na tawiran.

Verse 11

प्रह्लादतीर्थं तत्रैव नाम्ना प्रह्लादकेशवः । भक्तैः समर्चनीयोहं महाभक्ति समृद्धये

Naroon din ang Prahlāda-tīrtha; doon Ako tinatawag na Prahlāda-Keśava. Dapat Akong sambahin nang wasto ng mga deboto, upang umunlad ang dakilang debosyon.

Verse 12

तीर्थेंऽबरीषे तत्राहं नाम्नैवादित्यकेशवः । पातकध्वांतनिचयं ध्वंसयामीक्षणादपि

Sa Ambārīṣa-tīrtha, doon Ako nakikilala bilang Ādityakeśava; at winawasak Ko ang naipong dilim ng mga kasalanan—kahit sa isang sulyap lamang (darśana).

Verse 13

दत्तात्रेयेश्वराद्याम्यामहमादिगदाधरः । हरामि तत्र भक्तानां संसारगदसंचयम्

Sa timog ng Dattātreyeśvara, Ako si Ādi-Gaḍādhara; at doon inaalis Ko sa mga deboto ang naipong karamdaman ng pag-iral sa saṃsāra.

Verse 14

तत्रैव भार्गवे तीर्थे भृगुकेशव नामतः । काशीनिवासिनः पुंसो बिभर्मि च मनोरथैः

Doon din, sa Bhārgava-tīrtha, Ako ay tinatawag na Bhṛgukeśava; at inaaruga Ko ang taong naninirahan sa Kāśī, tinutupad ang kanyang minimithing hangarin at ninanais.

Verse 15

वामनाख्येमहातीर्थे मनःप्रार्थितदे शुभे । पूज्योहं शुभमिच्छद्भिर्नाम्ना वामनकेशवः

Sa dakilang banal na tawiran na tinatawag na Vāmana—mapalad at nagbibigay ng hinihiling ng puso—ako’y dapat sambahin ng mga naghahangad ng kabutihan, sapagkat doon ako’y kilala bilang Vāmanakeśava.

Verse 16

नरनारायणे तीर्थे नरनारायणात्मकम् । भक्ताः समर्च्य मां स्युर्वै नरनारायणात्मकाः

Sa banal na tawiran na tinatawag na Nara-Nārāyaṇa, ako’y naroroon bilang mismong anyo at diwa ng Nara-Nārāyaṇa. Ang mga debotong sumasamba sa akin doon ay tunay na napupuspos ng kalikasan ng Nara-Nārāyaṇa.

Verse 17

तीर्थे यज्ञवराहाख्ये यज्ञवाराहसंज्ञकः । नरैः समर्चनीयोहं सर्वयज्ञफलेप्सुभिः

Sa tīrtha na kilala bilang Yajña-Varāha, ako’y tanyag sa pangalang Yajña-Vārāha. Dapat akong sambahin doon ng mga taong naghahangad ng bunga ng lahat ng mga paghahandog at sakripisyo.

Verse 18

विदारनरसिंहोहं काशीविघ्नविदारणः । तन्नाम्नि तीर्थे संसेव्यस्तीर्थोपद्रवशांतये

Ako si Vidāraṇa-Narasiṃha, ang tagapagwasak ng mga hadlang sa Kāśī. Sa tīrtha na may ganitong pangalan, ako’y dapat sambahin upang mapayapa ang mga kaguluhan at pagdurusang kaugnay ng tīrtha.

Verse 19

गोपीगोविंदतीर्थे तु गोपीगोविंदसंज्ञकम् । समर्च्य मां नरो भक्त्या मम मायां न संस्पृशेत्

Sa Gopī-Govinda Tīrtha, ako’y kilala bilang Gopī-Govinda. Ang taong sumasamba sa akin doon nang may debosyon ay hindi masasaling ng aking māyā, ang kapangyarihang mapanlinlang.

Verse 20

मुने लक्ष्मीनृसिंहोस्मि तीर्थे तन्नाम्नि पावने । दिशामि भक्तियुक्तेभ्यः सदानैः श्रेयसीं श्रियम्

O muni, sa banal at nagpapadalisay na tīrtha na may gayong pangalan, Ako si Lakṣmī-Narasiṃha. Sa mga puspos ng bhakti, ipinagkakaloob Ko ang mapalad na kasaganaan—kalakip ang mga kaloob na di-nauubos at kagalingan.

Verse 21

शेषमाधवनामाहं शेषतीर्थेऽघहारिणि । विश्राणयाम्यशेषाश्च विशेषान्भक्तचिंतितान्

Ako ang tinatawag na Śeṣa-Mādhava sa Śeṣa Tīrtha na pumapawi ng kasalanan. Doon, ibinubuhos Ko nang lubos ang mga natatanging biyayang minimithi ng mga deboto sa kanilang puso.

Verse 22

शंखमाधवतीर्थे च स्नात्वा मां शंखमाधवम् । शंखोदकेन संस्नाप्य भवेच्छंखनिधेः पतिः

Sa Śaṅkha-Mādhava Tīrtha, matapos maligo, at paliguan Ako—si Śaṅkha-Mādhava—ng tubig ng kabibe, ang tao’y nagiging panginoon ng mga kayamanang tulad ng Śaṅkha-nidhi, ang kayamanang-kabibe.

Verse 23

हयग्रीवे महातीर्थे मां हयग्रीवकेशवम् । प्रणम्य प्राप्नुयान्नूनं तद्विष्णोः परमंपदम्

Sa dakilang tīrtha ni Hayagrīva, yumukod sa Akin bilang Hayagrīva-Keśava, tiyak na matatamo ang kataas-taasang tahanan ng Viṣṇu na yaon.

Verse 24

भीष्मकेशवनामाहं वृद्धकालेशपश्चिमे । उपसर्गान्हरे भीष्मान्सेवितो भक्तियुक्तितः

Ako ang tinatawag na Bhīṣma-Keśava, sa kanlurang dako malapit sa Vṛddha-Kāleśa. Kapag Ako’y sinamba nang may bhakti at disiplinang debosyonal, inaalis Ko ang nakapanghihilakbot na pagdurusa at mga kapahamakan.

Verse 25

निर्वाणकेशवश्चाहं भक्तनिर्वाणसूचकः । लोलार्कादुत्तरेभागे लोलत्वं चेतसो हरे

Ako si Nirvāṇa-Keśava, ang nagpapahayag ng nirvāṇa para sa mga deboto. Sa hilagang pook mula sa Lolārka, inaalis ko ang pagkaligalig at pabagu-bagong isip.

Verse 26

वंद्यस्त्रिलोकसुंदर्या याम्यां यो मां समर्चयेत् । काश्यां ख्यातं त्रिभुवनकेशवं न स गर्भभाक्

Sinumang sumamba sa akin nang may debosyon sa dakong timog—sa akin na iginagalang maging ni Trilokasundarī—sa bantog na dambana ng Tribhuvana-Keśava sa Kāśī, siya’y hindi na muling papasok sa sinapupunan (malaya sa muling pagsilang).

Verse 27

ज्ञानवाप्याः पुरोभागे विद्धि मां ज्ञानमाधवम् । तत्र मां भक्तितोभ्यर्च्य ज्ञानं प्राप्नोति शाश्वतम्

Kilalanin mo ako bilang Jñāna-Mādhava, na nasa unahan ng Jñāna-vāpī. Ang sumamba sa akin doon nang may debosyon ay magkakamit ng walang hanggang kaalamang espirituwal.

Verse 28

श्वेतमाधवसंज्ञोहं विशालाक्ष्याः समीपतः । श्वेतद्वीपेश्वरं रूपं कुर्यां भक्त्या समर्चितः

Malapit kay Viśālākṣī, ako’y kilala bilang Śveta-Mādhava. Kapag sinamba nang may debosyon, ipinakikita ko ang anyo ng Panginoon ng Śvetadvīpa.

Verse 29

उदग्दशाश्वमेधान्मां प्रयागाख्यं च माधवम् । प्रयागतीर्थे सुस्नातो दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते

Sa hilaga, lampas sa Daśāśvamedha, kilalanin mo ako bilang Mādhava na tinatawag na “Prayāga.” Ang sinumang malinis na maligo sa Prayāga-tīrtha at pagkatapos ay masilayan ako, ay mapapalaya sa mga kasalanan.

Verse 30

प्रयागगमने पुंसां यत्फलं तपसि श्रुतम् । तत्फलं स्याद्दशगुणमत्र स्नात्वा ममाग्रतः

Anumang bungang sinasabi ng tradisyon na natatamo ng mga tao sa paglalakbay sa Prayāga, yaon ding bunga ay nagiging sampung ulit dito, sa pagligo sa banal na pook na ito sa aking harapan.

Verse 31

गंगायमुनयोः संगे यत्पुण्यं स्नानकारिणाम् । काश्यां मत्सन्निधावत्र तत्पुण्यं स्याद्दशोत्तरम्

Anumang puṇya ang natatamo ng mga naliligo sa pagtatagpo ng Gaṅgā at Yamunā, yaon ding puṇya ay nagiging sampung ulit na higit dito sa Kāśī, sa aking mismong kalapitan.

Verse 32

दानानि राहुग्रस्तेर्के ददतां यत्फलं भवेत् । कुरुक्षेत्रे हि तत्काश्यामत्रैव स्याद्दशाधिकम्

Anumang bunga ang sumisibol sa pagbibigay-dāna kapag ang araw ay sinasakmal ni Rāhu (sa eklipse), ang bungang iyon—maging sa Kurukṣetra man—ay nagiging sampung ulit na higit dito mismo sa Kāśī.

Verse 33

गंगोत्तरवहा यत्र यमुना पूर्ववाहिनी । तत्संभेदं नरः प्राप्य मुच्यते ब्रह्महत्यया

Kung saan ang Gaṅgā ay umaagos pahilaga at ang Yamunā ay umaagos pasilangan—sa pagdating ng tao sa kanilang pagtatagpo, siya’y napapalaya maging sa kasalanang brahmahatyā (pagpatay sa brāhmaṇa).

Verse 34

वपनं तत्र कर्तव्यं पिंडदानं च भावतः । देयानि तत्र दानानि महाफलमभीप्सुना

Doon ay nararapat gawin ang vapanam (ritwal na pag-ahit) at, nang may taos-pusong damdamin, maghandog ng piṇḍa; at ang nagnanais ng dakilang bunga ay dapat magbigay roon ng mga dāna.

Verse 35

गुणाः प्रजापतिक्षेत्रे ये सर्वे समुदीरिताः । अविमुक्ते महाक्षेत्रेऽसंख्याताश्च भवंति हि

Lahat ng mga kagalingang ipinahahayag tungkol sa banal na kṣetra ni Prajāpati—sa Avimukta, ang dakilang banal na lupain ng Kāśī, tunay na nagiging di-mabilang.

Verse 36

प्रयागेशं महालिंगं तत्र तिष्ठति कामदम् । तत्सान्निध्याच्च तत्तीर्थं कामदं परिकीर्तितम्

Doon nakatindig ang dakilang Liṅga na tinatawag na Prayāgeśa, ang tagapagkaloob ng ninanais na biyaya. At dahil sa banal na kalapitan nito, ang mismong tīrtha ay pinupuri bilang Kāmada, “ang tumutupad ng hiling.”

Verse 37

काश्यां माघः प्रयागे यैर्न स्नातो मकरार्कगः । अरुणोदयमासाद्य तेषां निःश्रेयसं कुतः

Paano magkakamit ng sukdulang kaligtasan yaong, sa buwan ng Māgha habang ang Araw ay nasa Makara, ay hindi naligo sa sagradong bukang-liwayway sa Prayāga—kahit na sumapit na sa oras ng pagsikat?

Verse 38

काश्युद्भवे प्रयागे ये तपसि स्नांति संयताः । दशाश्वमेधजनितं फलं तेषां भवेद्ध्रुवम्

Yaong mga may pagpipigil at disiplina na naliligo sa Tapas-tīrtha sa Prayāga—na isinilang mula sa Kāśī—tiyak na tatanggap ng bungang nagmumula sa sampung Aśvamedha na paghahandog.

Verse 39

प्रयागमाधवं भक्त्या प्रयागेशं च कामदम् । प्रयागे तपसि स्नात्वा येर्चयंत्यन्वहं सदा

Yaong mga, matapos maligo sa Tapas-tīrtha sa Prayāga, ay sumasamba nang may debosyon sa Prayāga-Mādhava at sa Prayāgeśa na Kāmada, araw-araw at walang palya,

Verse 40

धनधान्यसुतर्द्धीस्ते लब्ध्वा भोगान्मनोरमान् । भुक्त्वेह परमानंदं परं मोक्षमवाप्नुयुः

Nakakamit nila ang yaman, butil, mga anak, at kasaganaan; at matapos lasapin dito ang kaaya-ayang ginhawa ng daigdig, sa wakas ay nakakamtan nila ang sukdulang kaligayahan at ang pinakamataas na mokṣa.

Verse 41

माघे सर्वाणि तीर्थानि प्रयागमवियांति हि । प्राच्युदीची प्रतीचीतो दक्षिणाधस्तथोर्ध्वतः

Sa buwan ng Māgha, ang lahat ng mga banal na tawiran (tīrtha) ay tunay na dumarating sa Prayāga—mula sa silangan, hilaga, kanluran, at timog, gayundin mula sa ibaba at mula sa itaas.

Verse 42

काशीस्थितानि तीर्थानि मुने यांति न कुत्रचित् । यदि यांति तदा यांति तीर्थत्रयमनुत्तमम्

O muni, ang mga tīrtha na nananahan sa Kāśī ay hindi umaalis saanman. At kung sakaling umalis man sila, doon lamang sila tutungo—sa walang kapantay na tatluhang tīrtha.

Verse 43

आयांत्यूर्जे पंचनदे प्रातःप्रातर्ममांतिकम् । महाघौघप्रशमने महाश्रेयोविधायिनि

Sa Ūrja (Kārttika), sa Pañcanada, sila’y dumarating sa akin tuwing umaga—sa pook na nagpapatahimik sa rumaragasang malalaking kasalanan at nagkakaloob ng pinakadakilang kabutihan.

Verse 44

प्राप्य माघमघारिं च प्रयागेश समीपतः । प्रातःप्रयागे संस्नांति सर्वतीर्थानि मामनु

Pagdating ng Māgha—kaaway ng kasalanan—sa tabi ni Prayāgeśa, ang lahat ng tīrtha, na sumusunod sa akin, ay naliligo sa Prayāga sa bukang-liwayway.

Verse 45

समासाद्य च मध्याह्नमभियांति च नित्यशः । संस्नातुं सर्वतीर्थानि मुक्तिदां मणिकर्णिकाम्

Pagdating ng katanghalian, araw-araw na dumarating ang lahat ng mga tīrtha upang maligo sa Maṇikarṇikā, ang nagbibigay ng mokṣa (kalayaan).

Verse 46

काश्यां रहस्यं परममेतत्ते कथितं मुने । यथा तीर्थत्रयीश्रेष्ठा स्वस्वकाले विशेषतः

O pantas, sinabi ko sa iyo ang kataas-taasang lihim na ito tungkol sa Kāśī: kung paanong ang pinakadakila sa tatlong tīrtha ay nagiging higit na tanyag, bawat isa sa sariling takdang panahon.

Verse 47

अन्यद्रहस्यं वक्ष्यामि न वाच्यं यत्रकुत्रचित् । अभक्तेषु सदा गोप्यं न गोप्यं भक्तिमज्जने

Isa pang lihim ang aking ipahahayag—hindi ito dapat sabihin kung saan-saan. Sa mga walang bhakti ay laging itago, ngunit sa taong lubog sa debosyon ay hindi ito dapat ikubli.

Verse 48

काश्यां सर्वाणि तीर्थानि एकैकादुत्तरोत्तरम् । महैनांसि प्रहंत्येव प्रसह्य निज तेजसा

Sa Kāśī, ang lahat ng mga tīrtha—bawat isa’y higit kaysa nauna—tunay na pumupuksa maging sa malalaking kasalanan, sapilitang, sa sariling likas na ningning-espirituwal.

Verse 49

एतदेव रहस्यं ते वाराणस्या उदीर्यते । उत्क्षिप्यैकांगुलिं तथ्यं श्रेष्ठैका मणिकर्णिका

Ito mismo ang lihim ng Vārāṇasī na ipinahahayag sa iyo: na wari’y itinaas ang isang daliri upang ipahayag ang katotohanan—Maṇikarṇikā lamang ang pinakadakila.

Verse 50

गर्जंति सर्वतीर्थानि स्वस्वधिष्ण्यगतान्यहो । केवलं बलमासाद्य सुमहन्माणिकर्णिकम्

Ang lahat ng mga tīrtha, nananatili sa kani-kanilang dambana, ay umuugong nang malakas—namamangha, sapagkat sa tanging lakas ng lubhang dakilang Maṇikarṇikā sila humuhugot.

Verse 51

पापानि पापिनां हत्वा महांत्यपि बहून्यपि । काशीतीर्थानि मध्याह्ने प्रायश्चित्तचिकीर्षया

Winawasak ang mga kasalanan ng mga makasalanan—maging marami at napakalaki—kaya ang mga tīrtha ng Kāśī ay nilalapitan sa katanghaliang-tapat ng mga nagnanais magsagawa ng pag-aaton (prāyaścitta).

Verse 52

पर्वस्वपर्वस्वपि वा नित्यं नियमवं त्यहो । निर्मलानि भवंत्येव विगाह्य मणिकर्णिकाम्

Sa araw ng kapistahan man o sa karaniwang araw, tunay nga—ang namumuhay sa araw-araw na disiplina ay nagiging dalisay, sa paglusong lamang sa Maṇikarṇikā.

Verse 53

विश्वेशो विश्वया सार्धं सदोपमणिकर्णिकम् । मध्यंदिनं समासाद्य संस्नाति प्रतिवासरम्

Si Viśveśa, kasama si Viśvā, ay laging lumalapit sa Maṇikarṇikā; pagdating ng katanghaliang-tapat, doon siya naliligo araw-araw.

Verse 54

वैकुंठादप्यहं नित्यं मध्याह्ने मणिकर्णिकाम् । विगाहे पद्मया सार्धं मुदा परमया मुने

O pantas, kahit mula sa Vaikuṇṭha ay dumarating ako araw-araw sa katanghaliang-tapat; at kasama si Padmā, masayang lumulusong ako sa Maṇikarṇikā, sa sukdulang galak.

Verse 55

सकृन्ममाख्यां गृणतां निर्हरन्यदघान्यहम् । हरिनामसमापन्नस्तद्बलान्माणिकर्णिकात्

Sa sinumang bumibigkas ng aking Pangalan kahit minsan, inaalis ko ang kanilang mga kasalanan. Sa lakas ng Banal na Pangalan ni Hari, ang biyayang ito’y sumisibol mula sa kapangyarihan ng Maṇikarṇikā.

Verse 56

सत्यलोकात्प्रतिदिनं हं सयानः पितामहः । माध्याह्निक विधानाय समायान्मणिकर्णिकाम्

Araw-araw, si Pitāmaha (Brahmā), na nakasakay sa sisne, ay dumarating mula sa Satyaloka patungong Maṇikarṇikā upang ganapin ang itinakdang mga ritwal sa katanghalian.

Verse 57

इंद्राद्या लोकपालाश्च मरीच्याद्या महर्षयः । माध्याह्निकीं क्रियां कर्तुं समीयुर्मणिकर्णिकाम्

Si Indra at ang iba pang mga tagapangalaga ng mga daigdig, at ang mga dakilang rishi na pinangungunahan ni Marīci, ay nagtitipon sa Maṇikarṇikā upang isagawa ang ritwal sa katanghalian.

Verse 58

शेषवासुकिमुख्याश्च नागा वै नागलोकतः । समायांतीह मध्याह्ने संस्नातुं मणिकर्णिकाम्

Mula sa Nāgaloka, ang mga Nāga—lalo na sina Śeṣa at Vāsuki—ay dumarating din dito sa katanghalian upang maligo sa Maṇikarṇikā.

Verse 59

चराचरेषु सर्वेषु यावंतश्च सचेतनाः । तावंतः स्नांति मध्याह्ने मणिकर्णी जलेमले

Sa lahat ng nilalang na gumagalaw at di-gumagalaw, gaano man karami ang may kamalayan—gayundin karami ang naliligo sa katanghalian sa walang dungis na tubig ng Maṇikarṇī (Maṇikarṇikā).

Verse 60

के माणिकर्णिकेयानां गुणानां सुगरीयसाम् । शक्ता वर्णयितुं विप्राऽसंख्येयानां मदादिभिः

O mga brāhmaṇa, sino ang makapaglalarawan ng mga kagalingan ng Maṇikarṇikā—lubhang maringal, mabigat sa bisa, at di-mabilang—na tanyag sa kadakilaan at iba pa?

Verse 61

चीर्णान्युग्राण्यरण्येषु तैस्तपांसि तपोधनैः । यैरियं हि समासादि मुक्तिभूर्मणिकर्णिका

Sa mga gubat, ang mga mayaman sa tapas ay nagsagawa ng mabibigat na pag-aayuno at pagninilay; sa pamamagitan nila, natamo ang Maṇikarṇikā na ito—ang mismong ‘lupain ng kalayaan’.

Verse 62

विश्राणितमहादानास्त एव नरपुंगवाः । चरमे वयसि प्राप्ता यैरेषा मणिकर्णिका

Yaong mga pinakadakila sa mga tao—na nagkaloob ng mahahalay na dāna—sila ang umaabot sa Maṇikarṇikā na ito sa huling yugto ng buhay.

Verse 63

चीर्णसर्वव्रतास्ते तु यथोक्तविधिना ध्रुवम् । यैः स्वतल्पीकृता माणिकर्णिकेयी स्थली मृदुः

Tunay ngang sila ang tumupad sa lahat ng mga vrata ayon sa itinakdang paraan—yaong mga ginawang munting higaan ang malambot na lupa ng Maṇikarṇikā.

Verse 64

त एव धन्या मर्त्येस्मिन्सर्वक्रतुषु दीक्षिताः । त्यक्त्वा पुण्यार्जितां लक्ष्मीमैक्षियैर्मणिकर्णिका

Sila lamang ang tunay na pinagpala sa mundong ito ng mga mortal—yaong mga itinalaga sa lahat ng mga yajña—na, iniwan ang yamang natipon sa kabutihan, ay tumitingin sa Maṇikarṇikā bilang kanilang pinakamataas na kanlungan.

Verse 65

कृता नानाविधा धर्मा इष्टापूर्तास्तु तैर्नृभिः । वार्धकं समनुप्राप्य प्रापि यैर्मणिकर्णिका

Yaong mga taong nagsagawa ng sari-saring dharma—lalo na ng mga gawaing iṣṭa at pūrta—pagdating sa katandaan ay nakaaabot sa Maṇikarṇikā.

Verse 66

रत्नानि सदुकूलानि कांचनं गजवाजिनः । देयाः प्राज्ञेन यत्नेन सदोपमणिकर्णिकम्

Sa walang-kapantay na Maṇikarṇikā, ang marunong ay dapat magbigay nang taimtim: mga hiyas, mariringal na kasuotan, ginto, mga elepante at mga kabayo.

Verse 67

पुण्येनोपार्जितं द्रव्यमत्यल्पमपि यैर्नरैः । दत्तं तदक्षयं नित्यं मुनेधिमणिकणिंकम्

Kahit napakaliit, ang yamang natipon ng mga tao sa pamamagitan ng banal na kabutihan—kapag inialay doon—ay nagiging di-nauubos at walang-hanggan, O muni, sa Maṇikarṇikā.

Verse 68

कुर्याद्यथोक्तमप्येकं प्राणायामं नरोत्तमः । यस्तेन विहितो नूनं षडंगो योग उत्तमः

Kahit isang prāṇāyāma lamang na gawin nang ayon sa itinakda, O pinakamainam sa mga tao—sa pamamagitan niyon ay tiyak na natatamo ang dakilang anim-na-sangay na yoga.

Verse 69

जप्त्वैकामपि गायत्रीं संप्राप्य मणिकर्णिकाम् । लभेदयुतगायत्रीजपनस्य फलं स्फुटम्

Pagdating sa Maṇikarṇikā, kahit minsan lamang bigkasin ang Gāyatrī, malinaw na nakakamit ang bunga ng sampung libong pagbigkas nito.

Verse 70

एकामप्याहुतिं प्राज्ञो दत्त्वोपमणिकर्णिकम् । यावज्जीवाग्निहोत्रस्य लभेदविकलं फलम्

Sa walang kapantay na Maṇikarṇikā, ang marunong na nag-aalay kahit isang handog sa apoy ay nagkakamit ng di-nababawasang bunga ng Agnihotra na ginanap sa buong buhay.

Verse 71

इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यमग्निबिंदुर्महातपाः । प्रणिपत्य महाभक्त्या पुनः पप्रच्छ माधवम्

Pagkarinig sa mga salita ni Hari, ang dakilang asceta na si Agnibindu ay nagpatirapa nang may malalim na debosyon at muling nagtanong kay Mādhava.

Verse 72

अग्निबिंदुरुवाच । विष्णो कियत्परीमाणा पुण्यैषा मणिकर्णिका । ब्रूहि मे पुंङरीकाक्ष नत्वत्तस्तत्त्ववित्परः

Sinabi ni Agnibindu: O Viṣṇu, gaano kalawak ang lubhang mapagpalang Maṇikarṇikā na ito? Ipaalam mo sa akin, O Lotus-ang-mata—sapagkat walang higit na nakakabatid ng katotohanan kaysa sa Iyo.

Verse 73

श्रीविष्णुरुवाच । आगंगा केशवादा च हरिश्चंद्रस्य मंडपात् । आमध्याद्देवसरितः स्वर्द्वारान्मणिकर्णिका

Sinabi ni Śrī Viṣṇu: Ang Maṇikarṇikā ay umaabot mula sa Āgaṅgā at Keśava, mula sa paviliong kay Hariścandra, mula sa gitna ng banal na ilog, at mula sa Svargadvāra.

Verse 74

स्थूलमेतत्परीमाणं सूक्ष्मं च प्रवदामि ते । हरिश्चंद्रस्य तीर्थाग्रे हरिश्चंद्रविनायकः

Ito ang malawak na sukat; ngayo’y sasabihin ko rin sa iyo ang maselan at panloob na sukat. Sa unahan ng tīrtha ni Hariścandra ay naroon si Hariścandra Vināyaka.

Verse 75

सीमाविनायकश्चात्र मणिकर्णी ह्रदोत्तरे । सीमाविनायकं भक्त्या पूजयित्वा नरोत्तमः

Naririto rin ang Sīmā‑Vināyaka, sa hilaga ng lawa ng Maṇikarṇī. Pagkatapos sambahin nang may taimtim na debosyon ang Sīmā‑Vināyaka, O pinakadakila sa mga tao…

Verse 76

मोदकैः सोपचारैश्च प्राप्नुयान्मणिकर्णिकाम् । हरिश्चंद्रे महातीर्थे तर्पयेयुः पितामहान्

Taglay ang mga modaka at ang nararapat na mga handog (upacāra), marapat na magtungo sa Maṇikarṇikā. Sa dakilang banal na tawiran ni Hariścandra, magsagawa ng tarpaṇa at bigyang-kasiyahan ang mga ninuno.

Verse 77

शतं समाःसु तृप्ताः स्युः प्रयच्छंति च वांच्छितम् । हरिश्चंद्रे महातीर्थे स्नात्वा श्रद्धान्वितो नरः

Sa loob ng sandaang taon sila’y mananatiling nasiyahan at ipagkakaloob din ang ninanais—ganyan ang bunga para sa taong may pananampalataya na naliligo sa dakilang banal na tawiran ni Hariścandra.

Verse 78

हरिश्चंद्रेश्वरं नत्वा न सत्यात्परिहीयते । ततः पर्वततीर्थं च पर्वतेश्वर संनिधौ

Pagyukod kay Hariścandreśvara, ang tao’y hindi nalilihis sa katotohanan. Pagkaraan nito ay naroon ang Parvata‑tīrtha, sa piling ni Parvateśvara.

Verse 79

अधिष्ठानं महामेरोर्महापातकनाशनम् । तत्र स्नात्वार्चयित्वेशं किंचिद्दत्त्वा स्वशक्तितः

Ito ang mismong luklukan ng dakilang Meru, tagapuksa ng mabibigat na kasalanan. Pagkaligo roon, pagsamba sa Panginoon, at pag-aalay ng anumang makakaya ayon sa sariling lakas—

Verse 80

अध्यास्य मेरुशिखरं दिव्यान्भोगान्समश्नुते । कंबलाश्वतरं तीर्थं पर्वतेश्वर दक्षिणे

Nakaupo sa tuktok ng Meru, tinatamasa ng tao ang mga makalangit na kaluguran. (Kasunod) ang tīrtha na tinatawag na Kambalāśvatara, sa timog ng Parvateśvara.

Verse 81

कंबलाश्वतरेशं च तत्तीर्थात्पश्चिमे शुभम् । तस्मिंस्तीर्थे कृतस्नानस्तल्लिंगं यः समर्चयेत्

At (naroon) ang Kambalāśvatareśa, mapalad, sa kanluran ng tīrtha na iyon. Sinumang maligo sa tīrthang iyon at marapat na sumamba sa liṅga na yaon—

Verse 82

अपि तस्य कुले जाता गीतज्ञाः स्युः श्रियान्विताः । चक्रपुष्करिणी तत्र योनिचक्र निवारिणी

Kahit ang mga isinilang sa kanyang angkan ay magiging bihasa sa pag-awit at pinagkakalooban ng kasaganaan. Naroon din ang Cakrapuṣkariṇī, tagapag-alis ng ‘ikot ng kapanganakan’ (yoni-cakra).

Verse 83

संसारचक्रे गहने यत्र स्नातो विशेन्नना । चक्रपुष्करिणी तीर्थ ममाधिष्ठानमुत्तमम्

Sa masukal at mahirap na gulong ng sansāra, ang sinumang maligo roon ay tiyak na papasok sa landas ng pagliligtas. Ang tīrtha ng Cakrapuṣkariṇī ang aking kataas-taasang luklukan (adhiṣṭhāna).

Verse 84

समाः परार्धसंख्यातास्तत्र तप्तं महातपः । तत्र प्रत्यक्षतां यातो मम विश्वेश्वरः परः

Sa loob ng mga taong kasingdami ng parārdha, dakilang tapas ang isinagawa roon. Doon, ang aking kataas-taasang Viśveśvara ay nahayag nang tuwiran sa paningin.

Verse 85

तत्र लब्धं मयैश्वर्यमविनाशि महत्तरम् । चक्रपुष्करिणी चैव ख्याताभून्मणिकर्णिका

Doon ko natamo ang higit na dakila at di-nasisirang paghahari. At ang Cakrapuṣkariṇī ring yaon ay sumikat sa pangalang Maṇikarṇikā.

Verse 86

द्रवरूपं परित्यज्य ललनारूपधारिणी । प्रत्यक्षरूपिणी तत्र मयैक्षि मणिकर्णिका

Iniwan niya ang anyong likido (tubig) at nag-anyong dalaga; si Maṇikarṇikā, na hayag at lantad sa paningin, ay nakita ko roon.

Verse 87

तस्या रूपं प्रवक्ष्यामि भक्तानां शुभदं परम् । यद्रूपध्यानतः पुंभिराषण्मासं त्रिसंध्यतः

Ipahahayag ko ang kanyang anyo, na lubhang mapagpala para sa mga deboto; sa pagninilay sa anyong yaon, ang tao sa loob ng anim na buwan, sa tatlong sandali ng pagsasanib ng araw, ay nagkakamit ng pagpapala.

Verse 88

प्रत्यक्षरूपिणी देवी दृश्यते मणिकर्णिका । चतुर्भुजा विशालाक्षी स्फुरद्भालविलोचना

Ang diyosang si Maṇikarṇikā ay nakikita sa lantad at hayag na anyo—apat ang bisig, malalawak ang mga mata, at may nagniningning na mata sa kanyang noo.

Verse 89

पश्चिमाभिमुखी नित्यं प्रबद्धकरसंपुटा । इंदीवरवतीं मालां दधती दक्षिणे करे

Laging nakaharap sa kanluran, ang kanyang mga kamay ay magkakupkop na magkasugpong; at sa kanyang kanang kamay ay tangan niya ang kuwintas na hitik sa bughaw na lotus.

Verse 90

वरोद्यते करे सव्ये मातुलुंग फलं शुभम् । कुमारीरूपिणी नित्यं नित्यं द्वादशवार्षिकी

Sa kaniyang kaliwang kamay ay ipinakikita niya ang mudrā ng pagkakaloob ng biyaya, kalakip ang mapalad na bungang citron; at magpakailanman siyang nananatili sa anyo ng isang dalaga—laging labindalawang taong gulang.

Verse 91

शुद्धस्फटिककांतिश्च सुनील स्निग्धमूर्द्धजा । जितप्रवालमाणिक्य रमणीय रदच्छदा

Ang kaniyang ningning ay gaya ng dalisay na kristal; ang kaniyang buhok ay makintab at malalim na bughaw; ang kaniyang kaaya-ayang mga labi ay humihigit sa koral at rubi sa kislap.

Verse 92

प्रत्यग्रकेतकीपुष्पलसद्धम्मिल्ल मस्तका । सर्वांग मुक्ताभरणा चंद्रकांत्यंशुकावृता

Ang kaniyang ulo ay pinalalamutian ng nagniningning na tirintas na pinutungan ng sariwang bulaklak na ketakī; ang buong katawan ay nababalutan ng mga palamuting perlas; at siya’y nakadamit ng kasuotang kumikislap na tila liwanag ng buwan.

Verse 93

पुंडरीकमयीं मालां सश्रीकां बिभ्रती हृदि । ध्यातव्यानेन रूपेण मुमुक्षुभिरहर्निशम्

Sa kaniyang dibdib ay suot niya ang maringal na kuwintas na yari sa mapuputing lotus; sa ganitong anyo siya dapat pagnilayan ng mga naghahangad ng kalayaan—araw at gabi.

Verse 94

निर्वाणलक्ष्मीभवनं श्रीमतीमणिकर्णिका । मंत्रं तस्याश्च वक्ष्यामि भक्तकल्पद्रुमाभिधम् । यस्यावर्तनतः सिद्ध्येदपि सिद्ध्यष्टकं नृणाम्

Ang maluwalhating Maṇikarṇikā ang mismong tahanan ng kasaganaan ng nirvāṇa, ang ganap na paglaya. Ituturo ko rin ang kaniyang mantra, na tinatawag na “Puno ng Pagkakamit para sa mga Deboto”; sa pag-uulit nito, sumisibol sa tao maging ang walong uri ng siddhi.

Verse 95

वाग्भवमायालक्ष्मीमदनप्रणवान्वदेत्पूर्वम् । भांत्यं बिंदूपेतं मणिपदमथ कर्णिके सहृत्प्रणवपुटः

Una, bigkasin ang mga bīja—Vāgbhava, Māyā, Lakṣmī, at Madana—kasama ang Praṇava. Pagkaraan ay bigkasin ang “bhāṃ” na may bindu, saka ang salitang “maṇi”; at pagkatapos “karṇike”, na nababalutan ng Praṇava na kaugnay ng “hṛt”.

Verse 96

मंत्रःसुरद्रुमसमः समस्तसुखसंततिप्रदो जप्यः । तिथिभिः परिमितवर्णः परमपदं दिशति निशितधियाम्

Ang mantrang ito’y tulad ng banal na punong tumutupad ng hangarin: nagbibigay ito ng di-napaputol na pagdaloy ng lahat ng ligaya at dapat bigkasin sa japa. Ang mga pantig nito’y sinusukat ayon sa mga tithi; sa may matalas na pag-unawa, iginagawad nito ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 97

तारस्तारतृतीयो बिंद्वंतोमणिपदं ततः कर्णिके । प्रणवात्मिपदं केन म इति मनुसंख्यवर्णमनुः

Ang mantra’y binubuo ng “tāra” at ng ikatlong “tāra”; nagtatapos ito sa bindu, at saka dumarating ang salitang “maṇi”, na inilalagay sa karṇikā ng lotus. Ang diwa nito’y ang Praṇava; kapag iniugnay sa “kena” at sa pantig na “ma”, ito’y mantra na ang mga titik ay binibilang ayon sa itinakdang paraan.

Verse 98

अयं मंत्रोऽनिशं जप्यः पुंभिर्मुक्तिमभीप्सुभिः । होमो दशांशकः कार्यः श्रद्धाबद्धादरैर्नृभिः

Ang mantrang ito’y dapat bigkasin nang walang patid ng mga taong naghahangad ng kalayaan (mokṣa). Ang homa, na katumbas ng ikasampung bahagi ng bilang ng japa, ay dapat isagawa ng mga taong ang paggalang ay nakatali sa pananampalataya.

Verse 99

परिप्लुतैः पुंडरीकैर्गव्येन हविषास्फुटैः । सशर्करेण मेधावी सक्षौद्रेण सदाशुचिः

Gamit ang ganap na namumukadkad na mapuputing lotus, at ang malinaw na handog na ghee mula sa baka—na hinaluan ng asukal at pulot—ang marunong na nagsasagawa, laging malinis, ay dapat mag-alay.

Verse 100

त्रिलक्षमंत्र जप्येन मृतो देशांतरेष्वपि । अवश्यं मुक्तिमाप्नोति मंत्रस्यास्य प्रभावतः

Kahit mamatay man sa ibang lupain, ang nakatapos ng tatlong daang libong ulit na pagbigkas ng mantrang ito ay tiyak na makakamtan ang mokṣa—ganyan ang kapangyarihan ng mantrang ito.

Verse 110

पूजयित्वा पशुपतिमुपोषणपरायणाः । पशुपाशैर्न बध्यंते दर्शे विहितपारणाः

Yaong sumasamba kay Paśupati at lubos na nakatuon sa pag-aayuno ay hindi ginagapos ng mga tali na gumagapos sa mga nilalang. Sa pagsunod sa itinakdang pagputol ng ayuno sa araw ng darśa (bagong buwan), sila’y napapalaya sa mga gapos ni Paśupati.

Verse 120

तत्राभ्याशे स्कंदतीर्थं तत्राप्लुत्य नरोत्तमः । दृष्ट्वा षडाननं चैव जह्यात्षाट्कौशिकीं तनुम्

Sa malapit ay naroon ang banal na Skanda-tīrtha. Pagkaligo roon, ang pinakamainam sa mga tao—sa pagtanaw kay Ṣaḍānana, ang anim-na-mukhang Skanda—ay inihuhulog ang katawang hinubog ng anim-na-tiklop na balabal ng Kuśikā, ang anim na hangganan.

Verse 130

योगक्षेमं सदा कुर्याद्भवानी काशिवासिनाम् । तस्माद्भवानी संसेव्या सततं काशिवासिभिः

Si Bhavānī ay laging nagkakaloob ng yoga-kṣema—kapakanan at katiwasayan—sa mga naninirahan sa Kāśī. Kaya si Bhavānī ay dapat laging parangalan at paglingkuran ng mga taga-Kāśī.

Verse 140

ज्ञानतीर्थं च तत्रैव ज्ञानदं सवर्दा नृणाम् । कृताभिषेकस्तत्तीर्थे दृष्ट्वा ज्ञानेश्वरं शिवम्

Doon din naroon ang Jñāna-tīrtha, na laging nagkakaloob ng espirituwal na kaalaman sa mga tao. Pagkatapos magsagawa ng banal na pagligo sa tīrthang iyon at masdan si Śiva bilang Jñāneśvara, natatamo ang kaloob na karunungan.

Verse 150

पितामहेश्वरं लिंगं ब्रह्मनालोपरिस्थितम् । पूजयित्वा नरो भक्त्या ब्रह्मलोकमवाप्नुयात्

Sambahin nang may taimtim na debosyon ang liṅga ni Pitāmaheśvara, na nakalagay sa ibabaw ng Brahma-nāla; ang tao’y makaaabot sa daigdig ni Brahmā (Brahmaloka).

Verse 160

तत्र भागीरथे तीर्थे श्राद्धं कृत्वा विधानतः । ब्राह्मणान्भोजयित्वा तु ब्रह्मलोके नयेत्पितॄन्

Doon sa Bhāgīratha Tīrtha, matapos isagawa nang wasto ang śrāddha ayon sa tuntunin at pakainin ang mga Brāhmaṇa, inaakay ng tao ang kanyang mga ninuno sa daigdig ni Brahmā.

Verse 170

मार्कंडेयेश्वरात्प्राच्यां वसिष्ठेश्वर पूजनात् । निष्पापो जायते मर्त्यो महत्पुण्यमवाप्नुयात्

Sa silangan ng Mārkaṇḍeyeśvara, sa pagsamba kay Vasiṣṭheśvara, ang mortal ay nagiging walang kasalanan at nagkakamit ng dakilang kabutihang-loob (puṇya).

Verse 180

दक्षिणेऽगस्त्यतीर्थाच्च तीर्थमस्त्यतिपावनम् । गंगाकेशवसंज्ञं च सर्वपातकनाशनम्

Sa timog ng Agastya Tīrtha ay may isa pang lubhang nagpapadalisay na banal na tawiran, na tinatawag na Gaṅgākeśava, na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 190

प्रचंडनरसिंहोहं चंडभैरवपूर्वतः । प्रचंडमप्यघं कृत्वा निष्पाप्मा स्यात्तदर्चनात्

“Ako si Pracaṇḍa Narasiṃha,” na nasa silangan ng Caṇḍa Bhairava. Kahit nakagawa ng kakila-kilabot na kasalanan, sa pagsamba sa kanya’y nagiging walang sala ang tao.

Verse 200

त्रिविक्रमोस्म्यहं काश्यामुदीच्यां च त्रिलोचनात् । ददामि पूजितो लक्ष्मीं हरामि वृजिनान्यपि

Ako si Trivikrama sa Kāśī, sa hilaga ng Trilocana. Kapag sinamba, iginagawad ko ang kasaganaan at inaalis ko rin ang mga kapahamakan at mga kasalanan.

Verse 210

नारायणस्वरूपेण गणाश्चक्रगदोद्यताः । कुर्वंति रक्षां क्षेत्रस्य परितो नियुतानि षट्

Sa anyo ni Nārāyaṇa, ang mga gaṇa—may hawak na chakra at gada—ay nagbabantay sa banal na pook sa lahat ng panig, na may bilang na anim na niyuta.

Verse 220

वामनः शंखचक्राब्जगदाभिरुपलक्षितः । लक्ष्मीवंतं जनं कुर्याद्गृहेपि परिधारितः

Si Vāmana, na nakikilala sa shankha, chakra, lotus, at gada—kahit itinatangi at inaalagaan sa sariling tahanan—ay ginagawang masagana ang tao.

Verse 230

वासुदेवश्च शंखारि गदाजलजभृत्सदा । शंखांबुज गदाचक्री ध्येयो नारायणो नृभिः

Si Vāsudeva, na laging may shankha, chakra, gada, at lotus—si Nārāyaṇa na may shankha, lotus, gada, at chakra—ang dapat pagnilayan ng mga tao.

Verse 240

प्रणम्य दूरादपिच संप्रहृष्टतनूरुहः । अभ्युत्थातुं मनश्चक्रे शंखचक्रगदाधरः

Pagkatapos yumukod kahit mula sa malayo, at ang balahibo sa katawan ay tumindig sa galak, ang may hawak ng shankha, chakra, at gada ay nagpasya sa isip na tumindig upang sumalubong.

Verse 250

पठितव्यः प्रयत्नेन बिंदुमाधवसंभवः । श्रोतव्यः परया भक्त्या भुक्तिमुक्तिसमृद्धये

Ang salaysay na kaugnay ni Bindumādhava ay dapat basahin nang buong pagsisikap, at pakinggan nang sukdulang debosyon, upang umunlad ang bhukti at moksha.

Verse 251

संप्राप्ते वासरे विष्णो रात्रौ जागरणान्वितः । श्रुत्वाख्यानमिदं पुण्यं वैकुंठे वसतिं लभेत्

Pagdating ng banal na araw ni Viṣṇu, ang nagbabantay sa magdamag at nakikinig sa mapagpalang salaysay na ito ay magkakamit ng paninirahan sa Vaikuṇṭha.