Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 73
Devanagari script
श्रीविष्णुरुवाच । आगंगा केशवादा च हरिश्चंद्रस्य मंडपात् । आमध्याद्देवसरितः स्वर्द्वारान्मणिकर्णिका
Transliteration
śrīviṣṇuruvāca | āgaṃgā keśavādā ca hariścaṃdrasya maṃḍapāt | āmadhyāddevasaritaḥ svardvārānmaṇikarṇikā
Translation
Sinabi ni Śrī Viṣṇu: Ang Maṇikarṇikā ay umaabot mula sa Āgaṅgā at Keśava, mula sa paviliong kay Hariścandra, mula sa gitna ng banal na ilog, at mula sa Svargadvāra.
Word by Word
श्रीविष्णुःŚrī Viṣṇu
श्रीविष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—श्रीमान् विष्णुः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
आगङ्गाĀgaṅgā (place)
आगङ्गा:
Karta (Predicate noun/विधेय)
TypeNoun
Rootआगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; स्थान-नाम (a boundary/point named Āgaṅgā)
केशवात्from Keśava (place/shrine)
केशवात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
आदःfrom there; that point
आदः:
Sambandha (Deictic/निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootआदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा/द्वितीया नपुंसक एकवचन-रूप (this/that); अत्र अव्ययवत् निर्देशार्थे (as a deictic)
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)
हरिश्चन्द्रस्यof Hariścandra
हरिश्चन्द्रस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरिश्चन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
मण्डपात्from the pavilion
मण्डपात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
आup to
आ:
Sambandha (Limit marker/मर्यादा)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; मर्यादा/पर्यन्त-निर्देशक (up to)
मध्यात्from the middle
मध्यात्:
Apadana (Source/starting point/अपादान)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति, एकवचन
देवसरितःdivine rivers
देवसरितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः—देवानां सरितः (divine rivers)
स्वर्द्वारात्from the gate of heaven
स्वर्द्वारात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्वर्द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—स्वर्गस्य द्वारम् (gate of heaven)
मणिकर्णिकाMaṇikarṇikā
मणिकर्णिका:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootमणिकर्णिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तीर्थ-नाम
Speaker
Śrī Viṣṇu
Characters & Entities
Ś
Śrī ViṣṇuĀ
ĀgaṅgāK
KeśavaH
HariścandraH
Hariścandra MaṇḍapaD
Devasarit (Gaṅgā)S
SvargadvāraM
MaṇikarṇikāFAQs
Tīrthas are not abstract; they are embodied in specific landmarks, forming a sanctified map for pilgrimage and ritual life.
Maṇikarṇikā Tīrtha and its surrounding sacred landmarks in Kāśī.
No direct ritual; it provides tīrtha-parimāṇa (spatial definition) for correct pilgrimage orientation.